1. Memo Raadsconsultatie concept hoofdlijnen planvorming IHP

0

RAADSCONSULTATIE Zaaknummer Onderwerp

Aan

2229979 Raadsconsultatiememo Concept Planvorming Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) Leden van de Raad

Kopie aan

Telefoonnummer

College van burgemeester en wethouders Ruimtelijke Ordening en Bouwen J.C. Broekhuis 06-34944098

Datum collegevergadering

27 maart 2025

Van

Team

Behandelaar

Doel De gemeente Veenendaal is een nieuwe Integraal Huisvestingsplan (IHP) voor onderwijshusivesting aan het opstellen. Deze raadsconsultatie wordt gehouden om richting te geven aan de hoofdlijnen van de concept planvorming in het nieuwe IHP. Inleiding De in deze memo opgenomen concept de hoofdlijnen voor de concept planvorming in het nieuwe IHP zijn tot stand gekomen op basis van: - De concept-visie (in april consulterend met u hebben besproken). - Vervolgoverleggen met onderwijsorganisaties. - Afstemming de samenwerkingsverbanden passend onderwijs. De concept planvorming omvat: - De nog uit te voeren onderwijshuisvestingsprojecten uit het huidige IHP. - Actuele ontwikkelingen (huisvesting VSO De Blink en basisschool Al Amana). - Meer ruimte voor gespecialiseerd onderwijs en nevenvestigingen. - Groei van de leerlingpopulatie met bijbehorende ruimtebehoefte. - Vervanging verouderde schoolgebouwen in de planperiode 2026-2042 Op basis van de actuele ontwikkelingen en de groeidruk op onderwijshuisvesting vragen wij de raad om richting te geven op een aantal fundamentele keuzes. Deze keuzes zijn noodzakelijk om de planvorming verder te concretiseren en om de juiste prioriteiten te stellen binnen de beschikbare middelen.

Wij willen daarom de raadscommissie vragen om richting te geven op een aantal fundamentele keuzes: - Prioriteitsstelling binnen de opgave: zorgplicht, gespecialiseerd onderwijs en onderwijs in onderwijsachterstandsgebieden. - Ruimte creëren binnen voedingsgebieden voor wijkgerichte opvang van groei. - Actualiseren van de Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs 2015: meer ruimte voor gespecialiseerd onderwijs. - Realistisch financieren. Consultatievragen 1. Herkent de raad de voorgestelde prioriteiten: zorgplicht, gespecialiseerd onderwijs en onderwijs in achterstandsgebieden? Zijn er aanvullende criteria die de raad hierin belangrijk vindt? 2. Steunt de raad het waar nodig verplaatsen van niet-voedingsgebied gebonden scholen in de huisvestingsopgave om de groei wijkgericht op te vangen? Welke aandachtspunten ziet de raad hierbij?

Pagina 1 van 7

Onderwerp: Raadsconsultatie memo Concept planvorming IHP Zaaknummer: 2229979

3. Acht de raad het wenselijk om de verordening aan te passen voor meer ruimte voor gespecialiseerd onderwijs? 4. Steunt de raad de beschreven financiële optimalisaties, binnen de financiële kaders van de begroting, en het vooraf financieren van groei om vertraging in de bouw van kindcentra te voorkomen? Welke voorwaarden vindt de raad hierbij nog belangrijk? 5. Zijn er andere thema’s die de raad in de verdere planvorming wil meenemen? Financiële paragraaf Actuele ontwikkelingen en groei komen bovenop het al geformuleerde huisvestingsvraagstuk in het IHP 2021-2024. Wat de druk op de, binnen de begroting beschikbare, middelen voor onderwijshuisvesting doet toenemen. Daarom willen we de uitvoering van het IHP allereerst waar mogelijk optimaliseren door middel van: - Standaardisering van kwaliteit en programmatische werkwijze. - Slim inkopen. - Het samenbrengen van de financiële mogelijkheden voor onderwijshuisvesting van de gemeente, de onderwijs- en kinderopvangorganisaties, de samenwerkingsverbanden passend onderwijs, welzijn en sport door middel van het financieringsprincipe van Total Cost of Ownership (TCO). - Het benutten van subsidies. - Het benutten van de circulaire mogelijkheden van hergebruik van gebouwen door middel van renovatie en transformatie en het hanteren van restwaardes. - Het beter laten aansluiten van de afschrijvingstermijn op de levensduur van de gebouwen.

Conform de IKC’s Dragonder-Noord en -Zuid, 50 jaar. Toch is naar verwachting ook nog prioritering en groeifinanciering nodig om tot realistische haalbare planvorming te komen. U bepaalt de omvang van de inzetbare middelen voor onderwijshuisvesting jaarlijks als onderdeel van de begroting in het programma onderwijs en het meerjareninvesteringsplan. Wij willen over de prioritering en inzetbaarheid van eventuele groeifinanciering voor de onderwijshuisvestingsopgave in de consultatie het gesprek met u aangaan. Communicatie en vervolg consultatie Wij zullen uw inbreng in de raadsconsultatie terugkoppelen aan de onderwijs- en kinderopvangorganisaties en de samenwerkingsverbanden passend onderwijs en de planvorming in overleg met hen gaan afronden voor de zomerperiode. Wij streven naar een zo breed mogelijk gedragen en uitvoerbaar huisvestingsplan. Na het zomerreces leggen wij het nieuwe IHP aan u voor ter besluitvorming. Bijlagen 1 Concept planvorming IHP

Pagina 2 van 7

Onderwerp: Raadsconsultatie memo Concept planvorming IHP Zaaknummer: 2229979

Bijlage 1

Concept Planvorming IHP 2026-2042

Wat nemen we mee naar het nieuwe IHP 2026-2042? Op dit moment geven wij uitvoering aan het huisvestingsprogramma 2025: - Inbreiding van het Ontmoetingshuis voor basisscholen Balans, De Bron en Tamim (voorbereiding voor uitvoering 2025) - Tijdelijke huisvesting VSO De Blink (voorbereiding voor uitvoering 2025) - Uitbreiding van de sportvoorzieningen voor het Chr. Lyceum Veenendaal (voorbereiding voor uitvoering 2026/2027) Vanuit het huidige IHP 2021-2024 nemen we mee naar het nieuwe IHP: - IKC Dragonder Noord voor basisschool Het Erf (voorbereiding) - IKC Dragonder-Zuid voor de basisscholen Balans en ’s Speelkwartier, beide nevenvestigingen* (voorbereiding) - IKC Joh. Calvijnschool (voorbereiding) - IKS SO/SBO/PO voor de Van Leersumschool, De Windroos en basisonderwijs De Plantage** (voorbereiding) - IKC Engelenburg voor de basisscholen De Bron (nevenvestiging) en De Vlieger * Een nevenvestiging is een aanvullend locatie op de hoofdvestiging van de school. ** Onderwijsorganisatie CORDEO heeft aangegeven renovatie ook als mogelijke optie te zien voor basisschool De Plantage.

Actuele ontwikkelingen waarvoor aanvullend onderwijshuisvesting nodig is In de planperiode van het IHP 2021-2024 hebben zich nieuwe ontwikkelingen voorgedaan waarvoor onderwijshuisvesting nodig is in de nieuw planperiode: - Ten gevolge van gewijzigd aannamebeleid en groei is een permanente huisvestingsoplossing noodzakelijk voor VSO De Blink. - De nieuwe basisschool Al Amana groeit naar verwachting in schooljaar 2026-2027 uit de tijdelijke huisvesting en heeft ook permanente huisvesting nodig (de stichtingsnorm wordt waarschijnlijk behaald in 2029). Daarnaast hebben wij bij het opstellen van het nieuwe IHP oog voor Nieuwkomersonderwijs Pimpelmees en OPDC Overstag, beide gehuisvest in tijdelijke huisvesting. Dit in het kader van inclusief en passend onderwijs. We willen onderzoeken op welke manier dit type onderwijs voor een langere periode passender vorm gegeven kan worden. Ondanks dat dit formeel niet tot de zorgplicht van de gemeente behoort. Meer ruimte voor gespecialiseerd onderwijs en nevenvestigingen In het speciaal onderwijs zijn in de planperiode van IHP 2021-2024 nieuwe normberekeningen geïntroduceerd door de VNG met meer ruimte voor het gespecialiseerd onderwijs. Deze willen wij gaan overnemen in in de gemeentelijke verordening.

Door de hoge stichtingsnorm in de gemeente (wettelijk bepaald op 319 lln) is er sprake van relatief veel nevenvestigingen (46%) in de gemeente die normatief geen recht hebben op een vaste voet van 200-250 m2 bvo (algemene ruimte voor bijvoorbeeld een aula, een teamkamer en ruimte voor ondersteunend personeel). Het onderwijs heeft in een aantal voorkomende gevallen deze ruimte wel nodig omdat hun hoofdvestiging niet nabij gelegen is en zij de daar aanwezige algemene ruimte niet kunnen gebruiken. Wij willen deze ruimte onder voorwaarden gaan faciliteren.

Pagina 3 van 7

Onderwerp: Raadsconsultatie memo Concept planvorming IHP Zaaknummer: 2229979

Groei leidt tot uitbreiding van de huisvestingsbehoefte De groei van het aantal leerlingen in de afgelopen planperiode zet zich verder door. De komende planperiode wordt een groei verwacht van 5-10% afhankelijk van de snelheid van de realisatie van woningbouw. Dit betekent in omvang een toevoeging van één of twee basisscholen met bijbehorende locaties. De woningbouwontwikkelingen in Veenendaal leiden deze planperiode voornamelijk in het basisonderwijs tot groeivraagstukken, met name in de wijken: - Noordoost - Zuidoost - Zuidwest

Figuur 1 Woningbouwontwikkeling Veenendaal

De beperkte flexibiliteit in de onderwijshuisvestingsportefeuille leidt noodzakelijkerwijs in groeiwijken tot uitbreiding van onderwijsruimte. Onderwijsruimte wordt per leerling toegekend als onderdeel van de zorgplicht onderwijshuisvesting. De toekenning gebeurt, net als bij de financiering in het gemeentefonds, op basis van verschillende maatstaven zoals het aantal en type leerlingen en onderwijsachterstanden. Dit gaat bij benadering om ca. 5 – 15 m2 bvo per leerling (exclusief de vaste voet voor algemene ruimte). De gemeente krijgt voor de groei van het aantal leerlingen ongelabeld middelen in het gemeentefonds. Op basis van diverse verdeelmaatstaven, zoals het aantal en type leerlingen, onderwijsachterstanden en groei. Dit gaat bij benadering om ca. € 500 - € 1.500 per leerling. Wij willen voor de opvang van groei tijdig groeifinanciering in kunnen gaan zetten. Vervanging verouderde scholen in de nieuwe planperiode 2026-2042 Op basis van levensduur en kwaliteit zijn, aanvullend op de IKC’s uit het huidige IHP, de volgende schoolgebouwen aan vervanging toe (renovatie dan wel nieuwbouw) in de komende planperiode: - Basisschool De Plantage (afhankelijk van deelname IKC SO/SBO/PO) - Basisschool TOV - Basisschool Grondtoon - Basisschool Alex (nevenvestiging Grondtoon) - Basisschool Max (nevenvestigingen Grondtoon) - Basisschool Schakel

Pagina 4 van 7

Onderwerp: Raadsconsultatie memo Concept planvorming IHP Zaaknummer: 2229979

-

Basisschool Het Baken I Basisschool Het Baken II Basisschool De Ceder Dr. C. Steenblokschool Montessorischool Aan de Basis Gebouwdeel Rehobothschool

Concept hoofdlijnen van de planvorming Op basis van bovenstaande hebben wij de volgende hoofdlijnen voor de concept planvorming in het nieuwe IHP geformuleerd: Hoofdlijn 1

Prioriteitsstelling binnen de opgave: zorgplicht, gespecialiseerd onderwijs en onderwijs in onderwijsachterstandsgebieden. Onderbouwing: De gemeente heeft een wettelijke zorgplicht voor onderwijshuisvesting. Binnen deze zorgplicht zien we een toenemende huisvestingbehoefte voor het gespecialiseerd onderwijs, permanente onderwijshuisvesting en groei van onderwijs in achterstandsgebieden. We investeren om deze redenen als eerste in onze zorgplicht en onderwijshuisvesting voor kwetsbare kinderen.

Hoofdlijn 2

Ruimte creëren voor wijkgerichte opvang van groei. Onderbouwing: Binnen de gemeente kennen we zowel wijkgebonden scholen met een sterke wijkfunctie als wijkoverstijgende scholen met een bredere regionale functie. Beide typen scholen vervullen een waardevolle rol binnen ons onderwijslandschap. Soms zijn zowel wijkgebonden als wijkoverstijgende scholen gevestigd in dezelfde wijk, wat uitdagingen kan opleveren voor het opvangen van groei binnen die wijk. Om ervoor te zorgen dat alle scholen optimaal kunnen bijdragen aan de onderwijsvoorziening, kiezen we er bij de realisatie van onderwijshuisvesting voor om voor wijkoverstijgende scholen ook elders in de gemeente passende huisvesting te creëren. Hiermee streven we ernaar om zowel de groei van leerlingen in de wijken thuis nabij te faciliteren als de regionale functie van wijkoverstijgende scholen te waarborgen.

Hoofdlijn 3

Actualiseren van de Verordening Voorzieningen Huisvesting Onderwijs 2015: meer ruimte voor gespecialiseerd onderwijs. Onderbouwing: De tijdens de planperiode geactualiseerde modelverordening huisvesting onderwijs (VNG) biedt meer ruimte aan gespecialiseerd onderwijs. Wat tegemoet komt aan de huisvestingsbehoefte van deze onderwijsorganisaties.

Hoofdlijn 4

Realistisch financieren binnen begrotingskaders. a. Anticiperen op groeifinanciering in plaats van vertraging van projecten Onderbouwing: Naast optimalisatie van de uitvoering en financiering van het IHP willen wij anticiperen op groeifinanciering. De financiering van onderwijshuisvesting is nu grotendeels reactief: pas bij gerealiseerde groei wordt budget toegekend. Dit leidt tot vertraging in de realisatie van scholen in snelgroeiende wijken. Wij stellen voor om onder voorwaarden, zoals bij een beperkte overmaat < 10% in de beschikbare huisvesting en een stabiele groeiprognose, voortijdig te mogen gaan anticiperen op de realisatie van onderwijshuisvesting voor de groei. Zodat er tijdig en efficiënt kan worden geïnvesteerd in huisvesting en kan worden

Pagina 5 van 7

Onderwerp: Raadsconsultatie memo Concept planvorming IHP Zaaknummer: 2229979

voorkomen dat scholen verdeeld gehuisvest moeten worden over meer dan drie locaties of een periode in tijdelijke voorzieningen moeten verblijven. De kosten hiervan zijn hoger. b. Anticiperen op restwaarde in het kader van circulair bouwen Onderbouwing: In lijn met de duurzaamheidsambities van de gemeente en de nationale richtlijnen voor circulair bouwen, willen wij onderwijshuisvesting realiseren volgend circulaire principes daarbij willen wij ook restwaarde van materialen en gebouwen meenemen in financiering van onderwijshuisvesting. Dit betekent dat ook dat we in de planvorming rekening willen gaan houden met de mogelijkheid om gebruikte materialen opnieuw te benutten of gebouwen modulair te ontwerpen, zodat hergebruik bij toekomstige transformaties of sloop economisch haalbaarder wordt. Concept planvorming Gespecialiseerd onderwijs

Wijkoverstijgend Huisvestingsprogramma 2025 Tijdelijke huisvesting VSO De Blink Meenemen uit IHP 2021-2024 IKC SO/SBO/PO voor de Van Leersumschool, De Windroos en basisonderwijs De Plantage* Actuele ontwikkeling Permanente huisvesting VSO De Blink Inclusief groeiopgave

Basisonderwijs Noordoost

Wijkgericht Huisvestingsprogramma 2025 Inbreiding Ontmoetingshuis voor Balans, De Bron en Tamim Meenemen uit IHP 2021-2024 IKC Dragonder Noord voor basisschool Het Erf Vervanging Gebouwdeel Rehobothschool Incl. groeiopgave

Noordwest

Vervanging Basisschool TOV Basisschool Grondtoon Basisschool Alex (nevenvestiging Grondtoon) Basisschool Max (nevenvestigingen Grondtoon) Basisschool Schakel Basisschool Het Baken I Basisschool Het Baken II

Zuidoost

Meenemen uit IHP 2021-2024 IKC Dragonder-Zuid voor de basisscholen Balans en ’t Speelkwartier, beide nevenvestigingen (voorbereiding) IKC Engelenburg voor de basisscholen De Bron (nevenvestiging) en De Vlieger Incl. groeiopgave

Zuidwest

Pagina 6 van 7

Vervanging Basisschool De Ceder

Onderwerp: Raadsconsultatie memo Concept planvorming IHP Zaaknummer: 2229979

Incl. groeiopgave Wijkoverstijgend Meenemen uit IHP 2021-2024 IKC Joh. Calvijnschool (voorbereiding) Actuele ontwikkeling Permanente huisvesting Al Amana Passende huisvestingsoplossing Pimpelmees Passende huisvestingsoplossing OPDC Overstag Vervanging De Plantage* Dr. C. Steenblokschool Montessori aan de Basis Incl. groeiopgave

Pagina 7 van 7