1. Verstedelijkingsstrategie en Regionale Ruimtelijke Verkenning (RRV) - raadsvoorstel RRV foodvaley

RAADSVOORSTEL Raad Voorstelnummer Datum Onderwerp

Programma

Inlichtingen bij Telefoonnummer E-mailadres

16 september 2021 1749868-1 13 juli 2021 Regionale Ruimtelijke Verkenning Foodvalley Fysieke leefomgeving

Agendapunt

Team

Programma’s en Projecten

J.A.C.W. Feskens (0318) 538480 jeroen.feskens@veenendaal.nl

Aan de leden van de raad, Beslispunten 1. Kennis te nemen van de opbrengst van de regionale consultatieronde. 2. De Regionale Ruimtelijke Verkenning - Gedeelde waarden, vast te stellen als basis voor de verdere regionale samenwerking binnen Regio Foodvalley op het ruimtelijke domein. 3. De uitgangspunten (specifiek par. 3.3) van de Regionale Ruimtelijke Verkenning - Gedeelde waarden door te vertalen in het lokale omgevingsbeleid. Waarom naar de raad? De regionale ruimtelijke verkenning omvat uitgangspunten voor de toekomstige ruimtelijke ontwikkeling van Veenendaal. De raad dient dan ook te besluiten of deze uitgangspunten worden vastgesteld en zichzelf dus ook de opdracht te geven deze uitgangspunten in de toekomst (waar nodig) door te vertalen naar het eigen lokale beleid. Samenvatting De gemeenten van de Regio Foodvalley hebben ter voorbereiding op de inbreng in het Ontwikkelbeeld Amersfoort en de Verstedelijkingsstrategie Arnhem-Nijmegen-Foodvalley een regionale ruimtelijke verkenning geïnitieerd. Het traject vormt hiermee een eerste basis voor een samenwerking op ruimtelijke beleid. De verkenning naar de ruimtelijke opgaven heeft in de eerste fase inzicht gebracht in de omvang en impact van verschillende trends en ontwikkelingen in het ruimtelijke domein en de ruimtelijke implicaties van beleidskeuzes op rijks, provinciaal en gemeentelijk niveau.

In de tweede fase zijn ruimtelijke opgaven geïdentificeerd en uitgangspunten opgesteld. Hierbij is nadrukkelijk gekeken naar kansen op regionaal niveau waarmee gemeenten door samenwerking beter tot oplossingen kunnen komen, zoals op het gebied van economie/ruimte voor werkgelegenheid. Inleiding De impact van de verwachte woningbouwopgave en de groei van het aantal arbeidsplaatsen in de Regio Foodvalley, maar ook de wens om een sturing te geven aan gewenste economische ontwikkelingen en het begeleiden van de transitie in de landbouw gaven aanleiding tot een verkenning op strategisch niveau. Deze opgave is een schaalsprong ten opzichte van de huidige opgaven en vraagt samenwerking, gezamenlijk gewogen keuzes en afgestemde, gebundelde investeringen. Met het vaststellen van de ruimtelijke opgaven en te hanteren uitgangspunten wordt

Raadsvoorstel van 13 juli 2021, nr. 1749868-1

een basis gelegd voor een samenhangend en gedeeld ruimtelijk beeld. Dit samenhangend beeld worden voorgelegd voor besluitvorming. In de samenhang met de andere lopende ruimtelijke trajecten bent u met enige regelmaat geïnformeerd over de aanpak en de planning. In het voorjaar van 2021 is het rapport van fase 1 Ruimteclaims met u gedeeld. Het betrof de rapportage met beleids-, feiten- en prognoseanalyse. Op basis van deze inzichten is inbreng geleverd aan de beide Verstedelijkingsstrategieën. Waar nodig werd aanvullend onderzoek uitgevoerd om witte vlekken in te vullen. In de consultatieronde bij alle raden is vervolgens input opgehaald ter verbetering van de geconstateerde opgaven en uitgangspunten. Beoogd resultaat Het uitvoeren van deze strategisch ruimtelijke trajecten maakt het mogelijk grote ruimtelijke opgaven (woningbouw, landschapsontwikkeling en recreatie, infrastructurele en mobiliteits-oplossingen en economische ontwikkeling) integraal en in nauwere samenwerking met andere partijen te realiseren. Argumenten 1.1 Het betreft de terugkoppeling van de regionale consultatieronde Hieruit blijkt een hoge mate van herkenning in de lokale en regionale ruimtelijke opgaven. Daarbij valt op dat hierbij veelal ook eenzelfde prioritering wordt gegeven aan de opgaven. De eenduidigheid van consultatie sluit aan op de bestuurlijke eensgezindheid in de voorbereidende gesprekken.

2.1 De integrale opgave kan alleen samen worden uitgevoerd We willen een aantrekkelijke leefomgeving creëren door de randvoorwaarden te stellen voor het faciliteren van de groei voor wonen en werken. Daarbij hoort het maken van integrale keuzes. Een aantal opgaven overstijgt gemeentegrenzen, hierbij moet bijvoorbeeld gedacht worden aan het vinden van voldoende ruimte voor bedrijventerreinen. Andere opgaven krijgen alleen het juiste gewicht door agenda’s te bundelen. Samenwerking met partners is daarom noodzakelijk voor een aantal opgaven, zowel ruimtelijk als financieel. Hiermee wordt de impact van deze ingrepen en investeringen vergroot. 2.2 Dit versterkt de strategische samenwerking De regio Foodvalley kent een hechte samenwerking op verschillende projectdossiers, daarnaast wordt geregeld samengewerkt in verschillende ruimtelijke processen. De gesprekken over ruimtelijke opgaven heeft laten zien dat er boven de praktische samenwerking een meerwaarde zit in het bespreken van strategische ontwikkelingen. Mede door andere strategische trajecten zoals de Verstedelijkingsstrategieën en de RES is dit belang nog duidelijker geworden.

3.1 Past binnen de uitgangspunten van de Strategische Visie 2040 en Omgevingsvisie 2030 van de gemeente Veenendaal De gedeelde waarden uit de regionale ruimtelijke verkenning sluiten aan bij de belangrijkste ambities uit de genoemde visies van de gemeente. In deze visies wordt ingezet op gezond, duurzaam en veilig. Ofwel er is veel meer nadruk komen te liggen op kwalitatieve aspecten bij de ontwikkeling van de stad. 3.2 Het lokale omgevingsbeleid is leidend Door het opnemen van de uitgangspunten in de eigen omgevingsvisie en het doorwerken in de bestemmingsplannen/het omgevingsplan worden de regionale uitgangspunten in de lokale beleidsinstrumenten verankerd. 2

Raadsvoorstel van 13 juli 2021, nr. 1749868-1

Alternatieven De ruimtelijke samenwerking in Foodvalley geeft meer eenheid in beleid en het richt de gezamenlijke ruimtelijke agenda in. Het vaststellen van een regionaal ruimtelijk perspectief is geen verplichting. Gemeenten zijn over het algemeen voldoende in staat om hun eigen ruimtelijke beleid te voeren. Vanuit onze gezamenlijke strategische agenda en de gemeenschappelijke kenmerken en waarden blijken de regiogemeenten echter veel inzichten te delen en vergelijkbare risico’s te voorzien. Door deze opgaven gezamenlijk te benaderen is de inzet efficiënter, beschikken we samen over meer expertise en slagkracht en zijn er meer oplossingsmogelijkheden voorhanden, bijvoorbeeld door regionaal opgaven uit te wisselen. Kanttekeningen 2.1 De integrale opgave maakt uitvoering niet eenvoudiger Toch willen we een aantrekkelijke leefomgeving creëren door de randvoorwaarden te stellen voor het faciliteren van de groei in wonen en werken en de aanpassingen die volgen uit enkele grote transities. Daarbij hoort het maken van integrale keuzes. 2.2 De doorwerking van uitgangspunten vereist extra inzet Verschillende uitgangspunten zijn al verwerkt in ander beleid. Hiervan is de doorwerking vanzelfsprekend. Onduidelijk is nog welke onderwerpen en onderdelen niet zonder meer worden opgenomen in andere trajecten. Hiermee is de uitvoering nog niet verzekerd.

In het najaar van 2021 wordt dit in beeld gebracht aangezien dan meer bekend is over de inzet op andere trajecten. 3.1 Dit vereist mogelijk in de toekomst aanscherping/aanvulling van bestaande kaders Door de vertaling naar het eigen omgevingsbeleid worden de ontwerpprincipes ook lokaal leidend. Mogelijk leidt dit tot aanscherping/aanvulling(en) van het lokale ruimte beleid. Bij de argumenten is aangegeven dat dit voorstel past binnen de strategische visie en de omgevingsvisie. Mogelijk zal bij nieuwe plannen wel geconstateerd kunnen worden dat aanscherping/aanvulling nodig is. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan het extra toevoegen van (wijk)groen of een nog stevigere inzet op multifunctioneel ruimtegebruik. Participatie In het najaar van 2020 hebben alle colleges in de regio’s de contourennotitie vastgesteld. Via regionale raadsbijeenkomsten, een webinar en lokale informatieve sessies bent u geïnformeerd over de inzet en de voortgang op dit traject. De consultatieronde bij alle raden en staten heeft input opgeleverd ter verbetering van keuzes en ontwerpprincipes. Sommige reacties worden meegenomen naar de Gebiedsuitwerkingen en/of het Verstedelijkingsakkoord. Zie bijlage 2 voor de resultaten van de consultatieronde. Bij het opstellen van de regionale ruimtelijke verkenning zijn geen inwoners betrokken.

Wel zijn externen geraadpleegd bij het verkennen van de trends en ontwikkelingen. De uitgangspunten en ruimtelijke opgaven worden onderdeel van lokaal beleid en komen op lokaal niveau in beeld bij locatiekeuzes en nadere uitwerking. Daarbij is bewonersparticipatie wel van toepassing. Wat betekent dit besluit voor inwoners? De verstedelijkingsstrategie biedt voor de middellange en langere termijn oplossingsrichtingen voor de ruimtelijke opgaven in de regio en dus ook voor Veenendaal. Met voorliggend voorstel worden de ontwerpprincipes vastgesteld: de kwaliteitseisen die gesteld worden aan toekomstige ontwikkelingen in onze regio. Voor inwoners betekent dit dat er wordt ingezet op versterking/verbetering van de 3

Raadsvoorstel van 13 juli 2021, nr. 1749868-1

leefomgeving. Ook wordt de basis gelegd om in de toekomst voldoende woningen en banen in de regio te kunnen bieden. Aanpak / uitvoering In het najaar is meer duidelijk over de verdere invulling van verstedelijkingsstrategieën, het vervolg op de RES en de nieuwe woonagenda, ook wordt dan gewerkt aan gebiedsuitwerkingen in het kader van de verstedelijkingsstrategie. Daarmee wordt duidelijk welke onderdelen wel en niet zijn belegd. Op dat moment wordt de stand opgemaakt welke logische vervolgstappen kunnen worden gezet. In de tussentijd wordt gewerkt aan een gezamenlijk landbouwperspectief voor Foodvalley. Ten aanzien van Ontwikkelbeeld Amersfoort geldt dat het besluitvormingsproces mogelijk niet meer gelijk oploopt omdat collegebehandeling voor dit traject voorzien is na de zomer. Op inhoud is de samenhang geborgd in de gebiedsuitwerking Foodvalley Noord waarin Verstedelijkingsstrategie Arnhem-Nijmegen-Foodvalley, Ontwikkelbeeld Amersfoort en Regionale Ruimtelijke Verkenning gezamenlijk optrekken. Communicatie over dit besluit In de afgelopen periode is uw raad nadrukkelijk betrokken geweest bij de ontwikkeling van de regionale ruimtelijke verkenning. Vanaf de contourennotitie is met regelmaat informatie gedeeld over de te doorlopen stappen en de samenhang met andere trajecten. Met de consultatie van 18 mei jongstleden heeft uw raad nadrukkelijk de lokale context meegegeven.

Gezien het ondersteunende inhoudelijke karakter is er geen extra communicatie op de uitkomsten. Evaluatie In de reguliere P&C-cyclus (Groei en Bloei) wordt de raad geïnformeerd over de voortgang van eventuele trajecten die voortkomen uit de regionale ruimtelijke verkenning. Kosten, baten, dekking De kosten van het traject worden gedragen door alle regiogemeenten. Voor de gemeente Veenendaal is hiervoor dekking binnen het budget voor de verstedelijkingsstrategie, beschikbaar gesteld in de Programmabegroting 2021.

Burgemeester en wethouders,

de heer drs. P. van der Veer wnd. gemeentesecretaris

de heer K.J.G. Kats burgemeester

Bijlagen 1. Regionale Ruimtelijke Verkenning - Gedeelde Waarde 2. Notitie opbrengst consultatieronden Regionale Ruimtelijke Verkenning en Verstedelijkingsstrategie Ter inzage

4