1. Raadsvoorstel Voortgangsrapportage grondexploitaties 2024

RAADSVOORSTEL Raad Voorstelnummer Datum Onderwerp

Programma

Inlichtingen bij

Telefoonnummer E-mailadres

12 december 2024 2195226 9 oktober 2024 Voortgangsrapportage Grondexploitaties 2024 Fysieke leefomgeving

Agendapunt

Team

Programma’s en Projecten

K. Meijer, H. Bleijenberg en B.E. Blok (0318) 538494 klaas.meijer@veenendaal.nl ireen.blok@veenendaal.nl

Aan de leden van de raad, Beslispunten 1. Vast te stellen dat op basis van de voortgangsrapportage grondexploitaties 2024 geen verliesneming benodigd is voor de jaarrekening 2024 en projectenboek 2025. 2. Geen zienswijze in te dienen voor de concept grondprijzenbrief 2025. 3. De instelling van de meerjarige projectbegroting en bijbehorende eerste exploitatieopzet van complex 111 Lange Dreef vast te stellen. 4. Een bestemmingsreserve 'Dekking beheer Groene Grens' in te stellen waarvoor geldt: a. het specifieke doel van de reserve is; het dekken van de jaarlijkse kosten voor onderhoud van de Groene Grens voor de periode van de groengarantie (tot oktober 2063). b. Jaarlijks worden de onderhoudskosten tot een maximum van € 96.000 onttrokken aan de bestemmingsreserve. De reserve is eenmalig gevoed vanuit de grondexploitatie de Groene Grens'. c. de maximale hoogte van de reserve; is de hoogte bij aanvang van de reserve. d. de maximale looptijd is tot afloop van de groengarantie: oktober 2063 e. er wordt geen rente toegerekend. 5. Het bedrag ad € 3.744.000 wat gereserveerd is voor beheer Groene Grens te storten in de bestemmingsreserve Dekking beheer Groene Grens en hiervan structureel jaarlijks € 96.000 beschikbaar te stellen via de eerste bestuursrapportage 2025. 6.

De geheimhouding op de Meerjarige Projectbegrotingen (bijlage 3) te heroverwegen bij afsluiting van de betreffende projectbegroting.

Waarom naar de raad? In de Nota Grondbeleid 2024 – 2028 is in ‘verantwoording en governance’ vastgelegd waaruit de cyclus van plannen, beheersen en verantwoorden bestaat. De voortgangsrapportage wordt gelijktijdig met de 3e bestuursrapportage aan de raad aangeboden. Net als voorgaande jaren vindt het college het passend om de raad de concept-grondprijzenbrief voor te leggen voor het kunnen geven van een zienswijze.

Raadsvoorstel van 5 november 2024, nr. 2195226

Samenvatting Er wordt in Veenendaal dit jaar veel gebouwd. Te denken valt onder meer aan de projecten Brouwerspoort, Stationskwartier D-noord, Vrijkomend Vastgoed en Veenendaal-oost. Op diverse plekken worden voorbereidingen getroffen om met de bouw te beginnen zoals in de Tuinstraat, het Franse Gat, Veenendaal-oost, Stationskwartier D-zuid en de schoollocaties. Door ontwikkelaars worden diverse initiatieven ingediend om het aanbod voor de komende jaren op peil te houden. Belangrijke wetswijzigingen zoals de invoering van de Omgevingswet en risico’s rondom netcongestie en stikstof zorgen dat alle zeilen bijgezet moeten worden. In de voortgangsrapportage worden per project de voortgang en de risico’s beschreven. De concept-grondprijzenbrief 2025 geeft aan welke grondprijzen we willen gaan hanteren of op welke wijze grondprijzen bepaald worden. Inleiding De voorliggende voortgangsrapportage grondexploitaties 2024 geeft inzicht in wijzigingen / nieuwe ontwikkelingen in de verschillende grondexploitaties ten opzichte van het Projectenboek 2024. Deze rapportage kan daarom gezien worden als de peilstok voor de raad om inzicht te krijgen in de voortgang van deze fysieke projecten. De verantwoording en aanpassingen van grondexploitaties vindt plaats bij het projectenboek 2025.

De markt bepaalt in principe de grondprijzen, met uitzondering van de gereguleerde prijzen voor de woningen binnen de sociale sector en maatschappelijke doeleinden. Om aansluiting te houden met de markt stelt het college periodiek de grondprijzen hiervoor vast via een grondprijzenbrief. Beoogd resultaat Een doeltreffende uitvoering van de grondexploitaties. Argumenten 1.1 De voortgangsrapportage geeft invulling aan de controlerende taak van de gemeenteraad. Het Projectenboek 2024 omvatte zowel een terugblik op 2023 (controlerende taak) als een meerjarenperspectief vanaf 1 januari 2024 voor de lopende grondexploitaties (budgetrecht). De voorliggende rapportage is vooral bedoeld inzicht te geven in de risico-ontwikkeling (beheersing). In de Nota Grondbeleid is opgenomen dat het college aan de raad over de grondexploitaties en grotere projecten rapporteert door middel van de Voortgangsrapportage bij de laatste bestuursrapportage van elk jaar. 1.2 De voortgangsrapportage geeft geen aanleiding tot het nemen van verlies. In de rapportage wordt de stand van zaken van de verschillende grondexploitaties kort toegelicht. Er zijn op dit moment geen substantiële financiële bijzonderheden. 2.1 Voordat het college de grondprijzenbrief vaststelt wordt de raad in de gelegenheid gesteld haar eventuele zienswijzen kenbaar te maken.

Het jaarlijks opstellen van de grondprijzenbrief is opgenomen in de Nota Grondbeleid 2024 – 2028. De grondprijzenbrief wordt jaarlijks vastgesteld door het college. Voordat de brief wordt vastgesteld wordt de raad in de gelegenheid gesteld haar zienswijzen kenbaar te maken. 2.2 Wijzigingen zijn doorgevoerd in de grondprijzenbrief vanwege uniformering marktprijzen De grondprijzenbrief 2025 bevat de geïndexeerde prijs voor de bijdrage gebiedsoverstijgende investeringen. In het Programma kostenverhaal en financiële bijdragen is vastgelegd dat de jaarlijkse

Raadsvoorstel van 5 november 2024, nr. 2195226

indexatie via de jaarlijkse actualisatie van de grondprijzenbrief verloopt. Daarnaast zijn de prijzen voor sociale koopwoningen geharmoniseerd met de prijzen in Veenendaal-oost. Tot slot zijn de gereguleerde grondprijzen uit de brief van 2025 geïndexeerd ten opzichte van de brief voor 2024. 3.1 De financiële consequenties van de exploitatieovereenkomst worden hiermee verwerkt in de meerjarige projectbegroting In 2024 is een overeenkomst met de ontwikkelaar gesloten. De financiële consequenties hiervan zijn verwerkt in de meerjarige projectbegroting (bijlage 3). 4.1 Voor het meerjaarlijks kunnen dekken van exploitatiekosten vanuit eenmalige gelden is een bestemmingsreserve nodig. Daarbij dient volgens artikel 11 van de financiële verordening bij een voorstel tot vaststelling van een (bestemmings)reserve een aantal punten vastgelegd te worden. 5.1 Kavels Balkon-zuid hebben 50 jaar groengarantie De kavelkopers van Balkon-zuid hebben recht op 50 jaar groengarantie. Deze termijn loopt tot en met 2063. Voor het beheer van de Groene Grens is hiervoor budget gereserveerd. De grondexploitatie Groene Grens wordt bij de jaarrekening afgesloten, daarom dient dit budget overgeheveld te worden. 6.1 De raad heeft verzocht bij geheime documenten aan te geven tot welke datum de geheimhouding van toepassing is Voor het college is openbaarheid uitgangspunt.

Het is belangrijk dat inwoners kunnen volgen welke keuzes worden gemaakt. Toch is door het college op de Meerjarige Projectbegroting Lange Dreef (bijlage 3) geheimhouding opgelegd op grond van artikel 87 van de Gemeentewet. In zijn vergadering van 22 mei 2017 heeft de raad een motie aangenomen, waarin het college wordt verzocht voortaan bij geheime documenten aan tet geven tot wanneer geheimhouding van toepassing is. Wanneer dat op voorhand niet is aan te geven, heeft de raad in de motie gevraagd een datum voor te stellen waarop de geheimhouding wordt heroverwogen. Voorgesteld wordt de geheimhouding op het in bijlage 3 opgenomen document jaarlijks bij het projectenboek te heroverwegen. Alternatieven De raad kan tot de mening komen dat verliesneming wel voor 2024 aan de orde is op basis van de voortgangsrapportage. De raad kan een zienswijze indienen voor de grondprijzenbrief. Zij kan bijvoorbeeld een voorstel tot het nagaan van een andere prijsstelling inbrengen. Kanttekeningen 1.1 Risico’s in projecten Er zijn, zoals gemeld, op dit moment geen substantiële financiële afwijkingen voor de grondexploitaties te melden. De vraag op de woningmarkt is momenteel sterk en er worden veel huizen verkocht en gebouwd. Toch dient erop gewezen te worden dat dit niet zomaar vanzelfsprekend is en blijft.

Boven de woningmarkt zweven diverse onzekerheden die in meer of mindere mate de komende tijd impact kunnen hebben op de projecten. Te denken valt aan regelgeving rondom stikstofdepositie en duurzaamheid, hoge bouwkosten, stijgende hypotheekrente, beschikbaarheid van bouwgrond etc. Het blijft zaak de risico’s te monitoren en indien nodig bij te sturen op de projecten. Dit is een continu proces.

Raadsvoorstel van 5 november 2024, nr. 2195226

Participatie Voorafgaand aan de rapportage heeft geen participatie plaatsgevonden; participatie trede 0. Echter, binnen de projecten worden bewoners op diverse manieren betrokken bij de planvorming. Wat betekent dit besluit voor inwoners? Met de voortgangrapportage krijgen bewoners een actueel inzicht in de voortgang van de fysieke projecten in Veenendaal. De grondprijzenbrief zorgt voor duidelijkheid over onder andere sociale en maatschappelijke grondprijzen en snippergroen. Aanpak / uitvoering In de volgende figuur is de jaarlijkse cyclus van plannen, beheersen en verantwoorden opgenomen. De voortgangsrapportage is in deze cyclus vooral gericht op het informeren over de stand van zaken, ontwikkelingen in risicoprofielen van de diverse projecten (kwalitatief) en waar nodig bijsturen in een project. In de voorliggende voortgangsrapportage 2024 wordt invulling gegeven aan: 1. Plannen: noodzakelijke wijzigingen ten opzichte van het Projectenboek 2024. 2. Verantwoorden: toelichting op de (financiële) resultaten en wijzigingen in het huidige boekjaar. Hierbij is aansluiting gezocht bij de 3e bestuursrapportage. Beide documenten worden in dezelfde raadsvergadering behandeld. 3. Beheersen: actualisatie risicomanagement.

De volgende volledige actualisatie van alle grondexploitaties en risicoanalyses vindt plaats in het Projectenboek 2025. Communicatie over dit besluit De voortgangsrapportage is vooral bedoeld om uw raad te informeren over de stand van zaken en ontwikkelingen binnen de diverse projecten uit het projectenboek. Er wordt dan ook niet actief gecommuniceerd over de voortgangsrapportage. Communicatie vindt plaats bij de projecten zelf. Evaluatie Het volgende moment van verantwoorden en plannen is het Projectenboek 2025. De behandeling hiervan staat gepland voor de raad van juni 2025.

Raadsvoorstel van 5 november 2024, nr. 2195226

Kosten, baten, dekking In deze voortgangsrapportage wordt geen verlies voorzien. Het weerstandsvermogen van het grondbedrijf blijft op peil en de risicoprofielen zijn niet dusdanig gewijzigd dat bijstelling noodzakelijk is. De Grondprijzenbrief 2025 heeft geen gevolgen voor lopende grondexploitaties. Op basis van een raming van de kosten voor het beheer van de Groene Grens tot en met 2063 zal het hiervoor benodigde bedrag uit de grondexploitatie Groene Grens gestort worden in een in te stellen bestemmingsreserve, zodat het als dekking kan dienen voor het opnemen van de jaarlijkse beheerkosten ad € 96.000 op het taakveld 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie in de gemeentelijke exploitatiebegroting. Deze raming zal verwerkt worden bij de eerste bestuursrapportage 2025. Burgemeester en wethouders,

mevrouw drs. S.M. Deelstra secretaris

de heer K.J.G. Kats burgemeester

Bijlagen 1 Voortgangsrapportage grondexploitaties 2024 2 Concept Grondprijzenbrief 2025 3 Meerjarige projectbegroting Lange Dreef 1e opzet (GEHEIM) 4. Begrotingswijziging Ter inzage n.v.t.