1. Zienswijze 1e (ontwerp)begrotingswijziging 2021 en (ontwerp)begroting 2022 ODRU - raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL Raad Voorstelnummer Datum Onderwerp

Programma

Inlichtingen bij Telefoonnummer E-mailadres

24 juni 2021 1825232 4 mei 2021 Zienswijze 1e (ontwerp)begrotingswijziging 2021 en (ontwerp)begroting 2022 ODRU Fysieke leefomgeving

Agendapunt

Team

Leefbaarheid en Veiligheid

M. Smit (0318) 538 724 marlieke.smit@veenendaal.nl

Aan de leden van de raad, Beslispunten 1. Akkoord te gaan met de zienswijze op de 1e (ontwerp)begrotingswijziging 2021 en de (ontwerp)begroting 2022 van de Omgevingsdienst Regio Utrecht, conform bijgaande concept zienswijzebrief. Waarom naar de raad? De Omgevingsdienst Regio Utrecht (hierna: ODRU) is een uitvoeringsdienst van 15 gemeenten in de provincie Utrecht. De ODRU voert taken uit voor deze gemeenten op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving, duurzaamheid en (milieu)advisering. De ODRU moet de begroting 2022 vóór 15 juli 2021 bij de provincie Utrecht indienen. De raad heeft de gelegenheid om vóór het vaststellen van de begroting door het Algemeen Bestuur (hierna: AB) van de ODRU zijn zienswijze te geven. Daarnaast heeft de raad de gelegenheid om zijn zienswijze te geven op de 1e begrotingswijziging 2021. Samenvatting Dit voorstel betreft het indienen van een zienswijze door de raad op de 1e (ontwerp) begrotingswijziging 2021 en de (ontwerp)begroting 2022 van de ODRU. De voorgestelde zienswijze is om akkoord te gaan met genoemde stukken, welke zorgvuldig zijn opgesteld conform het voorzichtige begrotingsbeleid van de ODRU. Bovendien heeft geen van beide begrotingen een negatief resultaat en dus geen nadelige financiële gevolgen voor de gemeente Veenendaal en de andere ODRUgemeenten.

Wel wordt aandacht gevraagd voor het nog onbekende effect van de DVO-verlagingen door de gemeenten IJsselstein en Montfoort op de begroting 2021. Met het oog op de huidige financiële krapte en onzekerheid bij gemeenten is het zeer wenselijk om een negatief resultaat op de begroting 2021 te voorkomen. We vragen de ODRU dan ook om bij voorbaat na te denken over potentiële oplossingen om mogelijke negatieve effecten van genoemde DVO-verlagingen te neutraliseren. Ook wordt aandacht gevraagd voor de structurele financiële gevolgen van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (hierna: Wkb), welke op 1 januari 2022 in werking zullen treden

Raadsvoorstel van 4 mei 2021, nr. 1825232

en dus structurele gevolgen zullen hebben voor de begrotingen van de ODRU per 2022. Deze financiële gevolgen zijn nog niet opgenomen in de (ontwerp)begroting 2022, ondanks dat kostenramingen al beschikbaar zijn. Inleiding De ODRU informeert haar eigenaar gemeenten over de behaalde financiële resultaten en de financiële vooruitzichten, omdat de financiële gezondheid van de ODRU ook directe financiële gevolgen heeft voor de deelnemende gemeenten. Zodoende wordt de begroting van het huidige jaar tussentijds gewijzigd als er nieuwe financiële informatie beschikbaar is gekomen die impact heeft op de originele begroting en wordt in het voorjaar van ieder jaar alvast een (ontwerp)begroting voor het opvolgende jaar opgesteld. De gemeenteraden kunnen, op grond van artikel 34 jo 35 van de gemeenschappelijke regeling, hun zienswijze op (ontwerp)begrotingswijzigingen en (ontwerp)begrotingen indienen bij de ODRU. Door nu al de begroting 2022 aan te bieden aan de gemeenteraden kunnen de gemeenten hier rekening mee houden in de eigen gemeentebegroting 2022. Bovendien moet de ODRU de vastgestelde begroting 2022 vóór 15 juli 2021 bij de provincie Utrecht indienen, waaraan voorafgaand de gemeenteraden hun zienswijze hebben moeten kunnen indienen. Beoogd resultaat Een financieel stabiele ODRU ten behoeve van de uitvoering van taken voor de gemeente Veenendaal als mede-eigenaar van de ODRU.

Argumenten 1.1 De (ontwerp)begrotingswijziging 2021 en (ontwerp)begroting 2022 zijn zorgvuldig opgesteld conform het voorzichtigheidsprincipe De ODRU hanteert een voorzichtig begrotingsbeleid, wat inhoudt dat baten conservatief worden ingeschat zodat een tegenvaller in kosten niet direct leidt tot een negatief eindresultaat. Dit geeft een stabiele financiële basis voor de ODRU en gemeenten en worden onaangename verrassingen voorkomen. 1.2 Er zijn geen nadelige financiële gevolgen voor de gemeente Veenendaal Met de 1e (ontwerp)begrotingswijziging 2021 is de begroting in lijn met de actuele stand van zaken. Vanwege een aantal (structurele en incidentele) materiële wijzigingen is een aanpassing van de begroting van de ODRU voor 2021 nodig. De bijgestelde begroting is budgetneutraal en de wijzigingen hebben betrekking op: (1) de afspraken met gemeenten over de uitvoeringsprogramma’s (UVP’s) 2021; (2) uitbreiding van de dienstverleningsovereenkomst (DVO) met de gemeente Rhenen; (3) overige materiële wijzigingen; (4) doorschuiven van de budgetten van het programma Omgevingswet en het project PFAS van 2020 naar 2021. Dit heeft voor Veenendaal en de andere ODRU-gemeenten geen financiële consequenties. De (ontwerp)begroting 2022 is conform de eerder vastgestelde Kadernota 2022 uitgewerkt. Het tarief voor 2022 is vastgesteld op € 96,75 per uur, conform de Kadernota 2022.

De (ontwerp)begroting 2022 heeft een geraamd positief resultaat van € 5.000,-. 1.3 Mogelijke structurele kostenbesparingen per 2022 zijn grotendeels nog niet opgenomen in de (ontwerp)begroting 2022 In de Kadernota 2022 zijn een drietal sporen voor het realiseren van kostenbesparingen opgenomen: (1) interne bedrijfsvoering (meer vaste formatie en digitalisering), (2) minder besteding van uren (door 2

Raadsvoorstel van 4 mei 2021, nr. 1825232

onder andere procesoptimalisatie) en (3) kostenbesparingen in de keten (door uniformere uitvraag ODRU-gemeenten). De verwachting is dat structureel € 0,7 mln. aan kostenbesparingen kan worden gerealiseerd vanaf 2021. Echter, conform het voorzichtigheidsprincipe is slechts € 0,1 mln. aan structurele kostenbesparing vanwege de taakstelling op inhuur derden al verwerkt in de (ontwerp)begroting 2022. Ten aanzien van de inschatting van de overige netto kostenbesparingen bestaan momenteel veel onzekerheden door de aanbesteding van een nieuw VTH-zaaksysteem, de introductie van de Omgevingswet, de Wkb en de mogelijkheden die de arbeidsmarkt biedt om voldoende vast personeel te werven. Voorzichtigheidshalve zijn deze kostenbesparingen dan ook nog niet opgenomen in de (ontwerp)begroting 2022. Zodra meer zekerheid ontstaat over de te realiseren kostenbesparingen worden deze middels een begrotingswijziging opgenomen in de begroting. 1.4 In de concept zienswijzebrief worden aandachtspunten benoemd met het verzoek aan de ODRU hierop actie te ondernemen In de concept zienswijzebrief (zie bijlage 4) wordt aandacht gevraagd voor potentiële oplossingen om mogelijke negatieve effecten van DVO-verlagingen door de gemeenten IJsselstein en Montfoort te neutraliseren.

Tevens wordt aandacht gevraagd voor de structurele financiële gevolgen van de Omgevingswet en de Wkb, omdat deze nog niet zijn verwerkt in de (ontwerp)begroting 2022, terwijl al wel meerdere kostenramingen gemaakt zijn door de ODRU wat betreft de structurele kostenstijgingen onder de Omgevingswet. Alternatieven Het alternatief is om geen zienswijze in te dienen, in welk geval de ODRU ervan uit zal gaan dat de gemeente Veenendaal geen opmerkingen heeft bij de 1e (ontwerp)begrotingswijziging 2021 en (ontwerp)begroting 2022. Kanttekeningen 1.1 De financiële gevolgen van de Omgevingswet en de Wkb zijn nog niet opgenomen in de (ontwerp)begroting 2022 De financiële gevolgen van de Omgevingswet en de Wkb, welke beiden in werking treden per 1 januari 2022, zijn nog niet verwerkt in de (ontwerp)begroting 2022 maar zullen later worden opgenomen middels een begrotingswijziging 2022. Echter, er zijn al diverse kostenramingen gemaakt door de ODRU, in ieder geval ten aanzien van de Omgevingswet. Een derde kostenraming is zeer recent gedeeld met de regievoerders bij de ODRU-gemeenten, maar de tweede kostenraming is al sinds het najaar 2021 voorhanden.

In deze kostenraming werd een te verwachten structurele kostenstijging onder de Omgevingswet genoemd van circa 16 procent, waarvoor circa 6 procent voor de uitvoering van nieuwe bodemtaken en circa 10 procent voor de andere manier van werken die de Omgevingswet teweeg brengt. Deze kostenschatting had al opgenomen kunnen worden in de (ontwerp)begroting 2022 om alvast een voorlopige indruk te geven van hoe de begroting beïnvloed zou kunnen worden door de Omgevingswet. Echter, met het oog op de vele onzekerheden die nog heersen rondom de Omgevingswet (en de Wkb) - zoals bijvoorbeeld de financiën vanuit het Rijk, de mogelijkheden om leges te heffen onder de Omgevingswet en de nog te maken afspraken in de uitvoeringsprogramma’s (UVP’s) met de ODRU-gemeenten - is het begrijpelijk dat de ODRU conform het voorzichtigheidsprincipe gekozen heeft om nog even af te wachten en de financiële gevolgen van de Omgevingswet (en de Wkb) later middels een begrotingswijziging te verwerken als hier een zekerder basis voor is.

3

Raadsvoorstel van 4 mei 2021, nr. 1825232

1.2 De DVO-verlagingen door de gemeenten IJsselstein en Montfoort kunnen leiden tot een negatief resultaat op de begroting 2021, waarvoor nu al nagedacht dient te worden over mogelijke oplossingen hoe dit op te vangen In de begrotingswijziging 2021 is geen rekening gehouden met DVO-verlagingen door de gemeenten IJsselstein en Montfoort. Wanneer de impact hiervan duidelijk is op de begroting, volgt hierop een tweede begrotingswijziging. Een DVO-verlaging betekent een afname in omzet bij de ODRU, wat een negatieve invloed kan hebben op het eindresultaat van de begroting 2021. Zoals vermeld in de 1e (ontwerp)begrotingswijziging 2021 is het eindresultaat 2021 al neutraal. Een financiële tegenvaller kan dus leiden tot een negatief eindresultaat, welke dan opgevangen zal moeten worden door de ODRUgemeenten. Om een dergelijke financiële tegenvaller voor de al uitgeholde gemeentebegrotingen te voorkomen, dient de ODRU alvast na te denken over mogelijke oplossingen om een negatief eindresultaat 2021 te voorkomen. Participatie Niet van toepassing. Wat betekent dit besluit voor inwoners? Niet van toepassing. Aanpak / uitvoering Conform de procedure zoals vastgesteld in de gemeenschappelijke regeling wordt, na vaststelling van de begroting in het AB ODRU, de begroting 2022 uiterlijk 15 juli toegezonden aan de provincie Utrecht.

Na vaststelling van de stukken door het AB ODRU krijgen de ODRU-gemeenten de definitieve stukken toegestuurd. Communicatie over dit besluit De bijgevoegde concept zienswijze (zie bijlage 4) is na behandeling door het college onder voorbehoud van goedkeuring van de raad verstuurd naar de ODRU, omdat de zienswijze vóór 7 juni aangeleverd dient te worden. Na besluitvorming door de raad over deze voorlopige zienswijze wordt de ODRU definitief geïnformeerd. Evaluatie De evaluatie van de begroting gebeurt via verantwoording in de jaarrekening. Daarnaast wordt het AB geïnformeerd over de voortgang gedurende het jaar door bestuursrapportages. Kosten, baten, dekking De 1e (ontwerp)begrotingswijziging 2021 van de ODRU heeft voor Veenendaal geen financiële consequenties. In het raadsvoorstel over de Kadernota 2022 is aangegeven dat er in 2022 naar verwachting 8.100 contracturen worden afgenomen van de ODRU voor omgerekend een bedrag van € 783.675,- (op basis van het uurtarief 2022 van € 96,75). In de Programmabegroting 2021-2024 is € 760.800,beschikbaar voor de ODRU. Na de vaststelling van de Programmabegroting 2021-2024 zijn er nog twee mutaties geweest op het budget voor de ODRU: • Taakmutatie van € 11.000,- uit de septembercirculaire 2020 (versterking omgevingsveiligheidsdiensten, voor de periode 2021-2024); • Budgetmutatie van € 33.350,- (overheveling formatiebudget naar budget ODRU).

4

Raadsvoorstel van 4 mei 2021, nr. 1825232

Per saldo betekent dit dat het gemeentelijk budget voor de ODRU in 2022 € 805.150,- bedraagt, wat ruim voldoende is om de geschatte 8.100 uren af te nemen van de ODRU. Zoals eerder genoemd, zijn mogelijke kostenbesparingen vanaf 2022 nog niet verwerkt in de 1e (ontwerp)begrotingswijziging 2021 en de (ontwerp)begroting 2022. Als deze kostenbesparingen worden gerealiseerd, hebben deze een verlagend effect op de bijdrage aan de ODRU. Echter, daartegenover zijn de financiële gevolgen van de Omgevingswet en de Wkb ook nog niet verwerkt in de betreffende P&C-stukken van de ODRU. Dit leidt naar alle verwachting tot een stijging van de bijdrage aan de ODRU. Indien hier meer duidelijkheid over is, zullen we bij een P&C-rapportage hierop terugkomen.

Burgemeester en wethouders,

de heer drs. P. van der Veer wnd. gemeentesecretaris

de heer K.J.G. Kats burgemeester

Bijlagen 1. Aanbiedingsbrief 1e (ontwerp)begrotingswijziging 2021 en (ontwerp)begroting 2022 ODRU 2. 1e (ontwerp)begrotingswijziging 2021 ODRU 3. (Ontwerp)begroting 2022 ODRU 4. Concept zienswijzebrief Ter inzage

5