1. Memo raadsconsultatie Consultatie Detailhandel

RAADSCONSULTATIE MEMO Zaaknummer Onderwerp Aan Kopie aan

2246270 Consultatie Detailhandel Raadscommissie Marco Verloop

Telefoonnummer

College van burgemeester en wethouders Beleid Economie Werk en Inkomen Herman Van Rijnbach 06-53111038

Datum collegevergadering

23 juni 2025

Van Team Behandelaar

Doel Actualiseren detailhandelsbeleid om een economisch toekomstbestendige en voor inwoners en bezoekers aantrekkelijke winkelstructuur in Veenendaal te kunnen behouden en versterken. Inleiding Veenendaal is in ontwikkeling. Komende 10 jaar worden er bijna 6.000 woningen gebouwd, waardoor de potenties voor detailhandel in de verschillende delen van de stad veranderen. Ook zijn er landelijke ontwikkelingen in de detailhandelssector; de digitalisering zet door en het winkelprogramma in middelgrote centra staat (nog steeds) onder druk. Reden om het detailhandelsbeleid, dat gestoeld is op de uitgangssituatie in 2020/2021, te actualiseren. Huidige Detailhandelsbeleid Het huidige Detailhandelsbeleid heeft als belangrijkste kenmerk dat het concentratiebeleid van de afgelopen jaren wordt voortgezet. Dus winkels in het hoofdwinkelcentrum, de buurtwinkelcentra en de woonboulevards. Daarbuiten geen nieuwe winkels toevoegen en leegstaande winkelpanden transformeren naar woningen. We staan nu voor de keuze of we dat concentratiebeleid voort willen zetten en wat we gaan doen met leegstaande winkelpanden. Laten we dat aan de markt of willen we intensiever beleid op leegstand gaan voeren. Op dit moment gaat EZ halfjaarlijks langs leegstaande panden om te kijken hoe de stand van zaken is.

De huidige beleidsregels zijn hier samengevat: Regel 1: De gewenste detailhandelsstructuur bestaat uit Veenendaal-centrum, de vijf boodschappencentra op buurtniveau en de PDV-locaties Woonboulevard Groeneveldselaan en Grote Beer; Regel 2: In de detailhandelsstructuur ligt het accent op de bovenlokale functie van Veenendaalcentrum. Ontwikkelingen in de boodschappencentra sluiten aan op de verzorgingsfunctie van de omliggende wijk of buurt; Regel 3: De detailhandel in Veenendaal-centrum wordt zoveel mogelijk geconcentreerd binnen het daarvoor aangewezen gebied; Regel 4: Winkels worden zoveel mogelijk op maaiveld gerealiseerd vanwege de leegstand op de begane grond; Regel 5: Uitbreiding of nieuwvestiging van detailhandel buiten de gewenste detailhandelsstructuur is niet toegestaan. Buiten deze structuur wordt ingezet op een actief saneringsbeleid voor winkelmeters; Regel 6: Als uitzondering wordt op beide PDV-locaties (woonwinkelclusters) ingezet op detailhandel die vanwege aard en omvang van de artikelen moeilijk inpasbaar is in het centrum of de vijf boodschappencentra. Hiermee sluit Veenendaal aan op het regionale beleid voor PDV-locaties. Daarnaast zijn er aanvullende regels die in beperkte mate detailhandelsactiviteiten op bedrijventerreinen en trafficlocaties (bijv. tankstation) mogelijk maken. Uitgangspunt hierbij is dat hier geen zelfstandige winkels vestigen.

Pagina 1 van 3

Raadsconsultatie memo, Onderwerp: Consultatie Detailhandel Zaaknummer 2246270

Afwijkingsbevoegdheid Het college behoudt haar afwijkingsbevoegdheid. Er zullen zich in de toekomst initiatieven blijven voordoen die niet in het beleidskader zijn te vatten. Die moeten dan onderbouwd worden ten opzichte van de ambitie van het detailhandelsbeleid, gericht op versterking van de gewenste detailhandelsstructuur in Veenendaal.

Distributieplanologisch onderzoek (DPO) Om te bepalen wat de huidige en toekomstige marktruimte is en daarmee te helpen bepalen welke ontwikkelingen haalbaar en gewenst zijn, is een DPO opgesteld. Ondanks dat het inwonertal groeit, groeit de behoefte aan meer winkelmeters niet of nauwelijks. Er zijn al veel winkelmeters, internet als aankoopkanaal neemt in belang toe en het inwonertal in de directe regio neemt niet zo veel toe. Conclusie hiervan is dat er rekenkundig geen behoefte is aan meer dagelijks aanbod (voldoende meters, ook bij het toekomstig inwonertal). Toch kan investering en beperkte uitbreiding van boodschappenaanbod wel gewenst zijn, bijvoorbeeld omdat een wijk sterk groeit qua inwoners of een bestaande supermarkt te klein is om zijn trekkersrol te vervullen in een buurtcentrum. Voor recreatief winkelaanbod (zoals mode) blijft naar verwachting sprake van balans: evenveel meters als vraag. De leegstand in de binnenstad is daarom niet zomaar ingevuld met recreatieve winkelmeters. In de doelgerichte sector (zoals woonwinkels en bouwmarkten) is enige ruimte voor uitbreiding in zowel de huidige als de toekomstige situatie. In de binnenstad en op plekken buiten de winkelgebieden is

Pagina 2 van 3

Raadsconsultatie memo, Onderwerp: Consultatie Detailhandel Zaaknummer 2246270

sprake van leegstand. Voor veel van deze panden is een langdurige winkelinvulling niet vanzelfsprekend te verwachten. In het huidige Detailhandelsbeleid zijn daarom afspraken gemaakt over voorzienbaarheid: Als de bestemming detailhandel twee jaar achter elkaar niet gebruikt wordt is de gemeente gerechtigd de bestemming detailhandel er af te halen zonder planschade. De functie wordt immers niet benut. Vanwege dubbelbestemming blijft dan voor de meeste panden de woonfunctie over. Deze maatregel werkt echter nog onvoldoende: winkelpanden staan soms lang leeg. Ook willen we graag voorkomen dat deze panden worden gebruikt voor ongewenste en illegale activiteiten. Het duurt nog enige tijd voordat voor heel Veenendaal het Omgevingsplan is vastgesteld en dat is het moment om voorzienbaarheid te effectueren. Als we daadwerkelijk meer effect willen moet er gekeken worden naar steviger maatregelen. Mogelijkheden zijn bijvoorbeeld het verkorten van de genoemde termijn voor het niet gebruiken van de bestemming detailhandel van twee jaar naar één jaar of het opstellen en handhaven van een leegstandsverordening. Overigens heeft toch nog een aantal pandeigenaren vanwege de voorzienbaarheid hun leegstaande winkel getransformeerd naar woning. Consultatievragen 1. De hoofdlijn van het vigerende beleid is hierboven samengevat.

Past de gewenste structuur nog steeds bij de veranderende stad Veenendaal? 2. Hoe actief moet de gemeente inzetten op het verdwijnen van lege winkelmeters op plekken buiten de gewenste locaties? Heeft het prioriteit om zwaardere maatregelen in te zetten zoals bijvoorbeeld een leegstandsverordening? 3. In de Spoorzone (Het Ambacht en omgeving stationsgebied) komen veel woningen. In Het Ambacht wordt straks in beperkte mate dagelijkse detailhandelsvoorzieningen ontwikkeld, maar niet zo veel dat de omliggende winkelgebieden hierdoor minder zullen functioneren. Wordt deze afweging gevolgd? 4. Het DPO laat zien dat er nog enige ruimte is voor perifere detailhandel. Dat zou dan kunnen op de Groeneveldselaan of de Grote Beer. Welk cluster heeft dan de voorkeur? Moet hierbij geprobeerd worden te intensiveren, zodat het aanbod kan toenemen, maar het ruimtebeslag niet?

Financiële paragraaf Nee, er zijn geen financiële consequenties. Communicatie Het inwonerspanel is per enquête geconsulteerd, zie bijlage. Betrokken inwoners hebben zich aangemeld voor de ‘focusgroep inwoners’. Op 15 mei jl. is een consultatiebijeenkomst gehouden met een klankbordgroep, bestaande uit vertegenwoordigers van de winkelgebieden. Op 3 juni jl. is een bijeenkomst geweest met het college van B&W. Deze bijeenkomsten hadden een vergelijkbare opzet als voor u voorbereid door DTNP op 16 september as. Doordat er ondertussen aan de actualisatie van het beleid verder gewerkt wordt, kan er op onderdelen concreter geconsulteerd worden. Vervolg na consultatie Hierna ronden we het DPO af en gaan we verder met het actualiseren van het detailhandelsbeleid. Het geactualiseerde conceptbeleid bespreken we eveneens in september met de interne werkgroep, de klankbordgroep ondernemers en de focusgroep inwoners. Op 4 november volgt een eindpresentatie en besluitvorming in het college van B&W en op 11 december wordt het geactualiseerde detailhandelsbeleid voorgelegd aan de raad.

Bijlagen Bijlage 1 Concept rapport DPO detailhandel Bijlage 2 Conceptresultaten Inwonerspanel Bijlage 3 Kort verslag Klankbordgroep 15 mei 2025

Pagina 3 van 3