1. Verzoek tot opheffing geheimhouding NTA-rapport - raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL Raad

17 oktober 2024

Voorstelnummer

2198170 3 september 2024 Verzoek tot opheffing geheimhouding NTA-rapport Burger en Bestuur

Datum Onderwerp

Programma

Inlichtingen bij Telefoonnummer E-mailadres

Agendapunt

Team

Team Leefbaarheid en Veiligheid en Team Juridische Zaken en Inkoop

J. Kaijen, W.A. van Dijk (0318) 538538 joost.kaijen@veenendaal.nl

Aan de leden van de raad, Beslispunten 1. De geheimhouding, voor zover deze nog ligt op het NTA-rapport, niet op te heffen. Waarom naar de raad? Op 18 juli jl. is door de burgemeester een nieuw Woo-verzoek ontvangen om delen van het NTArapport te openbaren. Uw raad heeft op 16 november 2023 een besluit genomen om de eerder opgelegde en bekrachtigde geheimhouding op het NTA-rapport gedeeltelijk op te heffen. Omdat het nieuwe verzoek mede ziet op een aantal delen van het NTA-rapport die onder de gedeeltelijke behouden geheimhouding valt, moet dit Woo-verzoek worden opgevat als verzoek tot opheffing daarvan. Gelet op artikel 89, vierde lid, van de Gemeentewet dient uw raad een besluit te nemen over het opheffen van de gedeeltelijk behouden geheimhouding op het NTA-rapport. Samenvatting De burgemeester heeft op 20 maart 2024 het NTA-rapport zoveel als mogelijk geopenbaard. Hier ging een intensief traject aan vooraf, waarbij uw raad gedeeltelijk de eerder opgelegde geheimhouding heeft opgeheven. Alle betrokkenen en belanghebbenden zijn om een zienswijze gevraagd en de burgemeester is met deze partijen daarover in gesprek gegaan.

Dit heeft geleid tot een publicatie van het NTA-rapport waarbij zoveel als mogelijk is geopenbaard, voor zover dit niet leidde tot aantasting van de persoonlijke levenssfeer van betrokken personen en organisaties of het in geding komen van de veiligheid van (deze) personen en organisaties. Op 18 juli 2024 is een nieuw Woo-verzoek ontvangen met betrekking tot het NTA-rapport. Omdat de scope van dit verzoek mede ziet op de delen van het rapport waarop uw raad de geheimhouding heeft behouden, moet het Woo-verzoek tevens worden opgevat als een verzoek tot opheffing van de geheimhouding. Dat betekent dat uw raad op dit verzoek een besluit moet nemen. Sinds het uitgebreide traject wat afgelopen maart heeft geleid tot een openbare versie van het NTArapport, zijn er geen nieuwe feiten of omstandigheden die zouden moeten leiden tot een ander besluit. De overwegingen, motiveringen en belangenafwegingen die ten grondslag liggen aan uw besluit van

Raadsvoorstel van 3 september 2024, nr. 2198170

16 november 2023 zijn nog steeds van toepassing. Daarom wordt voorgesteld om de door u opgelegde geheimhouding niet op te heffen. Inleiding Naar aanleiding van publicaties over het NTA-rapport is op 21 oktober 2021 een spoeddebat over dit onderwerp geweest. Er is toen door de raad besloten om de door de burgemeester opgelegde geheimhouding op het NTA-rapport te bekrachtigen, en dit uiterlijk op 21 oktober 2026 te heroverwegen. Op 27 januari 2022 heeft uw raad naar aanleiding van een tweetal Wob-verzoeken de geheimhouding heroverwogen, en wederom bekrachtigd. Vervolgens, op basis van een nieuw Wobverzoek en een bezwaarprocedure, heeft uw raad op 16 november 2023 besloten de geheimhouding gedeeltelijk op te heffen. De burgemeester heeft daarna het NTA-rapport zo veel als mogelijk geopenbaard. Op 18 juli 2024 is een nieuw Woo-verzoek ontvangen door de burgemeester. Omdat het Woo-verzoek mede ziet op de delen van het NTA-rapport waar uw raad de geheimhouding op heeft behouden, dient uw raad deze geheimhouding te heroverwegen, en een besluit te nemen om de geheimhouding wel of niet op te heffen. Beoogd resultaat Een beslissing nemen over het wel of niet opheffen van de geheimhouding op de delen van het NTArapport waarop deze nog ligt, om vervolgens de burgemeester in staat te stellen een beslissing te nemen op het Woo-verzoek. Argumenten 1.1.

De geheimhouding heeft alleen betrekking op de aan u ter inzage aangeboden versie van het NTA-rapport. Het NTA-rapport is destijds aan u getoond om te kunnen voldoen aan de inlichtingenplicht als bedoeld in artikel 180, derde lid, van de Gemeentewet. Daarbij is u inzage gegeven in het deel van het NTArapport dat u voor de uitoefening van uw taak nodig hebt. Op de aan u ter inzage gegeven gelakte versie hebt u de door mij opgelegde geheimhouding gedeeltelijk opgeheven, en gedeeltelijk behouden. Het aan u te vragen besluit kan dus op geen andere versie betrekking hebben dan deze versie. 1.2. De belangen ten aanzien van de opgelegde geheimhouding zijn nog steeds van toepassing. In november 2023 is besloten de geheimhouding op het rapport gedeeltelijk op te heffen. Dit besluit was het resultaat van een uitgebreide heroverweging waarbij rekening was gehouden met onder meer de Wet openbaarheid van bestuur die was vervangen door de Wet open overheid (verder Woo), het advies van de bezwaarschriftencommissie, en (recente) jurisprudentie over de Woo en geheimhoudingsbesluiten van gemeenteraden. Om geheimhouding op (delen van) een rapport te mogen leggen moet er sprake zijn van een belang als bedoeld in artikel 5.1, eerste en tweede lid, van de Woo. Openbaarheid is een belangrijk uitgangspunt van de Woo.

Openbaarheid moet echter niet tot gevolg hebben dat de persoonlijke levenssfeer van betrokken personen en organisaties wordt aangetast of dat de veiligheid van deze personen en organisaties in het geding komen. De aanpak van polarisatie en radicalisering is voor de gemeente Veenendaal een belangrijke reden om kritisch te zijn op wat wel en niet geopenbaard kan worden. Daarnaast mag openbaarheid niet tot gevolg hebben dat de betrekkingen van Nederland met andere landen en staten en met internationale organisaties schade ondervinden. Ook nu heb ik

Raadsvoorstel van 3 september 2024, nr. 2198170

heroverwogen of bovengenoemde belangen nog steeds van toepassing zijn en of geheimhouding wel of niet kan worden opgeheven. Op delen van de versie die aan u ter inzage is gegeven zijn deze belangen nog steeds van toepassing. Dit betreft delen van hoofdstuk 3, delen van hoofdstuk 4, delen van hoofdstuk 5, delen van hoofdstuk 6 en delen van hoofdstuk 7. Het betreft hier passages waarin door NTA oordelen en duidingen zijn gegeven over ontwikkelingen in de Islamitische gemeenschap of waarin personen of organisaties zijn genoemd. De geheimhouding is nog steeds van belang op de passages waarbij: • de betrekkingen van Nederland met andere landen en staten en met internationale organisaties schade zou kunnen ondervinden (artikel 87 Gemeentewet juncto artikel 5.1, tweede lid onder a Woo); • de persoonlijke levenssfeer van betrokken personen en organisaties wordt aangetast of dat de veiligheid van deze personen en organisaties in het geding zou zijn (artikel 87 Gemeentewet juncto artikel 5.1, eerste lid, onder d en artikel 5.1, tweede lid, onder e en h Woo); • de aanpak van polarisatie en radicalisering en daarmee het goed functioneren van de gemeente Veenendaal en andere publiekrechtelijke lichamen en bestuursorganen zou worden geschaad (artikel 87 Gemeentewet juncto artikel 5.1, tweede lid, onder i Woo).

Daarnaast is op een deel van de passages de geheimhouding nog van belang omdat er andere gronden uit de Woo van toepassing zijn. Dit geldt voor de passages waarin persoonsgegevens staan en deze de persoonlijke levenssfeer van betrokkenen raken (artikel 5.1, eerste lid, onder d en artikel 5.1, tweede lid onder e Woo) en voor de delen waarin concurrentiegevoelige bedrijfs- en fabricagegegevens staan (artikel 5.1, tweede lid, onder f Woo). Het onderzoek van NTA had betrekking op een gevoelige aangelegenheid. De aanleiding was dat er breed in de Nederlandse samenleving zorgen waren over polarisatie en radicalisering en dat er ook in Veenendaal zorgen waren over een mogelijk salafistisch netwerk, zoals ook geduid in de raadsinformatiebrief die is opgesteld voor de raadsvergadering van 21 oktober 2021. Met NTA is gezien de aard van dit onderwerp geheimhouding overeengekomen en aan respondenten aan het onderzoek is bronbescherming en anonimiteit toegezegd. Er is nog steeds een reëel risico voor de veiligheid van alle personen die destijds betrokken zijn geweest bij het onderzoek. Dit geldt zowel voor de onderzoekers van NTA als voor de respondenten. Na de publicatie in de NRC zijn medewerkers van NTA bedreigd en in één geval is er zelfs sprake geweest van geweld gericht tegen de woning van één van de medewerkers.

In het document wordt verwezen naar gesprekken met respondenten en worden respondenten geciteerd. Alhoewel er geen namen van personen genoemd worden, kan de identiteit van de respondenten wel achterhaald worden. Aan respondenten is vertrouwelijkheid beloofd. In zoverre weegt openbaarmaking niet op tegen de gemaakte afspraken met de respondenten nu zij hun medewerking verleenden aan de krachtenveldanalyse waar NTA de classificatie ‘geheim’ aan geeft. Gelet op de gevolgen die het publiceren van het krantenartikel op 15 oktober 2021 heeft gehad voor de medewerkers van NTA acht ik een vergelijkbare reactie richting respondenten van het onderzoek nog steeds niet uitgesloten. Er is dus een reëel risico voor de veiligheid van alle betrokkenen.

Raadsvoorstel van 3 september 2024, nr. 2198170

De motivering en belangen die de grondslag vormden om de geheimhouding op delen van het NTArapport te behouden, zijn daarom nog steeds onverkort van toepassing. Dat betekent dat de geheimhouding op de passages waarop die nu nog ligt, ook niet kan worden opgeheven. Alternatieven De raad kan besluiten om de geheimhouding op de aan u verstrekte versie van het NTA-rapport op te heffen. In dat geval zal de burgemeester ten aanzien van het Woo-verzoek zich moeten beraden in hoeverre de verzochte delen op grond van de Woo wel of niet geopenbaard kunnen worden. Er is dan wel een risico dat de burgemeester uiteindelijk sommige delen alsnog moet openbaren, waarbij de belangen als genoemd in argument 1.2 worden geschaad. Kanttekeningen 1.1. Verzoeker zal naar verwachting in bezwaar en beroep gaan. Verzoeker is momenteel ook verwikkelt in een civiele procedure tegen de gemeente Veenendaal. Verzoeker wil in deze procedure de verzochte delen van het NTA-rapport mede gebruiken om hun standpunt te onderbouwen. Bij een weigering tot het opheffen van de gedeeltelijk behouden geheimhouding op het NTA-rapport en vervolgens een weigering van het Woo-verzoek, is het daarom aannemelijk dat verzoeker dit besluit zal aanvechten.

Participatie Niet van toepassing Wat betekent dit besluit voor inwoners? Het besluit dat u wordt voorgesteld betekent voor inwoners dat de burgemeester straks in staat is om een besluit te nemen op het Woo-verzoek, waarbij geen nieuwe delen van het NTA-rapport worden geopenbaard. Aanpak / uitvoering Na het raadsbesluit neem ik als zelfstandig bestuursorgaan een besluit op het verzoek tot opheffing van de geheimhouding op mijn versie van het NTA-rapport. Vervolgens zal ik een besluit nemen op het Woo-verzoek. Communicatie over dit besluit Woordvoeringslijn: In 2018 heeft onderzoeks- en adviesbureau NTA (Nuance door Training en Advies) in Veenendaal onderzoek gedaan naar polarisatie en radicalisering. Soortgelijk onderzoek heeft ook plaatsgevonden in diverse andere gemeenten. Het onderzoek vond plaats omdat er ook in Veenendaal zorgen waren over een mogelijk salafistisch netwerk. Op het rapport bij dit onderzoek is om diverse redenen geheimhouding opgelegd. Daarnaast is aan respondenten in het onderzoek geheimhouding en anonimiteit toegezegd. Op 20 maart 2024 is een groot gedeelte van het NTA-rapport openbaar gemaakt. Omdat nu via een Woo-verzoek is verzocht om de delen van het rapport die niet geopenbaard zijn omdat er nog geheimhouding op rust, heeft de raad een besluit genomen over het opheffen van de geheimhouding op het NTA-rapport.

Vervolgens zal de burgemeester ook nog een besluit nemen over het opheffen van de geheimhouding dat nog op delen van zijn versie van het NTArapport ligt en daarna het Woo-verzoek verder afhandelen.

Raadsvoorstel van 3 september 2024, nr. 2198170

Evaluatie Niet van toepassing. Kosten, baten, dekking Niet van toepassing. Burgemeester,

de heer K.J.G. Kats Bijlagen 1. Woo-verzoek (geanonimiseerd)