1. Voorlopige jaarstukken VRU 2025, Ontwerpbegroting VRU 2027 en geactualiseerde begroting VRU 2026 - raadsvoorstel

Raadsvoorstel Jaarstukken VRU 2025, Ontwerpbegroting VRU 2027 en geactualiseerde begroting VRU 2026 Dossiernummer

7157

Programma

4. Burger en bestuur

Ambtenaar

Xander Bult

Datum college

6-5-2026

Team

Leefbaarheid en Veiligheid (LV)

Datum Raad

2-7-2026

Aan de leden van de raad,

Beslispunten 1. Kennis te nemen van de voorlopige jaarstukken 2025 van de Veiligheidsregio Utrecht 2. De financiële consequenties ad € 28.000 voordelig te verwerken in de gemeentelijke jaarrekening 2025 3. Een zienswijze over de ontwerpbegroting VRU 2027 en geactualiseerde begroting 2026 kenbaar te maken, conform bijgevoegde brief 4. De financiële consequenties van de geactualiseerde begroting 2026 en ontwerpbegroting VRU 2027 -in lijn met de besluitvorming over de Kadernota VRU 2027 als volgt te verwerken: a. De hogere jaarlijkse lasten als gevolg van o.a. het ‘op orde’ scenario en loon- en prijsstijgingen ad € 289.653 in 2027 en oplopend in de daaropvolgende jaren structureel te betrekken bij het opstellen van de Programmabegroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030

Waarom naar de raad? De raad heeft de gelegenheid zijn zienswijze te geven vóór het vaststellen van de begroting en de begrotingswijziging door het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Utrecht (hierna VRU).

Inleiding De gemeente participeert in de gemeenschappelijke regeling VRU. In het kader van deze gemeenschappelijke regeling worden de (gemeenschappelijke) belangen van de deelnemende gemeenten behartigd ter bevordering en waarborging van de voorbereiding op rampen en crises, zulks met inachtneming van hetgeen in of op basis van de regeling nader is bepaald met betrekking tot de taken en bevoegdheden van de veiligheidsregio.

Raadsvoorstel: Jaarstukken VRU 2025, Ontwerpbegroting VRU 2027 en geactualiseerde begroting VRU 2026 Dossiernummer: 7157

Samenvatting In overeenstemming met het gestelde in de gemeenschappelijke regeling VRU legt het dagelijks bestuur van de VRU de jaarstukken 2025 ter kennisname, de ontwerpbegroting 2027 en de geactualiseerde begroting 2026 VRU voor zienswijze voor aan de gemeenteraad. De zienswijze wordt betrokken bij het vaststellen van voornoemde stukken door het algemeen bestuur van de VRU op 6 juli 2026.

Beoogd resultaat Veenendaal heeft een adequate crisisbeheersings- en brandweerorganisatie. De gemeente participeert in de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Utrecht. Het doel van deze regeling is het door de VRU realiseren van een gelijkwaardig kwaliteitsniveau van de beheersing van rampen en crises in de Utrechtse gemeenten.

Proceshistorie en eerdere besluitvorming In de zienswijze van de gemeente Veenendaal op de kaders begroting VRU 2027 en actualisatie begroting VRU 2026 (d.d. 26-02-2026) heeft uw raad aan de VRU meegegeven dat Veenendaal het eens is met de onderbouwing voor de keuze van het scenario ‘op orde’ en de gevolgen daarvan in aanloop naar 2030. Op basis hiervan heeft op 30 maart 2026 besluitvorming plaatsgevonden in de vergadering van het algemeen bestuur VRU. Gehoord hebbende de zienswijzen van de gemeenteraden heeft het algemeen bestuur definitief gekozen voor het scenario ‘op orde’. Het scenario ‘op orde’ is per programmaonderdeel verwerkt in de meerjarenraming van de ontwerpbegroting VRU 2027. In de ontwerpbegroting zijn daarnaast de doorbelasting van dienstverlening voor liftopsluitingen en afhijsingen opgenomen, evenals de afzonderlijke besluiten van het algemeen bestuur over natuurbrandbestrijding en waterongevallenbestrijding. Voor 2026 is de incidentele bijdrage uit de kadernota verwerkt voor de knelpunten die gerelateerd zijn aan de toekomstscenario’s. De ontvangen zienswijzen hebben geen aanleiding gegeven om de ontwerpbegroting aan te passen ten opzichte van de eerder vastgestelde kaders en besluitvorming.

Verder hebben veel gemeenten, waaronder ook Veenendaal, de oproep gedaan om ook de komende jaren aandacht te houden voor de financiële uitdagingen waarvoor gemeenten staan. Onze gemeente heeft daarnaast aangegeven tijdig betrokken te willen worden bij de voorgenomen afbouw van het compensatiemechanisme en de gevolgen hiervan voor onze gemeente.

Argumenten 1.1 2025 wordt afgesloten met een positief resultaat van € 2,75 miljoen Het jaar 2025 sluit met een positief resultaat voor bestemming van € 2,75 miljoen (2% van de begroting). Een deel van de afwijkingen is technisch van aard en onderling samenhangend, waardoor deze per saldo geen effect hebben op het resultaat. Dit is voornamelijk van toepassing op de projecten voor de crisisnoodopvang. Daarnaast zijn er afwijkingen ontstaan door incidentele baten in het vierde kwartaal van 2025 (€ 1,01 miljoen) en het eerste kwartaal van 2026 (€ 0,40 miljoen), die verband houden met de afwikkeling van de stelpost voor de nieuwe CAO. Het reële resultaat van 2025 is € 1,34 miljoen (1% van de begroting). Dit resultaat wordt voor een belangrijk deel veroorzaakt door een voordeel op personele lasten als gevolg van vacatureruimte die verband houdt met de krappe arbeidsmarkt (€ 1,49 miljoen) en personeelsgerelateerde vergoedingen (€ 0,46 miljoen). Een nadeel op materiële lasten komt voort uit meerkosten voor het onderhoud van

2 van 7

Raadsvoorstel: Jaarstukken VRU 2025, Ontwerpbegroting VRU 2027 en geactualiseerde begroting VRU 2026 Dossiernummer: 7157

materieel en materiaal (-/- € 0,53 miljoen) en hogere ICT kosten en overige kosten (-/- € 0,41 miljoen). De hogere baten leiden tot een voordeel als gevolg van doorbelasting van kosten en renteopbrengsten (€ 0,33 miljoen). In paragraaf 3.2 van de jaarrekening is een toelichting op het overzicht van baten en lasten opgenomen, waaruit blijkt dat het resultaat grotendeels incidenteel van aard is. Klik of tik om tekst in te voeren. 1.2 De voorgenomen bestemming van het resultaat 2025 bestaat uit 3 onderdelen 1. In 2025 heeft de VRU de MDIEU-subsidie ontvangen. Deze subsidie is bedoeld voor activiteiten gericht op onder andere duurzame inzetbaarheid, mentale en fysieke weerbaarheid van medewerkers en het versterken van onze positie als aantrekkelijke werkgever. In 2025 zijn diverse waardevolle initiatieven en activiteiten gestart en (deels) gefinancierd met deze middelen. Een deel van het subsidiebedrag kon echter nog niet worden besteed. Het algemeen bestuur heeft besloten om het resterende budget van € 0,15 miljoen in het komende jaar in te zetten voor vergelijkbare activiteiten met aantoonbare meerwaarde voor onze medewerkers en organisatie. Dit bedrag wordt toegevoegd aan de ontwikkel- en egalisatiereserve. 2.

In de kadernota 2027 is € 1,20 miljoen uit de bedrijfsvoering reserve onttrokken voor de overbrugging van de toekomstscenario’s in 2026, wat in de resultaatbestemming 2025 teruggestort wordt. Daarnaast heeft een beoordeling plaatsgevonden van de risico’s die bij de VRU bekend zijn ten tijde van het opstellen van de jaarrekening, wat een aanvullende storting van € 0,65 miljoen vraagt. Het gevolg is dat een storting van in totaal € 1,85 miljoen in de bedrijfsvoering reserve nodig is om het weerstandsvermogen van de VRU op niveau te houden. 3. Zoals gebruikelijk heeft het algemeen bestuur besloten om € 0,75 miljoen van het incidentele positieve rekeningresultaat 2025 terug te storten naar de deelnemende gemeenten. De teruggave vindt plaats naar rato van de begrote gemeentelijke bijdrage voor het gezamenlijke basistakenpakket in 2025. Voor Veenendaal betekent dit een teruggave van € 28.000. Klik of tik om tekst in te voeren. 1.3 Een goedkeurende verklaring bij de jaarstukken 2025 is nog niet afgerond in verband met de controle op rechtmatigheid De accountantscontrole is op dit moment nog niet volledig afgerond. Er is daarom nog geen informatie beschikbaar over de strekking van de accountantsverklaring. De rechtmatigheidsverklaring en de controleverklaring worden opgenomen in de definitieve jaarstukken VRU 2025.

Na vaststelling door het algemeen bestuur op 6 juli 2026 worden deze documenten aan de gemeenten toegezonden. 2.1 Ontwerpbegroting VRU 2027 en geactualiseerde begroting VRU 2026 In de kadernota VRU 2027 die wij in december 2025 ter zienswijze aangeboden hebben, staan de financiële kaders opgenomen voor de begroting van 2027 en voor de geactualiseerde begroting voor 2026. Deze kaders zijn, inclusief de besluitvorming over de toekomstscenario’s, verwerkt in de ontwerpbegroting VRU 2027 en de geactualiseerde begroting VRU 2026 die hierbij ter zienswijze aangeboden wordt. Meerdere gemeenten hebben bij hun zienswijze het verzoek gedaan om rekening te blijven houden met de financiële situatie van gemeenten door kosten transparant te maken en zoveel mogelijk te spreiden. Wij zetten ons in om ervoor te zorgen dat eventuele wijzigingen niet onverwacht of abrupt zijn, maar voorspelbaar en beheersbaar blijven. 2.2 Gemeenten vragen aandacht voor de effecten door de verschillende ontwikkelingen Verschillende gemeenten hebben de stapeling van effecten door verschillende ontwikkelingen onder de aandacht gebracht. Niet alleen de keuze voor het scenario ‘op orde’ heeft invloed, maar ook de besluitvorming over de financieringssystematiek van de VRU kan gevolgen hebben voor gemeenten.

Ten aanzien van het compensatiemechanisme geven gemeenten aan begrip te hebben voor de afbouw van dit mechanisme en hier ook achter te staan. Daarbij wordt wel aandacht gevraagd voor de

3 van 7

Raadsvoorstel: Jaarstukken VRU 2025, Ontwerpbegroting VRU 2027 en geactualiseerde begroting VRU 2026 Dossiernummer: 7157

mogelijke gevolgen die dit voor gemeenten heeft. Het algemeen bestuur heeft op basis van de zienswijze besloten om het compensatiemechanisme af te bouwen. Een voorstel voor dit afbouwscenario wordt in overleg met verschillende gemeenten opgesteld en ter besluitvorming voorgelegd in de vergadering van het algemeen bestuur op 6 juli 2026. Over de andere onderdelen van de financieringssystematiek, de indexeringssystematiek en voorstel voor het opnemen van een volumecomponent, spreekt het bestuur verder tijdens de bestuursconferentie in september. Hierbij worden de ingediende zienswijzen over deze onderwerpen meegegeven. 2.3 De actuele loonontwikkeling leidt tot een incidentele verlaging van de gemeentelijke bijdrage De actuele loonontwikkeling heeft ten opzichte van de kadernota wel een incidentele verlaging van de gemeentelijke bijdrage tot gevolg. Dit komt door het recent afgesloten principeakkoord voor een nieuwe cao voor de veiligheidsregio’s. Structureel is de stelpost die hiervoor was opgenomen in de kadernota precies in lijn met de cao-afspraken, maar de gefaseerde loonsverhoging zorgt wel voor een incidentele verlaging van de gemeentelijke bijdrage van € 1,5 miljoen voor 2026 en € 2,75 miljoen voor 2027.

2.4 Het rijk heeft extra structurele middelen toegekend voor versterking en intensivering van de regionale weerbaarheid In december 2025 zijn nog extra structurele middelen van het rijk aan de veiligheidsregio’s toegekend voor een extra taak, namelijk de versterking en intensivering van de regionale weerbaarheid in het kader van crisisbeheersing. Het gaat om € 0,45 miljoen in 2026 en € 1,41 miljoen in 2027. Daarnaast heeft het rijk begin februari 2026 incidenteel middelen ter waarde van € 0,40 miljoen toegekend om in 2026 samen met gemeenten te werken aan een landelijk netwerk van noodsteunpunten. Via het programma Veerkracht worden deze organisatiebrede opgaven verder uitgewerkt.

2.5 Gevolgen voor de begroting 2026 en 2027 samengevat - Samengevat gaat de totale gemeentelijke bijdrage aan de VRU ten opzichte van de begroting 2026 die in juli 2025 is vastgesteld, met € 0,2 miljoen omhoog in 2026. Dit is € 1,5 miljoen lager dan in de kadernota is opgenomen als gevolg van het recent afgesloten principeakkoord voor een nieuwe cao. - De totale gemeentelijke bijdrage aan de VRU voor 2027 gaat ten opzichte van de geactualiseerde begroting 2026 met € 8 miljoen omhoog. Hiervan heeft € 3 miljoen betrekking op de loon- en prijsontwikkeling voor 2027 en € 5 miljoen op de structurele investeringen uit de toekomstscenario’s. - De verwerking van de investeringen en besparingen uit de toekomstscenario’s leidt in de meerjarenraming van deze begroting gefaseerd tot een structurele verhoging van de gemeentelijke bijdrage van € 10,7 miljoen vanaf 2031.

Alternatieven Een alternatief kan zijn geen of een andere zienswijze in te brengen.

Kanttekeningen Niet van toepassing

4 van 7

Raadsvoorstel: Jaarstukken VRU 2025, Ontwerpbegroting VRU 2027 en geactualiseerde begroting VRU 2026 Dossiernummer: 7157

Participatie Stap 0 van de participatieladder is gebruikt. Bij dit beleidsstuk is er geen sprake van participatie van inwoners. Gemeentelijke accounthouders en financieel adviseurs zijn in maart jl. in de gelegenheid gesteld vragen te stellen of een toelichting te vragen over de voorlopige jaarstukken 2025, de ontwerpbegroting 2027 en de geactualiseerde begroting 2026.

Wat betekent dit besluit voor inwoners? Veenendaal beschikt over een adequate crisisbeheersings- en brandweerorganisatie.

Aanpak / uitvoering •

•

• •

Uw wordt als raad tweemaal in de gelegenheid gesteld om invloed uit te oefenen op de programmabegroting VRU. Eenmaal via een zienswijze op de kadernota VRU en eenmaal via een zienwijze op de programmabegroting VRU. De VRU verzoekt de gemeenten om uiterlijk 2 juli 2026 eventuele zienswijzen bekend te maken. Na ontvangst en verwerking van eventuele zienswijzen van de raden op de voorliggende stukken, zullen deze via de vergadering van het dagelijks bestuur aan het algemeen bestuur worden voorgelegd. Het algemeen bestuur stelt vervolgens de stukken vast op 6 juli 2024, met behandeling van de zienswijzen. Doordat de raad van juni 2026 dit jaar op 2 juli 2026 gepland staat, heeft het college – in afwachting van besluitvorming door de raad- een concept-zienswijze verstuurd aan de VRU. Op 9 juni 2026 zal tijdens de verantwoordingsavond gemeenschappelijke regelingen door de VRU een toelichting gegeven worden op de jaarstukken VRU 2025/ontwerpbegroting 2027 VRU en zijn raadsleden in de gelegenheid hierover eventuele vragen te stellen.

Communicatie over dit besluit De raadsgriffie communiceert via de reguliere kanalen over dit besluit.

Evaluatie De evaluatie van de begroting vindt plaats via verantwoording in de jaarrekening. Daarnaast wordt het Algemeen Bestuur geïnformeerd over de voortgang gedurende het jaar door bestuursrapportages.

Kosten, baten, dekking De geactualiseerde begroting 2026 (van de VRU) leidt tot een bijstelling van de gemeentelijke begroting, deze bijstelling is verwerkt in de 1e Bestuur Rapportage (Berap) conform besluit uit voorstel ‘Kadernota VRU 2027’ van 26 februari 2026.

5 van 7

Raadsvoorstel: Jaarstukken VRU 2025, Ontwerpbegroting VRU 2027 en geactualiseerde begroting VRU 2026 Dossiernummer: 7157

De verwachte bijdrage voor 2027, en de jaren erna, stijgen als gevolg van verschillen in de gehanteerde indexen, het ‘op orde’ scenario en overige (bestuurlijke) opdrachten. De stijging, uit de hiervoor benoemde oorzaken zijn hoger dan de PBBP-indexatie (van 2,5%) waarmee gerekend wordt in de gemeentelijke begroting. Dit leidt tot een structureel nadeel van € 289.653 in 2027 en oplopend in de jaren daarna. De verwachte verhoging in 2027 is lager dan gerapporteerd bij het raadsvoorstel ‘Kadernota VRU 2027’ van 26 februari 2026. Dit verschil ontstaat doordat de loonstijgingen uit de CAO gefaseerd worden ingevoerd. De cijfers van de jaren 2028 en verder liggen in lijn met het eerdere voorstel ‘Kadernota VRU 2027’. 2026 Meerjarenbegroting 20262030 Veenendaal

2027

4.279.002

Dekking uit stelpost loonen prijsstijging (2,5%)

2028

2029

2030

4.305.704

4.305.704

4.305.704

4.305.704

107.643

107.643

107.643

107.643

Beschikbaar budget

4.279.002

4.413.347

4.413.347

4.413.347

4.413.347

Bijdrage aan VRU voor GBTP en IGPP

4.328.000

4.703.000

4.866.000

4.866.000

4.896.000

-48.998

-289.653

-452.653

-452.653

-482.653

Reeds opgenomen in Kaderbrief

-212.296

-212.296

-212.296

-212.296

Resterend bij te ramen bedrag

-77.357

-240.357

-240.357

-270.357

Saldo (+-)

Bij de behandeling van de ‘Kadernota VRU 2027’ op 26 februari 2026 heeft de raad al besloten om het, op dat moment verwachte, incidentele nadeel voor 2026 ad € 48.998 te verwerken in de eerste bestuursrapportage 2026 en de verwachte hogere jaarlijkse lasten als gevolg van o.a. loon- en prijsstijgingen en het ‘op orde’ scenario structureel te betrekken bij het opstellen van de Programmabegroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030. Nu er sprake is van een afwijking ten opzichte van de eerder voorgelegde Kadernota wordt voorgesteld om deze afwijking te betrekken bij het opstellen van de Programmabegroting 2027 en Meerjarenraming 2028-2030.

College van burgemeester en wethouders,

Sjoukje Deelstra secretaris

Gert-Jan Kats burgemeester

Bijlagen

6 van 7

Raadsvoorstel: Jaarstukken VRU 2025, Ontwerpbegroting VRU 2027 en geactualiseerde begroting VRU 2026 Dossiernummer: 7157

1. Aanbiedingsbrief voorlopige jaarstukken 2025-ontwerpbegroting 2027 & geactualiseerde begroting 2026 VRU (vastgesteld 30 maart 2026) 2. Bijlage A - Voorlopige jaarstukken VRU 2025 3. Bijlage B - Ontwerpbegroting VRU 2027 en geactualiseerde begroting VRU 2026 4. Bijlage C - Overzicht zienswijzen toekomstscenario’s én kadernota VRU 2027 5. Bijlage D - Infographic jaaroverzicht VRU 2025 6. Zienswijze

7 van 7