1. Ontwerpbegroting 2026-2029 en Jaarstukken 2024 Regio Foodvalley-raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL Zaaknummer Onderwerp

2237834 Ontwerpbegroting 2026-2029 en Jaarstukken 2024 Regio Foodvalley

Datum raadsvergadering

SCB 3 juli 2025

Programma

Burger & Bestuur

Inlichtingen bij

Else Veldhuis-Diermanse

Team

behandelaar Telefoonnummer E-mailadres

0318538537 else.veldhuis@veenendaal.nl

Aan de leden van de raad,

Beslispunten 1. Een zienswijze in te dienen bij het Dagelijks Bestuur van Regio Foodvalley ten aanzien van de aangeboden ontwerpbegroting 2026-2029 Regio Foodvalley, conform bijgevoegde brief. 2. Kennis te nemen van de jaarrekening 2024 Regio Foodvalley. Waarom naar de raad? Op grond van artikel 38 van de Gemeenschappelijke Regeling Regio Foodvalley (GR RFv) moet het Dagelijks Bestuur van de Regio Foodvalley (RFv) jaarlijks voor 15 april de ontwerpbegroting aanbieden aan de raden. Het Dagelijks Bestuur (DB) zendt met de ontwerpbegroting ook de voorlopige jaarrekening mee. De raden kunnen bij het DB hun zienswijze over de ontwerpbegroting naar voren brengen. Het DB voegt de commentaren waarin deze zienswijze is vervat bij de begroting, zoals deze aan het Algemeen Bestuur (AB) wordt aangeboden. Inleiding Zoals vastgelegd in de GR RFv zendt het DB van de RFv jaarlijks voor 15 april de ontwerpbegroting toe aan de raden. Met deze ontwerpbegroting zendt het DB ook de voorlopige jaarrekening aan de raden van de RFv (artikel 38 en 42 van de GR RFv). Het DB zendt de door het AB vastgestelde begroting vervolgens binnen twee weken na de vaststelling, en in ieder geval vóór 15 september aan Gedeputeerde Staten. De ontwerpbegroting is opgebouwd langs drie hoofdonderdelen: 1. De kosten die gemoeid zijn met het regiobureau (inclusief kosten programmamanagers) 2.

De kosten voor het mobiliteitsfonds 3. De kosten voor de inhoudelijke programma’s

Pagina 1 van 7

Raadsvoorstel, Onderwerp: Ontwerpbegroting 2026-2029 en Jaarstukken 2024 Regio Foodvalley zaaknummer 2237834

De zienswijze die raden over de ontwerpbegroting naar voren kunnen brengen, betreft de kosten die betrekking hebben op het regiobureau. Het regiobureau ondersteunt het gemeentelijke samenwerkingsband en de triple helix samenwerking. De kosten die betrekking hebben op de programma’s Verantwoorde Groei en Toekomstbestendige Economie worden in de lokale begroting opgenomen. Samenvatting De nu voorliggende ontwerpbegroting 2026-2029 RFv is gebaseerd op de beleidsarme kaderbrief 2026-2029. Het AB van de RFv heeft de ontwerpbegroting 2026-2029 en de jaarrekening 2024 van de RFv onlangs aan de colleges van B&W aangeboden met het verzoek de ontwerpbegroting voor eventuele zienswijzen voor te leggen aan de raden en de jaarrekening ter informatie aan de raden aan te bieden. De inhoud van de kaderbrief is vrijwel één-op-één in de ontwerpbegroting 2026-2029 van de RFv overgenomen. De nieuwe strategische agenda Regio Foodvalley ‘Onderneemt natuurlijk!’ wordt momenteel vertaald naar een werkprogramma. Er vinden gesprekken plaats over de invulling van de programma’s, de verdeling van middelen (op basis van de 0-lijn) en het inzetten van capaciteit. Dan wordt ook duidelijk wat de inzet van de verschillende gemeenten zal zijn op de 8 thema’s binnen de twee programma’s: 1) Toekomstbestendige economie en 2) Verantwoorde groei.

Deze inhoudelijke vertaling heeft een directe relatie met de beschikbare middelen. Als uitgangspunt van deze financiële ontwerpbegroting gelden de bedragen die opgenomen zijn in de vastgestelde begroting 2025. Deze bedragen zijn met de CPB-indexatie van 4% doorgetrokken. Zoals aangegeven in de kaderbrief 2026-2029 staat Regio Foodvalley voor financiële uitdagingen vanaf het jaar 2026. Deze uitdagingen zijn voor het jaar 2026 met incidentele middelen dichtgelegd. Voor 2027 en verder wordt momenteel een voorstel voor structurele dekking uitgewerkt. Dit voorstel zal worden verwerkt in de kaderbrief 2027-2030 die begin 2026 aan de raden voor wensen en bedenkingen wordt voorgelegd. De jaarrekening 2024 wordt ter informatie aangeboden. De jaarrekening 2024 heeft een goedkeurende verklaring van de accountant. Beoogd resultaat Een vastgestelde meerjarenbegroting 2026-2029 van de Regio Foodvalley met als doel financiële borging van uitvoering van de strategische agenda. Proceshistorie en eerdere besluitvorming - Bij het bespreken van de ontwerpbegroting 2025-2028 op 20 juni 2024 (documentnummer 2155393) is de kanttekening gemaakt te zoeken naar alternatieve financieringsmogelijkheden voor de programma’s. Het Dagelijks Bestuur RFv heeft toen voorgesteld dat er een stelpost komt voor de € 458.000,- extern te financieren vanaf 2026.

De reden was dat het belangrijk is dat ondernemers, onderwijs en provincies ook hun financiële bijdrage gaan leveren aan de programma’s. Er is nog niet eerder een besluit genomen door de raad met betrekking tot de ontwerpbegroting RFv 2026-2029. De kaderbrief RFv 2026-2029 is in januari 2025 ter informatie aangeboden omdat deze beleidsarm was. In de RIB2025.02 Kaderbrief en VG rapportage Regio Foodvalley v3 en in de kaderbrief zelf staat vermeld dat ook de begroting 2026-2029 RFv beleidsarm zal zijn. Argumenten

Pagina 2 van 7

Raadsvoorstel, Onderwerp: Ontwerpbegroting 2026-2029 en Jaarstukken 2024 Regio Foodvalley zaaknummer 2237834

1.1 De ontwerpbegroting 2026-2029 RFv wijkt niet noemenswaardig af van de kaderbrief 20262029 RFv. De ontwerpbegroting 2026-2029 is gebaseerd op de beleidsarme kaderbrief 2026-2029 die de raad in januari 2025 via het college heeft ontvangen. De kosten voor het regiobureau wijken in de ontwerpbegroting niet noemenswaardig af van de kosten zoals opgenomen in de kaderbrief (verschil van € 1940). 1.2 In de ontwerpbegroting 2026-2029 RFv is voor 2026 de 0-lijn aangehouden. Als uitgangspunt van deze financiële ontwerpbegroting gelden de bedragen die opgenomen zijn in de vastgestelde begroting 2025. Deze bedragen zijn met een indexatie van 4% doorgetrokken. Zoals aangegeven in de kaderbrief 2026-2029 staat RFv voor financiële uitdagingen vanaf het jaar 2026. Deze uitdagingen zijn voor het jaar 2026 met incidentele middelen dichtgelegd. Daarnaast hebben we ook te maken met het zogenoemde ravijnjaar. Het AB heeft daarom het besluit genomen om voor 2026 de 0-lijn aan te houden. 1.3 Er is nog geen structurele dekking voor uitvoering van de Strategische Agenda. Voor 2027 en verder wordt momenteel een voorstel voor structurele dekking uitgewerkt. Dit voorstel zal worden verwerkt in de kaderbrief 2027-2030 die begin 2026 aan de raden voor wensen en bedenkingen wordt voorgelegd.

Het jaar 2025 is een overgangsjaar waarin de huidige strategische agenda wordt afgerond en de nieuwe strategische agenda wordt vastgesteld. Er wordt momenteel gewerkt aan de vertaling van de nieuwe strategische agenda naar een werkprogramma 2026-2030. Er vinden nog volop gesprekken plaats over de invulling van de programma’s, de verdeling van middelen (op basis van de 0-lijn) en het inzetten van capaciteit. Dan wordt ook duidelijk wat de inzet van de verschillende gemeenten zal zijn op de 8 thema’s binnen de twee programma’s: 1) Toekomstbestendige economie en 2) Verantwoorde groei. 1.4 De ontwerpbegroting 2026-2029 RFv geeft een duidelijk overzicht van de benodigde uitgaven van de gemeenten van de Regio Foodvalley. De ontwerpbegroting geeft inzicht in de relatie inzet en middelen en geeft een helder overzicht in baten en lasten. De gemeentelijke bijdrage is uitgesplitst voor de drie onderdelen: Regiobureau, Mobiliteitsfonds en Strategische Agenda. Dit is overeenkomstig de opzet uit de vastgestelde kaderbrief 2026-2029. Het Mobiliteitsfonds is met ingang van 2014 ingevoerd. Dit fonds heeft als doel de financiële middelen die (individuele) gemeenten beschikbaar stellen voor de uitvoering van infrastructurele werken te bundelen. Het fonds maakt regionale verkeers- en vervoersprojecten mogelijk die anders niet, vertraagd of versoberd uitgevoerd zouden worden.

Bij de start van het Mobiliteitsfonds is overeengekomen dat deelnemende gemeenten jaarlijks een bedrag van één euro per inwoner in dit fonds storten, waarbij er jaarlijks een (geringe) prijsindexatie conform de Consumentenprijsindex plaatsvindt. De kosten die betrekking hebben op de programma’s Toekomstbestendige Economie en Verantwoorde Groei worden in de lokale begroting opgenomen. Om zowel colleges als raden een totaalbeeld te geven zijn deze kosten in potlood opgenomen in deze ontwerpbegroting. Het gaat voor 2026 om een conceptverdeling omdat er nog volop gesprekken plaatsvinden over de inzet op deze programma’s en de keuzes die daarbij horen.

Pagina 3 van 7

Raadsvoorstel, Onderwerp: Ontwerpbegroting 2026-2029 en Jaarstukken 2024 Regio Foodvalley zaaknummer 2237834

2.1 Door kennis te nemen van de jaarrekening 2024 wordt invulling gegeven aan artikel 42 van de GR RFv, dat stelt dat het DB jaarlijks vóór 15 april aan de raden van de deelnemende gemeenten de voorlopige jaarrekening van het voorgaande jaar zendt. Met overlegging van de jaarrekening 2024 legt het DB aan het AB verantwoording af over het gevoerde bestuur over het begrotingsjaar 2024. De jaarrekening betreft alle baten en lasten van de regio. Het AB stelt de jaarrekening vast in het jaar volgend op het begrotingsjaar. De jaarrekening 2024 heeft een goedkeurende verklaring van de accountant. De jaarrekening laat een positief exploitatieresultaat zien van € 1.182.538. Dit wordt met name veroorzaakt door de rente-inkomsten op schatkistbankieren. Een groot deel hiervan heeft betrekking op de ontvangen SPUK-gebiedsgelden. Het DB heeft besloten om het exploitatietekort van 2026 incidenteel te dekken. De beschikbare weerstandscapaciteit is, na resultaatbestemming, voldoende om de risico’s van Regio Foodvalley te kunnen opvangen. Voorgesteld wordt om het restant van het resultaat over 2024 ad € 189.418 in 2025 terug te storten naar de gemeenten op basis van de inwoneraantallen per 1 januari 2025. De algemene reserve komt dan weer uit op € 461.718. Om dit besluit uit te voeren worden er in dit voorstel twee reserves ingesteld en gevuld met de betreffende middelen.

Alternatieven Veenendaal is deelnemer van de GR RFv en heeft zich verbonden aan de afspraken zoals gemaakt in de Strategische Agenda 2026-2030. De raad kan ervoor kiezen om geen, een andere of aanvullende zienswijze in te dienen. De jaarrekening 2024 wordt, zoals gebruikelijk, ter kennisname aangeboden. Kanttekeningen 1.1 Er wordt nog gewerkt aan oplossingsrichtingen voor de financiële uitdagingen. Zoals in argument 1.3 staat verwoord heeft RFv vanaf 2026 een aantal financiële uitdagingen. Voor 2027 en verder wordt momenteel een voorstel voor structurele dekking uitgewerkt. Dit voorstel zal worden verwerkt in de kaderbrief 2027-2030 die begin 2026 aan de raden voor wensen en bedenkingen wordt voorgelegd. Afhankelijk van het voorstel voor structurele dekking wordt duidelijk wat dit gaat betekenen voor de uitvoering van de strategische agenda. 1.2 RFv hanteert een andere indexeringssystematiek dan de gemeente Veenendaal. De raad heeft bij de behandeling van de Programmabegroting 2025 besloten om met ingang van 2026 in onze gemeentelijke begroting de budgetten te indexeren conform de pbbp- systematiek. Regio Foodvalley hanteert de consumentenprijsindex. Wat het hanteren van verschillende indexeringsystematieken betekent voor de meerjarenraming is op dit moment nog onduidelijk. Het AB hanteert als uitgangspunt om de 0-lijn vast te houden in de begroting.

Participatie Het AB van de RFv heeft de ontwerpbegroting 2026-2029 RFv besproken en vastgesteld in zijn vergadering van 4 april 2025. Vervolgens is de ontwerpbegroting door het regiobestuur aangeboden aan de colleges om voorgelegd te worden aan de raden. Op 16 april 2025 heeft een raadsinformatieavond plaatsgevonden met als doel de raden mee te nemen in - onder andere- de ontwikkelingen met betrekking tot de financiële uitdagingen van RFv en inhoudelijke vertaalslag van de strategische agenda 2026-2030.

Pagina 4 van 7

Raadsvoorstel, Onderwerp: Ontwerpbegroting 2026-2029 en Jaarstukken 2024 Regio Foodvalley zaaknummer 2237834

Wat betekent dit besluit voor inwoners? Het besluit heeft geen direct effect voor inwoners. RFv stelt zich ten doel oplossingen te bedenken voor belangrijke vraagstukken en deze toe te passen in de regio. De regio werkt zo aan een gezondere en duurzamere regio voor iedereen die in de regio woont, werkt en recreëert. De ambitie van RFv is om een regio te zijn waar de inwoners gezonder zijn, graag willen wonen, werken en leven. Een regio waar innoveren en circulair werken gewoon is. Door samen te werken met partners uit het onderwijs en ondernemers is er meer slagkracht en kan de RFv meer bereiken. Indirect heeft het besluit daarmee wel effect voor inwoners. Aanpak / uitvoering Conform artikel 38 en 42 van de GR RFv zijn de colleges verzocht om de ontwerpbegroting 20262029 en jaarrekening 2024 ter inzage te leggen en algemeen verkrijgbaar te stellen, en hiervan openbaar kennis te doen. De stukken zijn door de griffie ter inzage gelegd zodra zij aan uw raad werden aangeboden. Het AB beraadslaagt over de jaarrekening niet eerder dan twee weken na de openbare kennisgeving. Uw besluit en de zienswijze op de ontwerpbegroting 2026-2029 RFv en jaarrekening 2024 worden aan het regiobestuur verzonden. Op 10 juni jl. heeft de raad de jaarlijkse ‘verantwoordingsdag’ georganiseerd.

Tijdens dit moment liet de raad zich informeren over de planning & control-stukken van de gemeente en de gemeenschappelijke regelingen, waaronder de GR RFv. Communicatie over dit besluit Communicatielijn In Regio Foodvalley werken ondernemers, onderwijs- en kennisinstellingen en overheden samen aan een veerkrachtige en aantrekkelijke regio voor bedrijven en inwoners. De regio draagt bij aan toekomstbestendige voedselvoorziening en combineert economische welvaart, fijne leefomstandigheden, gezondheid en natuurwaarden met elkaar. Regio Foodvalley is een regio van ondernemerschap en onderlinge verbinding. Als regio hebben we een nieuwe strategische agenda ontwikkeld. Voor de uitvoering van deze gezamenlijke Strategische Agenda is een begroting opgesteld, gebaseerd op de eerder vastgestelde kaderbrief. Evaluatie Conform art. 60 van de GR RFv wordt het algemene functioneren en de werkwijze van de regio iedere vier jaar geëvalueerd aan het begin van het kalenderjaar waarin algemene raadsverkiezingen in de gemeenten plaatsvinden. De jaarstukken bevatten zowel de jaarrekening als ook het jaarverslag. Het jaarverslag is de inhoudelijke verantwoording op de verschillende programma’s. Daarnaast wordt twee keer per jaar via de voortgangsmonitor de voortgang van programma’s en projecten gedeeld.

In mei wordt online gerapporteerd, aan het einde van het jaar wordt deze via een oplegger aangeboden aan de raden. Zie https://www.regiofoodvalley.nl/kennisbank/strategische-agenda/voortgang-strategische-agenda-2024. Kosten, baten, dekking Voor de kaderbrief geldt dat de berekening van de gemeentelijke bijdragen aan het regiokantoor 2026 is gebaseerd op de inwonersaantallen 1 januari 2024 (Veenendaal 18,28% van de regio). In de ontwerpbegroting is de bijgestelde bijdrage op basis van de inwonersaantallen per 1 januari 2025 opgenomen (Veenendaal 18,36% van de regio). De bijdragen aan de Strategische Agenda (programma’s) volgen dezelfde berekeningssystematiek. Een uitzondering wordt gemaakt voor het

Pagina 5 van 7

Raadsvoorstel, Onderwerp: Ontwerpbegroting 2026-2029 en Jaarstukken 2024 Regio Foodvalley zaaknummer 2237834

thema landelijk gebied. Daar vindt doorbelasting plaats op basis van het aantal landbouwbedrijven en de systematiek 20% aandeel inwoners en 80% aandeel landbouwbedrijven. Er vinden op korte termijn gesprekken plaats met de gemeenten Putten en Bunschoten over hun deelname aan de thema’s food en landelijk gebied. De bedragen in deze ontwerpbegroting zijn nog op basis van afspraken uit de Strategische Agenda 2020-2025. Tabel 3.8 uit de ontwerpbegroting laat de bijdragen zien per gemeente voor de drie verschillende onderdelen voor 2026.

In onderstaande tabel is de vergelijking tussen de kaderbrief 2026-2029 en de ontwerpbegroting 2026-2029 weergegeven voor Veenendaal naar kostensoorten. Kostensoort

Kaderbrief

Ontwerpbegroting

Inwonerbijdrage regiobureau (incl. programmamanagement) en Economic Board

€ 426.088

€ 428.028

Strategische Agenda (programma’s)

€ 218.547

€ 220.019

Mobiliteitsfonds

€ 77.514

€ 77.867

€ 722.149 (10,78 p/inw.)

€ 725.914 (10,32 p/inw.)

Totaal

Inwonertal Veenendaal: kaderbrief ( 1-1-2024: 69.440/ 18,28 % van totaal RFv) versus begroting (1-1-2025: 70.339 (18,36 % van totaal RFv)

In de gemeentelijke begroting 2025 is voor de jaarschijf 2026 een bedrag begroot van € 725.914. Hiermee is voldoende dekking binnen de gemeentelijke begroting 2026 voor de bijdrage aan Regio Foodvalley 2026. De kosten voor de RFv zijn structureel in de meerjarenraming opgenomen. Als uitgangspunt van de ontwerpbegroting 2026-2029 RFv gelden de bedragen die opgenomen zijn in de vastgestelde begroting 2025 RFv. De meerjarenraming in de gemeentelijke begroting is gebaseerd op de vastgestelde begroting 2025 RFv.

Pagina 6 van 7

Raadsvoorstel, Onderwerp: Ontwerpbegroting 2026-2029 en Jaarstukken 2024 Regio Foodvalley zaaknummer 2237834

College van burgemeester en wethouders, verzonden namens

Sjoukje Deelstra secretaris

Gert-Jan Kats burgemeester

Bijlagen Raadsbesluit Ontwerpbegroting 2026-2029 Regio Foodvalley 1. Ontwerpbegroting 2026-2029 Regio Foodvalley d.d. 4 april 2025 2. Jaarstukken (Jaarverslag en Jaarrekening) 2024 Regio Foodvalley d.d. 4 april 2025 3. Aanbiedingsbrief regiobestuur Regio Foodvalley d.d. 4 april 2025 4. Brief zienswijze

Pagina 7 van 7