1. Raadsvoorstel Concept Strategische Agenda 2026-2030 Regio Foodvalley

RAADSVOORSTEL Raad Zaaknummer Datum Onderwerp

Programma

Inlichtingen bij Telefoonnummer E-mailadres

Team

SCB

2174460 12 december 2024 Concept Strategische Agenda 2026-2030 Regio Foodvalley Burger & Bestuur A.E. Veldhuis-Diermanse 0318-538537 else.veldhuis@veenendaal.nl

Aan de leden van de raad, Beslispunten 1. Kennis te nemen van de concept tekst van de Strategische Agenda 2026-2030 Regio Foodvalley. 2. Geen wensen en bedenkingen in te dienen met betrekking tot deze concept strategische agenda 2026-2030 bij het Dagelijks Bestuur van de gemeenschappelijke regeling Regio Foodvalley. Waarom naar de raad? De raad heeft een kaderstellende rol. Het bestuur van de Regio heeft tot taak om in samenwerking met ondernemers en onderwijs/onderzoek een regionale strategische agenda voor vier jaar voor te bereiden en deze agenda vervolgens ter vaststelling aan te bieden aan de raden voor zover het de taken en verantwoordelijkheden van de gemeenten betreft (artikel 4 lid 1, GR RFv). Vaststelling van de definitieve SA vraagt te zijner tijd om een besluit van de raad. Dat is de reden dat er nu om wensen en bedenkingen en niet om een zienswijze wordt gevraagd. Dit is zo bepaald in artikel 12 lid 2 van de Gemeenschappelijke Regeling. Samenvatting Dit voorstel gaat over de concept Strategische Agenda (SA) van Regio Foodvalley voor de jaren 20262030. Deze SA is een triple helix agenda wat betekent dat de agenda van overheid, ondernemers en onderwijs (3 O’s) is. In het voorstel wordt het proces geschetst over hoe het concept tot stand is gekomen en de wijze waarop de 3 O’s hierbij betrokken zijn geweest.

Tevens wordt de opzet van de concept SA beschreven, inclusief de daarin geformuleerde ambitie en strategie op hoofdlijnen. De Commissie SA (CSA) heeft in de brief van 2 september jl. het Algemeen Bestuur Regio Foodvalley (AB RFv) verzocht de concept tekst Strategische Agenda 2026-2030 Regio Foodvalley voor wensen en bedenkingen aan te bieden aan de triple helix partners Regio Foodvalley, waaronder dus de raden van de Gemeenschappelijke Regeling Regio Foodvalley. Het college stelt de raad in dit voorstel voor geen wensen en bedenkingen in te dienen bij het Dagelijks Bestuur van Regio Foodvalley. In het

Raadsvoorstel van 12 december, zaaknummer 2174460

voorstel worden argumenten aangereikt waarom het college geen gebruik zou willen maken van de mogelijkheid om wensen en bedenkingen in te dienen. Inleiding Het AB RFv heeft in het najaar 2023 aan de Economic Board de opdracht gegeven om te komen tot een gedragen, nieuwe SA, waarbij de drie kolommen (onderwijs, ondernemers en overheid) input leveren. Op verzoek van het AB RFv is hiervoor een Commissie Strategische Agenda opgericht. De CSA heeft de concept strategische agenda met als titel Regio Foodvalley: ‘Onderneemt Natuurlijk! aangeboden aan de Economic Board. Op 16 september jl. heeft de Economic Board besloten deze concept strategische agenda aan te bieden aan het AB van Regio Foodvalley. Het AB RFv heeft de concept strategische agenda vervolgens op 20 september jl. vastgesteld. De vraag die we ons als Veenendaal stellen is of we onze eigen ambities voldoende herkennen in de SA. Uw raad is eerder geïnformeerd over de nieuwe strategische agenda via: • de raadsinformatiebrief van 29 augustus 2023 (documentnummer 2023/49185), • een raadsinformatiebrief van 10 januari 2024 (documentnummer 2023/51398) met daarin een aangepaste planning voor de totstandkoming van de nieuwe SA, • een gesprek op 5 maart 2024 met leden van de CSA.

Het college had als voorbereiding op dit gesprek een notitie opgesteld met aandachtspunten, • een ingekomen brief van 19 april 2024 (LIS2024.95) Update nieuwe Strategische Agenda Regio Foodvalley. De participatie (zie onder kopje participatie) bevatte samen met de tussentijdse evaluatie van de lopende SA RFv en een omgevingsanalyse waardevolle input om te komen tot een concept nieuwe SA. Een schrijfteam heeft op basis van deze input gezorgd voor prioritering en concretisering en gewerkt aan de eerste denklijnen en gewenste focus. Dilemma’s zijn tussentijds voorgelegd aan de CSA en afgestemd is hoe bestaande samenwerking en langjarige kaders (o.a. Novex, RPLG, bereikbaarheidsagenda, etc.) in de nieuwe agenda te borgen. Een eerste concept is in juli 2024 voorgelegd aan de colleges van de acht samenwerkende gemeenten. Op basis van de reacties uit de colleges is het concept aangepast naar de versie die u nu voor u heeft liggen. De nieuwe Strategische Agenda heeft als titel: Regio Foodvalley: ‘Onderneemt Natuurlijk!’. Strategische Agenda 2026-2030 en bestaat uit 4 hoofdstukken: 1. Inleiding 2.

Regio Foodvalley nu en in de Toekomst In dit hoofdstuk wordt het DNA van de regio omgeschreven, worden trends en ontwikkelingen gedeeld en wordt de ambitie van de regio geformuleerd: In 2030 heeft Regio Foodvalley stappen gezet naar een toekomstbestendige economie en dragen we ambitieus bij aan grote opgaven in Nederland door verantwoord te groeien. In dit hoofdstuk wordt verder uitgewerkt wat een toekomstbestendige economie en verantwoord groeien betekent voor Regio Foodvalley en welke beweging nodig is om daar te komen in 2030. Tenslotte wordt ingegaan op hoe we met elkaar willen samenwerken als ondernemers, onderwijs en overheid. 2

Raadsvoorstel van 12 december, zaaknummer 2174460

3. Hier zetten we op in – Strategie 2026 – 2030 In dit hoofdstuk wordt beschreven hoe Regio Foodvalley met de opgaven aan de slag gaat om onze ambities te realiseren. Ook wordt stil gestaan bij welke rol de partners in de triple helix (ondernemers, onderwijs en overheid) hierbij hebben. Onder ‘toekomstbestendige’ economie worden de volgende opgaven beschreven: - Toonaangevend in toekomstbestendig voedselsysteem - Toekomstbestendige agrarische sector - Innovatief en toekomstbestendig MKB - Beschikbaarheid en inzetbaarheid van mensen Onder ‘verantwoorde groei’ worden de volgende opgaven beschreven: - Schaalsprong in verstedelijking - Natuurherstel en robuust watersysteem - Slim benutten beschikbare ruimte - Duurzame energievoorziening en oplossen van netcongestie - Duurzame bereikbaarheid 4. Aan de slag – van strategie naar uitvoering In dit hoofdstuk worden zeven uitgangspunten uitgewerkt met als doel samen te bouwen aan de ambities van Regio Foodvalley: - Samenwerking in de triple helix - Ondernemende overheid - Partnerships en coalitievorming - Trots ons verhaal vertellen - Bekendheid bij inwoners van onze regio - Levend uitvoeringsprogramma - Blik naar buiten houden Beoogd resultaat Een gedragen Strategische Agenda 2026-2030 van de Regio Foodvalley.

Argumenten 1.1 Het aanbieden van de concept tekst SA 2026-2030 van de Regio Foodvalley stelt de raad in de gelegenheid zich tijdig een mening te kunnen vormen over de nieuwe SA. Het aanbieden van het concept SA RFv 2026-2030 is een belangrijke tussenstap in het proces te komen tot een nieuwe SA RFv. De raad wordt hierdoor meegenomen en in de gelegenheid gesteld tijdig een mening te kunnen vormen over de nieuwe SA. 1.2 De Regiocommissie Foodvalley organiseert een regionaal raadsgesprek. Op 20 november 2024 vindt een regionaal raadsgesprek plaats met als doel als raden met elkaar te kunnen afstemmen. De concept SA vormt de leidraad voor dit gesprek. 2.1 Het college ziet geen aanleiding om wensen en bedenkingen met betrekking tot deze concept tekst SA 2026-2030 van de Regio Foodvalley in te dienen. Het college kan zich vinden in de in de concept SA geschetste ambitie, opgaven, doelen en strategie. Deze zijn in lijn met de input zoals opgehaald bij de triple helix partners. De concept SA is tot stand gekomen na een uitgebreid en zorgvuldig uitgevoerd participatieproces. 3

Raadsvoorstel van 12 december, zaaknummer 2174460

In een aantal sessies heeft het college een tussentijds concept besproken. Deze feedback is naar tevredenheid van het college verwerkt. De concept SA maakt de urgentie duidelijk om regionaal samen te werken op de twee hoofdlijnen ‘toekomstbestendige economie’ en ‘verantwoord groeien’. Met betrekking tot de eerste hoofdlijn heeft het college nadrukkelijk aandacht gevraagd voor het belang van kennisontwikkeling en het stimuleren van innovatie op het gebied van voedselsystemen en daarmee voor een vernieuwde agrarische sector. Voor Veenendaal biedt dit thema kansen in relatie tot het ontwikkelen van nieuwe producten en diensten, waarbij o.a. digitalisering, robotisering en circulariteit relevante onderwerpen zijn, maar ook de relatie met gezondheid en een gezonde leefomgeving is hierbij van belang. Het college heeft aangegeven dat het bij deze ontwikkelingen belangrijk is om de relatie met de Wageningen Universiteit te versterken, zoals ook in de concept SA staat benoemd. Een ander thema binnen de hoofdlijn toekomstbestendige economie dat het college heeft aangedragen, en terugziet in de concept SA, is human capital: samenwerken aan beschikbaarheid en duurzame inzetbaarheid van mensen. Verder geldt dat sturen in ruimte voor economie van belang is om integraal en in samenwerking op te pakken.

Binnen de opgave ‘schaalsprong in verstedelijking’ (hoofdlijn ‘verantwoorde groei) is (culturele) voorzieningen een relevant thema. Met betrekking tot de tweede hoofdlijn is regionaal samenwerking noodzakelijk. Zeker voor Veenendaal geldt dat ruimte schaars is. Alle ruimtelijk gerelateerde afspraken maken we via de NOVEX-samenwerking. In Regio Foodvalley werken we samen met de Groene Metropoolregio Arnhem-Nijmegen, waterschappen en gemeenten aan grote ruimtelijke opgaven in het NOVEX-gebied Arnhem-Nijmegen-Foodvalley. Dit blijft zo, ook met de nieuwe SA. In het NOVEX-ontwikkelperspectief en de verstedelijkingsstrategie is de visie en het beleid rondom de schaalsprong uitgewerkt. Ruimtelijke keuzes moeten we integraal maken, waarbij we de belangen van de verschillende functies en de kenmerken van het gebied centraal zetten. Hierbij zijn goede voorzieningen op het gebied van mobiliteit cruciaal. Daarnaast geldt dat Veenendaal grote opgaven zoals zorgen voor duurzame energievoorziening en netcongestie niet lokaal kan oplossen. Ook hierbij heeft Veenendaal de regio nodig. Het college zal scherp zijn op de uitvoering en onderstreept het belang van de uitgangspunten zoals geformuleerd in het hoofdstuk ‘Aan de slag – van strategie naar uitvoering’. Alternatieven De raad kan besluiten om wensen en bedenkingen in te dienen.

Kanttekeningen 2.1 Er is nog geen financiële doorvertaling van deze concept Strategische Agenda. De oorspronkelijke planning, om de definitieve Strategische Agenda gelijktijdig met een kaderbrief op hoofdlijnen vast te stellen in de vergadering van het AB RFv van december 2024, is om verschillende redenen losgelaten. Na verwerking van wensen en bedenkingen op de concept Strategische Agenda zal begin 2025 een begroting worden opgesteld. Hierin staat de financiële doorvertaling van de strategische agenda 2026 - 2030. De begroting 2026 - 2029 wordt in april 2025 aan de raad wordt gestuurd voor een zienswijze procedure. Dit is een moment waarop de raad eventueel alsnog met een zienswijze kan komen met betrekking tot de financiële doorvertaling van de SA. Het AB RFv zal voorafgaand aan deze begroting een beleidsarme kaderbrief 2026 - 2029 vaststellen en de gemeenteraden voorstellen hierover geen wensen en bedenkingenprocedure te voeren, maar de zienswijzeprocedure van de ontwerpbegroting hiervoor te benutten.

4

Raadsvoorstel van 12 december, zaaknummer 2174460

Participatie Op pagina 42 en 43 van de concept SA RFv staan zowel het proces als ook de uitkomsten van het participatieproces beschreven. Het doel van het participatieproces was om goed zicht te krijgen op wat er speelt, welke ontwikkelingen er zijn, inzicht te krijgen in kansen en aandachtspunten om zo in gezamenlijkheid te komen tot een nieuwe en gedragen agenda. Er zijn veel gesprekken gevoerd. Zowel door de trekkers van het schrijfteam als ook door de CSA. Veenendaal was ambtelijk vertegenwoordigd in het schrijfteam (+/- 140 uren inzet). Voor de inhoud van de concept SA is een proces doorlopen waarin bij alle triple helix partners input is opgehaald. Een omgevingsanalyse van Regio Foodvalley, waarin trends en ontwikkelingen worden geschetst, was daarvoor een basis. In de acht Foodvalley-gemeenten is een gesprek gevoerd met de raden en met ondernemersverenigingen. Ook met het samenwerkingsverband van alle onderwijs- en kennisinstellingen is dit gesprek gevoerd. Daarnaast is aan buurgemeenten en aangrenzende regio’s van Regio Foodvalley gevraagd hoe zij naar Regio Foodvalley kijken en welke opgaven zij zien. Tevens is de CSA in gesprek geweest met vertegenwoordigers van landelijke organisaties (onderwijs- en werkgeverkoepels, diverse ministeries, Invest NL, etc.) om input op te halen.

Tevens hebben programmamanagers van Regio Foodvalley vanuit hun ervaringen met de huidige programma’s en hun inzicht op de verschillende thema’s input geleverd. Het ophalen van input was een belangrijke stap om te komen tot een nieuwe Strategische Agenda. Wat betekent dit besluit voor inwoners? De Strategische Agenda stelt zich ten doel om in de Regio Foodvalley een toekomstbestendige economie te realiseren en bij te dragen aan de grote opgaven in Nederland door verantwoord te groeien. Regio Foodvalley wil een regio blijven waar het nu en in de toekomst goed en gezond wonen, recreëren en werken is. Kortom, een regio waar leefbaarheid en brede welvaart centraal staan. Zo zullen in de regio meer huizen gebouwd gaan worden, zal gewerkt worden aan de energietransitie, aan behoud van natuurgebieden en drinkwatervoorraden, aan bereikbaarheid en is inzetbaarheid van mensen een belangrijk thema. Aanpak / uitvoering De Economic Board heeft op 16 september jl. de concept Strategische Agenda aangeboden aan het AB RFv. Het AB van RFv heeft op 20 september jl. de concept Strategische Agenda 2026-2030 vastgesteld. De concept SA RFv 2026-2030 wordt besproken in de raadscommissie van 12 of 14 november 2024. Op 20 november 2024 vindt vervolgens het regionaal raadsgesprek over de concept SA RFv plaats.

Voordat dit raadsvoorstel op 12 december 2024 in de raad geagendeerd wordt kan desgewenst de concept SA RFv nogmaals in de raadscommissie besproken worden, in december. Het getekende raadsbesluit wordt door het college ter attentie van het Dagelijks Bestuur per mail verstuurd aan het regiokantoor. Communicatie over dit besluit 5

Raadsvoorstel van 12 december, zaaknummer 2174460

Communicatielijn Regio Foodvalley is een samenwerkingsverband van acht gemeenten. De gemeenten Veenendaal, Barneveld, Ede, Nijkerk, Rhenen, Renswoude, Scherpenzeel en Wageningen. Vanuit dit samenwerkingsverband werken de gemeenten samen met ondernemers en kennisinstellingen in de regio. Er is voor de jaren 2026-2030 een nieuwe strategische agenda voor Regio Foodvalley ontwikkeld. De regio werkt aan een toekomstbestendige economie en draagt ambitieus bij aan de grote opgaven in Nederland door verantwoord te groeien. Zo zullen in de regio meer huizen gebouwd gaan worden, zal gewerkt worden aan de energietransitie, aan behoud van natuurgebieden en drinkwatervoorraden, aan bereikbaarheid en is inzetbaarheid van mensen een belangrijk thema. Evaluatie Na vaststelling van de definitieve SA wordt per jaar een uitvoeringsprogramma opgesteld. Over de voortgang wordt twee keer per jaar gerapporteerd. Daarnaast worden jaarlijks de kaderbrief en begroting aan de raad voorgelegd voor wensen en bedenkingen. Kosten, baten, dekking Na verwerking van wensen en bedenkingen op de concept Strategische Agenda zal begin 2025 door Regio Foodvalley een begroting worden opgesteld. Hierin staat de financiële doorvertaling van de nieuwe strategische agenda. De begroting 2026-2029 wordt in april 2025 aan de raden gestuurd.

U kunt dan de zienswijze procedure benutten om uw zienswijze op deze financiële doorvertaling te geven. Het AB RFv zal voorafgaand aan deze begroting een beleidsarme kaderbrief 2026 - 2029 aanbieden.

Burgemeester en wethouders,

mevrouw drs. S.M. Deelstra secretaris

de heer K.J.G. Kats burgemeester

Bijlagen - Raadsbesluit 1. Concept Strategische Agenda RFv 2026-2030 2. Aanbiedingsbrief concept Strategische Agenda RFv 2026-2030 3. Externe samenvatting Strategische Agenda RFv 2026-2030

6