1. Woonvisie 2022-2025-raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL Raad Voorstelnummer Datum Onderwerp Programma

Inlichtingen bij Telefoonnummer E-mailadres

23 juni 2023 1975136 17 mei 2022 Woonvisie 2022-2025 Fysieke leefomgeving

Agendapunt

Team

Leefbaarheid en Veiligheid

J. van Walsem (0318) 0318-538276 hans.van.walsem@veenendaal.nl

Aan de leden van de raad, Beslispunten 1. De Woonvisie 2022-2025 vast te stellen en de Woonvisie Veenendaal 2014-2019 in te trekken. Waarom naar de raad? Het is op basis van artikel 42, lid 1, van de Woningwet de bevoegdheid van de raad om een Woonvisie vast te stellen. Samenvatting Ook in Veenendaal is er een woningtekort in alle prijssegmenten. We hebben in de komende jaren nog enkele plekken om woningen te bouwen. Hierbij willen we huisvesting creëren welke van toegevoegde waarde is ten opzichte van onze reeds bestaande woningvoorraad. We houden daarbij goed rekening met de vergrijzing, en in het bijzonder met de omliggende woningen in de buurt. We zorgen per wijk voor een goede mix van verschillende woningtypen en een gezonde verhouding tussen (sociale) koop en (sociale) huur. Levensloop- en zorggeschikte woningen bieden een passend aanbod en zorgen voor meer doorstroommogelijkheden voor ouderen. Sociale woningbouw zorgt voor betaalbare huisvesting, en doordat we eisen stellen aan de kandidaten komt de juiste doelgroep in deze woningen terecht. Aanbod voor wonen met zorg wordt de komende jaren gestuurd op basis van de tekorten en overschotten die we in beeld hebben gebracht (zie bijlage 3). Inleiding De Omgevingsvisie Veenendaal 2030 is op 17 december 2020 door u vastgesteld. In deze Omgevingsvisie staat in Hoofdstuk 5 het beleid voor wonen.

Op basis van de Omgevingsvisie kunnen er per onderwerp Uitvoeringsprogramma’s worden opgesteld voor de komende jaren. Dit was dan ook de bedoeling voor het onderwerp wonen, en is in de loop van 2021 voorbereid met diverse onderzoeken en de uitwerking van de punten uit de Omgevingsvisie. Het Uitvoeringsprogramma in combinatie met de Omgevingsvisie zou de vervanger worden van de Woonvisies zoals gemeenten die in het verleden hadden. Vanaf 1 januari 2022 is echter in de nieuwe Woningwet besloten dat gemeenten toch verplicht zijn een Woonvisie op te stellen. Deze recente ontwikkeling doorkruist de opzet van het eerder genoemde Uitvoeringsprogramma. Vanwege de grote overlap tussen beide stukken zou het ronduit verwarrend zijn om beide te gaan hanteren. Gezien de wettelijke verplichting een Woonvisie te vast te stellen is dan ook voor een Woonvisie 2022-2025 (bijlage 1) gekozen. Uw raad is bevoegd deze vast te stellen.

Raadsvoorstel van 17 mei 2022, nr. 1975136

Beoogd resultaat Een passende en betaalbare woonruimte voor iedereen. Argumenten 1.1 Ouderen voorzien van passend aanbod waardoor verhuizing eerder wordt overwogen Vanwege de vergrijzing en de potentiële doorstroming ligt het accent de komende jaren op deze doelgroep. Veel inwoners op leeftijd vinden de stap van een ruime woning naar een kleinere wooneenheid met beperkte buitenruimte te groot. Het gevolg van dit gebrek aan gewenst woningaanbod is dat teveel mensen (langer) in de huidige woning blijven zitten. Met het realiseren van voldoende grote appartementen en grondgebonden nultreden woningen met een goede buitenruimte (balkon, tuintje of terras) bieden we wel een aantrekkelijk aanbod. Door dit aanbod tevens levensloop resp. zorggeschikt te bouwen (bijlage 4) kunnen bewoners er langer blijven wonen, ook als zij in de toekomst met een beperking te maken zouden krijgen. 1.2 Gezinnen helpen door doorstroming aan twee kanten te creëren In een deel van de gezinswoningen in Veenendaal wonen inwoners die overwegen om nu, of op termijn te verhuizen. Doordat de kostendekking voor de Startersleningen voldoende is, kunnen we deze ook de komende jaren aan blijven bieden. En door passend woningaanbod voor ouderen te realiseren zullen zij eerder en vaker verhuizen uit een gezinswoning. Beiden gaan zorgen voor meer doorstroming en meer aanbod voor de doelgroep gezinnen.

1.3 Jongeren en starters zoveel mogelijk passend aanbod bieden Sociale woningen hebben we in Veenendaal relatief veel, vooral in de huur. Doordat zij echter vaak groot en dus duurder zijn vallen ze buiten het bereik van jongeren. We willen daarom ook kleinere eenheden creëren. Dit kan door nieuwbouw, verbouw of transformatie. Hierover maken we afspraken met Veenvesters (nieuwe naam gefuseerde woningcorporaties) en de ontwikkelaars. Doorstroming ontstaat door koopwoningen voor 50% toe te wijzen aan huishoudens uit een sociale huurwoning. Alleen de juiste inkomens krijgen dankzij passend toewijzen een sociale woning. 1.4 Wonen met zorg sturen om teveel aanbod te voorkomen Er komen steeds meer allerhande initiatieven van ontwikkelaars om woonaanbod in de zorg te bouwen. Zonder regie op deze ontwikkeling ontstaat er een wildgroei aan zorglocaties met bijbehorende kosten. Dankzij het rapport wonen met zorg (zie bijlage 2) weten we welke tekorten en overschotten aan zorgaanbod we kunnen verwachten. Door het toetsingskader (zie bijlage 5) wegen we af of een zorginitiatief wel of niet nodig is voor de lokale behoefte. Alternatieven Het voeren van een Woonvisie is sinds 1 januari 2022 een wettelijke verplichting. Daarnaast geldt dit stuk tevens als uitvoeringplan wonen in het kader van de reeds vastgestelde Omgevingsvisie.

Zonder deze stukken, in combinatie met de Huisvestingsverordening en de Doelgroepenverordening, is het als gemeente niet of nauwelijks mogelijk om de woningbouw in de gemeente in de gewenste richting te sturen. Kanttekeningen 1.3 Gemeente nog beperkt in haar sturingsmogelijkheden Een gemeente is beperkt in haar bevoegdheden om eisen of voorwaarden op te leggen bij de toewijzing, voorrang, prijsstelling of verdeling van woningen. Het wettelijk recht op vrije vestiging weegt nog steeds zwaar. Toch zijn er vanwege de situatie op de woningmarkt veranderingen op 2

Raadsvoorstel van 17 mei 2022, nr. 1975136

komst waardoor we lokaal wat meer kunnen sturen. Met name het met voorrang toewijzen aan eigen inwoners komt gedeeltelijk weer in de wetgeving terug. Zodra het wettelijk toegestaan is om 50% van de woningen met voorrang toe te wijzen aan eigen inwoners (wetsvoorstel wordt naar verwachting in 2022 afgerond) wordt dit aan de raad voorgelegd ter besluitvorming. Participatie De woningcorporaties, de Woon Advies Commissie (WAC), de Jongerenraad en makelaars zijn betrokken geweest bij het opstellen van de Woonvisie en diverse bijlagen. Met name de voorwaarden voor levensloop- en zorggeschikt bouwen zijn met de corporaties en de WAC in goed overleg samen bepaald. De basis van deze Woonvisie is in 2020 vastgestelde Omgevingsvisie. Bij het opstellen van de Omgevingsvisie heeft een uitgebreid participatietraject met alle stakeholders plaatsgevonden. Ook de woonzorganalyse (bijlage 2) is opgesteld in afstemming met corporatie Veenvesters. Wat betekent dit besluit voor inwoners? Door woningtypen toe te voegen die we in Veenendaal nog te weinig hebben zorgen we voor passend aanbod en meer doorstroommogelijkheden. De inwoners krijgen hierdoor meer aanbod om (eerder) naar een passende woning door te schuiven.

Dankzij levensloop- en zorggeschikte woningen kunnen Veenendalers op leeftijd langer zelfstandig blijven wonen in hun eigen woning en kunnen inwoners met een beperking eerder geschikte woonruimte vinden. Aanpak / uitvoering Na vaststelling van de Woonvisie 2022-2025 worden de gestelde voorwaarden aan toewijzing, prijsstelling en voorrang, zodra dit laatste wettelijk is toegestaan, toegevoegd aan de verschillende verordeningen. De eis van levensloop- en zorggeschikt bouwen wordt aan ieder nieuw initiatief van nieuwbouw, verbouw of transformatie opgelegd. Communicatie over dit besluit Omdat wonen een actueel en belangrijk thema is communiceren we proactief over de vastgestelde Woonvisie, de belangrijkste speerpunten uit deze visie en wat dit betekent voor de (toekomstige) inwoners van Veenendaal. Dit doen we door middel van een interview in de Rijnpost en het versturen van een persbericht naar de regionale media. Naast communicatie over de woonvisie als geheel zetten we de komende tijd in op communicatie over specifieke onderwerpen uit de Woonvisie. Hiervoor stellen we voor komend jaar een communicatieaanpak met bijbehorende contentkalender op om de belangrijkste onderwerpen rondom wonen in Veenendaal blijvend onder de aandacht te brengen van onze inwoners.

Woordvoeringslijn: Iedereen wil met plezier wonen en leven in een geschikte en betaalbare woning, in een buurt waar je je fijn en veilig voelt en waar je goede contacten hebt. En of je nu alles zelf kunt of een steuntje in de rug nodig hebt om zelfstandig te kunnen wonen. De gemeente Veenendaal wil dat iedereen prettig kan wonen in Veenendaal. Nu en in de toekomst. Daarom investeren wij in wijken met een aantrekkelijk woon- en leefklimaat. Met aandacht voor groen en duurzaamheid en genoeg voorzieningen in de buurt. Veenendaal staat niet stil, maar groeit de komende jaren door. En als we bouwen, bouwen we de juiste woning, op de juiste plek, voor de juiste mensen. Daarbij gaan we slim om met de beschikbare

3

Raadsvoorstel van 17 mei 2022, nr. 1975136

ruimte en zorgen we voor een mix van woningen in de wijken. Zo bevorderen we de doorstroming en is er voor iedereen, ongeacht zijn of haar levensfase, een geschikte woning beschikbaar. Alles wat wij doen moet bijdragen aan de ambitie voor een gezond, duurzaam en veilig Veenendaal. Want ook in de toekomst willen we dat Veenendaal een aantrekkelijke woongemeente blijft. Een gemeente met al de gemakken van een stad, maar met het karakter van een dorp. Fijn wonen in Veenendaal doen we samen! Evaluatie De Woonvisie 2022-2025 wordt jaarlijks geëvalueerd en indien nodig geactualiseerd, bijvoorbeeld vanwege nieuwe wetgeving. Kosten, baten, dekking Niet van toepassing.

Burgemeester en wethouders,

mevrouw drs. S.M. Deelstra gemeentesecretaris

de heer K.J.G. Kats burgemeester

Bijlagen 1. Woonvisie 2022-2025 2. Wonen met Zorg factsheet Companen 3. Woonbehoefte onderzoek STEC 4. Voorwaarden levensloop- of zorggeschikt bouwen 5. Toetsingskader Zorg initiatieven

4