1. Parkeren Het Ambacht - Raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL Zaaknummer Onderwerp

2193092 Parkeren Het Ambacht

Datum raadsvergadering

P&P / AOV 3 juli 2025

Programma

Fysieke leefomgeving

Inlichtingen bij

Lout v.d. Hoeven / Rob Ogink

Team

behandelaar Telefoonnummer E-mailadres

+3131538480 lout.van.der.hoeven@veenendaal.nl

Aan de leden van de raad,

Beslispunten 1. Als uitwerking van het ‘Ontwikkelkader Het Ambacht’ (bijlage 1) de volgende uitgangspunten vast te stellen voor het parkeren in de nieuwe woonwijk Het Ambacht: a. De gemeente voert regie op het parkeren in en om de nieuwe woonwijk Het Ambacht; b. De gemeente treedt op als beleidsmaker en als ontwikkelaar, eigenaar, exploitant en beheerder van alle openbare parkeervoorzieningen; c. In de nieuwe woonwijk wordt in de parkeergebouwen, de parkeerdekken en op de (incidentele) parkeerplaatsen op straat betaald parkeren ingevoerd. 2. Het bedrijfsplan parkeeropgave Het Ambacht (bijlage 2 - GEHEIM) vast te stellen als uitgangspunt voor afspraken met ontwikkelaars en onderbouwing van de tariefstelling voor het parkeren in Het Ambacht bewoners en bezoekers. 3. In een gebied rondom de nieuwe woonwijk Het Ambacht (aangegeven in bijlage 3) wordt parkeerregulering ingevoerd. De basisvorm van deze parkeerregulering is betaald parkeren in combinatie met parkeervergunningen voor bewoners en ondernemers. In delen van het aangegeven gebied kan, in verband met specifieke omstandigheden ter plekke, met maatwerk worden afgeweken van de basisvorm. 4. Het uitgangspunt vast te stellen dat de gemeente op het gebied van deelmobiliteit in Het Ambacht, de regie voert in de rol van beleidsmaker en verlener van (een) concessie(s) voor deelmobiliteit. 5.

Voor de toegankelijkheid van Het Ambacht de volgende uitgangspunten vast te stellen: a. De gemeente voert de regie op de inrichting en toegang van het autoluwe binnengebied; b. Het binnengebied is niet toegankelijk voor auto- en vrachtverkeer met uitzondering van nood- en hulpvoertuigen; c. Het binnengebied wordt afgesloten met een toegangssysteem en er wordt een beleid opgesteld voor het verlenen van ontheffingen voor specifieke voertuigen en specifieke gebruikersgroepen van de nieuwe woonwijk. 6. Het college op te dragen om bovenstaande uitgangspunten uit te werken in concrete voorstellen in termen van kosten, tijden, locaties, organisatie, systemen etc. en deze uitwerking ter besluitvorming voor te leggen aan de raad.

Pagina 1 van 18

Raadsvoorstel, Onderwerp: Parkeren Het Ambacht zaaknummer 2193092

7.

De geheimhouding op het bedrijfsplan parkeeropgave Het Ambacht (bijlage 2) te heroverwegen bij afsluiting van de betreffende projectbegroting.

Waarom naar de raad? Er worden voorstellen gedaan die invloed hebben op de rolneming en de financiële huishouding van de gemeente, die verder gaan dan het vastgestelde beleid. De raad is bevoegd gezag om besluiten te nemen over deze voorstellen. Inleiding Op 21 maart 2024 heeft de raad het Ontwikkelkader het Ambacht vastgesteld (zie bijlage 1). Dit kader voorziet in de ontwikkeling van ruim 2.000 woningen met bijbehorende voorzieningen. In het Ontwikkelkader is beschreven dat het parkeren en de beperking van toegankelijkheid van het openbare gebied voor auto’s een cruciale rol spelen bij de ontwikkeling van het gebied. Er zijn verschillende factoren die van invloed zijn op de keuze voor de wijze waarop het parkeren fysiek, financieel en organisatorisch wordt gerealiseerd. In dit raadsvoorstel wordt betoogd en onderbouwd dat de gemeente vooral ingegeven door de complexiteit, maar ook met het oog op continuïteit van de te kiezen oplossingen, vanaf het begin de regie in handen moet nemen voor de ontwikkeling, realisatie, instandhouding en exploitatie van het parkeerproduct in Het Ambacht. Er worden voorstellen gedaan hoe deze regie zowel in de nieuwe woonwijk, als in de omliggende gebieden wordt vormgegeven. Samenvatting Met dit voorstel neemt de gemeente de taak op zich om het parkeren in en om de nieuwe woonwijk Het Ambacht te organiseren.

Deze taak bestaat uit twee onderdelen: 1. Het opzetten en voeren van een parkeerexploitatie in de nieuwe woonwijk Het Ambacht met substantiële financiële investeringen, opbrengsten en risico’s; 2. Het invoeren van parkeerregulering in het omliggende gebied van de nieuwe woonwijk Het Ambacht. Daarnaast worden uitgangspunten vastgesteld voor deelmobiliteit in - en toegankelijkheid van de nieuwe woonwijk. Dit zijn onderwerpen die nauw met de bovenstaande taken samenhangen. Beoogd resultaat Een bereikbare, leefbare en betaalbare woonwijk met zo min mogelijk impact op omliggende gebieden. Argumenten 1.1 Eerder stelde de raad het “Ontwikkelkader Het Ambacht” vast met uitgangspunten voor de toegankelijkheid van het binnengebied. Op pagina 14 van het Ontwikkelkader is beschreven dat het stedelijke karakter van het Ambacht en de hoge woningdichtheid vragen om een hoogwaardig ingerichte openbare ruimte. Dat is alleen haalbaar als in de woonstraten beperkt ruimte wordt geboden aan de auto. Het binnengebied (het park, de buurterven en de binnenhoven) wordt in principe autovrij. Dat wil zeggen dat het gebied het domein is van de voetganger en de fietser. Het gebied is uiteraard toegankelijk voor nood- en hulpdiensten. (Vracht)auto’s kunnen alleen met een ontheffing naar binnen. Ze zijn te gast in het binnengebied, ze rijden stapvoets en kunnen hier niet parkeren, maar wel laden en lossen.

Op pagina 15 van het Ontwikkelkader staat dat auto’s niet in het openbare gebied parkeren, maar hoofdzakelijk in collectieve parkeerhubs. Deze parkeerhubs worden ontsloten vanaf de Groeneveldselaan, Nijverheidslaan en Laan der Techniek.

Pagina 2 van 18

Raadsvoorstel, Onderwerp: Parkeren Het Ambacht zaaknummer 2193092

1.2 Ook uitgangspunten voor het parkeren zijn eerder vastgesteld in het Ontwikkelkader. In het Ontwikkelkader zijn op pagina’s 28 en 29 uitgangspunten opgenomen voor het parkeerprogramma en de collectieve parkeervoorzieningen: • Voor de nieuwe woonwijk Het Ambacht worden, aansluitend op omliggende woonwijken, de normen gehanteerd van parkeerzone 3. • In het woonprogramma ligt extra accent op doelgroepen van bewoners met een relatief laag autobezit: jongeren, ouderen en mensen met een zorgvraag. Daarnaast wordt met de inzet van deelvervoer ingezet op de verlaging van het autobezit. • Auto’s parkeren in collectieve parkeervoorzieningen; in de vorm van openbaar toegankelijke, vrijstaande parkeergebouwen. Aanvullend kan in bouwvelden met een bijzondere maat, ligging of programma geparkeerd worden op het maaiveld onder een zogeheten woon- of leefdek. • Door de parkeerplaatsen in parkeerhubs te realiseren wordt efficiënt met de ruimte omgegaan en ontstaan schaalvoordelen. Door ze openbaar toegankelijk te maken is “dubbelgebruik” mogelijk en kan de parkeerbehoefte van bouwvelden zoveel mogelijk worden gecombineerd en het aantal te bouwen parkeerplaatsen worden beperkt. • Ontwikkelaars kunnen in overleg met de gemeente ook kiezen voor het bouwen van parkeerplaatsen in een dek onder woongebouwen.

Deze plaatsen worden verkocht (of verhuurd) als privéparkeerplaatsen en doen dus niet mee in het “dubbelgebruik”. Het parkeren onder een dek is aanvullend op de collectieve parkeerhubs, zoals hierboven aangegeven. In het Ontwikkelkader zijn op pagina 30 ook uitgangspunten opgenomen voor de parkeerstrategie: • Actieve deelname van de gemeente in de parkeerexploitatie zal een enorme stimulans zijn voor ontwikkelaars om te bouwen. • Om grip te krijgen op de parkeersituatie in en om het Ambacht is het noodzakelijk dat vanaf het begin het parkeerconcept bekend is en vanaf ingebruikname van de woningen het parkeren van auto’s in het plangebied en de directe omgeving gereguleerd is. • Parkeerregulering is het instrument waarmee sturing gegeven wordt aan ruimtegebruik door parkeren op straat en waarmee een onaantrekkelijk straatbeeld door overlast van geparkeerde auto`s en een waterbedeffect op de omgeving worden voorkomen.

Mogelijke instrumenten hiervoor zijn: o Het tijdig zorgen voor voldoende parkeercapaciteit (essentieel); o Monitoring van het gebruik van het parkeerareaal; o Parkeerregulering in de nieuwe woonwijk, bijvoorbeeld door invoering van parkeervergunningen, waarmee bewoners een parkeerrecht verwerven; o Parkeerregulering in de omliggende gebieden, bijvoorbeeld door verstrekken parkeerontheffingen aan bestaande bewoners; o Parkeerregulering op grote parkeerplaatsen, bijvoorbeeld door het plaatsen van slagbomen. 1.3 Realisatie van gebouwde collectieve parkeervoorzieningen is een voorwaarde om de gebiedsdoelen te halen. De leefbaarheid van de toekomstige woonwijk staat voorop. Hiervoor zijn voorwaarden dat het autoverkeer in het binnengebied wordt beperkt en dat wordt voorkomen dat auto’s in het binnengebied parkeren. Parkeerplaatsen worden gebundeld en gestapeld in parkeergebouwen die aan de randen van het woongebied zijn gelegen. Parkeerplaatsen in deze gebouwen liggen op loopafstand van de woningen: maximaal 200 meter, maar gemiddeld ca. 75 meter. De afstanden tot de parkeerplaatsen in de nieuwe woonwijk Het Ambacht zijn daarmee vergelijkbaar met het centrum en met hoogbouwflats, zoals aan de Palmen Grift. Door deze opzet wordt veel meer ruimte gecreëerd voor groen, ontmoeten,

Pagina 3 van 18

Raadsvoorstel, Onderwerp: Parkeren Het Ambacht zaaknummer 2193092

spelen en bewegen. Er wordt zo een groene en aantrekkelijke leefomgeving gecreëerd in de nieuwe woonwijk met een hoge woningdichtheid. 1.4 Zonder invoering van betaald parkeren kunnen de kosten van het parkeerproduct niet worden gedekt. De realisatiekosten van parkeerplaatsen in parkeergebouwen zijn aanmerkelijk hoger dan parkeerplaatsen op maaiveld. Bovendien zijn er kosten verbonden aan beheer en exploitatie van parkeergebouwen. De kosten van aanleg, exploitatie en beheer van een parkeerplaats met exclusief privégebruik worden gedekt door aankoop van de parkeerplaats door de koper. De kosten voor realisatie, exploitatie en beheer van overige parkeerplaatsen moet uit andere middelen worden bekostigd. Een deel van de dekking komt uit een parkeerbijdrage die ontwikkelaars moeten betalen om aan hun verplichting voor het aanleggen van voldoende parkeerplaatsen tegemoet te komen. De gemeente legt in anterieure exploitatieovereenkomsten of ontwikkelovereenkomsten met ontwikkelaars de financiële, ruimtelijke en technische randvoorwaarden vast voor de realisatie en / of aankoop van deze parkeergebouwen. De beheer- en exploitatiekosten van de parkeergebouwen kunnen alleen worden gedekt door een bijdrage van gebruikers. In de nieuwe woonwijk Het Ambacht moet dus betaald worden voor parkeren. Bewoners kunnen (net als in het centrum) middels een vergunning een parkeerrecht verkrijgen.

Dit geeft hun het recht om een auto te parkeren in een parkeergebouw. Maar het geeft hun niet het exclusieve gebruiksrecht van een bepaalde parkeerplaats. Voor bezoekers van bewoners wordt, vergelijkbaar met het centrum, een bezoekersregeling ingesteld. Niet-bewoners en andere bezoekers betalen een uur- of dagtarief. In het bedrijfsplan (beslispunt 2) worden voorstellen gedaan voor de tarieven. 1.5 De gemeente gaat met ontwikkelaars overeenkomsten aan voor ontwikkeling, bouw, aankoop en beheer van parkeerplaatsen. De gemeente is in Het Ambacht de aangewezen partij om de “parkeerexploitatie te draaien”. De belangrijkste reden is dat, als de parkeerexploitatie aan de markt wordt overgelaten, de prijzen veel hoger zullen uitvallen. De gemeente voert de exploitatie immers zonder winstoogmerk. Verder is het maken van (parkeer)beleid een onvervreemdbare kerntaak van de gemeente. Zij kan hierdoor invloed uitoefenen op vraag naar en aanbod van parkeercapaciteit en daarmee de parkeerexploitatie optimaliseren. Als beleidsmaker en exploitant heeft de gemeente grip op de kwaliteit, de aantallen, de locaties en de kosten van het parkeren in Het Ambacht. De gemeente sluit, met ontwikkelaars overeenkomsten om de ontwikkeling van woningen, voorzieningen en openbaar gebied te realiseren.

Afhankelijk van de grondposities zijn dat anterieure exploitatieovereenkomsten, ontwikkelovereenkomsten of bouwclaimovereenkomsten. In deze overeenkomsten worden ook afspraken gemaakt over de realisatie en beheer van parkeerplaatsen. Het overgrote deel van de parkeerplaatsen in de nieuwe woonwijk Het Ambacht, zowel voor bewoners als voor bezoekers, worden door ontwikkelaars gerealiseerd in vrijstaande parkeergebouwen (hubs). De hubs worden overgedragen aan de gemeente, die ze vervolgens als openbaar toegankelijke parkeerplaatsen gaat exploiteren en beheren. Voor een beperkt deel van de woningen kunnen private parkeerplaatsen worden gerealiseerd in parkeerdek(ken) onder een aantal woningbouwblokken. De parkeerdekken worden niet overgedragen aan de gemeente en komen in exploitatie en beheer van derden. Dat kan een VVE zijn, maar ook een extern parkeerbedrijf. In beide oplossingen moet worden betaald voor het parkeren. Daarbij zijn er verschillen tussen hubs en dekken. De parkeerplaatsen in de dekken zijn uitsluitend bedoeld voor de bewoners van het bovenliggende wooncomplex. Hier kunnen bewoners ook desgewenst parkeerplaatsen kopen. De parkeerplaatsen in de hubs zijn openbaar toegankelijk. Hier zijn geen “eigen” parkeerplaatsen”. De situatie is vergelijkbaar met openbaar parkeren op straat.

Bewoners kunnen bij de gemeente een parkeerrecht verwerven in de hubs middels een parkeervergunning.

Pagina 4 van 18

Raadsvoorstel, Onderwerp: Parkeren Het Ambacht zaaknummer 2193092

1.6 Met de gekozen opzet voor het parkeren in Het Ambacht kan flexibel worden ingespeeld op vraag en aanbod. Het is de bedoeling dat in de nieuwe woonwijk Het Ambacht voldoende parkeerplaatsen beschikbaar zijn voor bewoners en bezoekers. Met de vaststelling van het Ontwikkelkader heeft de raad besloten om voor de nieuwe woonwijk de parkeernormen te hanteren van parkeerzone 3, zoals opgenomen in de nota Parkeernormering. Op basis hiervan is in het bedrijfsplan een parkeerbalans opgesteld, waarin het aantal benodigde parkeerplaatsen is berekend. Gedurende en ook na de ontwikkeling van Het Ambacht zal de gemeente monitoren of er voldoende parkeerplaatsen beschikbaar zijn. De parkeerhubs worden met een flexibel bouwsysteem gebouwd, waarmee het mogelijk is om de gebouwen op- of af te toppen. Ook is het mogelijk om in plaats van parkeren in de gebouwen andere functies te huisvesten. Indien mocht blijken dat er meer of minder parkeerplaatsen nodig zijn, dan kan middels het op- of aftoppen worden ingespeeld op de actuele behoefte. Een andere manier om flexibel in te spelen op de parkeerbehoefte is mogelijk, omdat niet tegelijkertijd alle parkeergebouwen worden gerealiseerd. Zo kunnen in latere fases de parkeergebouwen met meer of minder parkeerplaatsen worden uitgevoerd dan oorspronkelijk voorzien.

2.1 In het bedrijfsplan parkeeropgave Het Ambacht (bijlage 2) zijn de uitgangspunten uit het Ontwikkelkader uitgewerkt. Het in Het Ambacht gerealiseerde woon – voorzieningenprogramma vormt de basis van de parkeerbalans waarmee het aantal benodigde parkeerplaatsen wordt berekend. De parkeerbalans is gebaseerd op de parkeernormen uit de Notitie Parkeernormen Veenendaal. Het Ambacht is met het raadsbesluit over de het Ontwikkelkader aangewezen als parkeerzone 3. In de berekening van de parkeerbalans wordt rekening gehouden met reductiefactoren ten gevolge van inzet van deelmobiliteit en de nabijheid van openbaar vervoer. Ook wordt een gelijktijdigheidsberekening gemaakt. Om de ontwikkeling van parkeergebouwen op gang te helpen heeft de gemeente Veenendaal besloten de regie te nemen en alle openbare parkeerplaatsen in de nieuwe woonwijk Het Ambacht in eigendom te nemen en te exploiteren. Dit biedt de mogelijkheid om met de realisatie van het benodigde aantal collectieve openbare hubs het ontwikkeltempo van Het Ambacht te volgen. Hierdoor kunnen vraag en het aanbod van parkeerruimte optimaal op elkaar afgestemd worden en worden geen onnodig hoge kosten gemaakt. De hubs worden verspreid in Het Ambacht aan de randen van autoluwe binnengebied gerealiseerd. Ze worden direct aangesloten op de ontsluitingswegen van Het Ambacht.

Hierdoor zijn ze voor arriverend verkeer eenvoudig vindbaar en bereikbaar. Bij de spreiding wordt rekening gehouden met het zo beperkt mogelijk houden van de resterende loopafstand vanaf geparkeerde auto tot de bestemming. Daarbij wordt, net als in het centrum van Veenendaal, een maximale loopafstand van 200 meter tussen de woning en de geparkeerde auto aangehouden. De gemiddelde loopafstand komt uit op ongeveer 75 meter. De hubs worden opgetrokken uit modulaire bouwsystemen en worden zodanig gedimensioneerd en vormgegeven dat zij enerzijds goed inpasbaar zijn in hun omgeving en anderzijds dat de oppervlakte per geparkeerde auto optimaal is. Hoewel de financiële gevolgen van de exploitatie van de hubs van Het Ambacht afzonderlijk worden beschouwd, zal de parkeerexploitatie toegevoegd worden aan de gemeente brede parkeerexploitatie. Zo wordt de uitvoering centraal op een eenduidige en kostenefficiënte wijze georganiseerd en aangestuurd. Het dagelijkse beheer van de hubs wordt uitbesteed aan een in het parkeerbeheer gespecialiseerde organisatie. De met de ontwikkeling, het eigendom, de instandhouding en exploitatie verbonden kosten van gebouwde parkeervoorzieningen zijn, zeker vergeleken met het parkeren langs de openbare weg, aanzienlijk.

Voor een langjarige periode zijn op basis van ervaringscijfers de financiële gevolgen van de openbare hubs in Het Ambacht in het bedrijfsplan inzichtelijk gemaakt. Het financiële resultaat is bepaald door de lasten te confronteren met de baten. De kosten bestaan uit investeringskosten voor realisatie van de parkeergebouwen, grondkosten en exploitatiekosten (beheer, onderhoud, organisatie). De baten bestaan uit afkoopsommen van ontwikkelaars en

Pagina 5 van 18

Raadsvoorstel, Onderwerp: Parkeren Het Ambacht zaaknummer 2193092

inkomsten uit het gebruik van de hubs. Hierbij moet gedacht worden aan inkomsten uit parkeerabonnementen van vaste gebruikers en parkeergeld van incidentele gebruikers (bezoekers). Verder wordt voor dekking van de kosten een deel van de beschikbare subsidies voor Het Ambacht ingezet. Het bedrijfsplan bevat gevoelige informatie en is, vanwege de fase waarin de ontwikkeling van Het Ambacht zich bevindt, een geheime bijlage bij dit Raadsvoorstel. 3.1 Er zijn maatregelen nodig om mogelijk uitwijkgedrag van bewoners en bezoekers van de nieuwe woonwijk te voorkomen. Omdat bewoners en bezoekers van de nieuwe woonwijk Het Ambacht moeten gaan betalen voor het parkeren, is het mogelijk dat er mensen willen uitwijken naar straten en parkeerplaatsen in de omgeving van de nieuwe woonwijk (de schil), als daar het parkeren gratis is. Als er in de schil geen maatregelen worden getroffen om dit uitwijkgedrag te beperken, kan er extra parkeeroverlast ontstaan. Daarom wordt voorgesteld om een vorm van parkeerregulering in te voeren, die het voor bewoners en bezoekers van de nieuwe woonwijk onaantrekkelijk maakt om voor het parkeren uit te wijken naar de schil, maar die de parkeersituatie voor bewoners en ondernemers in de schil zoveel mogelijk ongewijzigd laat. 3.2 Er zijn verschillende vormen van parkeerregulering.

Er zijn in hoofdlijnen 3 vormen van parkeerregulering mogelijk in de schil rondom de nieuwe woonwijk: 1. Blauwe zone. Hier is het toegestaan om gedurende een beperkte tijd te parkeren door een parkeerschijf zichtbaar in de auto te leggen. De reguleringsvorm is redelijk overzichtelijk en gratis voor de parkeerder. De handhaving van ongeoorloofd parkeren binnen een blauwe zone is echter tijdrovend (kan niet op kenteken met een scan auto) en daarom duur. 2. Vergunninghoudersparkeren. Bewoners en ondernemers van het parkeerreguleringsgebied komen in aanmerking voor (een) parkeervergunning(en). Deze worden op kenteken uitgegeven. Indien men niet beschikt over een vergunning kan men niet parkeren (ook geen bezoekers van de bewoners). Handhaving is mogelijk via de scanauto. 3. Betaald parkeren met ontheffingen middels vergunningen. Bewoners en ondernemers van het parkeer-reguleringsgebied komen in aanmerking voor (een) parkeervergunning(en). Deze worden op kenteken uitgegeven. Bezoekers moeten een uur- of dagtarief betalen voor het parkeren. Dit kan via een parkeerapp of een parkeerautomaat. Het is mogelijk om een bezoekersregeling voor bewoners in te voeren. Bezoekers registreren hun kenteken via een app en parkeren dan gratis. Per adres in het reguleringsgebied wordt een maximaal aantal uur uitgegeven waarin bezoekers gratis kunnen parkeren. Handhaving is mogelijk via de scanauto.

Het is mogelijk om verschillende vormen van parkeerregulering te mengen. Bijvoorbeeld voor het hele gebied parkeervergunningen in te voeren, met uitzondering van een aantal plekken (bijvoorbeeld met winkels of andere publiekstrekkende bedrijven) waar een blauwe zone wordt ingesteld. Flexibiliteit is van belang om maatwerk te leveren. Met vorm 1 is dat in beperkte mate mogelijk: er kan gevarieerd worden in parkeerduur en handhavingstijden. Vorm 2 is niet flexibel: men heeft een vergunning waarmee men in het gebied mag parkeren of niet. Vorm 3 is het meest flexibel. Hier is het mogelijk om te variëren in tijden, tarieven, parkeerduur en op verschillende plekken kunnen verschillende regimes worden ingevoerd. 3.3 Er zijn over mogelijke invoering van parkeerregulering vier participatiebijeenkomsten georganiseerd met bewoners, ondernemers en sportverenigingen. Op 19 februari zijn twee bijeenkomsten georganiseerd: één voor ondernemers uit het Ambacht en de schil en één voor sportverenigingen. Op 3 en 6 maart zijn bewonersbijeenkomst georganiseerd. Voor

Pagina 6 van 18

Raadsvoorstel, Onderwerp: Parkeren Het Ambacht zaaknummer 2193092

verslagen van het verloop en de uitkomst van deze bijeenkomsten verwijzen wij naar de Participatieverslagen: • De verslagen van de bijeenkomsten met ondernemers en sportverenigingen in bijlage 4a; • De verslagen van de bewonersbijeenkomsten in bijlage 4b. 3.4 Uit de ontvangen reacties van bezoekers van de bijeenkomsten blijkt voorkeur voor invoering van parkeerregulering. Tijdens de bijeenkomsten hebben mensen, na een voorafgaande mondelinge toelichting, hun voorkeur voor één van de vormen van parkeerregulering kunnen aangeven. Daarbij kon ook tijdens de tweede bewonersavond gekozen worden voor “geen regulering”. Tijdens eerdere bijeenkomsten was die keuze nog niet expliciet op het reactieformulier opgenomen. De blanco reactieformulieren zijn als bijlage 5a en 5b aan dit raadsvoorstel toegevoegd. In bijlage 6a zijn de reacties verwerkt in een overzicht, waarin zowel de overall resultaten zichtbaar zijn, alsook de uitsplitsing naar straat / buurt en naar doelgroep. Uit de ingevulde vragenformulieren blijkt dat ruim 85% van de respondenten kiest voor een vorm van parkeerregulering. 11% van de mensen gaf aan dat men voorkeur heeft voor “geen parkeerregulering”, waarbij opviel dat tijdens de eerste avond deze voorkeur aanmerkelijk vaker was aangegeven (16,5%) dan op de tweede avond (3%).

Het meest werd gekozen voor invoering van betaald parkeren met een ontheffingsregeling middels parkeervergunningen voor bewoners en ondernemers (42,5%). Daarnaast was veel steun voor invoering van alleen parkeervergunningen voor bewoners en ondernemers, zonder betaald parkeren voor bezoekers (39%). Bijna 50% van de voorstanders van invoering van parkeervergunningen gaf aan dat men vindt dat deze vergunningen voor bewoners en ondernemers in de schil “gratis” moeten worden verstrekt. Ook bij uitsplitsing van de reacties naar straat / buurt / doelgroepen is er in alle gevallen de voorkeur voor invoering van parkeerregulering: • In de Grote Pekken kiest ruim 92% voor parkeerregulering. De grootste groep bewoners (46%) heeft voorkeur voor betaald parkeren in combinatie met vergunningen en 42% voor vergunninghoudersparkeren zonder betaald parkeren. • In Petebos heeft het kleinste percentage voorstanders van parkeerregulering: 74%. De grootste groep bewoners (43,5%) heeft voorkeur voor betaald parkeren in combinatie met vergunningen en 26% voor vergunninghoudersparkeren zonder betaald parkeren. • In het Pionierkwartier kiest ruim 90% voor parkeerregulering. De grootste groep bewoners (44%) heeft voorkeur voor vergunninghoudersparkeren zonder betaald parkeren, 39,5% is voor betaald parkeren in combinatie met vergunningen..

• Aan de Parallelweg woont de grootste groep bewoners die ervoor is om geen regulering in te voeren (17%). Toch is ook hier de grootste groep bewoners (45%) voor betaald parkeren in combinatie met vergunningen en 34,5% voor vergunninghoudersparkeren zonder betaald parkeren. • De voorkeur van ondernemers in en om Het Ambacht is iets meer verdeeld, hoewel ook hier ruim 70% voorkeur heeft voor invoering van parkeerregulering. Opvallend is dat bijna 20% kiest voor de blauwe zone, vooral omdat men wil voorkomen dat klanten niet meer komen, omdat ze moeten betalen voor parkeren. • Met de sportclubs is vooral gesproken over de beste bescherming van de grote parkeerterreinen aan de Wageningselaan en de Groeneveldselaan voor uitwijkgedrag vanuit Het Ambacht, zonder dat dit tot kosten of overlast van de bezoekers leidt. In bijlagen 6b zijn alle door bezoekers gemaakte aanvullende opmerkingen op de reactieformulieren opgenomen. In bijlage 6c zijn de opmerkingen gerubriceerd naar aandachtsgebied.

Pagina 7 van 18

Raadsvoorstel, Onderwerp: Parkeren Het Ambacht zaaknummer 2193092

3.5 Betaald parkeren met ontheffingen voor bewoners en ondernemers (en plaatselijk mogelijk maatwerk) biedt de beste bescherming van de omliggende gebieden tegen parkeeroverlast. Onder argument 3.2 is beschreven dat betaald parkeren met parkeervergunningen (vorm 3) geldt als de meest flexibele vorm van parkeerregulering. Naast het flexibele karakter van betaald parkeren is de relatief eenvoudige handhaving hiervan een belangrijke reden dat deze vorm van parkeerregulering de beste bescherming biedt tegen parkeeroverlast. Het effect van parkeerregulering als flankerende maatregel is direct gekoppeld aan de gepleegde handhavingsinzet. Zonder handhaving zullen parkeerders zich minder snel houden aan de geldende regels, waardoor het effect van de regulering minder is. Voor iedere vorm van parkeerregulering geldt dat handhaving voor de gemeente een aanzienlijke kostenpost is. Betaald parkeren is de enige vorm van parkeerregulering waarbij de gemeente opbrengsten uit de handhaving heeft. Betaald parkeren is immers een gemeentelijke belastingmaatregel. Aan parkeerders die de parkeerbelasting niet hebben voldaan, wordt een naheffingsaanslag opgelegd. De opbrengsten van deze naheffingen vloeien richting de gemeente (en niet naar het Rijk zoals het geval is bij een blauwe zone en vergunninghoudersparkeren).

Met de opbrengsten uit naheffingsaanslagen kan de gemeente de handhavingskosten dekken. Op deze manier kan zij zorgdragen voor een frequente handhaving. Bewoners, bedrijven en instellingen worden op deze manier beschermd tegen parkeeroverlast die men nu al ervaart of die mogelijk in de toekomst ontstaat door uitwijkgedrag van parkeerders vanuit de nieuwe woonwijk. Deze vorm sluit ook het beste aan op het parkeersysteem in het centrum en in de nieuwe woonwijk. 3.6 De klankbordgroep Het Ambacht kan zich in grote lijnen vinden in de geschetste richting en doelstellingen van het raadsvoorstel. De klankbordgroep Het Ambacht is opgericht om de betrokkenen (belanghebbenden / omwonenden uit het betrokken gebied) invloed te laten hebben op de ontwikkeling van het gebied. De groep houdt zich bezig met de ontwikkelingen binnen en om de nieuwe woonwijk Het Ambacht. De leden van de klankbordgroep zijn bewoners en ondernemers. Zij vormen een redelijke afspiegeling van het gebied en zijn zo gelijk mogelijk verdeeld woonachtig dan wel gevestigd in of om de nieuwe woonwijk Het Ambacht. De leden nemen deel voor het algemeen belang van de wijk en houden het algemeen belang voor ogen. Eventueel persoonlijke voorkeuren zijn hieraan ondergeschikt. In de “werkwijze en spelregels” is vastgelegd dat de klankbordgroep op belangrijke documenten hun advies mogen uitbrengen.

Dat geldt ook voor dit raadsvoorstel. Tijdens het proces van totstandkoming van dit voorstel zijn zij op meerdere momenten betrokken bij het parkeren in en om Het Ambacht en hebben hieromtrent een advies uitgebracht. Het “Advies van de klankbordgroep bij het raadsvoorstel 250703 Parkeren het Ambacht – Gemeente Veenendaal” is als bijlage 7 bij dit raadsvoorstel opgenomen. 4.1 Door in de wijk deelmobiliteit aan te bieden daalt het ruimtebeslag voor parkeren. Veenendaal zet zich in voor een beter leefklimaat door duurzame en slimme mobiliteit te bevorderen. Dit omvat het stimuleren van actieve mobiliteit voor een goede gezondheid, het verminderen van uitstoot, en het verbeteren van de bereikbaarheid. Hoewel de eigen auto nog steeds belangrijk is, wordt deelvervoer geïntroduceerd om de groei en de afhankelijkheid van de auto's te beperken. Deelvervoer, waarbij voertuigen door meerdere gebruikers worden gedeeld, helpt om de parkeerdruk te verlagen, de luchtkwaliteit te verbeteren en de bereikbaarheid te behouden. In de nota parkeernormen is opgenomen dat 1 deelauto ongeveer 5 auto’s kan vervangen. Bij een succesvolle uitrol van deelmobiliteit kunnen in het Ambacht naar schatting 20 tot 30 deelauto’s worden geplaatst. Dat zou een besparing opleveren van 80 tot 120 parkeerplaatsen. In een wijk waar het woekeren is met ruimte levert dat welkome ruimtewinst op.

Onderzoek laat zien dat inzet van deelvervoer kansrijk is in nieuwe woonwijken met parkeerregulering en goede trein- en busverbindingen.

Pagina 8 van 18

Raadsvoorstel, Onderwerp: Parkeren Het Ambacht zaaknummer 2193092

Ook door het aanbieden van goede fietsvoorzieningen en openbaar vervoer kan de afhankelijkheid van auto beperkt worden en kan het ruimtebeslag voor parkeren afnemen. In afstemming met de provincies wordt de busdienstregeling aangepast en extra bushaltes gerealiseerd. Ook het nabijgelegen station Veenendaal-Centrum wordt opgewaardeerd en de treinbediening indien mogelijk uitgebreid. 4.2 De acceptatie van deelmobiliteit is groter wanneer direct bij ingebruikname van de eerste woningen meerdere deelauto’s beschikbaar zijn. Voor Het Ambacht stelt de gemeente een aanpak voor, waarbij we niet volgens de gebruikelijke verhoudingen deelmobiliteit neerzetten, maar dit in nauw overleg met de deelvervoer-aanbieders doen op basis van vraag en behoefte van bewoners. Dit draagt bij aan een succesvolle uitrol. Naast de deelauto willen we ook nadrukkelijk een passende deelvervoersmix neerzetten. Een mix van auto's (groot en klein) en naast de auto's ook andere vervoersmiddelen zoals deelfietsen, deelbakfietsen en eventueel een "Het Ambacht mobiliteitskaart" (kaart/app voor openbaar vervoer en deelvervoer) al naar gelang de wens en behoefte van bewoners. In de businesscase “deelvervoer” wordt dit in de tweede helft van 2025 verder uitgewerkt. 4.3 Alleen de gemeente kan een regierol spelen op het gebied van deelmobiliteit. Inzet van deelmobiliteit is een kwestie van lange adem.

Ontwikkelaars zijn partijen die alleen aan het begin van de levenscyclus van de wijk aanwezig zijn. Zij kunnen bij oplevering van hun project een leverancier van deelmobiliteit betrekken die onder andere deelauto’s aanbiedt, zodat er minder parkeerplaatsen hoeven te worden gebouwd. De meeste contracten hebben een looptijd van niet langer dan 3 – 5 jaar. Na afloop van het contract is de ontwikkelaar niet meer in beeld om de deelmobiliteit ook hierna te borgen. De enige partij die dan de continuïteit kan garanderen is de gemeente. Die is immers gedurende de gehele levenscyclus van de wijk betrokken. Uit een landelijk onderzoek naar 35 gebiedsontwikkelingen blijkt dat veel gemeenten zelf de regie op deelmobiliteit gaan voeren in plaats van projectontwikkelaars om deelmobiliteit effectief in te zetten. Voorstel is dan ook dat de gemeente de regie van deelmobiliteit in Het Ambacht op zich neemt. Dat betekent dat zij ervoor zorgdraagt dat: • Direct bij oplevering van de eerste woningen deelvervoer aangeboden wordt. • Er monitoring plaatsvindt van het gebruik van deelmobiliteit en het aanbod daarop aangepast kan worden. • Op basis van de monitoring bij groei van de wijk het aanbod van deelmobiliteit naar behoefte meegroeit. • Op basis van monitoring ook op de lange duur de deelmobiliteit aan de behoefte blijft voldoen.

Vooral de monitoring is van groot belang voor het op peil houden van de deelmobiliteit in de wijk. Dit kan overigens ook betekenen dat als de behoefte er in de praktijk niet blijkt te zijn of niet in gelijke tred met de wijk meegroeit, het aanbod kan verminderen of zelfs kan verdwijnen. Als regisseur kan de gemeente (een) concessie(s) uitgeven aan (een) leverancier(s) en deze als voorwaarde meenemen in de anterieure overeenkomsten met ontwikkelaars. 4.4 Voor het stimuleren van duurzame mobiliteit is een Mobiliteitsfonds wenselijk. Ontwikkelaars moeten een parkeerbijdrage betalen aan de gemeente om aan hun verplichting voor het aanleggen van voldoende parkeerplaatsen te voldoen. In het kader van de Omgevingswet is het wenselijk de omvang van deze bijdrage voor de ontwikkelaars en de wijze van besteding door de gemeente publiekrechtelijk vast te leggen. Het instellen van een mobiliteitsfonds maakt het mogelijk om de parkeerbijdrage van ontwikkelaars ook in te zetten voor duurzame mobiliteitsvoorzieningen als fietsstallingen, promotie openbaar vervoer, inzet deelmobiliteit, laadpalen, pakketkluizen,

Pagina 9 van 18

Raadsvoorstel, Onderwerp: Parkeren Het Ambacht zaaknummer 2193092

bezorgdiensten, hubs en dergelijke. Het fonds zal naar verwachting worden ingericht naar voorbeeld van het mobiliteitsfonds dat Wageningen heeft opgezet en Ede nog gaat opzetten. Het fonds zal gedurende de looptijd van het project in stand blijven. 5.1 Om het autoluwe karakter van het gebied te waarborgen moet toegankelijkheid worden beperkt In het binnengebied willen we zo min mogelijk auto’s, busjes en vrachtauto’s toelaten. Dat kan middels het installeren van een toegangssysteem. Er wordt nog onderzocht welke techniek voor Het Ambacht het beste functioneert (bijvoorbeeld fysiek met verzinkbare palen of via cameraregistratie of met een combinatie hiervan). Het systeem moet in elk geval voldoen aan de volgende eisen: • Nood- en hulpdiensten hebben te allen tijde toegang; • Er moeten op basis van kentekens ontheffingen kunnen worden verleend aan nog te bepalen voertuigcategorieën en gebruikersgroepen, ondernemers en bewoners in de nieuwe woonwijk; • Gemotoriseerde voertuigen zonder ontheffing kunnen niet (ongestraft) het binnengebied inrijden. 5.2 De gemeente bepaalt het ontheffingenbeleid en bekostigt, installeert, beheert en bestuurt het toegangssysteem. Het toegangssysteem wordt als onderdeel van de inrichting van het openbare gebied in opdracht van de gemeente geïnstalleerd.

Ook het beheer en onderhoud, de aansturing en het uitlezen van het systeem wordt door of in opdracht van de gemeente gedaan. In de businesscase toegankelijkheid worden de kosten en de dekking hiervan uitgewerkt. Voor het aanvragen van incidentele ontheffingen zullen beleidsregels moeten worden opgesteld. Hierbij moet het uitgangspunt altijd zijn dat de wijk voetgangersgebied is en de auto er dus alleen mag komen in geval van hoge uitzondering. Bij definitieve besluitvorming door de raad over het bedrijfsplan parkeeropgave Het Ambacht zal het concept van het toegangssysteem van - en het ontheffingenbeleid voor - het binnengebied zijn uitgewerkt. 5.3. De gemeente kan een regierol spelen op het gebied van pakketbezorging. In de businesscase toegankelijkheid wordt ook een systeem met één of meer pick-up points onderzocht. Hier worden goederen door pakketbezorgers afgeleverd en kunnen mensen hun pakketten ophalen. Van hieruit kunnen pakketten ook middels niet-gemotoriseerd vervoer (bakfiets of steekwagen) naar de woningen of naar pakketwanden in wooncomplexen / parkeerhubs worden gebracht. Er zijn diverse aanbieders van dergelijke diensten in de markt. Sommigen van deze aanbieders bieden hun dienst alleen aan op gemeentelijke schaal.

Zij creëren dan aan de rand van de stad een goederenhub waar goederen van diverse bezorgdiensten worden verzameld en van waaruit met duurzame vervoersmiddelen goederen (al of niet binnen bepaalde venstertijden) naar winkels, particulieren en bedrijven worden vervoerd. 6.1 Na het besluit door de raad over de punten 1 / 5 zal het college het ambtelijk apparaat opdracht geven om de punten uit werken. In de tweede helft van 2025 zullen de keuzes van de raad worden uitgewerkt. Daarbij zullen voor de nieuwe woonwijk Het Ambacht voorstellen worden gedaan voor de hoogte van parkeertarieven (per uur en per dag) en de kosten voor parkeervergunningen. Verder wordt de parkeerexploitatie en de benodigde beheerorganisatie in meer detail uitgewerkt. Tenslotte wordt ook een voorstel uitgewerkt voor een systeem van monitoring en evaluatie. Voor de schil worden afhankelijk van de keuze van de raad voorstellen uitgewerkt voor handhavingstijden, straten en parkeerplaatsen waar parkeerregulering wordt ingevoerd, tarieven voor betaald parkeren en voor parkeervergunningen.

Pagina 10 van 18

Raadsvoorstel, Onderwerp: Parkeren Het Ambacht zaaknummer 2193092

Verder wordt, indien de raad kiest voor parkeervergunningen, een voorstel uitgewerkt voor de betaling van de parkeervergunningen (wie betaalt de rekening), de wijze waarop de regulering wordt ingevoerd (direct, geleidelijk of geleidelijk in de periode van een aantal jaar) en in welk gebied en gedurende welke tijden de regulering van kracht wordt. Hierover zal in het vierde kwartaal opnieuw participatie plaatsvinden. Naast het bedrijfsplan parkeeropgave Het Ambacht wordt ook de business case deelmobiliteit en toegankelijkheid uitgewerkt. 7.1 De raad heeft verzocht bij geheime documenten aan te geven tot welke datum de geheimhouding van toepassing is. Voor het college is openbaarheid uitgangspunt. Het is belangrijk dat inwoners kunnen volgen welke keuzes worden gemaakt. Toch is door het college op het bedrijfsplan parkeeropgave Het Ambacht (bijlage 2) geheimhouding opgelegd op grond van artikel 87 van de Gemeentewet. Bij het voorstel of op het document geheimhouding kon worden opgelegd, zijn de belangen uit artikel 5.1 van de Wet open overheid (hierna te noemen “Woo”) door het college afgewogen. De geheimhouding is gebaseerd op de volgende grond: • Economische of financiële belangen van de gemeente (artikel 5.1 lid 2 onder b Woo). Deze uitzonderingsgrond is aan de orde als de gemeente door het verstrekken van informatie financieel nadeel kan oplopen.

Daarvan is sprake als openbaarmaking de onderhandelingspositie van de gemeente tegenover wederpartijen aantast dan wel wordt verzwakt. Openbaarmaking kan de onderhandelingspositie van de gemeente dan zozeer schaden dat de economische of financiële belangen van de gemeente geacht moeten worden zwaarder te wegen dan het algemeen belang van openbaarmaking. Te denken valt in dit kader aan het openbaar maken van grondprijzen. Het is nadelig wanneer bekend wordt met welke grondprijzen de gemeente intern rekent, welke rendementen aanvaardbaar worden geoordeeld enz. Als deze ramingen bekend worden zouden ondernemers hun aanbod hierop kunnen afstemmen. Ook zou verdergaande openbaarheid de onderhandelingspositie van de gemeente kunnen schaden en leiden tot aansprakelijkheidsstelling en schadeclaims van partijen waarmee al overeenkomsten zijn gesloten in het verleden. In zijn vergadering van 22 mei 2017 heeft de raad een motie aangenomen waarin het college wordt verzocht voortaan bij geheime documenten aan te geven tot wanneer geheimhouding van toepassing is. Wanneer dat op voorhand niet is aan te geven, heeft de raad in de motie gevraagd een datum voor te stellen waarop de geheimhouding wordt heroverwogen. Voorgesteld wordt de geheimhouding op de in de bijlage 2 opgenomen document bij afsluiting van de projectbegroting te heroverwegen.

Alternatieven Met de vaststelling in maart 2024 van het Ontwikkelkader Het Ambacht heeft de raad besloten dat in Het Ambacht geparkeerd wordt in collectieve parkeervoorzieningen. De bouw van deze voorzieningen maakt integraal onderdeel uit van het concept voor de woonwijk met een relatief hoge woningdichtheid en een groen en autoluw openbaar gebied. Zoals beschreven bij argument 1.4 zijn de collectieve parkeervoorzieningen alleen realiseerbaar als in de nieuwe woonwijk betaald parkeren wordt ingevoerd. Hierdoor ontstaat mogelijk uitwijkgedrag met parkeeroverlast in de schil als gevolg. Invoering van parkeerregulering kan bewoners en ondernemers in de schil beschermen tegen deze parkeeroverlast. Een alternatief is dat in de nieuwe woonwijk niet wordt gekozen voor betaald parkeren. Dat zou betekenen dat er geen haalbare business case mogelijk is om de collectieve parkeervoorzieningen te realiseren. Er moet dan gekozen worden voor alternatieve wijze van parkeren, zeer waarschijnlijk op maaiveld. Dat betekent dat het Ontwikkelkader niet gerealiseerd kan worden en ingrijpend moet

Pagina 11 van 18

Raadsvoorstel, Onderwerp: Parkeren Het Ambacht zaaknummer 2193092

worden gewijzigd. Het is binnen dit alternatief niet mogelijk om de benodigde verdichting en woningaantallen te halen, waaraan de gemeente zich middels de WBI (WoningBouw Impuls) subsidie jegens het rijk en de provincie heeft verplicht. Ook kan de groene en autoluwe kwaliteit van het openbare gebied niet worden gerealiseerd. Een ander alternatief is dat in de schil geen parkeerregulering wordt ingevoerd. De bewoners en ondernemers in de schil zijn dan niet beschermd tegen eventueel uitwijkgedrag van parkeerders vanuit Het Ambacht. Zonder parkeerregulering in de schil zal de parkeeroverlast verder toenemen en zal er minder gebruik worden gemaakt van de parkeerhubs in de nieuwe woonwijk. Kanttekeningen 1.1 Het Ambacht is de eerste woonwijk in Veenendaal waar betaald parkeren wordt ingevoerd. Omdat niet eerder betaald moest worden voor parkeren in een woonwijk, zijn de effecten niet geheel te overzien. De parkeertarieven moeten enerzijds hoog genoeg zijn om een substantieel deel van de kosten te dekken, maar mogen niet afschrikken om in Het Ambacht te willen wonen. 1.2 De besluiten moeten nog juridisch uitgewerkt worden.

Juridisch is het van belang om vast te stellen wat met het oog op parkeren moet worden opgenomen in anterieure overeenkomsten met projectontwikkelaars, het omgevingsplan Het Ambacht, de notitie parkeernormen Veenendaal 2020 (met herziening 2023), de parkeerverordening, de verordening parkeerbelasting, het aanwijzingsbesluit betaald - en vergunninghouder parkeren gemeente Veenendaal en de eventuele regels voor een nieuw mobiliteitsfonds. 2.1 De financiële impact voor de gemeente is relatief groot. De realisatie 5 à 6 hubs voor of door de gemeente zorgt ervoor dat de gemeente zelf de regie kan voeren, maar ook dat zij zelf hier risicodragend in investeert. Om inzicht te geven in en vanwege de mogelijke impact die het kan hebben op de gemeentefinanciën wordt de raad het bedrijfsplan parkeeropgave Het Ambacht aangeboden. Dit bedrijfsplan laat een sluitende begroting zien, al is een projectbegroting onderhevig aan diverse risico's die het exploitatieresultaat kunnen beïnvloeden. Ook wordt in het bedrijfsplan vastgesteld wat de bijdrage van een ontwikkelaar is bij de afkoop van een parkeerplaats. Met deze vaststelling, die vervolgens ook opgenomen wordt in de nog vast te stellen Omgevingsplan, wordt invulling gegeven aan het wettelijke kostenverhaal. Tevens wordt inzicht gegeven in hoe de beheerlasten zich zullen ontwikkelen nadat de (parkeer)hubs in gebruik worden genomen.

Hierbij dient opgemerkt te worden dat voorliggend voorstel nog geen investeringsbesluit is. Dit besluit volgt, mede met een verdere uitwerking, naar verwachting begin 2026. Ook moet opgemerkt worden dat er een ingroei mogelijk is. Niet alle hubs worden gelijktijdig gerealiseerd. Bijsturing in de loop der jaren blijft mogelijk. 2.2 Het bouwsysteem voor de hubs is op- en af te toppen, maar het is nog onduidelijk hoe een eventuele optopping in de toekomst moet worden gefinancierd. In het bedrijfsplan parkeeropgave Het Ambacht is toegelicht hoe de dekking van de investeringskosten en jaarlijkse lasten is opgebouwd. Dit betreft de dekking van de kosten voor de nieuw te bouwen garages. Bij optopping is het niet vanzelfsprekend dat alle kostendragers ingezet kunnen worden. In de uitwerking van het bedrijfsplan zal hiervoor een voorstel worden uitgewerkt. 2.3 Tijdens de participatiebijeenkomsten is door sommige bezoekers aangegeven dat zij interesse hebben in een parkeerplaats in de nieuwe woonwijk. Het uitgangspunt voor het parkeersysteem van de nieuwe woonwijk Het Ambacht is, dat op de beschikbare parkeerplaatsen alleen bewoners, werkers en bezoekers van de nieuwe woonwijk

Pagina 12 van 18

Raadsvoorstel, Onderwerp: Parkeren Het Ambacht zaaknummer 2193092

parkeren. Op basis van dit uitgangspunt is het bedrijfsplan parkeeropgave Het Ambacht opgezet: er is dekking voor zowel de investerings- als de exploitatiekosten. Geïnteresseerde parkeerders van buiten de woonwijk zullen mee moeten in het betaalde parkeerregime. In de parkeerhubs betalen zij dan in principe de bezoekerstarieven. Indien men een parkeerplaats wil aanschaffen, kan dat niet in de parkeerhub. Hier zijn immers uitsluitend openbare parkeerplaatsen beschikbaar. Men zal dan een plek in een parkeerdek moeten kopen bij één van de projectontwikkelaars. Er is niet onderzocht hoe groot de groep belangstellenden is. Dit voorstel voorziet derhalve niet in die mogelijkheid. Bij de verdere uitwerking van het bedrijfsplan kan een enquête worden uitgezet onder de bewoners van de omliggende woonwijken hoeveel belangstelling er is voor aankoop van een parkeerplaats in de nieuwe woonwijk. Op basis hiervan kan eventueel ook overwogen worden om toch extra parkeerplaatsen in de hubs te realiseren. Hiervoor zijn dan wel aanvullende financiële afspraken met deze bewoners / gebruikers nodig. 3.1 Omwonenden en ondernemers maken zich zorgen over de effecten van betaald parkeren in Het Ambacht op hun situatie. In de participatiebijeenkomsten en reactieformulieren zijn uiteenlopende zorgen geuit over de invoering van betaald parkeren in Het Ambacht.

De aard en intensiteit van deze zorgen verschillen sterk per straat en situatie. Bewoners maken zich zorgen over de al bestaande parkeerdruk, die op diverse plekken als problematisch wordt ervaren. Met name ervaren mensen regelmatig te hoge parkeerdruk door bezoekers aan de moskee. Men vreest dat invoering van betaald parkeren in de nieuwe woonwijk leidt tot extra druk in omliggende straten, als gevolg van uitwijkgedrag vanuit Het Ambacht en doordat bezoekers aan de moskee niet meer gratis in Het Ambacht kunnen parkeren. Ook worden knelpunten genoemd zoals parkeeroverlast in de avonduren, onveilig geparkeerde voertuigen en een tekort aan plekken voor bewoners, bezoekers en hulpdiensten. Daarnaast leven er zorgen over de kosten van parkeren als in de woonstraten betaald parkeren wordt ingevoerd. Er is onder meer gevraagd om gratis of betaalbare parkeervergunningen, het kosteloos beschikbaar stellen van parkeergarages en het vastzetten van de tarieven voor een bepaalde periode. Ondernemers maken zich met name zorgen over de bereikbaarheid van hun zaak voor klanten, cliënten en leveranciers. Zij vrezen omzetverlies als vrij parkeren verdwijnt. Ook de beperkte parkeertijd, de beschikbaarheid van parkeerplekken tijdens piekmomenten en de onduidelijkheid over vergunningen voor medewerkers en bezoekers baren zorgen.

Ondernemers met een eigen parkeerterrein vrezen dat hun terrein bij invoering van regulering gebruikt zal worden door derden, waardoor zij mogelijk extra kosten moeten maken voor afsluiting en handhaving. De bereikbaarheid van voorzieningen, zorginstellingen en winkels is een zorg van alle groepen. Daarnaast is er aandacht gevraagd voor handhaving en maatwerkoplossingen voor specifieke doelgroepen. De bij argument 3.5. geadviseerde parkeerregulering - in de vorm van betaald parkeren met parkeervergunningen - biedt voldoende mogelijkheden om de meeste zorgen, via maatwerk en flexibiliteit op bepaalde plekken en tijdstippen, weg te nemen. Zo is het bijvoorbeeld mogelijk om op plekken waar winkels / bedrijven zitten met veel klantbezoek een blauwe zone in te stellen. Er kan ook gevarieerd worden met tijden waarop betaald moet worden. Voor ondernemers, sportverenigingen en ook VVE’s met een eigen parkeerterrein kan gezamenlijk naar maatwerk worden gezocht om de parkeerterreinen optimaal te beschermen. Over deze punten en ook over de (betaling van de) kosten voor bewoners- en ondernemersvergunningen worden in de verdere uitwerking van de parkeerregulering voorstellen gedaan aan de raad. 4.1 Deelmobiliteit is nog niet heel succesvol in Veenendaal. Door een wisselwerking tussen beperkte interesse en beperkt aanbod komt deelmobiliteit tot nu toe in Veenendaal niet goed van de grond.

Vooral door een combinatie van onbekendheid en populariteit

Pagina 13 van 18

Raadsvoorstel, Onderwerp: Parkeren Het Ambacht zaaknummer 2193092

van de eigen auto is de acceptatie van deelvervoer laag. Alleen door een met aanbieders en ontwikkelaars gecoördineerde aanpak in nieuwe woongebieden kan de acceptatie -zeker voor de nieuwe bewoners- worden vergroot. Voor Het Ambacht wordt daarom een aanpak voorgesteld waarbij we niet volgens de gebruikelijke ratio deelauto’s neerzetten, maar dit in nauw overleg met de deelvervoer-aanbieders doen op basis van vraag en behoefte van bewoners. Dit draagt bij aan een succesvolle uitrol. 5.1 Aan een systeem met pick-up points en pakketwanden zijn kosten verbonden. Invoering van een pakketservice voor Het Ambacht is niet gratis. Er moet een pick-up point worden ingericht en bemenst, pakketwanden geïnstalleerd, bakfietsen worden aangeschaft etc. De kosten van een dergelijke service moeten worden gedekt. Er zijn voorbeelden van dergelijke systemen waarin kosten worden gedekt uit enerzijds een (relatief beperkte) maandelijkse bijdrage per woning (of onderneming) en anderzijds kostenbesparingen van bezorgdiensten door efficiëntere afhandeling van pakketbezorging in de wijk. Pakketbezorgers hoeven immers niet de “last mile" (vaak het duurste onderdeel van pakketbezorging) af te leggen en kunnen pakketten gebundeld afleveren bij een pickup point. Vaak is er wel een noodzaak van voorinvesteringen (inrichten pick-up point) en is sprake van aanloopverlies.

In de businesscase Toegankelijkheid wordt de invulling van de pakketbezorging in samenhang met de toegankelijkheid van het autovrije binnengebied in het Ambacht verder uitgewerkt. Participatie Voor parkeerregulering in de schil is op niveau 3 (Verdiepen) geparticipeerd. Bewoners van de omliggende wijken, ondernemers en sportverenigingen konden tijdens de bijeenkomsten in februari en maart hun vragen stellen, zorgen uiten en ideeën delen. In totaal hebben 289 mensen deze bijeenkomsten bezocht. We hebben 155 ingevulde vragenformulieren ontvangen. Uit de ingevulde vragenformulieren blijkt dat ruim 80% van de respondenten kiest voor een vorm van parkeerregulering met parkeervergunningen voor bewoners / ondernemers in de schil (vormen 2 en 3). Van deze groep geeft 52% de voorkeur aan om het vergunningshoudersparkeren te combineren met betaald parkeren voor bezoekers (vorm 3). Dit wordt dan ook voorgesteld in dit raadsvoorstel. Bijna 50% van de voorstanders van invoering van parkeervergunningen gaf aan dat deze parkeervergunningen voor bewoners en ondernemers in de schil gratis moeten worden verstrekt. Afhankelijk van de keuze van de raad, worden de voorstellen verder uitgewerkt. Dan wordt gekeken naar details als handhavingstijden, straten en parkeerplaatsen waar parkeerregulering wordt ingevoerd, tarieven voor betaald parkeren en voor parkeervergunningen.

Maar ook naar de kosten van de parkeervergunningen, wie de rekening betaalt en de wijze waarop de regulering wordt ingevoerd (direct, geleidelijk of geleidelijk in de periode van een aantal jaar) en in welk gebied en gedurende welke tijden de regulering van kracht wordt. Hierover wordt in het vierde kwartaal opnieuw geparticipeerd. In argument 3.4 is ingegaan op de resultaten van de participatie en in bijlage 4 zijn de verslagen van het verloop van de participatiebijeenkomsten opgenomen. Wat betekent dit besluit voor inwoners? Toekomstige bewoners van de nieuwbouwwijk Het Ambacht moeten betalen voor een parkeerplek of parkeerrecht. Bewoners in de straten rondom Het Ambacht, krijgen te maken met parkeerregulering. Wat de impact hiervan precies is, wordt pas echt duidelijk bij de verdere uitwerking van de voorstellen. Aanpak / uitvoering Na het besluit van de raad over dit voorstel zal de business case Parkeren Het Ambacht verder worden uitgewerkt. De business case bestaat uit 4 delen: 1. Het bedrijfsplan parkeeropgave Het Ambacht in de nieuw woonwijk.

Pagina 14 van 18

Raadsvoorstel, Onderwerp: Parkeren Het Ambacht zaaknummer 2193092

2. De business case parkeerregulering in de schil; 3. De business case deelmobiliteit; 4. De business case toegankelijkheid. 1. Het bedrijfsplan parkeeropgave Het Ambacht in de nieuw woonwijk. Hierin worden definitieve voorstellen gedaan voor de dekking van de kosten middels bijdragen van ontwikkelaars aan het parkeren, parkeertarieven per uur en de kosten voor vergunningen voor bewoners- en ondernemers. Er wordt een projectteam opgericht dat een programma van eisen opstelt voor de parkeergebouwen en een ontwerp, een begroting en een planning maakt van het eerste parkeergebouw. Dit projectteam werkt ook de rollen van de gemeente als ontwikkelaar, eigenaar, exploitant en beheerder van openbare parkeervoorzieningen verder worden uit (zie figuur onder) in termen van organisatie, financiën en compliance.

Figuur. Rollen parkeeropgave. In het Ontwikkelkader Het Ambacht werden deze rollen al genoemd, maar nog geen uitspraak gedaan over de invulling. In het bedrijfsplan wordt, samengevat, het volgende voorstel gedaan: • Beleidsmaker: als opsteller van het bedrijfsplan parkeeropgave Het Ambacht, de parkeernormering en tariefstelling. • Ontwikkelaar: als financier en ontwikkelaar, maar niet als bouwer. Dit wordt uitbesteed aan een kundige marktpartij. • Eigenaar: als eigenaar van alle openbare parkeerplaatsen in de parkeerhubs en op straat. • Exploitant: via eigen gemeentelijke of nieuw aan te besteden parkeerbedrijf openbare en parkeerplaatsen exploiteren. Geen exploitatie van privé plaatsen. • Beheerder: i.v.m. continuïteit en risicobeperking onder brengen bij gemeentelijke of uit te besteden aan een nieuwe parkeerbeheerorganisatie. In het Bedrijfsplan parkeeropgave Het Ambacht worden deze rollen verder toegelicht. 2. Business case parkeerregulering in de schil. De bouw van de nieuwe woonwijk Het Ambacht vindt fasegewijs plaats tussen 2025 en 2035. Dat geldt dus ook voor de bouw van de parkeergebouwen. Niet alles wordt direct gebouwd. Per fase wordt op basis van de parkeernormen een parkeerbalans gemaakt die op zichzelf klopt en binnen het deelgebied zelf functioneert. Voor het eerste deelproject, De Nijverheid, is dit reeds gedaan.

Het voorstel is om direct na oplevering en ingebruikname van het eerste deelproject de Nijverheid (naar verwachting begin 2027) de gekozen parkeerregulering in te voeren in het gehele gebied van de nieuwe woonwijk Het Ambacht en in de schil. Dat betekent dat in ook in de delen van Het Ambacht waar nog bedrijven functioneren voor het parkeren in het openbare gebied betaald moet gaan worden.

Pagina 15 van 18

Raadsvoorstel, Onderwerp: Parkeren Het Ambacht zaaknummer 2193092

Ook particuliere parkeerterreinen in Het Ambacht en in de schil (bij bedrijven en wooncomplexen) moeten vanaf dat moment beschermd worden tegen mogelijk uitwijkgedrag. Na dit raadsbesluit zal in de tweede helft van 2025 worden uitgewerkt hoe dit precies zal worden ingevuld. Het raadsbesluit over de vorm van parkeerregulering in de schil zal ook in de tweede helft van 2025 worden uitgewerkt. Daarbij worden de volgende punten bepaald: • Het exacte gebied waar parkeerregulering wordt ingevoerd; • De exacte vorm van regulering per straat / locatie; • De tijdstippen en dagen waarop de regulering geldt; • De exacte invoeringsdatum van de parkeerregulering; • Indien wordt gekozen voor vergunningparkeren: o de kosten voor het invoeren van vergunningparkeren en de jaarlijkse kosten om het systeem in stand te houden; o wie deze kosten voor zijn / haar rekening neemt; o indien dat de gemeente is, of er sprake is van een overgangsperiode; o indien dat bewoners / ondernemers zijn: de (jaarlijkse) tarieven voor het verkrijgen van een vergunning; o wie in aanmerking komt voor het verkrijgen van een vergunning; o het maximaal aantal vergunningen per adres / persoon / bedrijf; o de bezoekersregeling: maximaal aantal uren gratis parkeren voor bezoekers per adres.

• Indien, aanvullend op vergunningparkeren, wordt gekozen voor betaald parkeren: o de kosten voor het invoeren van betaald parkeren en de jaarlijkse kosten om het systeem in stand te houden; o de parkeertarieven. 3. De business case deelmobiliteit. Parallel aan dit raadsvoorstel over het parkeren in en om Het Ambacht wordt op 3 juli aan de raad een raadsvoorstel Aanpak Deelmobilteit Veenendaal voorgelegd. Hierin is opgenomen dat in 2026 een aanbesteding deelvervoer plaatsvindt voor het Ambacht. Aan de hand van het raadsvoorstel Aanpak Deelmobiliteit en de opzet van de aanbesteding zal de business case verder worden uitgewerkt. 4. De business case toegankelijkheid. In de tweede helft van 2025 wordt verder invulling gegeven aan keuzes die te maken hebben met toegankelijkheid van het autoluwe binnengebied van Het Ambacht: • De wijze van en de plekken voor de (fysieke) afsluiting van de toegangen tot het binnengebied; • Ontheffingsregeling voor toegankelijkheid (welke doelgroepen, eventuele venstertijden); • Inrichting van laad- en losplekken in het binnengebied; • Het inrichten van (een) pick-up point(s) en pakketwanden en vooral ook de organisatie en financiering van de pakketbezorging in de nieuwe woonwijk. Hiervoor wordt een aparte business case opgezet.

Tenslotte wordt na het raadsbesluit in de tweede helft van 2025 een voorstel uitgewerkt voor monitoring van het parkeersysteem in en om Het Ambacht. Vanaf het begin zal worden gemeten of het systeem functioneert, waar eventueel knelpunten ontstaan en waar moet worden bijgestuurd. De volgende mogelijkheden voor bijsturing zijn voorhanden: • In Het Ambacht:

Pagina 16 van 18

Raadsvoorstel, Onderwerp: Parkeren Het Ambacht zaaknummer 2193092

•

o indien er een tekort aan parkeerplaatsen is: meer parkeerplaatsen bijbouwen in de volgende fase of optoppen van parkeergebouwen; o indien er een overschot aan parkeerplaatsen is: minder parkeerplaatsen bijbouwen in de volgende fase of aftoppen of herbestemmen van parkeergebouwen. In de schil: o Indien de parkeerdruk toeneemt al of niet door uitwijkgedrag: wijzigingen in de parkeerregulering, bijvoorbeeld door het vergroten / verkleinen van het reguleringsgebied, wijzigen van de reguleringsvorm, wijzigen van tarieven etc.

De uitwerking van het raadsbesluit wordt opnieuw ter besluitvorming voorgelegd aan de raad. Vóór de besluitvorming zal ook opnieuw participatie met de omgeving worden georganiseerd. Communicatie over dit besluit Parkeren is een zeer gevoelig onderwerp. We houden bewoners, ondernemers, sportverenigingen en andere betrokkenen dan ook goed op de hoogte. Na de participatiebijeenkomsten is er huis-aan-huis een brief verspreid met de uitkomsten van de participatie. De brief is ook naar de aanwezigen die zich digitaal hebben aangemeld gemaild. In de brief hebben we daarnaast het verdere besluitvormingsproces omschreven en aangegeven waar mogelijkheden liggen voor betrokkenen om bijvoorbeeld in te spreken. We hebben aangegeven dat we na de raadsvergadering in juli wederom een brief versturen over het genomen besluit en meer informatie over de mogelijkheden om mee te praten. Evaluatie Na besluit door de raad zal een systeem van monitoring en evaluatie worden uitgewerkt en aan de raad ter besluitvorming worden voorgelegd. Kosten, baten, dekking Voorliggend voorstel kent op dit moment nog geen directe kosten en opbrengsten. Er wordt nog geen investeringsbeslissing gevraagd. Zoals in de beslispunten is opgenomen wordt met dit voorstel het bedrijfsplan vastgesteld als basis voor het maken van de benodigde afspraken met de ontwikkelaars.