1. Vaststellen Koersdocument Omgevingsvisie Veenendaal 2040 - Raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL Zaaknummer Onderwerp

2229019 Vaststellen Koersdocument Omgevingsvisie Veenendaal 2040

Datum raadsvergadering

Programma’s en Projecten 15 april 2025

Programma

Fysieke Leefomgeving

Inlichtingen bij

Marriëlle Cornelisse

Team

behandelaar Telefoonnummer E-mailadres

+31318538497 marrielle.cornelisse@veenendaal.nl

Aan de leden van de raad,

Beslispunten 1. Het Koersdocument Omgevingsvisie Veenendaal 2040 vast te stellen, waarin ‘Vitaal, Duurzaam en Veilig’ als leidende principes voor de Omgevingsvisie Veenendaal 2040 zijn opgenomen. Waarom naar de raad? Een omgevingsvisie wordt conform artikel 16.26 Omgevingswet voorbereid met artikel 3.4 Algemene Wet bestuursrecht. De gemeenteraad is bevoegd om een omgevingsvisie vast te stellen. In het koersdocument wordt de richting bepaald van de uit te werken onderwerpen en keuzes die verder vormgegeven worden in de Omgevingsvisie. Daarom wordt het koersdocument ter vaststelling aangeboden aan de gemeenteraad. Inleiding Op 17 december 2020 heeft uw raad de Omgevingsvisie Veenendaal 2030 vastgesteld. Deze omgevingsvisie is opgesteld vooruitlopend op de Omgevingswet die uiteindelijk in 2024 in werking is getreden. Het is wenselijk dat de Omgevingsvisie Veenendaal 2030 wordt geactualiseerd, omdat er in de huidige visie niet voldoende scherpe keuzes gemaakt worden op de almaar groter wordende opgaven die veel ruimte vragen in onze gemeente waar we maar beperkt de ruimte hebben. Daarnaast zijn er allerlei nieuwe inzichten die een plek moeten krijgen in onze visie voor Veenendaal, zoals de verstedelijkingsstrategie voor onze regio.

Ook is het belangrijk om een actuele en stevige beleidsmatige basis te hebben voor de instrumenten, zoals omgevingsprogramma’s en het omgevingsplan, waarmee we als gemeente sturing kunnen geven aan onze ruimtelijke ontwikkelingen. Op 14 december 2023 is de startnotitie voor de actualisatie van de Omgevingsvisie Veenendaal 2030 vastgesteld. In deze startnotitie staan de uitgangspunten voor de actualisatie vermeld. Participatie met inwoners en het betrekken van uw gemeenteraad is hierbij van groot belang. Een ander belangrijk, en meer inhoudelijk, onderdeel is dat gebiedsgerichte uitwerkingen in de omgevingsvisie worden opgenomen. Dit betekent dat de

Pagina 1 van 4

Raadsvoorstel, Onderwerp: Vaststellen Koersdocument Omgevingsvisie Veenendaal 2040 zaaknummer 2229019

geactualiseerde omgevingsvisie zichtbaar zal maken waar we welke opgaven (bijvoorbeeld wonen) een plek willen geven. Om te komen tot een actualisatie van de omgevingsvisie is gewerkt aan een koersdocument waarin de opgaven en ambities voor Veenendaal zijn opgenomen en waarin richtinggevende uitspraken zijn opgenomen. De richtinggevende uitspraken zijn gericht op de vier belangrijkste thema’s voor de toekomst van Veenendaal. Deze richtinggevende uitspraken zullen straks in de omgevingsvisie worden vertaald naar ruimtelijke keuzes. Wat doen we waar en waarom doen we dat daar? Samenvatting In het koersdocument worden richtinggevende uitspraken gedaan die ingaan op de opgaven en ambities voor de gemeente Veenendaal. Zo kiezen we voor het thema groen bijvoorbeeld dat we inzetten op het verstevigen van een groen raamwerk, inclusief groen-blauwe ‘inprikkers’ in de stad. Voor het thema ‘groei’ zetten we in op het vervullen van de woningbouwbehoefte in balans met een fijne leefomgeving en voldoende werkgelegenheid. Deze richtinggevende uitspraken worden in de Omgevingsvisie Veenendaal 2040 vertaald naar ruimtelijke keuzes die gaan over de inrichting van de stad als geheel, maar ook meer gericht per gebied (of wijk) in de stad.

Beoogd resultaat Richtinggevende uitspraken op de gebieden van ‘groen’, ‘groei’, ‘duurzaam’ en ‘mobiliteit’ die helpen bij het opstellen van de Omgevingsvisie Veenendaal 2040. Proceshistorie en eerdere besluitvorming 17 december 2020 – Vaststelling Omgevingsvisie Veenendaal 2030 14 december 2023 – Vaststelling Startnotitie actualisatie Omgevingsvisie 11 februari 2025 – Consultatie Koersdocument Omgevingsvisie Veenendaal 2040 Argumenten 1.1 Het vaststellen van een richtinggevend document is een noodzakelijke stap in het proces naar het opstellen van de Omgevingsvisie Veenendaal 2040. De Omgevingsvisie Veenendaal 2040 biedt een strategisch raamwerk voor de ontwikkeling van Veenendaal in de komende jaren. Dit koersdocument dient als de eerste stap in de ontwikkeling van deze visie. Het is bedoeld om richting te geven aan de keuzes die we de komende tijd maken. Politieke steun van de gemeenteraad is hierbij van groot belang, zodat de visie gedragen wordt en er brede instemming is voor de koers die we willen varen. In dit document worden de uitgangspunten, de opgaven en dilemma’s waar Veenendaal voor staat en de voorgestelde aanpak beschreven. Dit gebeurt aan de hand van de vier belangrijkste thema’s, namelijk groen, groei, duurzaamheid en mobiliteit.

Het vormt de basis voor verdere dialogen met de gemeenteraad, stakeholders en inwoners, waarbij we gezamenlijk de fundamenten leggen voor een toekomstbestendig Veenendaal en werken naar het strategische toekomstbeeld voor de fysieke leefomgeving, de Omgevingsvisie Veenendaal 2040. 1.2 Het is belangrijk voor de bruikbaarheid van de Omgevingsvisie om het principe Vitaal als leidend principe op te nemen. Het is heel belangrijk dat het principe ‘Vitaal’ ook als één van de leidende principes in de omgevingsvisie wordt opgenomen, omdat het de noodzakelijke basis biedt voor een integrale benadering van de opgaven waar Veenendaal voor staat. De huidige principes van de omgevingsvisie omvatten niet alle opgaven waar we voor staan, zoals de woningbouwopgave en economische opgaven. Het principe ‘Vitaal’ is breed genoeg en kan daardoor dienen als een sturend uitgangspunt voor bepaalde ontwikkelingen. Het zorgt er tegelijkertijd voor dat

Pagina 2 van 4

Raadsvoorstel, Onderwerp: Vaststellen Koersdocument Omgevingsvisie Veenendaal 2040 zaaknummer 2229019

de gezondheid van de mens, de leefomgeving, en de sociale cohesie integraal worden meegenomen in onze ontwikkelingen en beleidsuitwerkingen. Het opnemen van gezondheid als thema binnen het principe ‘Vitaal’ geeft de omgevingsvisie een duidelijke focus op het creëren van een gezonde en leefbare omgeving voor de toekomstige generaties. Daarnaast is er een wettelijke basis voor gezondheid, deze kan binnen het principe ‘Vitaal’ goed vertaald worden. Het opnemen van het principe ‘Vitaal’ is dan ook niet een keuze tot vervanging van gezondheid, maar eerder een overkoepelend begrip. Het principe ‘Vitaal’ verbindt verschillende beleidsvelden met elkaar en creëert samenhang tussen gezondheid, woningbouw, en economische ontwikkeling. In conclusie, het opnemen van het principe ‘Vitaal’ als leidend principe in de omgevingsvisie is van groot belang om te kunnen sturen op het behoud en de versterking van de leefbaarheid en gezondheid van Veenendaal. Alternatieven Indien de omgevingsvisie niet wordt geactualiseerd ontbreekt de komende jaren een integraal ruimtelijke toekomstbeeld van Veenendaal waarin verschillende ambities en opgaven tegen elkaar zijn afgewogen. Dit betekent dat steeds op project- of gebiedsniveau besluiten moeten worden genomen over de ruimtelijke inrichting zonder richtinggevend ruimtelijk kader.

Er ontbreekt hiermee bovendien een goede basis voor de verdere uitwerking van omgevingsprogramma’s. Kanttekeningen Niet van toepassing. Participatie In maart 2024 is het inwonerspanel benaderd voor een onderzoek over de toekomst van Veenendaal. Van de 1986 leden zijn 819 reacties ontvangen (817 van leden en 2 reacties middels de open link), zie bijlage 3. In september 2024 heeft participatie plaatsgevonden met inwoners van de gemeente Veenendaal. Tijdens vier bijeenkomsten is aan de hand van vier uiteenlopende scenario’s nagedacht over de toekomst van Veenendaal. Daarbij hebben de inwoners aan kunnen geven wat zij belangrijk vinden voor de toekomst van Veenendaal. In het vervolgtraject worden inwoners tijdens de inspraakperiode betrokken bij het opstellen van de Omgevingsvisie Veenendaal 2040. Daarnaast wordt een stakeholderanalyse gemaakt. Aan de hand van deze analyse worden de stakeholders uitgenodigd om in gesprek te gaan over de Omgevingsvisie en de betekenis voor hen. Wat betekent dit besluit voor inwoners? De inwoners krijgen door de actualisatie van de omgevingsvisie meer inzicht in de keuzes die Veenendaal maakt om te kunnen voldoen aan de belangrijke opgaven en ambities tot 2040. Daarnaast zien zij hoe deze opgaven en ambities op gebiedsniveau zijn vertaald. Dit koersdocument is daarin de eerste stap.

Aanpak / uitvoering Voor het actualiseren van de omgevingsvisie is een planning opgesteld. Het koersdocument is een eerste stap waarin richtinggevende uitspraken worden gedaan. Na het koersdocument volgt de juridische procedure voor de omgevingsvisie. Deze start met een inspraakperiode voor de zomervakantie. Na de zomervakantie zal het ontwerp ter visie gelegd worden en in december 2025 wordt de definitieve versie van de Omgevingsvisie Veenendaal 2040 ter vaststelling aan u aangeboden.

Pagina 3 van 4

Raadsvoorstel, Onderwerp: Vaststellen Koersdocument Omgevingsvisie Veenendaal 2040 zaaknummer 2229019

Evaluatie We gebruiken dit Koersdocument als basis voor de totstandkoming van de Omgevingsvisie Veenendaal 2040. De omgevingsvisie wordt periodiek geëvalueerd als onderdeel van de verplichte beleidscyclus die bepaald is in de Omgevingswet. Kosten, baten, dekking De kosten voor de actualisatie van de omgevingsvisie worden gedekt uit de middelen die in de Programmabegroting 2025 beschikbaar zijn gesteld.

College van burgemeester en wethouders,

Sjoukje Deelstra Secretaris

Gert-Jan Kats Burgemeester

Bijlagen Bijlage 1 - Koersdocument Omgevingsvisie Veenendaal 2040 Bijlage 2 - Startnotitie actualisatie omgevingsvisie Bijlage 3 - Rapportage Inwonerspanel Omgevingsvisie

Pagina 4 van 4