1. Raadsakkoord 2026-2030 ‘Samen voor Veenendaal’ - raadsvoorstel

Samen voor Veenendaal Initiatiefvoorstel Raadsakkoord 2026-2030 Dossiernummer Ambtenaar

8460 Hans Polinder

Programma Datum college

4. Bestuur en burger N.v.t.

Team

Strategie en Ontwikkeling (SO)

Datum Raad

15-6-2026

Aan de leden van de raad,

Beslispunten 1. Het raadsakkoord ‘Samen voor Veenendaal’ vast te stellen. 2. Het raadsakkoord in handen te stellen van het college van burgemeester en wethouders om het, in samenwerking met organisatie en raad, uit te werken in maatschappelijke doelen, prioritering, planning en aanpak middels een raadsprogramma met als doel vaststelling door de raad op 24 september. 3. Jaarlijks als raad, college en organisatie de afgesproken werkwijze over de bestuurlijke samenwerking te evalueren.

Waarom naar de raad? De formerende partijen spreken de wens uit dat het voorliggende raadsakkoord door de gemeenteraad wordt vastgesteld, waarmee de thema’s die de komende periode in ieder geval aan de orde moeten komen, worden geagendeerd.

Inleiding Uit de gesprekken die de informateur met de fracties gevoerd heeft, bleek bij de fracties sterk de wens te leven om opnieuw in de komende periode te werken met een raadsakkoord op hoofdlijnen. Een akkoord dat niet als een dwingende set afspraken zal fungeren, maar de fracties de vrijheid laat in de debatten in de raad eigen keuzes te maken en over deze opvattingen met de collega-fracties te debatteren. In het bijgevoegde raadsakkoord zijn de thema’s benoemd en per thema ambities en uitgangspunten geformuleerd. De uitwerking van deze thema’s met de politieke keuzes zullen volgen in het raadsprogramma. Een raadsakkoord vraagt om een bijzondere manier van plannen, voorbereiden, bespreken en besluiten. Hoe deze bestuurlijke samenwerking wordt geduid komt in het raadsakkoord aan bod onder ‘Bestuurlijke samenwerking’.

Samenvatting Voorgesteld wordt het raadsakkoord ‘Samen voor Veenendaal’ met daarin belangrijke thema’s voor de komende raadsperiode 2026-2030 vast te stellen. In het akkoord wordt een aantal belangrijke thema’s benoemd die gedurende de komende raadsperiode aan de raad worden voorgelegd en waarbij de raad ook zelf een belangrijke rol kan spelen. In het akkoord zijn per thema verschillende ambities benoemd die bij de uitwerking van de thema’s richtinggevend zijn. Politieke keuzes komen in volle omvang bij de behandeling van het desbetreffende thema in beeld. Iedere fractie is vrij daarbij haar inbreng te hebben. De raad komt zo optimaal in positie.

Raadsvoorstel: ‘Samen voor Veenendaal’ Dossiernummer: 8460

Beoogd resultaat Breed draagvlak in de gemeenteraad voor de thema’s en ambities waar Veenendaal de komende jaren in ieder geval aan gaat werken.

Proceshistorie en eerdere besluitvorming Op 22 april heeft de informateur Sjors Fröhlich zijn rapportage van de verkenning gepresenteerd en toegelicht in een bijeenkomst voor de raad. In zijn rapport stond een aantal onderwerpen die in de informatieronde aan de orde zijn gekomen. De organisatie heeft samen met de formerende partijen hier een ordening in aangebracht en deze thema's tijdens het eerste raadsgesprek op 13 mei voorgelegd aan de raad. Aan de hand van de input uit raadsgesprek 1 zijn de thema's verder uitgewerkt en ter check voorgelegd tijdens raadsgesprek 2. Op basis van al deze opbrengsten ligt nu het raadsakkoord 2026-2030 voor ter besluitvorming.

Argumenten 1.1 In dit akkoord worden belangrijke thema’s en ambities voor de komende periode benoemd. In het akkoord benoemde thema’s zijn de belangrijkste thema’s voor de komende bestuursperiode die geformuleerd zijn vanuit de informatiefase (zie de gespreksverslagen van de informateur) en vanuit de twee raadsgesprekken. 1.2 Met dit akkoord wordt de gemeenteraad in positie gebracht. Door de thema’s voor de komende periode te benoemen, maar de daadwerkelijke besluitvorming in de raad te laten, wordt de raad in positie gebracht. 2.1 Een evenwichtige planning van voorbereiding, bespreking en debat is belangrijk. De in het akkoord benoemde thema’s kunnen natuurlijk niet gelijktijdig worden opgepakt. De werkwijze vraagt een intensieve(re) betrokkenheid van de raad van het begin tot het einde van het proces van de uitwerking van een thema. Dat moet gespreid worden. Overigens geldt dat niet alleen wat betreft de raad; de in het akkoord voorgestelde werkwijze vraagt ook een andere werkwijze van de organisatie. Een en ander betekent dat de thema’s daarom in een goede planning worden uitgezet. Het college zal uiterlijk bij de aanbieding van deze uitwerking een conceptplanning voorleggen aan de gemeenteraad. Daarbij wordt dan tevens duidelijk wanneer de gemeenteraad in ieder geval zijn inbreng kan leveren op deze thema’s.

Daarnaast heeft de raad altijd de mogelijkheid op eigen initiatief zijn inbreng te leveren. Deze planning zal uiteraard in de lange termijn agenda (LTA) worden opgenomen. 2.2 De opstelling van het raadsprogramma door het college gebeurt in samenspel met organisatie en raad. Zoals op 22 april is besproken zal het college, in samenspel met de organisatie en de gemeenteraad, de thema’s uit het raadsakkoord uitwerken in maatschappelijke doelen, prioritering, planning en aanpak. Deze aanpak voorziet erin dat bij de uitwerking per thema nagedacht wordt over de instrumenten die daarvoor kunnen worden ingezet (zoals startnotities, keuzenotities, raadsavonden, et cetera). Daarin worden natuurlijk ook de onderwerpen financiën en bestuurlijke samenwerking meegenomen als onderdeel van het raadsprogramma. De vaststelling van het raadsprogramma is gepland voor de raadsvergadering van 24 september. De planning om daar te komen zal spoedig met de raad worden gedeeld. 2.3 De opgehaalde input bij de raadsgesprekken wordt zichtbaar betrokken bij de uitwerking van het raadsprogramma.

2 van 4

Raadsvoorstel: ‘Samen voor Veenendaal’ Dossiernummer: 8460

Bij de raadsgesprekken heeft de focus vooral gelegen op de pijlers, thema's en onderwerpen die onderdeel moeten zijn van het raadsakkoord. Ondertussen is ook heel veel input opgehaald die een stuk concreter is van aard en goed kan dienen als onderdeel van het raadsprogramma. Uiteraard is het straks aan de gemeenteraad, college en organisatie om met deze inbreng iets te doen en aan de gemeenteraad om steeds na te gaan of dit in de voorstellen in de komende raadsperiode voldoende aan de orde komt. 3.1 Deze manier van werken van raad, college en organisatie vraagt om een periodieke evaluatie. De manier van werken van raad, college en organisatie vraagt om een periodieke evaluatie. De in het akkoord beschreven ambities voor de bestuurlijke samenwerking laten de werkwijze zien ten aanzien van de wijze van samenwerken tussen raad, college en organisatie, de manier waarop de samenleving betrokken wordt en de aanpak van belangrijke thema’s voor de komende bestuursperiode. Die werkwijze is een proces van samen verkennen, ervaren en leren. Daarom is het nuttig regelmatig evaluatiemomenten te beleggen om terug te kijken op gelopen processen en leerpunten mee te nemen bij de uitwerking van volgende thema’s. Het voorstel is om minimaal één keer per jaar hierop te reflecteren en daarin de bestuurlijke samenwerking en bestuurscultuur mee te nemen.

(Zie ook onder ‘Evaluatie’.) Overigens hoeft uiteraard niet op die formele evaluatiemomenten gewacht te worden om leerpunten eerder op te pakken. Het is een continu proces dat gekenmerkt wordt door leren door te doen. En elkaar eventueel aanspreken. Dat is ook wat we nu in het raadsakkoord afspreken. Daarbij is leren van elkaar heel belangrijk.

Alternatieven Het akkoord is open geformuleerd. Er zijn diverse soorten akkoorden te schrijven, bijvoorbeeld een coalitieakkoord waarin de afspraken voor de komende raadsperiode vastgelegd worden. Met het voorliggende akkoord is echter aangesloten bij de wens van alle fracties een open akkoord te sluiten, waarbij de raad maximaal in positie kan worden gebracht.

Kanttekeningen 1.1 De uitwerking van de ambities zoals opgenomen bij de verschillende thema's zal in de komende raadsperiode plaatsvinden. Belangrijke voorwaarde is daarbij voldoende ambtelijke capaciteit en financiële middelen. Daarom is het van belang om zo vroeg mogelijk in kaart te brengen middels het raadsprogramma wat ervoor nodig is om de ambities uit het raadsakkoord waar te kunnen maken.

Participatie In de voorbereiding van het raadsakkoord zijn er een tweetal raadsgesprekken gevoerd met de gehele raad, op 13 en 28 mei. Bij deze raadsgesprekken hebben raadsleden de ruimte gekregen om bijvoorbeeld nieuwe thema's of ambities toe te voegen en/of tekstuele wijzigingen aan te brengen in de thema's van het raadsakkoord. Bij de voorbereiding van het raadsgesprek is gebruik gemaakt van vastgesteld beleid en eerdere participatietrajecten. De informateur heeft aan de voorkant van dit traject meegegeven dat de informatieronde opleverde dat geen van de partijen behoefte had om bij de totstandkoming van het raadsakkoord een participatieproces met samenleving en inwoners in te richten. Immers, de kiezers uit Veenendaal hebben hun stem uitgebracht en verwachten nu dat de politici aan het werk gaan. Voor de nadere uitwerking van de ambities zal er uiteraard wel aandacht worden besteed aan bredere participatie.

3 van 4

Raadsvoorstel: ‘Samen voor Veenendaal’ Dossiernummer: 8460

Wat betekent dit besluit voor inwoners? Het akkoord heeft niet direct een effect op inwoners, maar uiteindelijk raakt het alles wat de gemeente doet. Het akkoord geeft helder aan wat de belangrijke thema’s zijn voor Veenendaal. Bij de concrete uitwerking van deze thema’s zal de betekenis daarvan voor de inwoners duidelijk worden.

Aanpak/uitvoering Na aanvaarding zal het college van burgemeester en wethouders samen met de raad eerst aan de slag gaan met het uitwerken van de thema’s in het raadsprogramma. Dit raadsprogramma zal ter besluitvorming worden voorgelegd aan de raad op 24 september.

Communicatie over dit besluit De formerende partijen hebben het raadsakkoord 2026-2030 aangeboden aan de raad. Hierover wordt extern gecommuniceerd door middel van een persbericht, een nieuwsbericht op de gemeentelijke website en via de sociale mediakanalen. Het raadsakkoord wordt gepubliceerd op de website van de gemeente en het raadsinformatiesysteem.

Evaluatie We reflecteren jaarlijks en geven feedback op de samenwerking en bestuurscultuur met concrete verbeterpunten. Daarbij monitoren we afspraken, evalueren en stellen bij waar nodig. We bewaken samen de naleving, met een brede werkgroep van raad, college, griffie en organisatie als spil.

Kosten, baten, dekking Is in dit stadium nog niet van belang. Zie verder ook ‘Financiële uitgangspunten’ in het akkoord.

Indieners Voor Lokaal Veenendaal: Barbara van Ravenswaaij. Voor ChristenUnie: Sanny Brunekreeft-Lagerweij. Voor SGP: Jelle Hooijer. Voor D66: Robin Palma.

Bijlagen 1. 2. 3. 4.

Raadsbesluit. Raadsakkoord ‘Samen voor Veenendaal’. Reactie burgemeester op raadsakkoord 2026-2030. Voor de stukken Raadsgesprek 1, zie: Vergadering Raadsgesprek 1 | Raadsakkoord 13-052026 Gemeente Veenendaal. 5. Voor de stukken Raadsgesprek 2, zie: Vergadering Raadsgesprek 2 | Raadsakkoord 28-052026 Gemeente Veenendaal. 6. Voor de stukken van de informateur, zie: Vergadering toelichting informatiegesprek.

4 van 4