1. Schriftelijke aanvulling als bijlage bij inspraak

Raadscommissie 14 juni 2022 – LIS2022.143 Hoe veilig zijn de fietspaden in Veenendaal Schriftelijke aanvulling bij inspraak

Te druk op de Nederlandse fietspaden: ’Laat snelle fietsers/ scooters op de rijbaan’ MET VIDEODe roep om fietsers meer ruimte te geven, klinkt steeds luider. Zeker na

het ongeluk van oud-minister Sander Dekker. Zo moeten fietspaden worden verbreed en de maximumsnelheid in de bebouwde kom worden beperkt tot 30 kilometer per uur, stellen organisaties als Veilig Verkeer Nederland en de Fietsersbond. Annemieke van Dongen 9 jun. 2022 Laatste update: 12:39 •

10 REACTES

,,Dan kunnen snelle fietsers, waaronder e-bikes, op de rijbaan. Dat vermindert de druk op het fietspad’’, zegt een woordvoerder van Veilig Verkeer Nederland (VVN). In de vier grote steden wordt 30 kilometer per uur binnen de bebouwde kom de norm. Omdat zij fietsers meer ruimte willen geven, riepen Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht het kabinet en de Tweede Kamer eind vorig jaar op om de maximumsnelheid op alle wegen in de bebouwde snel te verlagen van 50 naar 30 kilometer per uur. De snorscooter, die voor onveilige situaties op fietspaden zorgt, moet binnenkort in Den Haag tóch van het fietspad af. Nu er landelijk een helmplicht komt, kunnen de scooterrijders de autoweg op. Maar de meeste scooterrijders zien dat nog steeds niet zitten. ,,Automobilisten die afslaan kijken niet.” Ilah Rubio, Natasha Smit 09-06-22, 16:26 Laatste update: 10:55

Vorig jaar besloot Den Haag nog dat de scooterrijders gewoon op de fietspaden mochten blijven rijden. Den Haag weigerde de weggebruikers, zoals in Utrecht en Amsterdam, met een verplichte helm de rijbaan op te sturen. Volgens het stadsbestuur zou dat te ingewikkeld zijn. Op wegen met twee keer twee rijbanen zou het eenvoudigweg te gevaarlijk zijn voor de snorfietsers, was het argument.

Dragen van helm op motor en scooter niet populair: aantal boetes neemt flink toe Rijden zonder helm kan tot een fikse boete leiden, dat geldt voor zowel bestuurders van motoren, brommers, scooters maar ook personen die een speed-pedelec gebruiken. Vorig jaar werden er bijna 17.000 boetes voor uitgeschreven, 6 procent meer dan twee jaar geleden. Vooral in Den Haag nam het aantal prenten flink toe tot een aantal van 1093. Sandra Don 27-05-22, 12:02 Laatste update: 27-05-22, 17:03

Landelijk steeg het aantal aan helmlozen uitgedeelde boetes vorig jaar, maar regionaal was er op veel plekken juist sprake van een daling. Onder meer in Drenthe (-31 procent), Overijssel (-23 procent) en in Gelderland (21 procent) werden minder boetes uitgedeeld. Vitale lokale democratie Lokale politieke partijen dragen in belangrijke mate bij aan een representatief lokaal bestuur. Om deze partijen te ondersteunen streven we ernaar dat zij, evenals de landelijk opererende partijen, kunnen beschikken over meer financiële middelen. Daarnaast versterken we de ondersteuning via het Kennispunt Lokale Politieke Partijen (LPP). Ondersteuning representatieve democratie We bieden ondersteuning aan gemeenteraadsleden en wethouders, en analyseren alle raadsen collegeakkoorden zodat ons ondersteuningsaanbod blijft aansluiten op de actuele gemeentelijke behoeften. Daarnaast bieden we gemeenten een nieuw instrumentarium aan om lokale toekomstvisies te maken, gericht op de ontwikkeling van lokale democratische functies. Ondersteuning maatschappelijke en participatieve democratie We anticiperen op mogelijkheden voor nieuwe door het Rijk gefinancierde programma’s, en/of projecten die bijdragen aan de vernieuwing van de lokale democratie en aan een verbetering van de participatiemogelijkheden voor inwoners.

Ook zetten we het instrument Quick Scan Lokale Democratie voort, dat momenteel al door 80 gemeenten wordt gebruikt. Op basis hiervan kunnen gemeenten de werking van hun lokale democratie meten, en zo verbeteracties formuleren en realiseren. Daarbij wordt er ook ondersteuning aangeboden op het gebied van scenario-denken.

Pieter Litjens woont alweer een paar jaar in het rustige Kudelstaart dat welgeteld één verkeerslicht heeft. Een wereld van verschil met Amsterdam, waar hij in de vorige collegeperiode als wethouder verantwoordelijk was voor het verkeer en vervoer. Daarvoor was hij vijf jaar lang burgemeester van Aalsmeer en in die tijd kwam hij niet zo vaak meer in Amsterdam. Maar toen hij daar in 2014 weer als bestuurder aan de slag ging, schrok hij van de drukte in de stad, op de fietspaden

vooral, en wat die drukte doet met het veiligheidsgevoel van mensen. ‘45 procent van de fietsers in de stad voelt zich onveilig in het verkeer’, zegt hij. ‘In steden als Amsterdam en Utrecht is het te vol en te druk. We moeten keuzes maken om de stad prettig en leefbaar te houden.’

Te druk op de Nederlandse fietspaden: ‘Laat snelle fietsers op de rijbaan’ MET VIDEODe roep om fietsers meer ruimte te geven, klinkt steeds

luider. Zeker na het ongeluk van oud-minister Sander Dekker. Zo moeten fietspaden worden verbreed en de maximumsnelheid in de bebouwde kom worden beperkt tot 30 kilometer per uur, stellen organisaties als Veilig Verkeer Nederland en de Fietsersbond. Annemieke van Dongen 9 jun. 2022 Laatste update: 12:39 • 10 REACTIES

,,Dan kunnen scooters, snelle fietsers, waaronder e-bikes, op de rijbaan. Dat vermindert de druk op het fietspad’’, zegt een woordvoerder van Veilig Verkeer Nederland (VVN). In de vier grote steden wordt 30 kilometer per uur binnen de bebouwde kom de norm. Omdat zij fietsers meer ruimte willen geven, riepen Amsterdam, Rotterdam, Den Haag en Utrecht het kabinet en de Tweede Kamer eind vorig jaar op om de maximumsnelheid op alle wegen in de bebouwde snel te verlagen van 50 naar 30 kilometer per uur. De rek is eruit? ‘Ja. Het is niet voor niets dat in Amsterdam, tegen de verdrukking in, de snorscooter wordt verbannen naar de rijbaan. Niet omdat dat voor snorscooters per se veiliger is, hij is op het fietspad de bovenliggende partij. Maar als je ziet hoe druk het is op de fietspaden… En je kunt ze in een oude stad niet simpelweg twee meter breder maken. Dat is in een bestaande infrastructuur heel ingewikkeld.’ En dan moeten ze ook nog een helm op. ‘Amsterdam is daarmee uniek. Dat is voor snorscooteraars die van buiten komen best lastig: zodra ze de gemeentegrens over zijn, moeten ze van het fietspad af en een helm gaan dragen. Het vergt ook ander gedrag van de automobilist, die krijgt te maken met een nieuw soort weggebruiker.’

45 procent van de fietsers in de stad voelt zich onveilig In het interview put Litjens veel uit eigen repertoire, zoals hij zelf zegt. Maar toenemende verkeersonveiligheid is geen Amsterdams of stedelijk fenomeen. ‘Plattelandsgemeenten hebben vaak lange linten of smalle wegen, waar fietsers en auto’s moeilijk van elkaar kunnen worden gescheiden. Verkeersveiligheid zou hoog op de agenda in alle gemeenten moeten staan. Zij zijn aan zet, veel dodelijke slachtoffers vallen op 50 kilometer-wegen en die zijn van de gemeente.’ Toch lijkt het gevoel voor urgentie niet groot. Als in gemeenteraden wordt gesproken over veiligheid, gaat het over overlast of veiligheid rond evenementen, maar zelden over het verkeer. ‘Het is ook niet gemakkelijk. Gemeenten willen graag handhaven, maar de boa’s mogen dat niet omdat zij er zijn voor de leefbaarheid en niet voor de veiligheid. Ik sprak een wethouder die zei: ik ben al blij als mijn boa in een voetgangersgebied een fietser kan laten afstappen, maar bekeuren mag hij niet. zou willen dat hierover snel afspraken worden gemaakt met politie en Openbaar Ministerie en dat gemeenten de ruimte krijgen om de bevoegdheid van de boa’s op te rekken.’ En als een boa al een boete mag uitschrijven, moet de opbrengst naar het Rijk. Zo is er ook geen prikkel voor gemeenten om iets te doen.Ik ‘Binnen de bebouwde kom staan in 50 kilometer-zones zelden flitspalen.

Het is bewezen dat flitspalen een positieve uitwerking hebben op de ongevallenstatistieken. De kritiek kan zijn dat het een perverse prikkel is voor gemeenten die zo hun eigen kas kunnen spekken. Maar dat kun je voorkomen als je ervoor zorgt dat de gemeente de inkomsten mag houden tot een kostendekkend niveau, daarboven gaat het naar het Rijk. Dan hou je het zuiver en laat je zien dat het plaatsen van camera’s is bedoeld om de verkeersveiligheid te vergroten en niet om er geld mee te verdienen.’ Gemeenten weren nu al zwaar verkeer uit binnensteden of auto’s uit straten met basisscholen. Ze kunnen dus al veel doen. ‘Dat klopt. In de Sarphatistraat in Amsterdam was de fietser in de meerderheid, maar met alleen een fietssuggestiestrook zat hij in die straat in de verdrukking. We hebben toen gezegd: we maken die hele lap asfalt rood, zo werd het een fietspad waar de auto ook mag zijn, als gast. De fietser is daar nu de dominante weggebruiker, die bepaalt de snelheid en daar moet de automobilist zich in voegen. Dat soort dingen doet veel voor veiligheid, en de automobilist begrijpt het en gaat zich ernaar gedragen. Je moet dus radicale keuzes durven maken.’ Het Strategisch Plan Verkeersveiligheid, waarvan u de ambassadeur bent, is overheidsbreed. Gemeenten staan er dus niet alleen voor om maatregelen te nemen. ‘Het is ook geen plan van de overheid alléén.

Ik ga ook praten met kennisorganisaties als SWOV, CROW, ANWB en Veilig Verkeer Nederland. In Amsterdam hebben we samen met SWOV en ANWB de safety performance index ontwikkeld, een methodiek waarmee we konden analyseren waar de grootste problemen in de infrastructuur zitten en welke mogelijke acties we konden nemen. Die aanpak zouden gemeenten moeten hanteren bij elke aanleg van nieuwe infrastructuur en bij de herstelopgave van bestaande infrastructuur.’ Amsterdam is groot en kon dat betalen en organiseren. Voor Aalsmeer, uw woongemeente, is dat al een stuk lastiger. ‘Het is kostbaar en omslachtig, zeker. Er zijn best veel kleinere gemeenten die het voor verkeersveiligheid, met alle respect, moeten doen met anderhalve man en een paardenkop. Het zou verstandig zijn als Rijk, provincies en gemeenten gezamenlijk met de kennisorganisaties zo’n methodiek ontwikkelen en gebruikmaken van data van verzekeraars, politie en CBS. Als je dat allemaal bundelt, zou je in staat moeten zijn gemeenten te helpen bij hun analyse. Daarna kunnen ze aan de slag met een uitvoeringsprogramma. Dat gaat niet in twee of drie jaar, en er is veel geld

voor nodig, miljarden. Daarom moet verkeersveiligheid worden meegenomen in de onderhoudsprogramma’s en er moet een expertisecentrum komen met mobiele brigades die gemeenten kunnen helpen.’

Risicoanalyses verkeersveiligheid – Voordat er schalchtoffers vallen Onderdeel van VNG Magazine nummer 9 (2020)

VNG Magazine nummer 9, 29 mei 2020 Auteur: Marten Muskee | Beeld: Shutterstock De daling van het aantal verkeersdoden is tot een halt gekomen. De toegenomen drukte op de weg speelt een rol, zegt Pieter Litjens. Gemeenten brengen in kaart wat ze preventief kunnen doen om de verkeersveiligheid verder te verbeteren.

Hoewel het verkeer door de coronacrisis nagenoeg halveerde, nam het aantal verkeersslachtoffers niet af. Door de lege straten blijken automobilisten harder te rijden, terwijl het recreantenverkeer, waaronder fietsende ouderen, toenam. Volgens voormalig ambassadeur Verkeersveiligheid Pieter Litjens maakt dit duidelijk dat gemeenten en provincies nog een lange weg te gaan hebben om tot nul slachtoffers op 50kilometerwegen te komen. Het ís mogelijk. In steden als Oslo en Helsinki stierf vorig jaar geen enkel kind, voetganger of fietser door een verkeersongeval. Veel gemeenten zijn of gaan bezig met een risicoanalyse van de lokale verkeerssituatie. Een nieuwe methodiek die Litjens als ambassadeur verkeersveiligheid onder de aandacht bracht.

Het aantal doden en gewonden in het verkeer blijft min of meer gelijk na een jarenlange gestage daling, bleek in april uit cijfers van het CBS. Er stierven 661 mensen. Dat zijn er weliswaar achttien minder dan een jaar eerder, maar nog altijd meer dan in de jaren 2012-2017. Met name de toenemende drukte is daar debet aan. ‘Het is onvoorstelbaar druk. In combinatie met de enorme groei van nieuwe vervoersmiddelen zoals scooters en elektrische fietsen en steps, leidt dat tot meer ongelukken, alle inspanningen ten spijt,’ zegt Litjens. Hij was in de tweede helft van 2018 ambassadeur Verkeersveiligheid van het Rijk. In deze periode werkte een samenwerkingsverband van rijksoverheid, provincies, gemeenten en maatschappelijke organisaties aan het Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV). Dat plan moest de door de minister van Infrastructuur en Waterstaat geformuleerde ambitie ‘op weg naar nul verkeersslachtoffers’ concreet maken. Het werd Litjens al snel duidelijk dat het SPV voor het grootste deel moet worden uitgevoerd door gemeenten en provincies. De meeste slachtoffers vallen immers op wegen met een maximumsnelheid van 50 kilometer per uur.

‘Ik werd op pad gestuurd om draagkracht te realiseren bij de decentrale overheden.’ Toen eind 2018 duidelijk werd dat Litjens directeur zou worden van CROW, het kennisplatform voor verkeer en vervoer, dat belast ging worden met de uitvoering van het SPV, gaf hij zijn opdracht terug aan het Rijk, om belangenverstrengeling te voorkomen.

Gemeenten zijn hier de komende decennia nog wel mee bezig Tijdens zijn ambassadeurschap voerde Litjens veel gesprekken met de VNG, het IPO en CROW over het opzetten van een kennisnetwerk verkeersveiligheid. Besloten werd de uitvoering van dat Kennisnetwerk SPV onder te brengen bij CROW en SWOV, het nationaal wetenschappelijk instituut voor verkeersveiligheidsonderzoek. Daaromheen zit een schil aan belanghebbenden, waaronder Veilig Verkeer Nederland, de ANWB en de Fietsersbond. Kalf verdronken Het verbeteren van de verkeersveiligheid is volgens Litjens nog maar net begonnen. Gemeenten zijn hier de komende decennia nog wel mee bezig. Door de steeds veranderende situatie zien zij zich telkens voor nieuwe moeilijkheden geplaatst. ‘Gemeenten en provincies moeten op basis van risicoanalyses de onveilige situaties in beeld kunnen brengen’, zegt Litjens. ‘Dat is de kern van de aanpak.’ In het verleden werden vaak black spots aangewezen waar veel ongelukken gebeurden met slachtoffers. Maar het ondernemen van actie op basis van ongevalsstatistieken, is als het dempen van de put nadat het kalf verdronken is. ‘We willen de slachtoffers voor zijn. Dan moet je vooraf weten waar te investeren in slimme maatregelen.’ bron VNG

Ik verzoek de gemeenteraad een radikale beslissing te nemen de verkeerslveiligheid op de fietspaden in Veenendaal te bevorderen en het besluit te nemen de scooters/ e-bikers te weren op de fietspaden in Veenendaal en die op te nemen in het Strategisch Verkeersplan Veeneendaal mijn dank voor uw aandacht, medewerking en voorgenomen besluit hierover in de gemeenteraad