1. Voortgangsrapportage Projecten 2022 - raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL Raad Voorstelnummer Datum

15 december 2022 2039195 4 oktober 2022

Agendapunt

Team

Programma’s en Projecten

Onderwerp Programma

Inlichtingen bij Telefoonnummer E-mailadres

K. Meijer en B.E. Blok (0318) 538494 klaas.meijer@veenendaal.nl ireen.blok@veenendaal.nl

Aan de leden van de raad, Beslispunten 1. Vast te stellen dat op basis van de voortgangsrapportage projecten 2022 vooralsnog geen verliesneming benodigd is voor de jaarrekening 2022 en projectenboek 2023. 2. Geen zienswijze in te dienen voor de concept grondprijzenbrief 2023. 3. De instelling van de meerjarenprojectbegroting en bijbehorende eerste exploitatieopzet vast te stellen van: a. complex 81 Nieuweweg 220-226 b. complex 98 Franse Gat 4. Het in 2020 (raadsbesluit 26 november 2020) ingestelde ontwikkelfonds bedrijfsverplaatsing en transformatie in te zetten om bedrijfsverplaatsingen en/of verwerving van bedrijfslocaties in het gebied Spoorzone Veenendaal centrum mede te financieren en het college te mandateren om budgetten uit de bestemmingsreserve ontwikkelfonds bedrijfsverplaatsingen hiervoor in de gemeentelijke grondexploitatie in te zetten ten behoeve van grondverwerving. Waarom naar de raad? In de Nota Grondbeleid 2020 – 2024 is in hoofdstuk 9 ‘verantwoording en governance’ vastgelegd waaruit de cyclus van plannen, beheersen en verantwoorden bestaat. De voortgangsrapportage wordt gelijktijdig met de 3e bestuursrapportage aan de raad aangeboden. Net als voorgaande jaren vindt uw college het passend om de raad de concept-grondprijzenbrief voor te leggen voor het geven van een zienswijze.

Daarnaast is er een besluit nodig voor de instelling van de meerjarige projectbegroting Nieuweweg 220-226 en Franse Gat vanwege de kader stellende rol en het budgetrecht van de gemeenteraad. Samenvatting Er wordt in Veenendaal dit jaar veel gebouwd. Te denken valt onder meer aan Brouwerspoort, Boveneind, Balkon-zuid, Stationskwartier D-noord, Lindewijck en Veenendaal-oost. Op diverse plekken worden voorbereidingen getroffen om met de bouw te beginnen zoals in Brouwerspoort, 1 e Melmseweg / Veense Poort, Veenendaal-oost en de schoollocaties. Door ontwikkelaars worden diverse initiatieven ingediend om het aanbod voor de komende jaren op peil te houden. Een voorbeeld van afgelopen jaar is Het Franse Gat waarvoor een Meerjarenprojectbegroting is opgesteld en ter besluitvorming aan de raad wordt voorgelegd. Hierin trekken Veenvesters en de gemeente samen op voor een transformatie naar een toekomstbestendige wijk.

Raadsvoorstel van, nr.

Een ander initiatief is Nieuweweg 220-226 waar in 2021 de kaders zijn vastgesteld en dit jaar de een exploitatieovereenkomst is gesloten om te komen tot een gebiedsontwikkeling met transformatie naar woongebied. Ook hiervoor is een Meerjarenprojectbegroting opgesteld. In de voortgangsrapportage worden per project de voortgang en de risico’s beschreven. De concept-grondprijzenbrief 2023 geeft aan welke grondprijzen we willen gaan hanteren of op welke wijze grondprijzen bepaald worden. Inleiding De voorliggende voortgangsrapportage projecten 2022 geeft inzicht in wijzigingen / nieuwe ontwikkelingen in de verschillende grondexploitaties ten opzichte van het Projectenboek 2022. Deze rapportage kan daarom gezien worden als de peilstok voor de raad om inzicht te krijgen in de voortgang van deze fysieke projecten. De verantwoording en aanpassingen van grondexploitaties vindt plaats bij het projectenboek 2023. De markt bepaalt in principe de grondprijzen, met uitzondering van de gereguleerde prijzen voor de woningen binnen de sociale sector en maatschappelijke doeleinden. Om aansluiting te houden met de markt stelt het college periodiek de grondprijzen hiervoor voor 2023 vast via een grondprijzenbrief. In 2020 heeft de raad het ontwikkelfonds bedrijfsverplaatsingen & transformatie ingesteld. Dit fonds heeft als doelstellingen: a.

Binnenstedelijke woningbouw: (versnelling van) op de vraag afgestemde toevoeging van woningen aan de woningvoorraad in de betreffende wijk; b. Transformatie van (leegstaande) gebouwen en (monofunctionele) verouderde gebieden naar een nieuwe gebruiksfunctie (inclusief verminderen vierkante meters detailhandel); c. Ruimte creëren voor binnenstedelijke ontwikkeling met kwaliteit door het wegnemen van beperkingen/hinderingen (uitplaatsing van hinderlijke bedrijvigheid). Het fonds wordt gekoppeld aan een subsidieverordening. Met voorliggend voorstel wordt het fonds ook ingezet om de ontwikkeling van het Ambacht mogelijk te maken door het in te zetten voor eigen verwervingen. Beoogd resultaat Een doeltreffende uitvoering van de grondexploitaties. Argumenten 1.1 De voortgangsrapportage geeft invulling aan de controlerende taak van de gemeenteraad. Het Projectenboek 2022 omvatte zowel een terugblik op 2021 (controlerende taak) als een meerjarenperspectief vanaf 1 januari 2022 voor de lopende grondexploitaties (budgetrecht). De voorliggende rapportage is vooral bedoeld inzicht te geven in de risico-ontwikkeling (beheersing). In de Nota Grondbeleid is opgenomen dat het college aan de raad over de grondexploitaties en grotere projecten rapporteert door middel van de Voortgangsrapportage bij de laatste bestuursrapportage van elk jaar.

1.2 De voortgangsrapportage geeft geen aanleiding tot het nemen van verlies. In de rapportage wordt de stand van zaken van de verschillende grondexploitaties kort toegelicht. Er zijn op dit moment geen substantiële financiële bijzonderheden. De afwijkingen voor de grondexploitatie van de Brandweerlocatie/Wijkservice worden in een separaat voorstel aan de raad voorgelegd en bij positieve besluitvorming in het Projectenboek 2023 verwerkt.

Raadsvoorstel van, nr.

2.1 Voordat het college de grondprijzenbrief vaststelt wordt de raad in de gelegenheid gesteld haar eventuele zienswijzen kenbaar te maken. Het jaarlijks opstellen van de grondprijzenbrief is opgenomen in de Nota Grondbeleid 2020 – 2024. De grondprijzenbrief wordt jaarlijks vastgesteld door het college. Voordat de brief wordt vastgesteld wordt de raad in de gelegenheid gesteld haar zienswijzen kenbaar te maken. 2.2 Wijzigingen zijn doorgevoerd in de grondprijzenbrief vanwege uniformering marktprijzen De grondprijzenbrief 2023 bevat de toevoeging van de geïndexeerde prijs voor bijdrage bovenwijkse voorzieningen. In de nota Bovenwijkse Voorzieningen is vastgelegd dat de jaarlijkse indexatie via de jaarlijkse actualisatie van de grondprijzenbrief verloopt. Daarnaast zijn de prijzen voor sociale koopwoningen geharmoniseerd met de prijzen in Veenendaal-oost. Tot slot zijn de gereguleerde grondprijzen uit de brief van 2023 geïndexeerd ten opzichte van de brief voor 2022. 3.1 De meerjarige projectbegroting-opzet geeft een goed financieel beeld en kader voor dit moment van de ontwikkeling Nieuweweg 220-226 Begin juli is de exploitatieovereenkomst voor Nieuweweg 220-226 getekend. Hierin worden onder andere afspraken gemaakt over financiële bijdrage die de ontwikkelaar aan de gemeente vergoedt.

In voorliggende meerjarige projectbegroting (MPB) zijn deze financiële afspraken verwerkt en kunnen via deze MPB de komende jaren goed gemonitord worden. 3.2 De meerjarige projectbegroting-opzet geeft een goed financieel beeld en kader voor dit moment van de ontwikkeling Franse Gat Begin oktober is het college akkoord gegaan met de samenwerkingsovereenkomst tussen Veenvesters en de gemeente. Hierin zijn ruimtelijke, programmatische en financiële afspraken vastgelegd voor het Franse Gat. Op basis van deze overeenkomst is de meerjarige projectbegroting vastgelegd en kunnen via de MPB de financiële afspraken de komende jaren goed worden gemonitord. 4.1 Het bedrijfsverplaatsingsfonds is juist ingesteld om grote transformaties in de stad mogelijk te maken. Het fonds heeft zoals in de inleiding aangegeven als belangrijkste ambitie om transformaties in de bestaande stad mogelijk te maken. De grootste transformatie opgave in Veenendaal ligt in de spoorzone. Dit gebied omvat onder andere het Stationskwartier, Ambacht en de overgangszone Ambacht. Met het focus aanbrengen van het fonds op dit gebied ontstaat de mogelijkheid om deze opgave in uitvoering te kunnen brengen. Dit is ook noodzakelijk vanwege de planningseisen gesteld aan de woningbouwimpuls. Voor 2032 moeten de 1.168 woningen binnen het Ambacht gerealiseerd zijn.

4.2 Om de spoorzone Veenendaal centrum mogelijk te maken, zijn bedrijfsplaatsingen noodzakelijk Voor de transformatie van het Ambacht is het noodzakelijk om bedrijven te verplaatsen c.q. aan te kopen. Ook is het noodzakelijk aan de randen van het plangebied om milieuhindercirkels te verkleinen / aan te passen. Om dit financieel mogelijk te maken, is de inzet van het fonds in onze eigen grondexploitatie noodzakelijk. 4.3 Het fonds kan op deze manier als cofinanciering worden ingezet voor toekomstige subsidieregelingen voor transformatievraagstukken.

Raadsvoorstel van, nr.

De verwachting is dat er vanuit bijvoorbeeld de verstedelijkingsstrategie aanvullende middelen gevonden kunnen worden om bedrijfsverplaatsingen en / of aanpassing van milieuhindercirkels te kunnen financieren. Hiervoor is in de regel cofinanciering noodzakelijk. Met voorliggend voorstel wordt het fonds inzetbaar als cofinanciering. 4.4. Mandatering aan college noodzakelijk om uitvoering op snelheid te houden Op basis van het besluit uit november 2020 is het college gemandateerd om een subsidieverordening op te stellen en eventuele aanvragen toe te kennen dan wel af te wijzen. Deze verordening is nog niet door het college vastgesteld. Dit mede vanwege van ontwikkelingen op het Ambacht en rondom Trivium. Met voorliggend voorstel wordt het college gemandateerd om binnen de doelstellingen van het fonds en met focus op de spoorzone het fonds in te zetten om de transformatie van dit gebied mogelijk te maken. Hiermee verschuift de focus van marktpartijen die een aanvraag kunnen doen, naar meer sturing door de gemeente op de transformatie van de spoorzone (o.a. Ambacht, stationskwartier). Mandatering is nodig zodat deze middelen, net zoals de vastgestelde grondexploitaties, kunnen worden ingezet om aankopen te kunnen doen. Hiermee kan de benodigde snelheid in de uitvoering worden gehouden.

Dit is nodig om de taakstellingen zoals deze onder andere in de woningbouwimpuls zijn genomen, gehaald kunnen worden. Uiteraard kan niet meer worden uitgegeven dan aan budget in het fonds zit. Verantwoording zal binnen de reguliere cyclus van de grondexploitaties plaatsvinden (projectenboek en voortgangsrapportage). Alternatieven De raad kan tot de mening komen dat verliesneming wel voor 2022 aan de orde is op basis van de voortgangsrapportage. De raad kan een zienswijze indienen voor de grondprijzenbrief. Zij kan bijvoorbeeld een voorstel tot het nagaan van een andere prijsstelling inbrengen. Kanttekeningen 1.1 Risico’s in projecten Er zijn, zoals gemeld, op dit moment geen substantiële financiële afwijkingen voor de grondexploitaties te melden. De vraag op de woningmarkt is momenteel sterk en er worden veel huizen verkocht en gebouwd. Toch dient erop gewezen te worden dat dit niet zomaar vanzelfsprekend is en blijft. Boven de woningmarkt zweven diverse onzekerheden die in meer of mindere mate de komende tijd impact kunnen hebben op de projecten. Te denken valt aan regelgeving rondom stikstofdepositie en duurzaamheid, hoge bouwkosten, stijgende hypotheekrente, beschikbaarheid van bouwgrond etc. Het blijft zaak de risico’s te monitoren en indien nodig bij te sturen op de projecten. Dit is een continu proces.

Participatie Voorafgaand aan de rapportage heeft geen participatie plaatsgevonden; participatie trede 0. Echter, binnen de projecten worden bewoners op diverse manieren betrokken bij de planvorming. Wat betekent dit besluit voor inwoners? Met de voortgangrapportage krijgen bewoners een actueel inzicht in de voortgang van de fysieke projecten in Veenendaal. De grondprijzenbrief zorgt voor duidelijkheid over onder andere sociale en maatschappelijke grondprijzen en snippergroen.

Raadsvoorstel van, nr.

Aanpak / uitvoering In de volgende figuur is de jaarlijkse cyclus van plannen, beheersen en verantwoorden opgenomen. De voortgangsrapportage is in deze cyclus vooral gericht op het informeren over de stand van zaken, ontwikkelingen in risicoprofielen van de diverse projecten (kwalitatief) en waar nodig bijsturen in een project. In de voorliggende voortgangsrapportage 2022 wordt invulling gegeven aan: 1. Plannen: noodzakelijke wijzigingen ten opzichte van het Projectenboek 2022. 2. Verantwoorden: toelichting op de (financiële) resultaten en wijzigingen in het huidige boekjaar. Hierbij is aansluiting gezocht bij de 3e bestuursrapportage. Beide documenten worden in dezelfde raadsvergadering behandeld. 3. Beheersen: actualisatie risicomanagement.

De volgende volledige actualisatie van alle grondexploitaties en risicoanalyses vindt plaats in het Projectenboek 2023. Communicatie over dit besluit De voortgangsrapportage is vooral bedoeld om uw raad te informeren over de stand van zaken en ontwikkelingen binnen de diverse projecten uit het projectenboek. Evaluatie Het volgende moment van verantwoorden en plannen is het Projectenboek 2023. De behandeling hiervan staat gepland voor de raad van juni 2023 (zie paragraaf aanpak). Kosten, baten, dekking In deze voortgangsrapportage wordt geen verlies voorzien. Het weerstandsvermogen van het grondbedrijf blijft op peil en de risicoprofielen zijn niet dusdanig gewijzigd dat bijstelling noodzakelijk is. De Grondprijzenbrief 2023 heeft geen gevolgen voor lopende grondexploitaties. Ook de wijziging van de inzet van ontwikkelfonds heeft geen financiële effecten. Het fonds wordt nu juist meer ingezet om de ambities en taakstellingen in de spoorzone te kunnen realiseren en kan dus gezien worden als risicobeheersing voor de lopende grondexploitaties en behoud van de toegekende subsidies in dit gebied.

Raadsvoorstel van, nr.

Burgemeester en wethouders,

mevrouw drs. S.M. Deelstra secretaris

de heer K.J.G. Kats burgemeester

Bijlagen 1 Voortgangsrapportage projecten 2022 2 Concept Grondprijzenbrief 2023 3 Meerjarige projectbegroting Nieuweweg 220-226 1e opzet (GEHEIM) 4 Meerjarige projectbegroting Franse Gat 1e opzet (GEHEIM) Ter inzage n.v.t.