1. Ontwerpbegroting 2024 GGD regio Utrecht - raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL Raad Voorstelnummer Datum Onderwerp

22 juni 2023 2092403 9 mei 2023 Ontwerpbegroting 2024 GGD regio Utrecht

Agendapunt

Team

MOB

Programma

Inlichtingen bij Telefoonnummer E-mailadres

J.L.A. Vree 0318-538581 jantina.vree@veenendaal.nl

Aan de leden van de raad, Beslispunten 1. De zienswijze op de Ontwerpbegroting 2024 GGDrU te versturen zoals verwoord in bijgevoegde brief (bijlage 1); 2. De financiële gevolgen te verwerken in de Programmabegroting 2024 en Meerjarenraming 20252027; 3. Kennis te nemen van de Jaarrekening 2022 GGDrU (bijlagen 4 en 5); 4. Kennis te nemen van de Kerncijfers regio Veenendaal (bijlage 6). Waarom naar de raad? De raad kan op grond van artikel 44 lid 5 van de Gemeenschappelijke regeling van de GGDrU een zienswijze bij het Dagelijks Bestuur (DB) van de GGDrU naar voren brengen op de Kaderbrief 2024 en de Ontwerpbegroting 2024. Op de Kaderbrief 2024 heeft de raad reeds een zienswijze naar voren gebracht in maart 2023. Samenvatting Het DB van de GGDrU stelt de raad in de gelegenheid zijn eventuele zienswijze over de Ontwerpbegroting 2024 naar voren te brengen. De GGDrU werkt in de Ontwerpbegroting 2024 de uitgangspunten uit zoals deze geformuleerd zijn in de Kadernota 2024 GGDrU. De bijdrage voor 2024 is bepaald op € 3.160.530,- (zie GGDrU-ontwerpbegroting). In de zienswijze wordt aangegeven dat de gemeente Veenendaal begrip heeft voor de ontwikkelingen en vraag om extra financiering van de GGDrU.

Hoewel wij bestuurlijk zijn aangesloten via bijvoorbeeld de bestuursconferentie hadden wij ook ambtelijk eerder en beter geïnformeerd willen worden over de financiële impact van de Ontwerpbegroting 2024. Tevens wordt in de zienswijze aangegeven dat de gemeentelijke meerjarenraming op dit moment geen ruimte biedt om de financiële impact van de ontwerpbegroting GGDrU 2024 in zijn geheel op te kunnen vangen. Er wordt daarom verzocht om enkel de loon- en prijsindexering vast te stellen en met de deelnemende gemeenten in gesprek te gaan om zo tot gezamenlijke keuzes en afwegingen te komen. Dit biedt de gemeente onder andere ook de mogelijkheid om bij de behandeling van de programmabegroting een integrale afweging te maken.

Raadsvoorstel van, nr.

Inleiding Op 14 april jl. ontving de raad de Ontwerpbegroting 2024 GGDrU met het verzoek om een eventuele zienswijze naar voren te brengen (zie bijlage 2 voor de begeleidende brief). In bijlage 3 vindt u de Ontwerpbegroting 2024. In de extra uitgebreide begeleidende brief geeft het bestuur uitleg over de complexiteit van de begroting en de lichten ze de contextuele achtergrond van hun keuzes verder toe. De begroting is ingedeeld op basis van drie inhoudelijke pijlers waar op wordt gericht vanuit de regionale samenwerking: 1. Een gezonde en veilige leefomgeving 2. Kansrijk opgroeien 3. Langer gezond zelfstandig Daarnaast heeft de GGDrU de ambitie om een veerkrachtige organisatie te zijn en te blijven om te kunnen anticiperen op de uitdagingen van nu en de toekomst. Daarom is de volgende pijler toegevoegd: 4. Wendbare en vitale organisatie Verder wordt in de Ontwerpbegroting 2024 ingegaan op drie thema’s waar de GGD een extra financiering voor vraagt. In de afgelopen jaren heeft het bestuur de GGDrU gevraagd om zoveel mogelijk knelpunten en investeringen binnen de eigen begroting op te vangen. Dat is op dit moment niet meer haalbaar en daarom wordt voor de volgende onderwerpen aanvullende financiering gevraagd van gemeenten: 1. Arbeidsvoorwaarden - GGDrU als werkgever met voldoende aantrekkingskracht 2.

Informatievoorziening / informatietechnologie (IV/IT) - conform wettelijk eisen en ontwikkelingen 3. Jeugdgezondheidszorg (JGZ) - borging wettelijke taak signalering en screening De begroting wordt vastgesteld in de vergadering van het Algemeen Bestuur (AB) van 5 juli 2023. De raad wordt gevraagd voor deze datum een eventuele zienswijze naar voren te brengen. Beoogd resultaat Een goed functionerende GGD in de regio Utrecht draagt bij aan de gezondheidsbescherming en gezondheidsbevordering van onze inwoners. Argumenten 1.1 De uitgangspunten van de kaderbrief 2024 GGDrU zijn op hoofdlijnen verwerkt in de Ontwerpbegroting 2024. In de kaderbrief staan de financiële en inhoudelijke uitgangspunten voor het jaar 2024 omschreven. In de ontwerpbegroting 2024 worden deze uitgangspunten financieel uitgewerkt. Op hoofdlijnen is dit conform de kaderbrief. 1.2 De ontwerpbegroting en de voor 2024 gevraagde bijdrage geven aanleiding om een zienswijze te geven

Raadsvoorstel van, nr.

In de kaderbrief 2024 zijn een aantal ontwikkelingen benoemd waarvoor extra financiering nodig is. Echter werd in de kaderbrief bij de genoemde ontwikkelingen nog geen concreet financieel kader geschetst danwel een indicatie gegeven van de mogelijke hoogte van de financiële impact. In de zienswijze wordt aangegeven dat de gemeente Veenendaal begrip heeft voor de ontwikkelingen en daarbij behorende vraag om extra financiering van de GGDrU. Echter had zij eerder en beter geïnformeerd willen worden over de financiële impact van de Ontwerpbegroting 2024. Onze gemeente wordt, net als andere gemeenten, de komende jaren geconfronteerd met financiële uitdagingen. Het is daarbij van belang om keuzes te baseren op een integrale afweging. De gemeentelijke meerjarenraming biedt op dit moment geen ruimte om de financiële impact van de ontwerpbegroting GGDrU 2024 in zijn geheel op te kunnen vangen. De gemeente verzoekt in de zienswijze de GGDrU dan ook om bij de begroting 2024 enkel de loonen prijsindexering vast te stellen. Aanvullend daarop wordt voorgesteld om in de komende maanden alsnog danwel nadrukkelijker met de in de gemeenschappelijke regeling deelnemende gemeenten in gesprek te gaan om zo tot gezamenlijke keuzes en afwegingen te komen. 1.3 Het bestuur heeft de laatste jaren strak gestuurd op inzet eigen middelen, tenzij niet anders meer mogelijk.

Er is in de afgelopen jaren van de GGDrU gevraagd een scherpe begroting neer te zetten, waarbij is gevraagd om geconstateerde financiële knelpunten en noodzakelijke investeringen zoveel als mogelijk binnen de eigen begroting op te vangen. De GGDrU heeft hier ook op ingezet. Daarbij is gesteld terug te komen naar de gemeenten wanneer dit echt niet meer haalbaar is. In de Ontwerpbegroting 2024 stelt de GGDrU dat dit punt nu bereikt is. Relevant om hierbij op te merken is de GGD Benchmarkrapportage: hieruit blijkt dat de inwonerbijdrage voor de in de GGDrU deelnemende gemeenten beduidend lager ligt dan het landelijk gemiddelde (€ 24,15 GGDrU versus € 30,11 landelijk gemiddelde). Hetzelfde geldt voor de inschaling van medewerkers, zo blijkt uit de Benchmark van Bureau Berenschot 2022. 1.4 De thema’s waarop extra financiering wordt gevraagd zijn herleidbaar naar de tendensen die spelen in de samenleving. Het verzoek voor extra financiering op de thema’s arbeidsvoorwaarden, informatievoorziening/ informatietechnologie (IV/IT) en Jeugdgezondheidszorg (JGZ) worden in de Ontwerpbegroting 2024 onderbouwd vanuit inhoudelijke urgentie en financiële noodzaak. Onder andere veranderende regelgeving in de Wet elektronische gegevensuitwisseling in de zorg en AVG zetten informatievoorziening extra onder druk.

Verder maakt de krapte op de arbeidsmarkt dat er door werkgevers extra stappen moeten worden gezet om personeel te werven en te behouden. Daarnaast leggen toenemende ziekteverzuimtrajecten en zorgen over mentale gezondheid van kinderen en jongeren druk op de JGZ en de wens de signaleringsfunctie te verbeteren. Hoewel we de geschetste ontwikkelingen herkennen en vanuit dat perspectief het verzoek tot extra financiering begrijpen, heeft de gevraagde extra financiering een stevige impact op het financieel meerjarenperspectief van onze gemeente. 2.1 Financiële verwerking vindt normaliter plaats binnen de gemeentelijke P&C Cyclus.

Raadsvoorstel van, nr.

De gemeentelijke financiële ontwikkelingen worden normaliter integraal afgewogen bij het vaststellen van de Programmabegroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027. In dit geval hebben de kosten betrekking op een Gemeenschappelijke Regeling: zie ook kanttekening 1.3. 3.1 Door de raad kennis te laten nemen van de Jaarstukken 2022 voldoet het college aan de actieve informatieplicht. GGDrU heeft het boekjaar 2022 afgesloten met een positief jaarresultaat van € 648.000,-. Dit is 0,35% ten opzichte van de totale lastenomvang van € 183.186.000,- inclusief mutaties in reserves. Het bedrag komt voort uit € 22.053.000,- lagere baten (inclusief mutaties in reserves) dan begroot en € 22.701.000,- lagere lasten in vergelijking met de begroting. Het (bruto) jaarresultaat over 2022 heeft voor € 330.000,- betrekking op de taak Jeugdgezondheidszorg (nadelig) en voor € 978.000,- op de overige taken (voordelig). 4.1 Door de raad kennis te laten nemen van de kerncijfers voldoet het college aan de actieve informatieplicht. In aanvulling op de Jaarstukken 2022 geven de kerncijfers overzichtelijk de inzet van de GGDrU in Veenendaal weer ten opzichte van de regio. Alternatieven Er kan voor gekozen worden om geen zienswijze naar voren te brengen.

Echter middels het naar voren brengen van de voorgestelde zienswijze geeft de raad aan wat er voor de gemeente Veenendaal wel en niet mogelijk is ten aanzien van de gevraagde middelen. Ook kan er voor gekozen worden een andere zienswijze naar voren te brengen. Kanttekeningen 1.1. De maatwerkafspraken voor 2024 zijn nog niet volledig verwerkt in het overzicht voor Veenendaal. Het gemeenteblad voor Veenendaal (bijlage 3, pagina 82) geeft nog geen compleet beeld van de bijdrage voor 2024. Dit heeft te maken met de maatwerkovereenkomst die eind 2023 gesloten wordt voor 2024. In de maatwerkovereenkomst spreekt de gemeente af welke extra taken de GGDrU lokaal uitvoert naast de basistaken. Onder kosten baten dekking gaan we uit van de gemiddelde kosten over de afgelopen jaren. In de ontwerpbegroting voor 2024 is reeds € 239.420,- opgenomen voor de maatwerkafspraken. Inclusief inspecties kinderopvang en Forensische zorg gaat het om een bedrag van € 380.965,-. Hierin ontbreken nog o.a. de kosten voor Stevig Ouderschap. De maatwerkafspraken voor 2024 worden in december 2023 verder geconcretiseerd. We dienen dus nog rekening te houden met een extra bedrag van ca. € 50.000,-. Mogelijk vinden we voor deze aanvullende kosten voor de lokale maatwerkafspraken deels dekking in de middelen behorende bij het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA).

1.2 Voor het verbeteren van de arbeidsvoorwaarden wordt een ingroeimodel gebruikt voor de komende jaren. De GGDrU wil investeren in hun arbeidsvoorwaarden. Het effect van de aanpassing van de inschaling van de relevante functies is berekend op een stijging ca. € 3 miljoen in de aankomende drie jaar. Hiervoor is een ingroeimodel (tot aan maximale trede) gehanteerd van ca. € 1 miljoen stijging per jaar. Dit komt voor Veenendaal neer op jaarlijkse extra ophoging à € 0,292 (+/- € 19.760,-) van de inwonerbijdrage en van € 2,876 van de kindbijdrage (+/- € 42.461,-) in de aankomende drie jaar.

Raadsvoorstel van, nr.

1.3 Indien het bestuur van de GGDrU de ontwerpbegroting 2024 ongewijzigd vast stelt, dan is de gemeente verplicht de gevraagde bijdrage te betalen. De GGDrU betreft een gemeenschappelijke regeling op grond van de Wet gemeenschappelijke regelingen. Conform wet- en regelgeving wordt de raad in de gelegenheid gesteld een zienswijze te geven op de ontwerpbegroting. Het bestuur van de GGDrU betrekt de ingediende zienswijzen bij de besluitvorming over de ontwerpbegroting 2024. Indien het bestuur besluit de ontwerpbegroting ongewijzigd vast te stellen, dan is de gemeente er aan gehouden om de gevraagde bijdrage ook te betalen. Participatie Stap 0 van de participatieladder is gebruikt. Bij dit beleidsstuk is er geen sprake van participatie van inwoners. Wat betekent dit besluit voor inwoners? Het besluit om een zienswijze naar voren te brengen op de Ontwerpbegroting 2024 GGDrU heeft geen directe gevolgen voor de inwoners van de gemeente Veenendaal. Aanpak / uitvoering Middels bijgevoegde brief (bijlage 1) wordt de zienswijze naar voren gebracht bij het DB van de GGDrU. Vervolgproces Op 5 juli 2023 wordt de Ontwerpbegroting 2024 GGDrU voorgelegd aan het AB van de GGDrU. Het AB betrekt de zienswijzen van alle gemeenten bij het vaststellen van de Ontwerpbegroting 2024. Als het AB instemt met de Ontwerpbegroting 2024 GGDrU is Veenendaal verplicht haar deel in de kosten bij te dragen.

Communicatie over dit besluit De GGDrU geeft tijdens de verantwoordingsmarkt op 1 juni 2023 een toelichting op het beleid van de GGDrU voor Veenendaal. Evaluatie Niet van toepassing. Kosten, baten, dekking Indien het bestuur besluit de ontwerpbegroting ongewijzigd vast te stellen, dan is de gemeente er aan gehouden om de gevraagde bijdrage ook te betalen. Hoewel we de GGDrU in de zienswijze vragen om vooralsnog enkel de loon- en prijsindexering door te voeren gaan we in onderstaand financieel beeld uit van de ontwerpbegroting zoals deze voor ligt. De begroting van de GGDrU wordt jaarlijks aangepast aan de cijfers zoals opgenomen in de circulaire waarop de algemene uitkering van de gemeente is gebaseerd. Daarnaast zijn in de ontwerpbegroting nieuwe ontwikkelingen meegenomen, zoals de effecten uit het definitieve Cao-akkoord en mutaties in de werkgeverspremies. In de ontwerpbegroting is de bijdrage voor Veenendaal voor het begrotingsjaar 2024 bepaald op € 3.160.530,-. Hierbij moet nog rekening worden gehouden met aanvullende kosten voor de maatwerkafspraken a € 50.000,- (zie kanttekening 1.1).

Raadsvoorstel van, nr.

Ten opzichte van de ontwerpbegroting 2023 van de GGDrU (bijdrage Veenendaal € 2.633.740,-) –en bij vaststelling op de door de GGDrU voorgestelde wijze- stijgt onze gemeentelijke bijdrage in 2024 met € 526.790,De belangrijkste verklaringen hiervoor zijn: • De effecten op de loonindex leiden samen tot een stijging van de loonkosten. Alle effecten op de loonindex samen leiden tot een stijging van de loonkosten met circa € 3,5 miljoen binnen de GGDrU begroting. Dit is hoger dan aangegeven in de kaderbrief, dit wordt veroorzaakt door de verwerking van de cao-voorwaarden uit het definitieve akkoord. • De tweede factor van invloed op de bijdrage is de prijsindex. De totale prijsindex die is toegepast in de ontwerpbegroting 2024 bedraagt 5,5%. Dit leidt tot een materiële kostenstijging van circa € 785k binnen de GGDrU begroting. • Een verzoek om extra financiering voor 1) arbeidsvoorwaarden, 2) informatievoorziening / informatietechnologie (IV/IT) en 3) jeugdgezondheidszorg (JGZ). Van de genoemde € 526.790,- heeft naar verwachting omstreeks € 209.470,- betrekking op loon- en prijsindexatie: dit wordt naar verwachting in ieder geval deels gecompenseerd via het Gemeentefonds. In de meicirculaire 2023 worden de indexcijfers en ook de compensatie voor loon- en prijsindexering door het Rijk gecommuniceerd.

In onze gemeentelijke meerjarenraming is in 2024 momenteel € 2.752.000,- beschikbaar voor de GGDrU: dit is dus nog exclusief loon- en prijsindexatie t.o.v. 2023. Bij het opstellen van de gemeentelijke programmabegroting verwerken we de indexcijfers en compensatie voor loon- en prijsindexering uit de meicirculaire 2023 van het Rijk.

Raadsvoorstel van, nr.

Overzicht Inwoner- en kindbijdrage (o.b.v. ontwerpbegroting, o.b.v. aantallen 2022)

2024

2025

2026

2027

2.314.125

2.314.125

2.314.125

2.314.125

Loon- en prijsindexering

209.470

209.470

209.470

209.470

Extra gevraagde middelen, inclusief ingroeipad

255.970

346.405

438.405

467.405

Maatwerkafspraken (incl. inspecties kinderopvang en WPH, excl. indexering)

380.965

380.965

380.965

380.965

3.160.530

3.250.965

3.342.965

3.371.965

-14.794

-14.794

-14.794

-14.794

Totale bijdrage aan de GGDrU na BTW verrekening

3.145.736

3.236.171

3.328.171

3.357.171

Dekking: Meerjarenraming Veenendaal (nog excl. indexering)

2.752.004

2.752.004

2.752.004

2.752.004

Saldo (tekort): opnemen in Programmabegroting (nog excl. indexering meicirculaire)

-393.732

-484.167

-576.167

-605.167

Totale bijdrage aan de GGDrU

Jaarlijks terug te claimen doorschuif BTW bij BCF

Indien gehoor wordt gegeven aan de zienswijze; enkel loon- en prijsindex, geen (structurele doorwerking van) extra uitgaven en ingroeipad, dan is het saldo als volgt: Saldo (tekort): opnemen in programmabegroting. Prognose: saldo= nihil na indexering meicirculaire

-137.762

-137.762

-137.762

-137.762

Mogelijk vinden we voor de aanvullende kosten voor de lokale maatwerkafspraken deels dekking in de middelen behorende bij het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Zodra duidelijk is welke dekking mogelijk is vanuit GALA wordt dit verwerkt in de reguliere P&C Cyclus. Voorgesteld wordt om de verhoging van de gemeentelijke bijdrage -na correctie voor loon- en prijsindex conform de indexcijfers uit de meicirculaire 2023 en afhankelijk van de besluitvorming door het bestuur van de GGDrU- te verwerken in de gemeentelijke programmabegroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027.

Raadsvoorstel van, nr.

Burgemeester en wethouders,

mevrouw drs. S.M. Deelstra secretaris

de heer K.J.G. Kats burgemeester

Bijlagen 1. Brief zienswijze gemeente Veenendaal op Ontwerpbegroting 2024 GGDrU; 2. Begeleidende brief 13 april 2022; 3. Ontwerpbegroting 2024 GGDrU; 4. Begeleidende brief 17 april 2023; 5. Jaarstukken 2022 GGDrU; 6. Kerncijfers 2022 GGDrU.