1. Ontwerpbegroting 2024 gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht - Raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL Raad

20 april 2023

Agendapunt

Team

Adviseurs Openbare ruimte en Vastgoed

Voorstelnummer Datum Onderwerp

Programma

Inlichtingen bij Telefoonnummer E-mailadres

22 februari 2023 Ontwerpbegroting 2024 gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht Fysieke leefomgeving R.H.G. Thijssen (0318) 538791 roger.thijssen@veenendaal.nl

Aan de leden van de raad, Beslispunten 1. Geen zienswijzen in te dienen op de ontwerpbegroting 2024 van de gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht. 2. De financiële effecten van de ontwerpbegroting 2024 van de gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht mee te nemen in de tarieven van de afvalstoffenheffing 2024 en dit meerjarig te verwerken in de Programmabegroting 2024-2027. Waarom naar de raad? Volgens artikel 33 van de statuten van de Gemeenschappelijke Regeling Afvalverwijdering Utrecht (GR AVU) worden de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten in de gelegenheid gesteld hun zienswijze kenbaar te maken over de door het dagelijks bestuur vastgestelde ontwerpbegroting. Samenvatting In zowel de Wet gemeenschappelijke regelingen als de GR AVU is vastgelegd dat de ontwerpbegroting vóór 15 april van het jaar voorafgaand aan het begrotingsjaar aan de raden van de deelnemende gemeenten moet worden toegezonden. Daaraan wordt voldaan. De AVU verzoekt zienswijzen voor 12 mei 2023 (in afwijking op de in de Aanbiedingsbrief AVU genoemde datum van 1 mei 2023) schriftelijk en ter attentie van het algemeen bestuur van de AVU in te dienen. In de ontwerpbegroting 2024 is uitgegaan van de afvalhoeveelheden die in de begroting 2023 zijn opgenomen. Waar nodig zijn deze bijgesteld op basis van de gerealiseerde hoeveelheden 2022.

Over het algemeen geldt dat in 2022 de kosten voor de verwijdering en de verwerking van afval als gevolg van de economische crisis flink zijn gestegen. Deze kostenstijging vertaalt zich via indexaties door naar de begroting van 2024. Dit leidt tot een hoger begrotingstotaal voor 2024 in vergelijking met 2023.

Raadsvoorstel van, nr.

De vergoeding voor oud papier was eind 2021, begin 2022 zeer hoog; daarna is deze weer sterk gedaald, maar lijkt wel te stabiliseren. Voor 2024 is de opbrengst van het oud papier daarom lager geraamd dan voor 2023. Deze ontwerpbegroting 2024 geeft u een beeld van de te verwachten financiële ontwikkelingen binnen de AVU, zoals die bekend waren ten tijde van het opstellen van deze ontwerpbegroting. De (financiële) gevolgen voor deze ontwerpbegroting van alle mondiale ontwikkelingen die op dit moment spelen, zoals de sterk fluctuerende energie- en brandstofprijzen, zijn nog niet in de ontwerpbegroting 2024 opgenomen, maar deze zullen ongetwijfeld van invloed zijn op de uiteindelijke kosten. Inleiding Ons afvalbeleid is gericht op hergebruik en het bijdragen aan het tot stand komen van een circulaire economie. Het afval wordt zo veel mogelijk gescheiden ingezameld en verwerkt en vormt steeds meer een grondstof voor nieuwe producten. In dit streven naar duurzaamheid vormt de AVU een onmisbare schakel. Samen met de andere 24 gemeenten in de provincie Utrecht zijn de taken op het gebied van afvalbewerking en afvalverwerking overgedragen aan de AVU. Zo worden kosten beperkt met maximaal resultaat. De AVU begroting bestaat bijna volledig uit de bedragen die nodig zijn voor de verwerking van het afval dat afkomstig is van huishoudens.

Beoogd resultaat Dat de AVU – in het belang van de deelnemende gemeenten – op een doelmatige en milieuhygiënisch verantwoorde wijze zorg kan dragen voor overslag, transport en verwerking van huishoudelijke afvalstoffen en grondstoffen en andere categorieën van afvalstoffen. Argumenten 1.1 De AVU begroting wordt bijna volledig (voor 95%) bepaald door langlopende contracten voor overslag en verwerking van huishoudelijk afval De verwerkingscontracten zijn veelal langlopend en de invloed die de AVU of de gemeente kan uitoefenen op de begroting is dus beperkt. Daarnaast moet al ver voor het begrotingsjaar 2024 een inschatting worden gemaakt van mogelijke (overige) kostenstijgingen, terwijl hierover meestal nog geen gegevens voorhanden zijn van de contractpartners. Deze gegevens komen voor 2024 pas eind 2023 beschikbaar. Daarom hanteert de AVU, als hierover niets anders is vastgelegd in de lopende contracten, een voorlopige index. Jarenlang hanteerde AVU een voorlopige indexatie van 2%, ongeveer gelijk aan de inflatie destijds. Echter, in 2022, 2023 en 2024 zullen de indexaties waarschijnlijk veel hoger zijn als gevolg van de buitengewone economische omstandigheden. Daarom hanteert AVU een voorlopige index van 8% voor 2022-2023 en 5% voor 2023-2024 Wanneer kostenstijgingen tijdig bekend zijn, dan zullen deze nog in de definitieve begroting worden verwerkt. 1.2

De begroting van de AVU 2024 is aangepast aan de te verwachten hoeveelheden afval en de bijbehorende kosten en geeft een reëel zicht op de te verwachten financiële ontwikkelingen binnen de AVU Jaarlijks worden de te verwachten hoeveelheden aangepast aan de meest recente gegevens en de trends die worden waargenomen. Op basis daarvan is de AVU in deze ontwerpbegroting 2024 uitgegaan van dezelfde hoeveelheden als in de begroting van 2023.

Raadsvoorstel van, nr.

2.1 De afvalinzameling en -verwerking moet kostendekkend zijn Om de afvalinzameling en -verwerking kostendekkend te houden moeten de gewijzigde kosten voor de inzameling en verwerking van het afval worden doorberekend in de tarieven van de afvalstoffenheffing. De eerstvolgende gelegenheid is het vaststellen van de tarieven van de afvalstoffenheffing 2024. Omdat deze wijziging van de tarieven doorwerkt in de toekomst moet deze ook worden verwerkt in de Programmabegroting 2024-2027. Alternatieven Er zijn geen alternatieven aan de orde. Kanttekeningen 1.1 De afvalbegroting wordt steeds meer afhankelijk van marktwerking Door de transitie naar een circulaire economie en van afval naar grondstof zijn gemeenten meer dan voorheen afhankelijk van ontwikkelingen in de wereldmarkt. Deze marktontwikkelingen hebben grote invloed op de kosten en vergoedingen. 1.2 De opbrengsten voor oud papier zijn zeer onvoorspelbaar De opbrengsten van de AVU zijn gerelateerd aan de opbrengsten van het oud papier op de papiermarkt en kunnen daardoor fluctueren. In het recente verleden waren ook al forse prijsschommelingen te zien. Was de prijs en dus ook de opbrengst eind 2021, begin 2022 zeer hoog tot wel € 182,50 per ton, momenteel, - begin 2023 -, is deze al gedaald tot € 72,50 per ton, maar lijkt wel te stabiliseren.

Dit is het gevolg van de verminderde vraag naar oud papier, omdat er minder vraag is naar verpakkingen en omdat de productie van gerecycled papier door enkele bedrijven is afgeschaald vanwege de hoge energieprijzen. Uiteindelijk zal ook hier vraag en aanbod wel weer in evenwicht komen, maar desondanks wordt voor 2024 de opbrengst van het oud papier conservatief geraamd op € 50,00 per ton. 1.3 en 2.1 Actuele mondiale ontwikkelingen kunnen nog gevolgen hebben voor de kosten, de opbrengsten en de financiële effecten. Deze ontwerpbegroting 2024 geeft een reëel zicht op de te verwachten financiële ontwikkelingen binnen de AVU, zoals die bekend waren ten tijde van het opstellen van deze ontwerpbegroting. De (financiële) gevolgen voor deze ontwerpbegroting van alle mondiale ontwikkelingen die op dit moment spelen, zoals de sterk stijgende energie- en brandstofprijzen en de hoge inflatie, zijn zo goed als mogelijk in de ontwerpbegroting 2024 opgenomen. Hoe groot de exacte financiële gevolgen zullen zijn van deze ontwikkelingen is nu nog niet in te schatten, maar deze zullen ongetwijfeld van invloed zijn op de uiteindelijke kosten. Alle financiële effecten zullen worden meegenomen in de tarieven van de afvalstoffenheffing 2024 en in de Programmabegroting 2024-2027.

Participatie De AVU heeft de deelnemende gemeenten gevraagd om input over de te verwachten hoeveelheden afval en grondstoffen. Dit is afgestemd met ACV.

Raadsvoorstel van, nr.

Wat betekent dit besluit voor inwoners? De begroting 2024 van de AVU wordt verwerkt in het tarief van de afvalstoffenheffing 2024. Het totaal van positieve en negatieve effecten rond de afvalinzameling en verwerking wordt hierbij betrokken. De hoogte van de egalisatiereserve wordt hier ook bij betrokken. Aanpak / uitvoering De AVU heeft de gemeente verzocht vóór 12 mei 2023 te berichten over de reactie over de ontwerpbegroting 2024. Na besluitvorming door de raad wordt de AVU met bijgevoegde brief bericht over het raadsbesluit. De begroting 2024 AVU wordt verwerkt via de gemeentelijke meerjarenbegroting 2024-2027 en in de tarieven afvalstoffenheffing 2024 die eind 2023 worden vastgesteld. Communicatie over dit besluit Er vindt geen communicatie plaats naar inwoners over dit besluit Evaluatie De AVU begroting 2024 wordt geëvalueerd via de AVU jaarrekening 2024 die ter kennisname aan de raad wordt gezonden. Kosten, baten, dekking Kosten AVU begroting 2023

AVU begroting 2024**

Wijziging AVU begroting

Kosten huishoudelijk afval (fijn)

€ 937.370,-

€ 978.876,-

€ 41.506,-

Kosten huishoudelijk afval (grof)

€ 447.432,-

€ 442.342,-

-€ 5.090,-

Kosten gft

€ 704.172,-

€ 754.390,-

€ 50.218,-

Kosten overig

€ 95.788,-

€ 100.657,-

€ 4.869,-

Kosten glas

€ 15.741,-

€ 13.903,-

-€ 1.838,-

Kosten papier

€ 8.668,-

€ 19.141,-

€ 10.473,-

Kosten RKN*

€ 3.786,-

€ 3.476,-

-€ 310,-

Kosten totaal

€ 2.209.171,-

€ 2.312.785,-

€ 99.828,-

* RKN= regie kunststoffen Nederland ** In de AVU ontwerpbegroting 2024 zit er een verschil van € 1.349,- tussen de bedragen voor de Kosten brandbaar en gft afval en overige kosten, zoals deze zijn opgenomen in bijlage 1.1 en 1.6. Het bedrag in bijlage 1.1 is het juiste bedrag en is in dit voorstel meegenomen. In de definitieve begroting wordt tabel 1.6 gecorrigeerd.

Op basis van de cijfers en trends uit voorgaande jaren is de AVU begroting 2024 geactualiseerd t.o.v. 2023. De totale kosten zijn daardoor in 2024 € 99.828,- hoger begroot. De hogere kosten worden met name veroorzaakt door de indexatie.

Raadsvoorstel van, nr.

Baten AVU begroting 2023

AVU begroting 2024

Wijziging AVU begroting

Opbrengsten (glas)

€ 30.387,-

€ 25.338,-

-€ 5.049,-

Opbrengsten (papier)

€ 357.492,-

€ 269.099,-

-€ 88.393,-

Opbrengsten totaal

€ 387.879,-

€ 294.437,-

-€ 93.442,-

De inkomsten voor glas zijn iets lager, maar de opbrengsten voor papier zijn fors lager begroot dan voor 2023 en worden veroorzaakt door de sterk gedaalde vergoedingen. In totaal worden de opbrengsten € 93.442,- lager begroot dan in 2023. Dekking

Verschil

Kosten totaal Opbrengsten totaal Netto (Kosten – Opbrengsten)

Gemeentelijke begroting 2024

AVU begroting 2024

Gemeentelijke begroting 2024 - AVU begroting 2024

€ 2.348.432,-

€ 2.312.785,-

€ 35.647,-

€ 387.879,-

€ 294.437,-

-€ 93.442,-

€ 1.960.553,-

€ 2.018.348,-

-€ 57.795,-

Per saldo is er in de gemeentelijke begroting € 57.795,- te weinig begroot om de bijdrage aan de AVU te dekken. Alle kosten en opbrengsten die gemaakt worden voor de afvaltaakuitvoering – waaronder onze bijdrage aan de AVU – moeten worden gedekt door de afvalstoffenheffing. Voorgesteld wordt om de hogere bijdrage aan de AVU mee te nemen in de tarieven van de afvalstoffenheffing 2024 en dit meerjarig te verwerken in de Programmabegroting 2024-2027. Het effect op de gemeentelijke begroting is hierdoor budgettair neutraal. Burgemeester en wethouders,

mevrouw drs. S.M. Deelstra secretaris

Bijlagen − Aanbiedingsbrief AVU − AVU Ontwerpbegroting 2024 − Raadsbesluit − Conceptbrief aan AVU met raadsbesluit

de heer K.J.G. Kats burgemeester