1. Voorlopige Jaarstukken 2022 Ontwerpbegroting 2024 VRU - Raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL Raad Onderwerp

Programma

Inlichtingen bij Telefoonnummer E-mailadres

22 juni 2023 Voorlopige jaarstukken 2022, Ontwerpbegroting 2024/geactualiseerde begroting 2023 Veiligheidsregio Utrecht (VRU) Burger en bestuur

Agendapunt

Team

Leefbaarheid en Veiligheid

Xander Bult 0610329663 Xander.Bult@veenendaal.nl

Aan de leden van de raad, Beslispunten 1. Kennis te nemen van de jaarstukken 2022 van de Veiligheidsregio Utrecht. 2. Met de bijgevoegde brief een zienswijze in te dienen op de (ontwerp)begroting 2024 en geactualiseerde begroting 2023 van de Veiligheidsregio Utrecht, waarbij Veenendaal: - een positief advies geeft op de geactualiseerde begroting 2023 - een positief advies geeft op de ontwerpbegroting 2024 - de VRU verzoekt de gemeentelijke bijdrage voor de nieuwe beleidsperiode (2024-2027) zoveel mogelijk te beperken 3. De financiële gevolgen (op basis van de ontwerpbegroting 2024 VRU) voor 2023 en 2024 van respectievelijk € 103.400,- en € 278.400,- structureel te verwerken in respectievelijk de 2e bestuursrapportage 2023 en kadernota 2024 gemeente Veenendaal. Waarom naar de raad? De raad heeft de gelegenheid zijn zienswijze te geven vóór het vaststellen van de begroting en de begrotingswijziging door het Algemeen Bestuur van de Veiligheidsregio Utrecht (hierna VRU). Samenvatting In overeenstemming met het gestelde in de gemeenschappelijke regeling VRU legt het dagelijks bestuur van de VRU de jaarrekening 2022 ter kennisname en de ontwerpbegroting 2024 en de geactualiseerde begroting 2023 VRU voor zienswijze voor aan de gemeenteraad. De zienswijze wordt betrokken bij het vaststellen van voornoemde stukken door het algemeen bestuur van de VRU op 3 juli 2023.

Inleiding De gemeente participeert in de gemeenschappelijke regeling VRU. In het kader van deze gemeenschappelijke regeling worden de (gemeenschappelijke) belangen van de deelnemende gemeenten behartigd ter bevordering en waarborging van de voorbereiding op rampen en crises, zulks met inachtneming van hetgeen in of krachtens de regeling nader is bepaald met betrekking tot de taken en bevoegdheden van de veiligheidsregio.

Beoogd resultaat Veenendaal heeft een adequate crisisbeheersings- en brandweerorganisatie. De gemeente participeert in de gemeenschappelijke regeling Veiligheidsregio Utrecht. Het doel van deze regeling is het door de VRU realiseren van een gelijkwaardig kwaliteitsniveau van de beheersing van rampen en crises in de Utrechtse gemeenten. Argumenten 1.1 2022 wordt afgesloten met een positief resultaat, maar minder dan verwacht. Het rekeningresultaat over 2022 bedraagt € 0.7 mln. Het positieve resultaat is incidenteel van aard en lager dan de prognose uit de 2e bestuurlijke rapportage VRU. Het verwacht voordeel was toen € 2.7 miljoen. Dit komt onder andere door de nabetaling op de CAO brandweer die in december 2022 is uitgevoerd. Daarnaast heeft de brandweer in 2022 meer realistisch geoefend en meer opleidingen gevolgd waardoor een deel van de achterstand uit de COVID-19 periode is ingelopen. Dit werkte ook door in hogere vergoedingen aan vrijwilligers en kosten voor operationele middelen. De VRU stelt voor om het positieve resultaat € 0.7 miljoen te storten in de ontwikkel- en egalisatiereserve als dekking voor activiteiten uit 2022 die doorlopen in 2023. De kosten voor de opvang van Oekraïense ontheemden bedroegen in 2022 € 9,5 miljoen, deze kosten zijn volledig vergoed door het Rijk.

De kosten voor de crisisnoodopvang bedragen € 6,2 miljoen, deze kosten zijn rechtstreeks doorbelast aan het COA en zijn buiten de exploitatie van de VRU gebleven. 1.2 Een goedkeurende verklaring bij de jaarstukken 2022 is door de accountant afgegeven. De accountant van de VRU heeft de controlewerkzaamheden afgerond en een goedkeurende verklaring afgegeven. In de bijlage Jaarstukken 2022 VRU is de definitieve tekst van de accountantsverklaring opgenomen. 2.1 De begroting 2023 is geactualiseerd. De geactualiseerde begroting 2023 is gebaseerd op de begroting 2023 die op 4 juli 2022 is vastgesteld. De ontwerpbegroting 2024 VRU is gebaseerd op de (geactualiseerde) begroting 2023 inclusief de mutaties die zijn verwerkt in de kadernota 2024 VRU. 2.2 De gemeentelijke bijdrage stijgt met € 2 miljoen door de loonontwikkeling in de nieuwe CAO. Voor de jaren 2023 en 2024 is in de vastgestelde begroting VRU 2023 en de kadernota VRU 2024 een stelpost voor loonontwikkeling opgenomen omdat de CAO 2023-2024 op dat moment nog niet bekend was. Op 28 februari 2023 is een principeakkoord gesloten voor een nieuwe CAO voor de veiligheidsregio’s per 2 januari 2023. De looptijd van de CAO is 16 maanden tot 1 mei 2024. Op basis van het principeakkoord heeft de VRU een loonontwikkeling berekend van 8,2% (gemiddeld gewogen).

De stelpost voor de loonontwikkeling in 2023 op basis van de septembercirculaire 2022 is ontoereikend. Om te voorkomen dat de begroting voor 2023 nogmaals moet worden bijgesteld, is mede op advies van de bestuurlijke adviescommissie Bedrijfsvoering en Financiën de stelpost voor de loonontwikkeling 2023 in de geactualiseerde begroting 2023 verhoogd naar het niveau van het principeakkoord voor de CAO. Dit heeft tot gevolg dat de gemeentelijke bijdrage voor het gezamenlijk basistakenpakket (GBTP) aanvullend met € 2 miljoen wordt verhoogd ter dekking van de loonontwikkeling. Het percentage voor de loonontwikkeling vanaf 2024 bedraagt structureel 3,9%, dit op basis van de indexcijfers voor loonontwikkeling uit de septembercirculaire 2022. Zodra de premieontwikkeling ABP en sociale verzekeringslasten voor 2024 en de cao 2024 bekend zijn worden deze met de stelpost

verrekend. Vervolgens wordt een eventueel positief of negatief effect verrekend met de gemeentelijke bijdrage, zodat uiteindelijk de werkelijke loon- en premieontwikkeling wordt betaald. Ten aanzien van de prijsontwikkeling voor de geactualiseerde begroting 2023 gaat de VRU uit van een prijsaanpassing van 4,8% en voor de begroting 2024 van 2,5%. 2.3 Het rijk stelt extra middelen beschikbaar voor versterking crisisbeheersing De veiligheidsregio’s hebben zich de afgelopen jaren fors moeten inspannen op het gebied van crisisbeheersing, onder meer in de corona- en asielcrisis. Het rijk heeft daarom eind 2022 besloten om (gefaseerd) extra middelen beschikbaar te stellen. Deze middelen zijn structureel van aard en worden in de periode 2023-2026 beschikbaar gesteld via een ophoging van de rijksbrede doeluitkering rampenbestrijding (BDUR). Voor de VRU betekent dit in 2023 een extra bijdrage van € 1,85 miljoen tot € 3,34 miljoen vanaf 2026. Deze middelen zijn bedoeld voor versterking van de crisisbeheersing en de regionale informatievoorziening en informatieknooppunt. In 2023 worden deze middelen incidenteel ingezet. In 2023 wordt in afstemming met de gemeenten en partners een voorstel uitgewerkt voor de structurele inzet van deze middelen vanaf 2024.

2.4 De VRU komt tegemoet aan wens gemeenten om het wegvallen van de opbrengsten OMS binnen de eigen begroting op te vangen Voor 2024 was een stijging van de gemeentelijke bijdrage voorzien van ruim € 1 miljoen om de weggevallen opbrengsten uit het openbaar meldsysteem (OMS) op te vangen. Zoals door verschillende gemeenten (waaronder Veenendaal) is verzocht, is binnen de bestaande begroting gezocht naar mogelijkheden om de stijging van de gemeentelijke bijdrage als gevolg hiervan te voorkomen. In de conceptbegroting 2024 is een bezuiniging op de overhead opgenomen om dit te realiseren. Samen met een tweetal wijzigingen in het financiële kader zorgt dit ervoor dat het wegvallen van de OMS-opbrengsten niet leidt tot een structurele stijging van de gemeentelijke bijdrage. Voorstellen ten aanzien van deze bezuiniging moeten nog wel verder worden uitgewerkt. 3.1 De financiële gevolgen worden normaliter in de P&C-cyclus verwerkt Geactualiseerde begroting 2023 VRU: de hogere bijdrage van € 103.400,- wordt verwerkt in de tweede bestuursrapportage 2023. Ontwerpbegroting 2024 VRU: de hogere bijdrage (inclusief de doorwerking van de begroting 2023 VRU) van € 278.400,- wordt verwerkt in de Kadernota 2024 gemeente Veenendaal.

3.2 Beperking van de gemeentelijke bijdrage is nodig gezien financiële uitdagingen gemeente De VRU heeft de financiële positie van de gemeenten betrokken bij de invulling van de financiële en beleidsmatige kaders voor de begroting VRU 2024. De gevraagde verhoogde bijdrage komt alleen voort uit exogene ontwikkelingen en niet uit nieuw beleid. Net als in andere deelnemende gemeenten, wordt ook de gemeente Veenendaal komende jaren geconfronteerd met een forse financiële uitdaging. Om die reden willen we dan ook blijvend benadrukken dat de VRU actief blijft zoeken naar mogelijkheden om – binnen de bestuurlijk vastgestelde kaders – de gemeentelijke bijdrage voor de komende nieuwe beleidsperiode (2024-2027) verder zoveel mogelijk te beperken.

Alternatieven Een alternatief kan zijn geen of een andere zienswijze in te brengen. Kanttekeningen Niet van toepassing

Participatie Stap 0 van de participatieladder is gebruikt. Bij dit beleidsstuk is er geen sprake van participatie van inwoners. Gemeentelijke accounthouders en financieel adviseurs zijn in maart jl. in de gelegenheid gesteld vragen te stellen of een toelichting te vragen over de voorlopige jaarstukken 2021, de ontwerpbegroting 2024 en de geactualiseerde begroting 2023. Wat betekent dit besluit voor inwoners? Veenendaal beschikt over een adequate crisisbeheersings- en brandweerorganisatie.

Aanpak / uitvoering • In navolging op het zienswijzetraject kadernota 2024 VRU, wordt ook de programmabegroting 2024 VRU voor een eventuele zienswijze aan gemeenten aangeboden. Gemeenten hebben op deze manier twee gelegenheden gehad om invloed uit te oefenen op de programmabegroting van de VRU. De zienswijzetermijn conform de gemeenschappelijke regeling VRU bedraagt 8 weken. De VRU verzoekt de gemeenten om uiterlijk 19 juni 2023 eventuele zienswijzen bekend te maken. Na ontvangst en verwerking van eventuele zienswijzen van de raden op de voorliggende stukken, zullen deze via de vergadering van het dagelijks bestuur aan het algemeen bestuur worden voorgelegd. Het algemeen bestuur stelt vervolgens de stukken vast op 3 juli 2023, met behandeling van de zienswijzen. • Op 1 juni 2023 wordt tijdens de verantwoordingsavond gemeenschappelijke regelingen een toelichting gegeven op de jaarstukken VRU 2022/begroting 2024 VRU en zijn raadsleden in de gelegenheid hierover eventuele vragen te stellen. • Gezien de raadsplanning is het verzenden van een zienswijze uiterlijk 19 juni 2022 niet mogelijk. Het college heeft daarom een concept-zienswijze naar de VRU verzonden. Na besluitvorming door de raad wordt de definitieve zienswijze vóór de behandeling in het algemeen bestuur VRU op 3 juli 2023 aan de VRU verzonden.

• In de voorliggende programmabegroting 2024 VRU zijn de adviezen van de bestuurlijke adviescommissie Bedrijfsvoering en Financiën van de VRU en de adviescommissie Gemeentesecretarissen Veiligheid verwerkt tijdens de behandeling van de kadernota 2024 VRU. Communicatie over dit besluit De raadsgriffie communiceert via de reguliere kanalen over dit besluit. Evaluatie De evaluatie van de begroting gebeurt via verantwoording in de jaarrekening. Daarnaast wordt het Algemeen Bestuur geïnformeerd over de voortgang gedurende het jaar door bestuursrapportages. Kosten, baten, dekking Onderstaande tabel geeft een overzicht van de financiële gevolgen van de geactualiseerde begroting 2022 en de ontwerpbegroting 2023 van de VRU voor onze gemeentelijk begroting in 2022 en 2023. Bijdrage VRU op basis van geactualiseerde begroting

2023

2024

2025

2026

2023 en ontwerpbegroting 2024 Bijdrage aan VRU voor GBTP (gemeentelijk basistaken pakket)

3.434.000

3.610.000

3.610.000

3.610.000

IGPP taken (individueel gemeentelijke pluspakket)

73.000

72.000

65.000

65.000

Totaal

3.507.000

3.682.000

3.675.000

3.675.000

2023

2024

2025

2026

Meerjarenbegroting Veenendaal

3.403.600

3.403.600

3.403.600

3.403.600

Bijdrage VRU (GBTP + IGPP

3.507.000

3.682.000

3.675.000

3.675.000

Saldo (tekort)

-103.400

-278.400

-271.400

-271.400

Tekort kadernota 2024 VRU

-228.400

-220.400

-220.400

Extra bijdrage opnemen in Kadernota 2024 Veenendaal

-50.000

-51.000

-51.000

Opnemen in 2e berap 2023

-103.400

Voorgesteld wordt om de verhoging van de gemeentelijke bijdrage in de geactualiseerde begroting 2023 van € 103.400,- te verwerken in de 2e bestuursrapportage 2023. In het raadsvoorstel kadernota 2024 VRU (d.d. 26 januari 2023) is voorgesteld om de het destijds verwachte tekort 2024 á € 228.400 en 2025 á € 220.400 e.v. te verwerken in de kadernota 2024-2027 Veenendaal. De doorwerking van de actualisatie van de begroting 2023 VRU levert Veenendaal nu een extra nadeel op van € 50.000,-, waardoor het totale tekort in relatie tot begroting 2024 VRU uitkomt op € 278.400,--. Naar verwachting zal dit bedrag zal door toepassing van onze eigen loon/prijs indexatie lager uitvallen.

Burgemeester en wethouders,

mevrouw drs. S.M. Deelstra gemeentesecretaris

de heer K.J.G. Kats burgemeester

Bijlagen 1. Brief zienswijze financiële stukken VRU 2. Voorlopige jaarstukken VRU 2022 3. Ontwerpbegroting 2024, geactualiseerde begroting 2023 VRU 4. Zienswijzen kadernota 2024 VRU 5. Infographic jaaroverzicht VRU 2022 6. Concept zienswijze (verzonden door college) 7. Zienswijze