1. Regiovisie Valleiregio Beter Wonen en Beter Thuis - raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL Raad Voorstelnummer Datum Onderwerp

Programma

Inlichtingen bij Telefoonnummer E-mailadres

29 februari 2024 2137605 28 november 2023 Vaststelling regiovisie Valleiregio Beschermd Wonen en Beschermd Thuis Sociaal Domein - Beschermd Wonen en Beschermd Thuis

Agendapunt

Team

MO Beleid

C.W. Visser-van Voorst 0318-538371 christa.visser@veenendaal.nl

Aan de leden van de raad, Beslispunten 1. De Regiovisie Valleiregio Beschermd Wonen en Beschermd Thuis 2024 – 2029 vast te stellen. Waarom naar de raad? Alle gemeenten zijn sinds 2015 in het kader van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) verantwoordelijk voor het bieden van Beschermd Wonen. Om die reden ligt de bevoegdheid om de Regiovisie vast stellen bij ieder afzonderlijke gemeenteraad van de Valleiregio. Samenvatting De samenwerkende gemeenten in de Valleiregio (Barneveld, Renswoude, Rhenen, Scherpenzeel, Veenendaal en Wageningen met Ede als centrumgemeente) hebben een ‘Regiovisie Beschermd Wonen en Beschermd Thuis’ opgesteld. In deze Regiovisie staan de leidende principes, ambities en samenwerkingsafspraken waarmee Beschermd Wonen en Beschermd Thuis in 2024 t/m 2029 (verder) wordt vormgegeven. Inleiding Sinds 2015 is de gemeente volgens de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) verantwoordelijk voor het bieden van Beschermd Wonen. Beschermd Wonen is er voor mensen met psychische kwetsbaarheid, een verslaving, of een beperkt leervermogen (LVB), die onvoldoende regie op hun leven hebben om zelfstandig (met of zonder begeleiding) te kunnen wonen. Voor de uitvoering van Beschermd Wonen ontvangen de centrumgemeenten van de 44 regio’s jaarlijks middelen vanuit het gemeentefonds.

Het Rijk is voornemens om de middelen voor Beschermd Wonen aan alle afzonderlijke gemeenten uit te keren (‘doordecentralisatie’). Dit om alle gemeenten in staat te stellen voorzieningen thuis en/of zo dicht mogelijk bij thuis aan te bieden en daarmee wonen en meedoen voor de doelgroep in de wijk mogelijk te maken. Overigens is het wetsvoorstel door de val van het Kabinet controversieel verklaard en is nog onduidelijk of de doordecentralisatie doorgaat en wanneer dat dan gaat gebeuren.

Raadsvoorstel van 28 november 2023, nr. 2137605

Ook na deze doordecentralisatie blijft regionale samenwerking belangrijk en niet vrijblijvend. Gemeenten hebben in de Algemene Ledenvergadering van de VNG (juni 2020) een aantal normen vastgesteld waaraan de onderlinge samenwerking moet voldoen. In deze Norm van Opdrachtgeverschap staat dat gemeenten in een regio richtinggevende afspraken met elkaar maken over wat zij als regio samendoen op het gebied van Beschermd Wonen én hoe dit lokaal en bovenregionaal is verbonden. De samenwerkende gemeenten in de Valleiregio (Barneveld, Renswoude, Rhenen, Scherpenzeel, Veenendaal en Wageningen met Ede als centrumgemeente) hebben in de Regiovisie Beschermd Wonen en Beschermd Thuis de uitgangspunten hiervoor beschreven. De Regiovisie bevat daarnaast leidende principes en ambities over hoe de gemeenten Beschermd Wonen en Beschermd Thuis verder willen ontwikkelen. Beoogd resultaat Vanuit gezamenlijk vastgestelde leidende principes, ambities en samenwerkingsafspraken wordt Beschermd Wonen en Beschermd Thuis lokaal en regionaal in 2024 t/m 2029 (verder) vormgegeven via een lokaal en regionaal uitvoeringsplan. Op deze manier geven we lokaal sturing aan de regiovisie en werken we als gemeenten vanuit een regionaal uitvoeringsplan aan ontwikkelingen, knelpunten en innovaties die lokale gemeenten overstijgen. Argumenten 1.1.

Als regio voldoen we met de voorliggende Regiovisie aan de Norm van Opdrachtgeverschap voor Beschermd Wonen Regionale samenwerking is en blijft belangrijk voor een intensieve, belangrijke en kostbare voorziening als Beschermd Wonen. Gemeenten hebben in de Algemene Ledenvergadering van de VNG (juni 2020) een aantal normen vastgesteld waaraan de onderlinge regionale samenwerking moet voldoen. In deze Norm van Opdrachtgeverschap staat dat gemeenten een gezamenlijke visie moeten opstellen waarin richtinggevende afspraken zijn gemaakt over wat zij als regio samendoen op het gebied van Beschermd Wonen én hoe dit lokaal en bovenregionaal is verbonden. De voorliggende regiovisie voldoet aan deze Norm van Opdrachtgeverschap. 1.2. De regiovisie sluit aan op het eerder door het college van Veenendaal vastgestelde uitvoeringsplan “Van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis” van Veenendaal op 4 april 2023. Met het huidige uitvoeringsplan lopen we als Veenendaal voor op andere gemeenten in de regio. Op basis van de resultaten en inzichten uit het narratief onderzoek zetten we al concrete stappen om in de Veense samenleving plaats te maken voor inwoners met een psychische kwetsbaarheid en creëren we randvoorwaarden voor het bevorderen van herstel.

Het is mooi dat de beweging “Van Beschermd Wonen naar een zelfstandig (beschermd) thuis” nu ook op regionaal niveau is vastgelegd in de concept regiovisie. De visie en het uitvoeringsplan sluiten goed op elkaar aan. 1.3. Er is bestuurlijk draagvlak voor de Regiovisie De concept Regiovisie is op 8 november 2023 besproken in het regionaal bestuurlijk overleg Wmo van de Valleiregio. Ter vergadering is besloten om deze visie vast te stellen en voor te leggen aan de gemeenteraden. Er is binnen de Valleiregio draagvlak voor de Regiovisie als leidraad voor de uitvoering van de dienstverlening Beschermd Wonen en Beschermd Thuis.

Raadsvoorstel van 28 november 2023, nr. 2137605

Alternatieven Hetgeen voorligt is in brede samenspraak opgesteld en sluit aan bij de landelijke beleidslijn in het dossier Beschermd wonen en Beschermd Thuis. Een alternatief is dat er andere ambities/leidende principes zijn. Via de informatiebijeenkomsten en bij de adviesraden is input opgehaald op de voorliggende ambities/leidende principes en waar mogelijk verwerkt. Tevens is er lokaal ruimte om accenten of focuspunten te bepalen. Kanttekeningen 1.1 Onzekerheid over de wetswijziging met betrekking tot de doordecentralisatie Beschermd Wonen Door de val van het kabinet is de wetswijziging met betrekking tot de doordecentralisatie momenteel controversieel verklaard. Deze regiovisie is opgesteld vanuit de verwachting dat doordecentralisatie zal gaan plaatsvinden in 2025. Mocht de doordecentralisatie niet doorgaan dan blijft de vernieuwde koers en samenwerking voortbestaan, maar zullen de juridische en financiële kaders op een andere wijze moeten worden uitgewerkt. 1.2 De draagkracht in de wijk kan kwetsbaarder worden Bij de ontwikkelopgave van Beschermd Wonen naar een Beschermd Thuis houden we zoveel mogelijk rekening met de draagkracht en veerkracht in de wijken. De huidige praktijk leert dat meerdere aandachtsgroepen vaak in dezelfde wijken worden gehuisvest. Daardoor wordt de draagkracht en veerkracht van deze wijken kwetsbaarder.

In de regiovisie is opgenomen dat elke gemeente via een lokaal uitvoeringsplan werkt aan de randvoorwaarden om, voor zowel cliënten als voor de buurt/wijk, deze beweging mogelijk te maken. Hierbij is een integrale samenwerking met andere domeinen (wonen, veiligheid), zorgaanbieders, welzijnsorganisaties, vrijwilligersaanbod en woningcorporaties essentieel. Participatie Op 11 oktober 2023 hebben vertegenwoordigers van cliëntenraden, zorgaanbieders, de twee zorgkantoren in de regio en een vertegenwoordiger van een woningcorporatie, deelgenomen aan een stakeholderbijeenkomst. Op 25 oktober 2023 heeft een regionale informatieavond over de Regiovisie plaatsgevonden voor raadsleden. Tijdens deze avond is een toelichting gegeven op inhoud en proces en was er gelegenheid voor vragen en gesprek. Daarnaast is de regiovisie ter interne consultatie verstuurd, om een goede aansluiting met andere beleidsterreinen zoals wonen, jeugd, maatschappelijke opvang, te waarborgen. De opmerkingen en adviezen zijn meegenomen in de voorliggende versie. Wat betekent dit besluit voor inwoners? Voor inwoners betekent dit dat de regionale uitgangspunten voor Beschermd Wonen en Beschermd Thuis gelijk zijn. De toegang en inhoudelijke regie blijft Veenendaal zelf vormgegeven. Daardoor blijft de huidige werkwijze van kracht; 1. Inwoners worden snel geholpen. 2. We anticiperen op individuele situaties. 3.

De samenwerking met (lokale) aanbieders verloopt soepel en goed. Door regionale samenwerking en inkoop ontstaat er meer keuzevrijheid zodat inwoners uit Veenendaal makkelijker terecht kunnen in (gespecialiseerde) voorzieningen van de regio. Indien er

Raadsvoorstel van 28 november 2023, nr. 2137605

sprake is van een hoge urgentie is de kans dat iemand sneller terecht kan op de eerst beschikbare plaats groter. Aanpak / uitvoering De inkoop. De samenwerkende gemeenten publiceren in maart 2024/2025 de inkoopdocumenten voor Beschermd Wonen en Beschermd Thuis. Uitvoeringsprogramma’s. Om de ambities voor Beschermd Wonen te realiseren, stelt elk college een lokaal uitvoeringsprogramma vast. Met het Uitvoeringsplan Beschermd Wonen en Beschermd Thuis 2023 – 2026, vastgesteld op 4 april 2023, lopen we als Veenendaal voor op andere gemeenten in de regio. Voor regionale punten volgt een Regionaal Uitvoeringsprogramma. Afspraken vastleggen in juridische kaders. De colleges leggen de samenwerkingsafspraken vast in een mandaatregeling (publiekrechtelijk) en een convenant/afsprakenkader (civielrechtelijk). Communicatie over dit besluit De vastgestelde Regiovisie communiceren we na vaststelling, met de aanbieders en stakeholders in de regio. In maart/april 2024 publiceren de samenwerkende gemeenten de inkoopdocumenten op TenderNed. Woordvoeringslijn Gemeenten zijn sinds 2015 verantwoordelijk voor het bieden van Beschermd Wonen. Dit in het kader van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo). Gemeenten in een regio mogen richtinggevende afspraken met elkaar maken over wat zij als regio samendoen op het gebied van Beschermd Wonen én hoe dit lokaal en bovenregionaal is verbonden.

De samenwerkende gemeenten in de Valleiregio (Barneveld, Renswoude, Rhenen, Scherpenzeel, Veenendaal en Wageningen met Ede als centrumgemeente) hebben in de Regiovisie Beschermd Wonen en Beschermd Thuis de uitgangspunten hiervoor beschreven. De Regiovisie bevat daarnaast leidende principes en ambities over hoe de gemeenten Beschermd Wonen en Beschermd Thuis verder willen ontwikkelen. Door regionale samenwerking en inkoop ontstaat er meer keuzevrijheid zodat inwoners uit Veenendaal makkerijker terecht kunnen in (gespecialiseerde) voorzieningen van de regio. Indien er sprake is van een hoge urgentie is de kans dat iemand sneller terecht kan op de eerst beschikbare plaats groter. Evaluatie De regiovisie wordt halverwege de looptijd (2026) tussentijds geëvalueerd in het Bestuurlijk Overleg. Daarnaast worden gedurende de looptijd van de Regiovisie ontwikkeltafels (in het kader van de inkoop) en netwerkbijeenkomsten georganiseerd om te toetsen of het beleid in de praktijk tot stand komt.

Raadsvoorstel van 28 november 2023, nr. 2137605

Kosten, baten, dekking Financiële dekking voor de uitvoering van het lokale uitvoeringsplan Beschermd Wonen is, als onderdeel van het uitvoeringsplan, vastgesteld. Op dit moment zijn er nog geen activiteiten vanuit een Regionaal Uitvoeringsprogramma. Bekostiging van toekomstige regionale activiteiten worden voorafgaand besproken in het regionaal bestuurlijk overleg Wmo en worden vervolgens, waar van toepassing, voorgelegd aan de afzonderlijke colleges. Naar verwachting is het budget toereikend om de activiteiten vanuit het regioplan te bekostigen. Burgemeester en wethouders,

mevrouw drs. S.M. Deelstra secretaris

de heer K.J.G. Kats burgemeester

Bijlagen Bijlage 1: Regiovisie Valleiregio Beschermd Wonen en Beschermd Thuis 2024 – 2029