1. Rekenkameronderzoek Beleid Jeugdhulp - raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL Raad Voorstelnummer Datum Onderwerp

Programma Inlichtingen bij Telefoonnummer E-mailadres

14 oktober 2021 2021.004 12 juli 2021 Rekenkameronderzoek Beleid Jeugdhulp Burger en Bestuur L. Achterberg-van der Meijden (0318) 538256 bertha.achterberg@veenendaal.nl

Agendapunt

Griffie

Griffie

Aan de leden van de raad, Beslispunten 1. De aanbevelingen uit het rekenkameronderzoek Beleid Jeugdhulp over te nemen: Aanbevelingen aan het college: 1. Werk altijd alternatieven uit in raadsvoorstellen over jeugdhulp. 2. Voer een gedegen analyse uit, om te bepalen wat te kwalificeren is als ‘beleid’ en wat valt onder ‘uitvoering’ bij de Jeugdhulp. 2. Het college te verzoeken de aanbevelingen op te pakken en te monitoren en de raad hierover te informeren in het 2e kwartaal 2022. Waarom naar de raad? De Rekenkamercommissie Veenendaal heeft onderzoek gedaan naar het tot stand komen van het beleid inzake jeugdhulp in de gemeente Veenendaal. De rekenkamercommissie doet twee aanbevelingen aan het college. De raad besluit of de aanbevelingen uit het rekenkamerrapport worden overgenomen en het college wordt verzocht de uitvoering van de aanbevelingen op te pakken en de implementatie daarvan te monitoren. Om de doorwerking van de aangenomen aanbevelingen te bewaken wordt het college verzocht de raad daarover te informeren in het 2e kwartaal 2022. Samenvatting De rekenkamercommissie heeft het voorliggende onderzoek gedaan om de raad inzicht te geven in het tot stand komen van het beleid inzake jeugdhulp in de gemeente Veenendaal.

Specifiek richtte het onderzoek zich op de concreetheid en volledigheid van het jeugdhulpbeleid van de gemeente Veenendaal, in relatie tot de kaderstellende rol van de raad. De rekenkamercommissie concludeert dat er voor verschillende beleidselementen kaders zijn opgesteld en/of in ontwikkeling zijn. Wel zijn deze kaders soms abstract geformuleerd. Hierdoor is er in de uitvoering relatief veel ruimte voor eigen invulling door de ambtelijke organisatie, onder verantwoordelijkheid van het college. Daarnaast zijn bij besluitvorming over de kaders nauwelijks alternatieven inclusief voor- en nadelen aan de raad voorgelegd. De rekenkamercommissie doet twee aanbevelingen die aan het college zijn gericht. Inleiding Dit onderzoek is gericht op de concreetheid en volledigheid van het lokale beleid op het gebied van jeugdhulp, in relatie tot de kaderstellende rol van de raad. De resultaten van het onderzoek zijn opgenomen in een rapportage, waarbij de aanpak en uitvoering van het onderzoek staan beschreven

Raadsvoorstel van 12 juli 2021, nr. 2021.004

in de nota van bevindingen. De bestuurlijke nota bevat de conclusies van het onderzoek en aanbevelingen. De rekenkamercommissie is een door de raad ingestelde, onafhankelijke commissie die onderzoekt of het gemeentelijke beleid goed wordt uitgevoerd en het gewenste effect wordt behaald. Beoogd resultaat Het inzichtelijk maken van het tot stand komen van het beleid voor jeugdhulp in Veenendaal en de wijze waarop de raad beter invulling kan geven aan zijn kaderstellende rol. Argumenten 1.1 Het presenteren van alternatieven ten aanzien van relevante aspecten van het beleid jeugdhulp kan de raad helpen bij het maken van keuzen Uit het onderzoek blijkt dat de kaders hoofdzakelijk ambtelijk, onder verantwoordelijkheid van het college, zijn voorbereid, dan wel lokaal, dan wel in regionaal verband. De raad heeft voornamelijk een besluitvormende rol gehad, waarbij veelal besluiten zijn genomen over enkelvoudige voorstellen, dus zonder dat een keuze of alternatieven aan de raad zijn voorgelegd. Dit betreft zowel op het gebied van inkoop, contractmanagement, toegang en regievoering als ook de aspecten maatschappelijke- en financiële opgaven. Voor raadsleden kan het lastig zijn om enkelvoudige voorstellen op hun merites te beoordelen.

Door het presenteren van alternatieven met hun voor- en nadelen ten aanzien van relevante aspecten als gevolgen voor de cliënt, het zorglandschap en de kosten ontstaat een vollediger beeld van het te nemen besluit. Zo kan de raad beter zijn kaderstellende rol invullen. 1.2 Duidelijk moet zijn welke keuzes na de kaderstelling in de uitvoering gemaakt moeten worden Uit het rekenkameronderzoek blijkt dat er voor een brede reeks aan beleidselementen kaders zijn opgesteld en/of in ontwikkeling zijn. Opgemerkt wordt dat veel van de oorspronkelijke beleidskaders op een dermate hoog abstractieniveau geformuleerd waren dat niet ondubbelzinnig duidelijk is welke keuzes in de uitvoering gemaakt moeten worden. Deze abstracte formulering heeft als gevolg dat relatief veel ruimte is geboden aan de uitvoering om haar eigen invulling te geven aan de kaders. Inkoop en contracteren worden primair gekwalificeerd als uitvoering, terwijl de hierbij gemaakte keuzes soms forse beleidsmatige consequenties hebben. Keuzes die invloed hebben op het zorglandschap, de positie van aanbieders en keuzevrijheid voor inwoners moeten naar de mening van de rekenkamercommissie gekwalificeerd worden als beleidskeuzes. De rekenkamercommissie stelt vast dat keuzes in regionaal verband gemaakt zijn ten aanzien van de nieuwe inkoopstrategie.

Deze keuzes zijn gevoed door lokale inbreng vanuit diverse gemeenten en zo ook uit Veenendaal waar de inbreng is gebaseerd op visiedocumenten zoals het Integraal beleidskader Sociaal Domein. De richting voor de nieuwe inkoop is vastgesteld in het regionaal bestuurlijk overleg van de Jeugdhulpregio FoodValley en ter informatie aan de raad toegezonden. De bestaande kaders met betrekking tot beleidselementen die verband houden met inkoop en contractering worden dus momenteel herzien en waar nodig aangepast in lijn met de vastgestelde richting. Het gaat hierbij om de volgende beleidselementen: wijze van contracteren, segmentatie van producten en bekostiging. 2.1 Het monitoren van de uitvoering van de aanbevelingen en de doorwerking daarvan berust bij het college Door te besluiten dat het college de raad actief betrekt bij de wijze waarop, dan wel in hoeverre, de

Raadsvoorstel van 12 juli 2021, nr. 2021.004

voorgestelde aanbevelingen worden opgevolgd is het monitoren van de doorwerking gewaarborgd. De termijn hiervoor is gesteld op het 2e kwartaal 2022. Alternatieven Niet van toepassing. Kanttekeningen Niet van toepassing. Participatie Naast het onderzoek in beleidsdocumenten en -analyses hebben er bij de uitvoering van het rekenkameronderzoek intern diverse interviews plaatsgevonden met betrokkenen op het gebied van het jeugdbeleid en extern met vertegenwoordigers vanuit het Centrum voor Jeugd en Gezin en het Knooppunt jeugd regio Foodvalley. Wat betekent dit besluit voor inwoners? Sinds 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor zorg en ondersteuning die aan jeugdigen en gezinnen wordt geboden vanuit de Jeugdwet. De kaders voor de uitvoering van jeugdhulp worden gevormd door het beleid van de gemeente. Gemeenten hebben binnen het kader van de Jeugdwet veel keuzevrijheid voor de uitvoering van jeugdhulp. Keuzes die invloed hebben op het zorglandschap, de positie van aanbieders en keuzevrijheid voor inwoners moeten naar de mening van de rekenkamercommissie gekwalificeerd worden als beleidskeuzes en voor besluitvorming worden voorgelegd aan de raad. Aanpak / uitvoering De aanbevelingen in het rekenkamerrapport zijn geformuleerd als een opdracht van de raad aan het college.

Uitvoering van het besluit is aan het college door voorstellen dan wel actieve informatie aan de raad voor te leggen. Voor wat betreft de aanbeveling aan het college om de doorwerking van aanbevelingen op te pakken en te monitoren wordt voorgesteld de raad hierover te informeren in het 2e kwartaal 2022. Communicatie over dit besluit De rekenkamercommissie heeft het onderzoeksrapport aangeboden aan de raad en gecommuniceerd met het college en de gemeentelijke organisatie. De rapporten van de rekenkamercommissie zijn openbaar. Het rekenkamerrapport is gepubliceerd op de website https://veenendaal.raadsinformatie.nl/ en de website van de Nederlandse Vereniging van Rekenkamers en Rekenkamercommissies (NVRR). Ook is het rapport aangeboden aan de adviesraden binnen de gemeente Veenendaal en is er een persbericht uitgegaan. Evaluatie Als de raad de in het rapport opgenomen aanbevelingen onderschrijft en het college de opdracht geeft deze uit te voeren, kan de rekenkamercommissie vanuit haar onafhankelijke rol afwegen om op termijn een vervolgonderzoek uit te voeren om na te gaan of en op welke wijze door het college invulling is gegeven aan de aanbevelingen. De raad kan dit in het kader van zijn controlerende rol ook zelf onderzoeken. Kosten, baten, dekking

Raadsvoorstel van 12 juli 2021, nr. 2021.004

Niet van toepassing.

Rekenkamercommissie Veenendaal,

L. Achterberg secretaris

prof. dr. J. Telgen voorzitter

Bijlagen • Aanbiedingsbrief bij rekenkameronderzoek Beleid Jeugdhulp Veenendaal • Rapportage rekenkameronderzoek Beleid Jeugdhulp