1. Verordening bekostiging leerlingenvervoer Veenendaal 2024 - raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL

Programma

14 december 2023 2118934 7 november 2023 Verordening bekostiging Leerlingenvervoer Veenendaal 2024 Sociale leefomgeving

Inlichtingen bij

I. van de Burgt

Raad Voorstelnummer Datum Onderwerp

Agendapunt

Afdeling

Team MO Beleid

Telefoonnummer E-mailadres

ivar.van.de.burgt@veenendaal.nl

Aan de leden van de raad, Beslispunten 1. De Verordening bekostiging Leerlingenvervoer Veenendaal 2024 vast te stellen; 2. Kennis te nemen van de concept Beleidsregels bekostiging Leerlingenvervoer Veenendaal 2024. Waarom naar de raad? Vanwege de kaderstellende bevoegdheid van de raad wordt de Verordening bekostiging Leerlingenvervoer Veenendaal 2024 ter vaststelling voorgelegd aan de raad. Samenvatting Leerlingenvervoer is een tegemoetkoming in de reiskosten of aangepast vervoer voor leerlingen die niet zelfstandig naar school kunnen reizen. Het is er voor de leerling, die vanwege een medische of psychische beperking niet zelfstandig van het openbaar vervoer of de fiets gebruik kan maken. Ook is het bedoeld voor leerlingen met een te grote afstand tot het onderwijs of bovengemiddeld hoge vervoerskosten hebben. Leerlingenvervoer bestaat uit aangepast vervoer, bekostiging openbaar vervoer of eigen vervoer. De huidige verordening leerlingenvervoer is in 2014 vastgesteld. Door de VNG is inmiddels een nieuwe modelverordening opgesteld, die beter aansluit bij de ontwikkelingen in het passend onderwijs. Daarnaast is de opbouw van de verordening logischer gemaakt en richt het zich meer op de bevordering van het zelfstandig reizen van de kinderen. We vinden het belangrijk dat leerlingen zich kunnen ontwikkelen en waar mogelijk zo zelfstandig mogelijk kunnen reizen.

Deze verordening is er dan ook op gericht om nog meer het zelfstandig reizen te bevorderen. Onder voorwaarden kunnen ouders/verzorgers gebruik maken van een vorm van een bekostiging leerlingenvervoer. De verordening heeft als uitgangspunt ouders en verzorgers financieel te ondersteunen in de kosten van het vervoer wat samenhangt met het schoolbezoek van hun kind. Zij kunnen onder voorwaarden gebruik maken van een vorm van een bekostiging leerlingenvervoer. Belangrijkste wijzigingen in de nieuwe verordening zijn: Meer focus op (het ontwikkelen van) zelfredzaamheid; De verordening is uitgebreid met een aantal nieuwe bepalingen; Eerst wordt het recht bepaald, waarin de zelfredzaamheid wordt gewogen en daarna welke vergoeding passend is voor het kind;

Raadsvoorstel van 7 november 2023, nr. 2118934

-

-

De samenwerking met en tussen scholen is van belang bij die ontwikkeling van zelfredzaamheid. Om die reden is het onderwerp mobiliteit expliciet aandachtspunt bij het Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO) met de Samenwerkingsverbanden en scholen; De citeertitel is gewijzigd van ‘Verordening leerlingenvervoer’ naar Verordening bekostiging leerlingenvervoer Veenendaal 2024.

Inleiding De gemeenteraad heeft de wettelijke plicht een regeling vast te stellen waarvan ouders, onder bepaalde voorwaarden, aanspraak kunnen maken op de bekostiging van de vervoerskosten van en naar de reguliere basisschool, school voor speciaal basisonderwijs, het basis- en voorgezet speciaal onderwijs en het regulier voortgezet onderwijs. Uitgangspunt daarbij is dat de verantwoordelijkheid voor het schoolbezoek van de leerling altijd bij de ouders blijft. In deze verordening is daar meer rekening mee gehouden als ook het bevorderen en faciliteren van het (leren) om zelfstandig(er) naar school te reizen door de leerling. Dit gaan we samen met scholen en in gesprek met ouders meer stimuleren, want dit vergroot de eigen kracht en de zelfredzaamheid van de leerling. Vandaar dat een nieuwe verordening aan u wordt voorgelegd die gebaseerd is op het geactualiseerde VNG model. Om te komen tot een modelverordening is door de VNG niet alleen overleg geweest met de klankbordgroep, maar is er ook een raadpleging gehouden onder gemeenten. Hoewel het geen vereiste is de verordening vooraf voor te leggen aan de samenwerkingsverbanden passend onderwijs hebben we wel om een reactie gevraagd. In het OOGO van 29 juni is de verordening geagendeerd maar vanwege technische problemen niet aan de orde geweest.

In dat overleg is wel gesproken over het thema leerlingenvervoer en hoe we met elkaar goed kunnen afstemmen voor leerlingenvervoer wordt ingezet. Na juni is alsnog diverse malen geprobeerd met de samenwerkingsverbanden tot overleg te komen, echter tot op heden is dat niet gelukt. Op het aanbod om een schriftelijke reactie te geven, is door de samenwerkingsverbanden niet ingegaan. Het thema leerlingenvervoer blijft onderwerp van gesprek, zoals ook in de nieuwe verordening expliciet is opgenomen. Beoogd resultaat Een verordening die aan de wettelijke verplichting voldoet en de zelfredzaamheid en onafhankelijkheid van de leerlingen, waar dat mogelijk is, vergroot. Argumenten 1.1. De huidige verordening leerlingenvervoer sluit niet meer aan bij de laatste landelijke ontwikkelingen waardoor actualisatie nodig is. De wet passend onderwijs gaat ervan uit dat dat iedere leerling het voor hem benodigde onderwijs zo dicht mogelijk bij huis kan vinden. De samenwerkingsverbanden verwijzen leerlingen naar de best passende school. De verordening gaat uit van een vergoeding van de vervoerskosten naar de dichtstbijzijnde toegankelijke school.

Om te voorkomen dat er discussie bestaat waar ouders en leerlingen de dupe van worden, omdat de best passende school niet altijd de dichtstbijzijnde toegankelijk school is, is het nodig om in het Op Overeenstemming Gericht Overleg (OOGO) het gesprek te voeren over o.a. het onderwijsaanbod en hoe een leerling een zo minimale reisafstand hoeft te overbruggen. Het agenderen van het leerlingenvervoer op de agenda van het OOGO is nu expliciet opgenomen in de verordening. In het overleg van 29 juni zijn de eerste punten die bij

Raadsvoorstel van 7 november 2023, nr. 2118934

gemeenten en samenwerkingsverbanden zijn opgehaald door de werkgroep leerlingenvervoer (gemeente Veenendaal neemt daaraan deel) gedeeld. 1.2. De modelverordening van de VNG is gebruikt als basis voor de nieuwe verordening. De ontwikkelingen binnen het passend onderwijs hebben invloed op het leerlingenvervoer, omdat leerlingen die gebruik maken van speciaal (basis)onderwijs buiten Veenendaal in aanmerking kunnen komen voor een vorm van leerlingenvervoer. In bijlage 4 vindt u een was-wordt overzicht per artikel. Enkele belangrijke wijzigingen in de nieuwe verordening: A: De citeertitel van de verordening is gewijzigd In de nieuwe citeertitel van de verordening is het woord “bekostiging” opgenomen. Dit past bij de basisgedachte dat het bij het leerlingenvervoer in het beginsel om een bekostiging gaat. De huidige citeertitel zou ten onrechte kunnen doen vermoeden dat het vervoer van de leerlingen wordt geregeld. B. De verordening heeft een nieuwe opzet Met de nieuwe opzet wordt duidelijk dat eerst het recht op een vergoeding moet worden vastgesteld (beoordelingsfase) en daarna onderzocht wordt welke vergoeding wordt verstrekt (onderzoeksfase). C.

De verordening biedt de mogelijkheid het gesprek aan te gaan over de zelfstandigheid en zelfredzaamheid van de leerling (artikel 4) In de nieuwe verordening zijn “bevordering van zelfredzaamheid, samenredzaamheid, zelfstandigheid en eigen kracht”, belangrijke grondbeginselen, die nadrukkelijker dan in de huidige verordening, een plaats hebben gekregen. Zelfstandigheid van het kind en het streven naar de meest optimale vorm van zelfstandigheid zijn uitgangspunt. Wie zelfstandig kan reizen, reist zelfstandig. De gemeente stimuleert op alle mogelijke wijzen de zelfstandigheid en zelfredzaamheid van de leerling. Een vervoersontwikkelingsplan helpt om samen met de ouders en de leerling naar de bevordering van de zelfredzaamheid te kijken. Het college stelt hiertoe beleidsregels op (in bijlage 5 zijn de concept beleidsregels toegevoegd). D. De verordening geeft een stevige impuls aan de samenwerking tussen de gemeente en de samenwerkingsverbanden (artikel 5) Door in het ‘Op Overeenstemming Gericht Overleg met de Samenwerkingsverbanden Passend Onderwijs’ expliciet aandacht te besteden aan het leerlingenvervoer wordt gestimuleerd dat er afspraken gemaakt worden over het bevorderen van zelfredzaamheid in het leerlingenvervoer en daarbij tot een betere afstemming te komen in het belang van de leerling.

Daarnaast wordt in relatie tot het leerlingenvervoer ook aandacht gevraagd voor het nog meer faciliteren van thuisnabij onderwijs (Wet Passend Onderwijs). E. In de verordening zijn extra/nieuwe artikelen opgenomen Artikel 7. Herziening, opschorting, intrekking of terugvordering van de vervoersvoorziening: Als gevolg van bijvoorbeeld wijzigingen of ernstig wangedrag door de leerling kan een besluit als bedoeld in de verordening worden herzien, opgeschort of ingetrokken. Artikel 8. Vervoersvoorziening naar de dichtstbijzijnde toegankelijke school

Raadsvoorstel van 7 november 2023, nr. 2118934

De uitspraak van 21 oktober 2020 van de Raad van State (ECLI:NL:RVS:2020:2467) over de eerbiediging van de op godsdienst of levensbeschouwing berustende schoolkeuze (de schriftelijke verklaring van overwegende bezwaren) heeft geleid tot een nieuw tweede lid. Deze stelt dat niet eerder een aanspraak op een vervoersvoorziening kan worden gedaan dan dat de ouders of de meerderjarige en handelingsbekwame leerling de keuze voor de toegankelijke school schriftelijk hebben gemeld. Tevens kan tijdelijk (kortdurend) een vergoeding worden verstrekt naar een verder weg gelegen school, zodat een school dichtbij passend gemaakt kan worden voor de betreffende leerling. Dit artikel komt overeen met de VNG Model Verordening bekostiging leerlingenvervoer. Artikel 9. Afstandsgrens De verschillende afstandsgrenzen zijn samengebracht in één artikel. Het college hanteert per schoolsoort een andere afstandsgrens. Artikel 10. Aanwijzing opstapplaats Het college kan een opstapplaats aanwijzen. In dit artikel wordt beschreven hoe wordt omgegaan met een opstapplaats en wanneer deze wordt gebruikt. Artikel 13. Schooltijden en wachttijden Wanneer er sprake is van verschillende lesroosters binnen de vaste schooltijden, kan een wachttijd aangehouden worden van maximaal twee lesuren om zodoende aan te sluiten op het reguliere leerlingenvervoer. Artikel 14.

Tijdelijk verblijf buiten de gemeente Het college kan een tijdelijke vervoersvoorziening toekennen aan de ouders van een leerling, die als gevolg van een crisissituatie tijdelijk buiten de gemeente verblijft, mits is voldaan aan een aantal voorwaarden. Artikel 15. Vervoersvoorziening naar stageadres In dit artikel wordt beschreven hoe wordt omgegaan met een aanvraag om een vervoersvoorziening naar het stageadres. De overgangsbepaling is komen te vervallen en niet meer nodig in de nieuwe verordening. Er zijn geen leerlingen die door de nieuwe verordening benadeeld worden. Alternatieven 1.1. Huidige verordening behouden. Indien we de huidige verordening aanhouden dan voldoen we nog steeds aan het wettelijk kader. Met de huidige verordening gaan we niet mee met de ontwikkeling om de zelfstandigheid van leerlingen nog meer te stimuleren, nadrukkelijker afspraken in het OOGO te maken over het leerlingenvervoer en de verordening leesbaarder te maken. Kanttekeningen 1.1. Vanuit andere regelingen wordt onterecht een beroep gedaan op het leerlingenvervoer. Voor kinderen die afhankelijk zijn van vervoer wordt soms ten onrechte een aanvraag ingediend voor het leerlingenvervoer terwijl het dan gaat om Jeugdwetvervoer (artikel 2.3), Zorgverzekerings-

Raadsvoorstel van 7 november 2023, nr. 2118934

wetvervoer of Wmo-vervoer. Vervoer van huis naar school valt in beginsel niet onder de Jeugdwet (het leerlingenvervoer kan onder voorwaarden een voorliggende voorziening zijn). Ook medisch vervoer (ziekenvervoer) valt niet onder de Jeugdwet maar onder de Zorgverzekeringswet (Zvw). Voor het Zvw-vervoer is er ook geen aanspraak mogelijk op het leerlingenvervoer. Vanwege de nieuwe opzet van de Verordening bekostiging leerlingenvervoer Veenendaal 2024 is duidelijker en eenvoudiger uitlegbaar wat wel en niet onder het leerlingenvervoer valt. 1.2. De toevoeging van artikel 4 en 5 in de verordening betekent extra uren inzet Het voeren van gesprekken met de ouders, zoals artikel 4 aangeeft, sluit aan bij de visie om kinderen zo zelfstandig mogelijk naar en van school te laten reizen. Hiermee wordt namelijk het zelfstandig reizen gestimuleerd en vindt de verstrekte vergoeding de juiste juridische grondslag. Het gesprek met ouders wordt aangegaan om: de verwachtingen aangaande het leerlingenvervoer voor de komende jaren te managen; de aanvraag goed te beoordelen; te onderzoeken wat de vervoersmogelijkheden van de leerling zijn; de zelfredzaamheid te stimuleren; Voor het voeren van deze gesprekken is extra tijd nodig van de consulent leerlingevervoer. Komend jaar benutten we om na te gaan hoeveel extra tijd dit mogelijk vraagt.

Participatie Het afgelopen jaar hebben we gesprekken gehad met ouders, scholen en met de samenwerkingsverbanden passend onderwijs over het zelfstandig reizen van leerlingen en de aanpassing die daarover wordt opgenomen in de verordening. Zowel ouders als het onderwijs zijn enthousiast dat we hierover het gesprek voeren en mogelijkheden creëren voor de leerlingen om meer zelfredzaam te zijn. Zelfstandig reizen willen we stimuleren, omdat dit leerlingen vaardiger maakt in het verkeer, hun ontwikkeling stimuleert en hen, zo veel als mogelijk is, onafhankelijk maakt van taxi’s. Het is dus vooral vanuit een pedagogisch en participatie oogpunt dat dit gestimuleerd wordt. De samenwerkingsverbanden passend onderwijs hebben gelegenheid gehad om te reageren op de verordening. Het is tot op heden niet gelukt om fysiek met de samenwerkingsverbanden om tafel te gaan. Ambtelijk is aangesloten bij de regionale werkgroep leerlingenvervoer waar de input is geleverd die in de nieuwe verordening van toepassing is (zelfstandig reizen en samenwerking met de samenwerkingsverbanden). De eerste uitkomsten van de werkgroep zijn gedeeld in de vergadering van 29 juni. Het thema blijft onderwerp van gesprek met de samenwerkingsverbanden.

Wat betekent dit besluit voor inwoners? De ouders en kinderen kunnen als het nodig is een verzoek doen voor leerlingenvervoer als dat past binnen de vastgestelde kaders en kunnen op ondersteuning rekenen bij het (leren van) zelfstandig reizen van de kinderen naar en van school. Aanpak / uitvoering Na vaststelling van de verordening wordt de verordening gepubliceerd. Het college stelt de definitieve beleidsregels vast. De ouders van de kinderen die nu gebruik maken van een vorm van leerlingenvervoer worden geïnformeerd over de nieuwe verordening. Daarbij wordt ook het gesprek gevoerd over het zelfstandig reizen van de kinderen en wat er nodig is in de ondersteuning van de ouders en de kinderen om dat te bereiken. Bij nieuwe aanvragen wordt dat een standaard werkwijze.

Raadsvoorstel van 7 november 2023, nr. 2118934

-

Het thema leerlingenvervoer wordt structureel op de agenda van het OOGO geplaatst (artikel 5).

Communicatie over dit besluit De nieuwe Verordening bekostiging leerlingenvervoer Veenendaal 2024 zal op de website van Overheid.nl worden geplaatst en via een persbericht in de Veenendaalse Krant worden aangekondigd. Daarnaast worden ouders/verzorgers via een informatiebrief geïnformeerd over de wijzigingen in de Verordening bekostiging leerlingenvervoer Veenendaal 2024 en wat dit voor hen persoonlijk betekent. Eveneens worden de scholen en de samenwerkingsverbanden in kennis gesteld van de nieuwe Verordening bekostiging leerlingenvervoer Veenendaal 2024. Evaluatie Jaarlijks wordt gecheckt of er wijzigingen zijn die van invloed zijn op de verordening. Tevens wordt jaarlijks samen met de vervoerder een klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd. Kosten, baten, dekking De bekostiging van het leerlingenvervoer is een open-einde-regeling. Dat wil zeggen dat van te voren niet te overzien is wie van deze regeling gebruik zal gaan maken en in welke mate. Een aanvraag voor een bekostiging leerlingenvervoer, die voldoet aan de verordening, zal daarom gehonoreerd moeten worden. Of zelfstandig reizen op termijn tot kostenverlaging leidt is nu niet aan te geven. Het in de begroting opgenomen bedrag is de afgelopen jaren toereikend gebleken. De extra inzet voor de consulent leerlingenvervoer om met ouders het gesprek te voeren over het zelfstandig reizen van kinderen is nog niet bekend.

Burgemeester en wethouders,

mevrouw drs. S.M. Deelstra secretaris

de heer K.J.G. Kats burgemeester

Bijlagen 1. Raadsbesluit Verordening bekostiging leerlingenvervoer Veenendaal 2024 2. Verordening bekostiging leerlingenvervoer Veenendaal 2024 3. Toelichting op de Verordening bekostiging leerlingenvervoer Veenendaal 2024 4. Was-Wordt-overzicht 5. Concept Beleidsregels bekostiging leerlingenvervoer Veenendaal 2024 Ter inzage: 6. Toelichting op de Verordening bekostiging leerlingenvervoer Veenendaal 2024