1. Ontwerpbegroting 2023 gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht - raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL Raad Voorstelnummer Datum Onderwerp

Programma

Inlichtingen bij Telefoonnummer E-mailadres

25 mei 2022 1935818 5 april 2022 Ontwerpbegroting 2023 gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht Fysieke leefomgeving

Agendapunt

Team

Adviseurs Openbaar Beheer

R.H.G. Thijssen (0318) 538791 roger.thijssen@veenendaal.nl

Aan de leden van de raad, Beslispunten 1. Geen zienswijzen in te dienen op de ontwerpbegroting 2023 van de gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht. 2. De positieve financiële effecten van de ontwerpbegroting 2023 van de gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht mee te nemen in de tarieven van de afvalstoffenheffing 2023 en dit meerjarig te verwerken in de Programmabegroting 2023-2026. Waarom naar de raad? Volgens artikel 33 van de statuten van de gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht (GR AVU) worden de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten in de gelegenheid gesteld hun zienswijze kenbaar te maken over de door het dagelijks bestuur vastgestelde ontwerpbegroting. Samenvatting In zowel de Wet gemeenschappelijke regelingen als de GR AVU is vastgelegd dat de ontwerpbegroting vóór 15 april van het jaar voorafgaand aan het begrotingsjaar aan de raden van de deelnemende gemeenten moet worden toegezonden. Daaraan wordt voldaan. De AVU verzoekt zienswijzen voor 1 juni 2022 schriftelijk en ter attentie van het algemeen bestuur van de AVU in te dienen. Specifiek voor de AVU begroting voor 2023 geldt dat een belangrijke wijziging is doorgevoerd met betrekking tot het oud papier. In 2021 is de verwerking van het oud papier opnieuw aanbesteed.

Een nieuwe aanbestedingsvorm, waarbij ook verwerkers hebben ingeschreven, heeft geleid tot een hoge bonus (extra opbrengst boven op de marktprijs) per ton oud papier, welke in de ontwerpbegroting is opgenomen. Hoewel de marktprijs van het oud papier momenteel ook hoog is, wordt deze wel conservatief lager geraamd, omdat de ervaring leert dat de oud papiermarkt bijzonder fluctuerend kan zijn.

Raadsvoorstel van 5 april 2022, nr. 1935818

In de ontwerpbegroting 2023 is uitgegaan van de afvalhoeveelheden die in de begroting 2022 zijn opgenomen. Waar nodig zijn deze bijgesteld op basis van de gerealiseerde hoeveelheden 2021. Dit is met name het geval voor de hoeveelheden huishoudelijk afval en grof huishoudelijk afval. Voor grof huishoudelijk afval heeft dit te maken met de invoering van de nieuwe acceptatievoorwaarden op het afvalbrengstation met ingang van 2021. Tot en met september 2021 werd samen met het huishoudelijk restafval ook het kantoor-, winkel- en dienstenafval (KDW-afval) uit Veenendaal afgevoerd naar AVU. Vanaf september 2021 wordt dit KDW-afval separaat van het huisvuil via ACV bedrijven onder een ander verwerkingscontract afgevoerd. Daardoor is de hoeveelheid huishoudelijk restafval in de nu voorliggende AVU begroting gedaald. Deze ontwerpbegroting 2023 geeft u een reëel zicht op de te verwachten financiële ontwikkelingen binnen de AVU, zoals die bekend waren ten tijde van het opstellen van deze ontwerpbegroting. De (financiële) gevolgen voor deze ontwerpbegroting van alle mondiale ontwikkelingen die op dit moment spelen, zoals de sterk stijgende energie- en brandstofprijzen, zijn nog niet in de ontwerpbegroting 2023 opgenomen, maar deze zullen ongetwijfeld leiden tot een stijging van de kosten. Inleiding Ons afvalbeleid is gericht op hergebruik en het tot stand komen van een circulaire economie.

Het afval wordt zo veel mogelijk gescheiden ingezameld en verwerkt en vormt steeds meer een grondstof voor nieuwe producten. In dit streven naar duurzaamheid vormt de AVU een onmisbare schakel. Samen met de andere 24 gemeenten in de provincie Utrecht zijn de taken op het gebied van afvalbewerking en afvalverwerking overgedragen aan de AVU. Zo worden kosten beperkt met maximaal resultaat. De AVU begroting bestaat bijna volledig uit de bedragen die nodig zijn voor de verwerking van het afval dat afkomstig is van huishoudens. Beoogd resultaat Dat de AVU – in het belang van de deelnemende gemeenten – op een doelmatige en milieuhygiënisch verantwoorde wijze zorg kan dragen voor overslag, transport en verwerking van huishoudelijke afvalstoffen en grondstoffen en andere categorieën van afvalstoffen. Argumenten 1.1 De AVU begroting wordt bijna volledig (voor 95%) bepaald door langlopende contracten voor overslag en verwerking van huishoudelijk afval De verwerkingscontracten zijn veelal langlopend en de invloed die de AVU of de gemeente kan uitoefenen op de begroting is dus beperkt. Daarnaast moet al ver voor het begrotingsjaar 2023 een inschatting worden gemaakt van mogelijke (overige) kostenstijgingen, terwijl hierover meestal nog geen gegevens voorhanden zijn van de contractpartners. Deze gegevens komen voor 2023 pas eind 2022 beschikbaar.

Daarom hanteert de AVU, als hierover niets anders is vastgelegd in de lopende contracten, een voorlopige index van 2%. Wanneer kostenstijgingen tijdig bekend zijn, dan zullen deze nog in de op 1 juli 2022 door de AVU vast te stellen begroting worden verwerkt.

2

Raadsvoorstel van 5 april 2022, nr. 1935818

1.2

De begroting van de AVU 2023 is aangepast aan de te verwachten hoeveelheden afval en de bijbehorende kosten en geeft een reëel zicht op de te verwachten financiële ontwikkelingen binnen de AVU Jaarlijks worden de te verwachten hoeveelheden aangepast aan de meest recente gegevens. Voor Veenendaal betekent dit dat is uitgegaan van de gegevens over 2020 en 2021. Op basis van deze gegevens zijn de hoeveelheden huishoudelijk afval en grof huishoudelijk afval naar beneden bijgesteld. Voor grof huishoudelijk afval heeft dit te maken met de invoering van de nieuwe acceptatievoorwaarden op het afvalbrengstation met ingang van 2021. Dit beleid blijkt succesvol en heeft geleid tot een kostenbesparing van ruim € 247.000,-. De daling van de hoeveelheid huishoudelijk afval wordt veroorzaakt door het vervallen van het KDW-afval dat tot en met september 2021 via de AVU werd afgevoerd. Daarnaast heeft de nieuwe aanbesteding voor oud papier geleid tot een daling in de kosten. De genoemde dalingen gelden ook voor 2022, maar zijn niet in de begroting van 2022 verwerkt omdat deze begroting is vastgesteld vóór het ingaan van deze dalingen. Deze zullen worden verwerkt in de AVU jaarrekening 2022.

2.1 De afvalinzameling en -verwerking moet kostendekkend zijn Om de afvalinzameling en -verwerking kostendekkend te houden moeten de gewijzigde kosten voor de inzameling en verwerking van het afval worden doorberekend in de tarieven van de afvalstoffenheffing. De eerstvolgende gelegenheid is het vaststellen van de tarieven van de afvalstoffenheffing 2023. Omdat deze wijziging van de tarieven doorwerkt in de toekomst moet deze ook worden verwerkt in de Programmabegroting 2023-2026. Alternatieven Er zijn geen alternatieven aan de orde. Kanttekeningen 1.1 De afvalbegroting wordt steeds meer afhankelijk van marktwerking Door de transitie naar een circulaire economie en van afval naar grondstof zijn gemeenten meer dan voorheen afhankelijk van ontwikkelingen in de wereldmarkt. De glas- en papiervergoedingen zitten in deze AVU begroting; de marktontwikkelingen hebben grote invloed op de papiervergoedingen die sterk schommelen. 1.2

De kosten van inzameling oud papier door ACV stijgen als gevolg van de nieuwe aanbesteding Bij de nieuwe aanbesteding van oud papier is de overslag locatie voor in Veenendaal komen te vervallen en moet ACV naar de overslag in Ede rijden. Dit leidt tot extra inzamelkosten in de ACV aanneemsom. De stijging van de bonus (van € 10,- van € 40,- per ton) is echter meer dan voldoende om de extra inzamelkosten (€ 10,-/ton) te dekken. €/ton

hoeveelheid papier (ton)

€ (totaal)

Extra bonus

30,-

3.100

93.000,-

Extra kosten

10,-

3.100

31.000,-

Saldo

62.000,-

3

Raadsvoorstel van 5 april 2022, nr. 1935818

1.3

Tegenover het vervallen van de verwerkingskosten van KDW-afval staat het vervallen van de vergoeding voor KWD-afval in de ACV aanneemsom Zoals aangegeven wordt het door ACV ingezamelde KDW-afval vanaf oktober 2021 niet meer via de AVU afgevoerd. Voor de verwerkingskosten van het KDW-afval via het contract van de AVU was in de ACV aanneemsom een vergoeding opgenomen. Met het vervallen van de verwerking via de AVU komt ook de vergoeding in de ACV aanneemsom te vervallen. Per saldo zal dit in de gemeentelijke afvalbegroting een neutraal effect hebben. 1.4 en 2.1 Actuele mondiale ontwikkelingen kunnen nog gevolgen hebben voor de kosten en de positieve financiële effecten Deze ontwerpbegroting 2023 geeft een reëel zicht op de te verwachten financiële ontwikkelingen binnen de AVU, zoals die bekend waren ten tijde van het opstellen van deze ontwerpbegroting. De (financiële) gevolgen voor deze ontwerpbegroting van alle mondiale ontwikkelingen die op dit moment spelen, zoals de sterk stijgende energie- en brandstofprijzen, zijn nog niet in de ontwerpbegroting 2023 opgenomen. Hoe groot deze financiële gevolgen zullen zijn van deze ontwikkelingen is nu nog niet in te schatten, maar deze zullen ongetwijfeld leiden tot een stijging van de kosten en het positieve financiële effect verlagen.

Alle financiële effecten zullen worden meegenomen in de tarieven van de afvalstoffenheffing 2023 en in de Programmabegroting 2023-2026. Participatie De AVU heeft de deelnemende gemeenten gevraagd om input over de te verwachten hoeveelheden afval en grondstoffen. Er heeft geen participatie met andere partijen plaatsgevonden. Wat betekent dit besluit voor inwoners? De begroting 2023 van de AVU wordt verwerkt in het tarief van de afvalstoffenheffing 2023. Het totaal van positieve en negatieve effecten rond de afvalinzameling en -verwerking wordt hierbij betrokken. Aanpak / uitvoering De AVU heeft de gemeente verzocht vóór 1 juni 2022 te berichten over de reactie over de ontwerpbegroting 2023. Na besluitvorming door de raad wordt de AVU met bijgevoegde brief bericht over het raadsbesluit. De begroting 2023 AVU wordt verwerkt via de gemeentelijke meerjarenbegroting 2023-2026 en in de tarieven afvalstoffenheffing 2023 die eind 2022 worden vastgesteld. Communicatie over dit besluit Er vindt geen communicatie plaats naar inwoners over dit besluit Evaluatie De AVU begroting 2023 wordt geëvalueerd via de AVU jaarrekening 2023 die ter kennisname aan de raad wordt gezonden.

4

Raadsvoorstel van 5 april 2022, nr. 1935818

Kosten, baten, dekking Kosten AVU begroting 2022

AVU begroting 2023

Wijziging AVU begroting

Kosten huishoudelijk afval (fijn)

€ 1.018.701,-

€ 936.850,-

-€ 81.851,-

Kosten huishoudelijk afval (grof)

€ 694.658,-

€ 447.429,-

-€ 247.229,-

Kosten gft

€ 668.568,-

€ 704.187,-

€ 35.619,-

Kosten overig

€ 100.483,-

€ 92.712,-

-€ 7.771,-

Kosten glas

€ 14.898,-

€ 15.741,-

€ 843,-

Kosten papier

€ 43.510,-

€ 18.985,-

-€ 24.525,-

Kosten RKN*

€ 4.238,-

€ 3.786,-

-€ 452,-

Kosten totaal

€ 2.545.056,-

€ 2.219.690,-

-€ 325.366,-

* RKN= regie kunststoffen Nederland

Op basis van de cijfers 2021 is de AVU begroting 2023 geactualiseerd t.o.v. 2022. De totale kosten zijn daardoor in 2023 € 325.366,- lager begroot. De lagere kosten zitten met name in de daling van de hoeveelheden huishoudelijk afval en grof huishoudelijk afval. Voor grof huishoudelijk afval heeft dit te maken met de invoering van de maatregelen op het afvalbrengstation met ingang van 2021. De daling van de hoeveelheid huishoudelijk afval wordt veroorzaakt door het vervallen van het KDW-afval dat tot en met september 2021 via de AVU werd afgevoerd. Daarnaast heeft de nieuwe aanbesteding voor oud papier geleid tot een daling in de kosten. De genoemde dalingen van de kosten gelden ook voor 2022, maar zijn niet in de begroting van 2022 verwerkt omdat deze begroting is vastgesteld vóór het ingaan van deze dalingen. Deze zullen worden verwerkt in de AVU jaarrekening 2022 en in de dan eerstvolgende bestuursrapportage van de gemeente. Incidentele mee- of tegenvallers worden opgevangen in de egalisatiereserve afvalverwerking en -verwijdering. Baten AVU begroting 2022

AVU begroting 2023

Wijziging AVU begroting

Opbrengsten (glas)

€ 29.419,-

€ 30.387,-

€ 968,-

Opbrengsten (papier)

€ 141.750,-

€ 357.492,-

€ 215.742,-

Opbrengsten totaal

€ 171.169,-

€ 387.879,-

€ 216.710,-

De inkomsten voor glas zijn vrijwel gelijk. De inkomsten voor papier lijken fors hoger dan begroot voor 2022. In werkelijkheid zullen de inkomsten voor papier ook in 2022 hoger uitvallen, waardoor de inkomsten in 2022 en 2023 vrijwel gelijk zullen zijn. Dit heeft te maken met de nieuwe aanbesteding voor papier die is ingegaan op 1 januari 2022, nadat de begroting voor 2022 was vastgesteld.

5

Raadsvoorstel van 5 april 2022, nr. 1935818

Dekking Gemeentelijke begroting

AVU begroting 2023

2023

Verschil AVU begroting 2023 Gemeentelijke begroting 2023

Kosten totaal Opbrengsten totaal Netto (Kosten – Opbrengsten)

€ 2.588.249,00

€ 2.219.690,00

-€ 368.559,00

€ 265.669,00

€ 387.879,00

€ 122.210,00

€ 2.322.580,00

€ 1.831.811,00

-€ 490.769,00

Alle kosten en opbrengsten die gemaakt worden voor de afvaltaakuitvoering – waaronder onze bijdrage aan de AVU – worden gedekt door de afvalstoffenheffing. Voorgesteld wordt om de daling van de verwerkingskosten AVU mee te nemen in de tarieven van de afvalstoffenheffing 2023 en dit meerjarig te verwerken in de Programmabegroting 2023-2026. Het effect op de gemeentelijke begroting is hierdoor budgettair neutraal. Burgemeester en wethouders,

mevrouw drs. S.M. Deelstra gemeentesecretaris

de heer K.J.G. Kats burgemeester

Bijlagen • Aanbiedingsbrief AVU • Ontwerpbegroting 2023 AVU • Conceptbrief aan AVU met raadsbesluit

6