1. VRU voorlopige jaarstukken 2023 - ontwerpbegroting 2025 - geactualiseerde begroting 2024 - raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL Raad Voorstelnummer Datum collegevoorstel Onderwerp

Programma

Inlichtingen bij Telefoonnummer E-mailadres

20 juni 2024 2164755 16 april 2024 Voorlopige jaarstukken VRU 2023, Ontwerpbegroting VRU 2025 en geactualiseerde begroting VRU 2024 Burger en bestuur

Agendapunt

Team

Leefbaarheid en Veiligheid

Xander Bult 0610329663 Xander.Bult@veenendaal.nl

Aan de leden van de raad, Beslispunten 1. Kennis te nemen van de voorlopige jaarstukken 2023 van de Veiligheidsregio Utrecht. 2. Zodra de jaarrekening 2023 definitief is, de financiële consequenties, ad € 74.000, -voordelig, te verwerken in de bestuursrapportage . 3. Een zienswijze over de ontwerpbegroting VRU 2025 en geactualiseerde begroting 2024 kenbaar te maken in overeenstemming met bijgevoegde brief van de Veiligheidsregio Utrecht, waarbij Veenendaal: - een positief advies geeft op de geactualiseerde begroting 2024; - een positief advies geeft op de ontwerpbegroting 2025 onder voorbehoud van de besluitvorming door de raad tijdens de integrale afweging bij de gemeentelijke Kadernota 2025-2028; - de VRU verzoekt de gemeentelijke bijdrage voor de resterende beleidsperiode (20242027) zoveel mogelijk te beperken. 4. De financiële consequenties op basis van de geactualiseerde begroting 2024 en ontwerpbegroting VRU 2025 als volgt te verwerken: a. de hogere kosten van de VRU in 2024, ad € 48.900, budgettair neutraal te verwerken in de 1e Bestuursrapportage 2024 vanuit de stelpost loon- en prijsstijgingen; b.

de hogere kosten van de VRU vanwege de versterking van de brandweerzorg, zijnde € 24.000, -- vanaf 2025 structureel te betrekken bij de opstelling in de gemeentelijke Kadernota 2025-2028 onder voorbehoud van de besluitvorming door de raad tijdens de integrale afweging bij deze Kadernota; c. voor 2025 € 314.900, -- budgettair neutraal te verwerken in de kadernota 2025-2028 vanuit de stelpost loon- en prijsstijgingen; d. de gevolgen van loon- en prijsstijgingen vanaf 2026 van € 314.900 structureel te verwerken bij de opstelling van de gemeentelijke Kadernota 2025-2028 onder voorbehoud van de besluitvorming door de raad tijdens de integrale afweging bij deze Kadernota.

Raadsvoorstel van 16 april 2024, nr. 2164755

Waarom naar de raad? De raad heeft de gelegenheid zijn zienswijze te geven vóór het vaststellen van de begroting en de begrotingswijziging door het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Utrecht (hierna VRU). Samenvatting In overeenstemming met het gestelde in de gemeenschappelijke regeling VRU legt het dagelijks bestuur van de VRU de jaarstukken 2023 ter kennisname en de ontwerpbegroting 2025 en de geactualiseerde begroting 2024 VRU voor zienswijze voor aan de gemeenteraad. De zienswijze wordt betrokken bij het vaststellen van voornoemde stukken door het algemeen bestuur van de VRU op 8 juli 2024. Inleiding De gemeente participeert in de gemeenschappelijke regeling VRU. In het kader van deze gemeenschappelijke regeling worden de (gemeenschappelijke) belangen van de deelnemende gemeenten behartigd ter bevordering en waarborging van de voorbereiding op rampen en crises, zulks met inachtneming van hetgeen in of op basis van de regeling nader is bepaald met betrekking tot de taken en bevoegdheden van de veiligheidsregio. Beoogd resultaat Veenendaal heeft een adequate crisisbeheersings- en brandweerorganisatie. De gemeente participeert in de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Utrecht. Het doel van deze regeling is het door de VRU realiseren van een gelijkwaardig kwaliteitsniveau van de beheersing van rampen en crises in de Utrechtse gemeenten.

Argumenten 1.1 2023 wordt afgesloten met een positief resultaat van € 4.5 miljoen Het rekeningresultaat over 2023 bedraagt € 4.5 mln. Dit resultaat wordt hoofdzakelijk veroorzaakt door de aanvullende overheadvergoeding van in totaal € 4,1 miljoen met betrekking tot de werkzaamheden voor de crisisnoodopvang in 2022 (€ 1,6 miljoen) en 2023 (€ 2,5 miljoen). Deze aanvullende vergoeding heeft betrekking op de indirecte kosten/overhead, zoals de leiding en coördinatie, inzet van beleid/adviescapaciteit en ondersteunende afdelingen binnen de VRU (ICT, HRM, Financiën etc.). Het betreft dus een vergoeding voor de inzet van de VRU-organisatie voor deze tijdelijke niet-wettelijke taak. Deze vergoeding is niet in de begroting verwerkt, omdat deze pas na het vaststellen van de begroting overeen is gekomen. De kosten voor de opvang van Oekraïense ontheemden bedroegen in 2023 € 12 miljoen. Deze kosten worden één op één vergoed door het Rijk. Zowel de kosten als de baten maken onderdeel uit van de exploitatie van de VRU. De directe kosten voor de crisisnoodopvang (€ 16,3 miljoen) zijn rechtstreeks vergoed door het COA. 2.1 Voorgesteld wordt een deel van het resultaat terug te storten naar de gemeenten Voorgesteld wordt om € 2 miljoen van het rekeningresultaat terug te storten naar de deelnemende gemeenten.

Voor Veenendaal betekent dit een teruggave van € 74.000 dat bij de 1e Berap zal worden verwerkt. Daarnaast wordt voorgesteld om een storting in de ontwikkel- en egalisatiereserve te doen voor doorlopende activiteiten (€ 0,6 miljoen) en incidentele middelen (€ 1,9 miljoen) die nodig zijn voor de continuering van de huidige taakuitvoering en het verbeteren van de arbeids- en digitale veiligheid. Deze ontwikkelingen en financiële knelpunten zijn ook opgenomen in de kaders voor de begroting 2025 en geactualiseerde begroting 2024. In het voorstel voor de resultaatbestemming zijn alleen de meest urgente knelpunten daarvan opgenomen. Door de inzet van een deel van het rekeningresultaat wordt een incidentele stijging van de gemeentelijke bijdrage in 2024 en 2025 grotendeels voorkomen.

Raadsvoorstel van 16 april 2024, nr. 2164755

2.2 Een goedkeurende verklaring bij de jaarstukken 2023 is nog niet afgerond door aanpassing landelijke kaders De accountantscontrole is nog niet volledig afgerond. Dit komt mede door de onduidelijkheid over het aanpassen van de landelijke kaders naar aanleiding van de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording. De rechtmatigheidsverantwoording is daarom ook nog niet in de stukken opgenomen. Bij de interne controles en accountantscontrole zijn tot op heden geen grote afwijkingen geconstateerd. We verwachten dan ook weer een accountantsverklaring met een goedkeurende strekking. De rechtmatigheidsverklaring en de controleverklaring zullen in de definitieve jaarstukken worden opgenomen. Deze stukken zullen na vaststelling door het algemeen bestuur in juli 2024 naar de gemeenten worden verzonden 3.1/4.1 De begroting 2024 is geactualiseerd. De geactualiseerde begroting 2024 is gebaseerd op de begroting 2024 die op 23 juni 2023 is vastgesteld. De ontwerpbegroting 2025 is gebaseerd op de (geactualiseerde) begroting 2024 inclusief de mutaties die zijn verwerkt in de kadernota VRU 2025.

3.2/4.2 Verhoging van stelpost loonontwikkeling 2025 leidt ook tot een extra structurele verhoging Voor de jaren 2024 en 2025 is in de vastgestelde begroting VRU 2024 en de kadernota VRU 2025 een stelpost voor loonontwikkeling opgenomen die is gebaseerd op de indexcijfers uit de septembercirculaire 2023 van het Rijk, omdat de CAO 2024-2025 op dat moment nog niet bekend was. Voor 2024 bedraagt deze stelpost voor de loonbudgetten 6,3% en betekent dat voor Veenendaal een bedrag van € 48.900 welke ten laste van de stelpost loon- en prijsstijgingen (budgetneutraal) verwerkt wordt bij de 1e bestuursrapportage 2024. Voor 2025 wordt deze stelpost verhoogd met 5,4%. Voor Veenendaal betekent dit een extra verhoging van € 314.900 die incidenteel gedekt wordt via de stelpost loon- en prijsstijgingen (budgetneutraal). De stelpost is gebaseerd op de loonontwikkeling zoals deze is berekend door het Centraal Planbureau (CPB). De werkelijke loon en premieontwikkeling wordt, na vaststelling van de CAO en premiebijdragen, verrekend met de stelpost. Vervolgens wordt een eventueel positief of negatief effect verrekend met de gemeentelijke bijdrage zodat uiteindelijk de werkelijke loon- en premieontwikkeling wordt betaald.

Doordat het Rijk vanaf 2026 de gemeente aanzienlijk minder middelen vanuit het gemeentefonds verstrekt, is de dekking van deze structurele ophoging vanaf 2026 niet in de gemeentelijke meerjarenraming beschikbaar. Om die reden wordt voorgesteld om de structurele ophoging van de bijdrage, ad € 314.900, onderdeel te laten uitmaken van de integrale afweging bij de gemeentelijke Kadernota 2025-2028. Voor de geactualiseerde begroting 2024 gaat de VRU uit van een prijsaanpassing van 3,8% en voor de begroting 2025 van 2,5%. 3.3/4.3 Extra BDuR gelden worden ingezet ten behoeve van versterking crisisbeheersing De aard van crisisbeheersing verandert. Er is sprake van nieuwe typen en/of langdurige crises en het landschap van crisisbeheersing is volop in beweging. Versterking van de crisisorganisatie is daarom nodig, om blijvend invulling te geven aan de missie van de VRU. Aansluitend op landelijke kaders luidt deze misse als volgt: “We voorkomen, voorzien en minimaliseren de effecten van crises en versterken de weerbaarheid van de samenleving”. Met het programma Versterking Crisisbeheersing worden voorstellen voorbereid met een bijbehorend financieel perspectief. Daarbij wordt in samenhang gewerkt aan de volgende pijlers: Crisismanagement, Informatiemanagement, Netwerkmanagement en Communicatiemanagement.

Om de crisisbeheersing te versterken zijn vanuit het Rijk structureel extra middelen toegekend. Een deel van het geld wordt landelijk ingezet en een deel wordt via de BDuR (brede doeluitkering rampenbestrijding) rechtstreeks toegekend aan de veiligheidsregio’s. Vooralsnog kan de VRU vanaf 2023 oplopend rekenen op een extra structurele bijdrage van € 1,85 miljoen tot uiteindelijk € 3,34 miljoen euro. Deze middelen zijn geoormerkt, dat wil zeggen dat deze specifiek zijn

Raadsvoorstel van 16 april 2024, nr. 2164755

toegekend aan de versterking van de crisisbeheersing. De verhogingen worden per jaar toegekend. De toekenning van de extra rijksbijdrage is taakgebonden en heeft daarmee geen effect op de hoogte van de gemeentelijke bijdrage voor het gemeentelijk basistakenpakket (GBTP). 3.4/4.4 Een stijging van gemeentelijke bijdragen is onvermijdelijk Ondanks de inspanningen om zoveel mogelijk binnen de begroting op te lossen is een stijging van de gemeentelijke bijdrage op dit moment onvermijdelijk. De groei van inwoners in de regio zorgt ervoor dat er vanuit de basisbrandweerzorg een stap extra gezet moet worden om overal op tijd te kunnen zijn bij incidenten en te voldoen aan de wettelijk vastgestelde opkomsttijden voor de brandweer. Het gaat hierbij in totaal om een bedrag van € 530.000 voor de versterking van de brandweerzorg door groei in het verzorgingsgebied Amersfoort. De basisbrandweerzorg is regionaal georganiseerd en bekostigd. Hieruit volgt dat de financiële gevolgen van ontwikkelingen op dit vlak gezamenlijk gedragen worden. Voor Veenendaal gaat het structureel om een bedrag van € 24.000 vanaf 2025. Besluitvorming door Uw Raad zal via de integrale afweging plaatsvinden via de Kadernota 2025-2028 zoals ook in uw zienswijze op de kaders begroting VRU 2025 is verwoord.

3.5/4.5 Een lagere uitkering vanuit het gemeentefonds leidt tot bestuurlijke keuzes 2026 wordt een jaar vol uitdagingen waarbij de bijdrage vanuit het gemeentefonds voor gemeenten over het algemeen lager zal zijn. In relatie tot dit risico vindt de VRU het belangrijk om gemeenten in een zo vroeg stadium te informeren over ontwikkelingen en risico’s. Toekomstige risico’s en ontwikkelingen wil de VRU eerst proberen op te vangen binnen de eigen begroting, mede door de mindere inkomsten vanuit het gemeentefonds voor gemeenten. Mocht dit niet passen binnen de huidige kaders, zal hiervoor in de begrotingscyclus een integraal voorstel voor het bestuur worden gemaakt zodat deze in staat wordt gesteld een goede afweging te maken. De context is hierbij: de financiële druk bij de gemeenten is een gegeven. De bestuurlijke keuzes worden verwerkt in de kaders voor de begroting 2026 waar u als raad ook uw zienswijze op kunt geven. Alternatieven Een alternatief kan zijn geen of een andere zienswijze in te brengen. Kanttekeningen Niet van toepassing Participatie Stap 0 van de participatieladder is gebruikt. Bij dit beleidsstuk is er geen sprake van participatie van inwoners. Gemeentelijke accounthouders en financieel adviseurs zijn in maart jl.

in de gelegenheid gesteld vragen te stellen of een toelichting te vragen over de voorlopige jaarstukken 2023, de ontwerpbegroting 2025 en de geactualiseerde begroting 2024. Wat betekent dit besluit voor inwoners? Veenendaal beschikt over een adequate crisisbeheersings- en brandweerorganisatie. Aanpak/ uitvoering • In navolging op het zienswijzetraject op de kaders begroting VRU 2025, wordt ook de programmabegroting VRU 2025 voor een eventuele zienswijze aan gemeenten aangeboden. Gemeenten hebben op deze manier twee gelegenheden gehad om invloed uit te oefenen op de programmabegroting van de VRU. De zienswijzetermijn in overeenstemming met de gemeenschappelijke regeling VRU bedraagt 8 weken. De VRU verzoekt de gemeenten om uiterlijk 24 juni 2024 eventuele zienswijzen bekend te maken. Na ontvangst en verwerking van

Raadsvoorstel van 16 april 2024, nr. 2164755

•

•

eventuele zienswijzen van de raden op de voorliggende stukken, zullen deze via de vergadering van het dagelijks bestuur aan het algemeen bestuur worden voorgelegd. Het algemeen bestuur stelt vervolgens de stukken vast op 8 juli 2024, met behandeling van de zienswijzen. Op 4 juni 2024 wordt tijdens de verantwoordingsavond gemeenschappelijke regelingen door de directeur van de VRU een toelichting gegeven op de jaarstukken VRU 2023/ontwerpbegroting 2025 VRU en zijn raadsleden in de gelegenheid hierover eventuele vragen te stellen. In de voorliggende programmabegroting 2024 VRU zijn de adviezen van de bestuurlijke adviescommissie Bedrijfsvoering en Financiën van de VRU en de adviescommissie Gemeentesecretarissen Veiligheid verwerkt tijdens de behandeling van de kadernota 2025 VRU.

Communicatie over dit besluit De raadsgriffie communiceert via de reguliere kanalen over dit besluit. Evaluatie De evaluatie van de begroting gebeurt via verantwoording in de jaarrekening. Daarnaast wordt het Algemeen Bestuur geïnformeerd over de voortgang gedurende het jaar door bestuursrapportages. Kosten, baten, dekking Voorgesteld wordt om € 2 miljoen van het rekeningresultaat terug te storten naar de deelnemende gemeenten. Voor Veenendaal betekent dit een teruggave van € 74.000 dat bij de 1 e Berap zal worden verwerkt. Onderstaande tabel geeft een overzicht van de financiële gevolgen van de geactualiseerde begroting 2024 en de ontwerpbegroting 2025 van de VRU voor onze gemeentelijk begroting in 20242027. 2024

2025

2026

2027

Meerjarenbegroting 20242027 Veenendaal

3.737.100

3.729.100

3.729.100

3.729.100

Bijdrage VRU voor GBTP (gemeentelijk basistaken pakket) en IGPP (individueel gemeentelijke pluspakket) op basis van geactualiseerde begroting 2024 en ontwerpbegroting 2025

3.786.000

4.068.000

4.068.000

4.068.000

Saldo (tekort)

-48.900

-338.900

- 338.900

-338.900

Dekking vanuit stelpost loon- en prijsstijgingen

48.900

314.900

-

-

Nog te dekken te kort

-

-24.000

- 338.900

- 338.900

De wijziging van 2024 (loon- en prijsstijging) wordt verwerkt in de 1e Berap van 2024 zoals besloten in de Raadsvergadering van 29 februari 2024. De hogere kosten van de VRU als gevolg van de loon- en

Raadsvoorstel van 16 april 2024, nr. 2164755

prijsstijgingen van € 314.900 worden gedekt uit de stelpost loon- en prijsstijgingen wordt budgettair neutraal verwerkt in de Kadernota 2025-2028. De hogere kosten van de VRU vanwege de versterking van de brandweerzorg, zijnde € 24.000 vanaf 2025, structureel te betrekken bij de opstelling in de gemeentelijke Kadernota 2025-2028 onder voorbehoud van de besluitvorming door de raad tijdens de integrale afweging bij deze Kadernota. De structurele gevolgen van de loon- en prijsstijgingen vanaf 2026, jaarlijks € 314.900, te verwerken bij de opstelling van de gemeentelijke Kadernota 2025-2028 onder voorbehoud van de besluitvorming door de raad tijdens de integrale afweging bij deze Kadernota;

Burgemeester en wethouders,

mevrouw drs. S.M. Deelstra gemeentesecretaris

de heer K.J.G. Kats burgemeester

Bijlagen 1. Aanbiedingsbrief financiële stukken 2. Voorlopige jaarstukken 2023 3. Infographic jaaroverzicht 2023 4. Zienswijzen kaders voor de begroting 2025 en geactualiseerde begroting 2024 5. Ontwerpbegroting 2025 & geactualiseerde begroting 2024 6. Zienswijze