1. Vaststellen Bereikbaarheidsagenda 2023-2026 Regio Foodvalley - Raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL Raad Voorstelnummer Datum Onderwerp

Programma

Inlichtingen bij Telefoonnummer E-mailadres

20 april 2023 2079023 21 februari 2023 Vaststellen Bereikbaarheidsagenda 20232026 Regio Foodvalley Fysieke domein

Agendapunt

Team AOB

G.G. van Hattem 0318-538932 guido.van.hattem@veenendaal.nl

Aan de leden van de raad, Beslispunten 1. De Regio Foodvalley te berichten dat er geen aanleiding is voor wensen en bedenkingen op de Bereikbaarheidsagenda Regio Foodvalley 2023 – 2026 vanuit Veenendaal. Waarom naar de raad? De Regio Foodvalley heeft de Bereikbaarheidsagenda 2023-2026 verstuurd aan de gemeenten. Hiermee wordt de raad in de gelegenheid gesteld wensen en bedenkingen in te dienen. Samenvatting De Bereikbaarheidsagenda Regio Foodvalley 2023-2026 omvat de bereikbaarheidsambitie voor 2030. In 2018 hebben we ook de Bereikbaarheidsagenda Regio Foodvalley 2018-2022 opgesteld. Die bevatte de bereikbaarheidsambitie voor 2030 en omvatte vier coherente programmalijnen. Deze hebben de afgelopen jaren als richtinggevend kader gediend voor ons gezamenlijke, gemeentelijke mobiliteitsbeleid. De Bereikbaarheidsagenda 2023-2026 bouwt voort op de vorige agenda. De projecten die staan beschreven zijn van (boven)regionale aard en sluiten aan bij lokaal mobiliteitsbeleid. De grote opgaven op mobiliteit zijn gebaad bij een regionale aanpak en sluiten aan bij de laatste ontwikkelingen op dit thema. Inleiding In de Bereikbaarheidsagenda Regio Foodvalley 2023-2026 zetten wij de acties en projecten van de afgelopen tijd voort en voegen nieuwe punten toe. Om te beginnen omdat Regio Foodvalley een grote verstedelijkingsopgave kent.

Tot 2040 krijgen we er in de regio naar verwachting 40.000 nieuwe woningen bij. Dat betekent tienduizenden inwoners extra in de regio en heel wat meer bedrijvigheid. Dat zal er ook toe leiden dat het aantal verplaatsingen in, van en naar de regio stijgt. Het realiseren van goede bereikbaarheid is een voorwaarde voor het behoud van de kwaliteit van leven in de regio. Maar ook op het gebied van het klimaat ligt er een grote opgave voor mobiliteit. Het verkeer kan daar op drie manieren z’n bijdrage aan leveren: mobiliteit verminderen door nabijheid te creëren van voorzieningen en werk tot woningen, mobiliteit verschonen door in te zetten op het gebruik van schone brandstoffen en mobiliteit veranderen door een modal shift te realiseren naar lopen en fietsen, openbaar vervoer en deelmobiliteit.

Raadsvoorstel van 20 april 2023, nr. 2079023

Beoogd resultaat Regio Foodvalley is in 2030 slim, duurzaam en gezond bereikbaar. Argumenten 1.1 Het realiseren van resultaten binnen drie programmalijnen vraagt een gezamenlijke, regionale aanpak De regio wil de komende jaren flink investeren in het verduurzamen en verbeteren van de bereikbaarheid. Eén blik op de drie uitgewerkte programmalijnen met acties en projecten maakt duidelijk dat een gezamenlijke aanpak ons verder brengt. De eerste programmalijn betreft de bereikbaarheid van de regio met de rest van Nederland: een goede aansluiting van de regio op de grote corridors A1, A12, A28, A30 en de zuidelijke ontsluiting. Voor specifiek het personenvervoer per spoor is het zaak dat stations als Ede-Wageningen, Veenendaal-De Klomp, Nijkerk en Barneveld-Noord goed bediend blijven worden en zich door kunnen ontwikkelen tot hoogwaardige multimodale knopen. Op deze thema’s is Regio Foodvalley sterk afhankelijk van het beleid en de besluiten van de provincies, (buur)regio’s en het rijk. Foodvalley zal er dus vooral z’n best voor moeten doen om de belangen van de regio goed voor het voetlicht te krijgen. De tweede programmalijn betreft de bereikbaarheid binnen de regio. Het is evident dat de ontsluiting van de steden, kleine kernen en buitengebieden én de nieuwbouwgebieden in onze regio gebaat is bij een gezamenlijke aanpak.

Onder andere door samen te investeren in de fietsnetwerken: fietsroutes worden verbeterd, missing links worden ingevuld en nieuwsbouwlocaties ontsloten. Ook zal de regio zich er bij provincies en Rijk hard voor moeten maken de voorzieningen voor (hoogwaardig) openbaar vervoer te verbeteren en een netwerk van mobiliteitshubs uit te rollen. De derde programmalijn gaat over de inzet om de mobiliteit in Foodvalley duurzaam, slim en veilig te maken. Met behulp van de werkgeversaanpak en afspraken met onderwijsinstellingen versterkt Foodvalley de modal shift (meer reizen per ov en fiets) nog meer. In 2030 zal de mobiliteit in Regio Foodvalley aanmerkelijk duurzamer zijn. 1.2 De grote opgaven op het gebied van mobiliteit zijn gebaat bij een regionale aanpak Tot 2040 bouwen we in de regio naar verwachting 40.000 nieuwe woningen. Die woningen staan voor bijna honderdduizend extra inwoners en dat betekent ook meer bedrijvigheid (bedrijven, winkels, voorzieningen enzovoort). Dat zal er vanzelf toe leiden dat het aantal verplaatsingen in, van en naar de regio stijgt. Het realiseren van goede bereikbaarheid is een voorwaarde voor het behoud van de kwaliteit van leven in de regio, maar ook een grote uitdaging. Ook op het gebied van het klimaat ligt er een grote opgave voor mobiliteit.

Het verkeer kan daar op drie manieren aan bijdragen: mobiliteit voorkomen door nabijheid te creëren van voorzieningen en werk tot woningen; mobiliteit verschonen door in te zetten op het gebruik van schone brandstoffen; en mobiliteit veranderen door een modal shift te realiseren naar lopen en fietsen, openbaar vervoer en deelmobiliteit. Dit zijn grote uitdagingen waarbij het balanceren is tussen enerzijds files bestrijden (= de auto faciliteren) en anderzijds een modal shift bewerkstelligen (= mensen uit de auto krijgen). Dat lukt alleen als we de alternatieven voor de auto echt optimaal faciliteren. En dát lukt alleen met een gezamenlijk, evenwichtig en uitgebalanceerd pakket aan maatregelen en acties. De regionale Bereikbaarheidsagenda 2023-2026 moet daarvoor zorgen: de nieuwe programmalijnen zijn erop gericht om bestaande netwerken te versterken en beter te benutten, maar vooral ook om inwoners en bezoekers te stimuleren om duurzamer en slimmer te reizen.

Raadsvoorstel van 20 april 2023, nr. 2079023

1.3 De Bereikbaarheidsagenda sluit aan op de laatste ontwikkelingen op het gebied van mobiliteit Er is landelijk, regionaal en ook lokaal steeds meer aandacht voor duurzame mobiliteit. Dit geldt ook voor het beter benutten en slimmer gebruik maken van bestaande verbindingen om bij te dragen aan de bereikbaarheid van een gebied. De bereikbaarheidsagenda speelt in op deze ontwikkelingen. 1.4 De Bereikbaarheidsagenda weerspiegelt de lokale mobiliteitsvisie Veenendaal is zowel ambtelijk als bestuurlijk betrokken geweest bij de totstandkoming van deze agenda. De belangrijkste projecten van de gemeenten waarvoor regionale inzet nodig is of waarvan het efficiënt is om deze regionaal op te pakken zijn in deze agenda opgenomen. Alternatieven Geen Kanttekeningen 1.1 De Bereikbaarheidsagenda 2023-2026 bevat geen concrete uitwerking van acties De Bereikbaarheidsagenda schetst de contouren van het programma mobiliteit en de opgaven die daar onder vallen van 2023 tot 2026. Het is een richtinggevend kader voor de komende 4 jaar maar bevat geen concrete uitwerking van acties (onderzoeken, projecten, lobby-trajecten, communicatie, pilots). Deze uitwerking zal volgen in jaarprogramma’s waarvoor de bestaande afspraken voor de betrokkenheid van de raden geldt.

Participatie De Bereikbaarheidsagenda is tot stand gekomen in samenwerking en afstemming met acht Foodvalleygemeenten, Rijkswaterstaat, provincies Gelderland en Utrecht, kennisinstellingen en bedrijfsleven. Wat betekent dit besluit voor inwoners? De Bereikbaarheidsagenda geeft een kader voor het regionaal mobiliteitsbeleid voor de komende jaren. Het beoogt de bereikbaarheid van de regio te verbeteren, de CO2-uitstoot van verkeer te beperken en de gezondheid van haar inwoners te verbeteren door het stimuleren van actieve mobiliteit. Aanpak / uitvoering De raden wordt gevraagd om de wensen en bedenkingen voor 10 mei aan het Regiobestuur ter kennis te brengen. Na het ontvangen van de wensen en bedenkingen worden raden schriftelijk geïnformeerd over geuite wensen en bedenkingen vanuit alle gemeenten voorzien van een reactie van het regiobestuur. De Bereikbaarheidsagenda 2023-2026 beschrijft de ambitie en de doelen van Regio Foodvalley voor 2030. De komende vier jaar zullen we in drie programmalijnen naar de eindplaatjes toewerken. De acties van die programma lijnen zijn niet op detailniveau uitgewerkt. De keuze voor die aanpak is bewust, want zo houden we de komende vier jaar ruimte voor aanpassingen. Een gedetailleerde invulling komt in jaarplannen.

Hierin worden de precieze acties – onderzoeken, projecten, lobbytrajecten, communicatie, pilots enzovoort – de benodigde menskracht en de financiering uitgewerkt. Die worden voor publicatie afgestemd met de acht regiogemeenten (gemeenteraden, colleges van Burgemeester en Wethouders) en partners als de provincies en het rijk. Daarmee scheppen de jaarplannen ook meteen duidelijkheid op de volgende punten:

Raadsvoorstel van 20 april 2023, nr. 2079023

•

Afspraken tussen de acht regiogemeenten over de mensen en middelen die worden vrijgemaakt voor de acties en over de inzit van die mensen en middelen; • Afspraken met de provincies Utrecht en Gelderland over de agendering van het bereikbaarheidsprogramma in provinciale coalitieprogramma’s, over het beschikbaar stellen van provinciale subsidies/cofinanciering en over het gezamenlijk oppakken van acties en projecten; • Afspraken met het rijk over de agendering van de ambities van Regio Foodvalley op de rijksagenda. Denk daarbij aan de Omgevingsagenda MIRT voor Landsdeel Oost, het Bestuurlijk Overleg MIRT, het Bestuurlijk Overleg OV/Spoortafel nationaal en natuurlijk de inspanningen in het kader van de verstedelijkingsopgave. Dit betreft ook subsidies vanuit het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en andere ministeries. Het jaarplan is daarmee een instrument om tot concrete afspraken te komen met de gemeentelijke organisaties van de Foodvalley-gemeenten én om andere partijen te betrekken. Tijdens de jaarlijkse voorbereiding van deze jaarplannen vindt een bestuurlijke werksessie plaats, waarin wordt teruggeblikt op de voortgang in het afgelopen jaar en vooruitgekeken op de uitdagingen voor het aankomende jaar (zie ook hoofdstuk “Monitoring en evaluatie” in de agenda).

Communicatie over dit besluit Na het vaststellen van de Bereikbaarheidsagenda Regio Foodvalley 2023 - 2026 wordt hierover via de gebruikelijke kanalen van de Regio en de gemeente gecommuniceerd. Evaluatie De voortgang van de voor Veenendaal relevante doelstelling worden via de reguliere P&C-cyclus geëvalueerd. Kosten, baten, dekking Bij de uitwerking van acties in jaarplannen zullen de benodigde financiën worden uitgewerkt. Dekking vindt plaats uit het mobiliteitsfonds waar iedere deelnemende gemeente een inwonersbijdrage doet. Voor deze Bereikbaarheidsagenda 2023-2026 worden geen extra middelen gevraagd. Burgemeester en wethouders,

mevrouw drs. S.M. Deelstra secretaris

de heer K.J.G. Kats burgemeester

Bijlagen 1. Aanbiedingsbrief Bereikbaarheidsagenda RFV 2023-2026 2. Evaluatie Bereikbaarheidsagenda Regio Foodvalley 2018-2022 3. Bereikbaarheidsagenda Regio Foodvalley 2023-2026