1. Mandaatbesluit mer-beoordelingsbeslissing - Raadsvoorstel

Raadsvoorstel Mandaatbesluit mer-beoordelingsbeslissing Dossiernummer

2049

Programma

1. Fysieke leefomgeving

Ambtenaar

Eveline Zech

Datum college

14-10-2025

Team

Ruimtelijke Ordening en Bouwen

Datum Raad

20-11-2025

Aan de leden van de raad,

Beslispunten 1. Het college te mandateren voor het nemen van de mer-beoordelingsbeslissing bij plannen, programma’s en projecten waarvoor de raad het bevoegd gezag is; 2. Het college te machtigen om uitvoering te geven aan de artikelen uit de Omgevingswet die onderdeel kunnen zijn van de mer-procedure, zoals de voorbereiding van een milieueffectrapport (MER): a. Het raadplegen van bestuursorganen en instanties over de reikwijdte en het detailniveau (artikel 16.38 Omgevingswet); b. Het adviseren over reikwijdte en detailniveau (artikel 16.46 Omgevingswet); c. Het in de gelegenheid stellen van de Commissie voor de milieueffectrapportage om advies uit te brengen (artikel 16.39 en 16.47 Omgevingswet).

Waarom naar de raad? Onder de Omgevingswet is de raad hiervoor het bevoegd gezag.

Inleiding Onder de Wet milieubeheer was er geen mandaat nodig voor het nemen van de project-merbeoordelingsbeslissing. Dat lag automatisch bij het uitvoerende bestuursorgaan, het college van burgemeester en wethouders. Dat is onder de Omgevingswet veranderd. Nu kan het college alleen de project-merbeoordelingsbeslissing nemen als zij daarvoor officieel het mandaat heeft van de raad. Een mer-beoordelingsbeslissing is een beslissing van het bevoegd gezag waarin wordt beoordeeld of bij de voorbereiding van het besluit voor de betreffende activiteit, vanwege aanzienlijke milieueffecten, een milieueffectrapport moet worden gemaakt. Een mer-beoordelingsbeslissing kan nodig zijn bij een project en bij een plan of programma (art. 16:43, lid 2 en artikel 16:36, lid 5 Omgevingswet). Daarnaast staat in de Omgevingswet dat het bevoegd gezag bestuursorganen en instanties raadpleegt over de reikwijdte en het detailniveau, adviseert over de reikwijdte en detailniveau en de Commissie voor de milieueffectrapportage in de gelegenheid stelt advies uit te brengen. Bij veel

Raadsvoorstel: Mandaatbesluit mer-beoordelingsbeslissing Dossiernummer: 2049

wijzigingen van het omgevingsplan is de raad het bevoegd gezag. Hoewel het Rijk niet aangeeft dat het nodig is om het college te machtigen om deze taken uit te voeren, wordt dit wel geadviseerd om juridische risico’s te voorkomen. Om ruimtelijke procedures geen onnodige vertraging op te laten lopen en om de processen werkbaar te houden, is het wenselijk dit mandaat en deze machtiging te regelen voordat de eerste omgevingsplanwijzigingsprocedures in gang worden gezet. Dit voorstel zorgt voor aansluiting op de praktijk en uitgangspunten van voor de omgevingswet. Bij een ruimtelijk initiatief waarbij deze merbeoordeling nodig is, bereid het college voor en de raad besluit integraal over de vaststelling van een wijziging van het omgevingsplan.

Samenvatting Onder de Omgevingswet ligt de bevoegdheid tot het nemen van de mer-beoordelingsbeslissing niet meer automatisch ook bij het uitvoerende bestuursorgaan (burgemeester en wethouders). Burgemeester en wethouders moeten deze bevoegdheid gemandateerd krijgen van de gemeenteraad om de bevoegdheid uit te kunnen oefenen. Met dit raadsbesluit mandateert de gemeenteraad het college tot het nemen van de mer-beoordelingsbeslissing, zodat deze genomen kan worden in de voorbereiding van een plan of programma. Daarnaast machtigt de raad met dit besluit het college om uitvoering te geven aan een aantal handelingen die nodig kunnen zijn in de voorbereiding van een Milieueffectrapport (MER), zoals het raadplegen van bestuursorganen en instanties over de reikwijdte en het detailniveau, het adviseren over reikwijdte en detailniveau en het in de gelegenheid stellen van de Commissie voor de milieueffectrapportage te adviseren.

Beoogd resultaat Het college kan een mer-beoordelingsbeslissing nemen en voorbereidende handelingen uitvoeren die betrekking hebben op een milieueffectrapport, zoals dit voor de Omgevingswet ook al gebeurde.

Proceshistorie en eerdere besluitvorming De raad heeft op 16 november 2023 besloten over delegatie van bevoegdheden in het kader van de Omgevingswet. Daarin zijn deze onderwerpen niet meegenomen.

Argumenten 1.1 Het nemen van een mer-beoordelingsbeslissing hoort bij de voorbereiding van het besluit over het plan, programma of project. Het resultaat van de mer-beoordeling moet worden opgenomen in het ontwerp van het plan, programma of besluit, om te voldoen aan artikel 11.1, eerste lid, van het Omgevingsbesluit (voor plannen en programma’s) of artikel 11.11, tweede lid, van het Omgevingsbesluit (voor projecten). Het college bereidt een plan, programma of project voor ten behoeve van de besluitvorming. Het nemen van de mer-beoordelingsbeslissing past hierbij. 1.2 Door het mandaat wordt de bestaande werkwijze onder de Wet Milieubeheer voortgezet. Onder de Wet milieubeheer waren zowel de raad als het college bevoegd een merbeoordelingsbesluit te nemen. Met deze mandatering wordt deze werkwijze voortgezet. De mer-

2 van 4

Raadsvoorstel: Mandaatbesluit mer-beoordelingsbeslissing Dossiernummer: 2049

beoordelingsbesluiten kan de gemeenteraad bij de vaststelling van het omgevingsplan inzien. Tot dusver heeft dit niet tot discussies in de commissie of gemeenteraad geleid. 1.3 Het nemen van de mer-beoordelingsbeslissing door de raad is in de praktijk niet werkbaar. Op dit moment is er voorafgaand aan de terinzagelegging van een ruimtelijk ontwerpplan een raadsbesluit nodig, ook voor de kleinere plannen. Dit zorgt voor behoorlijke vertraging van een project. Daarbij komt dat in artikel 11.11, eerste lid, van het Omgevingsbesluit staat dat het bevoegd gezag binnen zes weken na ontvangst van de mededeling vanuit het project de beslissing neemt of er een milieueffectrapport gemaakt moet worden. Deze termijn kan niet gehaald worden als er een raadsbesluit nodig. 1.4 Mandaatverlening past bij de bevoegdheid tot het nemen van een mer-beoordelingsbeslissing. De aard van de bevoegdheid mag zich niet tegen de mandaatverlening verzetten (artikel 10:3, lid 1, van de Algemene wet bestuursrecht, hierna Awb). In dit geval verzet de aard van de bevoegdheid zich niet tegen de mandaatverlening. Het is een bevoegdheid die door burgemeester en wethouders kan worden uitgeoefend. Dat is tot op heden ook gebeurd.

1.5 Voor het vaststellen van een wijziging omgevingsplan bij een ruimtelijk project waarbij een mer nodig is, blijft een raadsbesluit nodig Feitelijk verandert er met voorliggend voorstel niks aan de gebruikelijke praktijk. Ook nu blijft de raad integraal verantwoordelijk voor het nemen van een besluit over het vaststellen van een wijziging van het omgevingsplan bij nieuwe ruimtelijke projecten. De eventueel benodigde mer is dan onderdeel van de onderbouwing van die wijziging van het omgevingsplan. 2.1 Artikelen 16.38, 16.37, 16.46 en 16.47 hebben betrekking op voorbereidende werkzaamheden. Specifiek hebben deze artikelen betrekking op: a. het raadplegen van bestuursorganen en instanties over de reikwijdte en het detailniveau (artikel 16.38 van de Omgevingswet), b. het adviseren over reikwijdte en detailniveau (artikel 16.46 van de Omgevingswet) c. het in de gelegenheid stellen van de Commissie voor de milieueffectrapportage advies uit te brengen (artikel 16.39 en artikel 16.47 van de Omgevingswet). Dit zijn 2.2 Eventuele juridische risico’s worden voorkomen door het college te machtigen om handelingen uit te voeren die horen bij de voorbereiding van een milieueffectrapport.

In de Omgevingswet staat dat het bevoegd gezag bestuursorganen en instanties raadpleegt over de reikwijdte en het detailniveau, adviseert over de reikwijdte en detailniveau en de Commissie voor de milieueffectrapportage in de gelegenheid stelt advies uit te brengen. Bij veel wijzigingen van het omgevingsplan is de raad het bevoegd gezag. Om onduidelijkheid te voorkomen is het wenselijk om het mandaat te regelen en zo juridische risico’s te voorkomen.

Alternatieven Er is geen ander alternatief dan het niet verlenen van het mandaat en de machtiging.

Kanttekeningen Niet van toepassing.

3 van 4

Raadsvoorstel: Mandaatbesluit mer-beoordelingsbeslissing Dossiernummer: 2049

Participatie Er heeft geen participatie plaatsgevonden over dit voorstel.

Wat betekent dit besluit voor inwoners? Dankzij het mandaat en de machtiging lopen de ruimtelijke procedures waarbij een merbeoordelingsbeslissing nodig is geen onnodige vertraging op, omdat dit niet eerst langs de raad hoeft. Inwoners merken hier in feite niets van, omdat dit altijd al de werkwijze is geweest. Zij zouden het juist wel merken als het mandaat en de machtiging niet worden verleend.

Aanpak / uitvoering Het mandaatbesluit wordt gepubliceerd in het gemeenteblad conform artikel 3:42 Awb.

Communicatie over dit besluit Er is geen andere communicatie voorzien, anders dan de publicatie in het gemeenteblad.

Evaluatie Een evaluatie is niet nodig, aangezien de werkwijze niet wijzigt ten opzichte van die van de afgelopen jaren en dit zover bekend geen problemen heeft opgeleverd.

Kosten, baten, dekking Dit voorstel heeft geen financiële consequenties.

College van burgemeester en wethouders,

Sjoukje Deelstra secretaris

Gert-Jan Kats burgemeester

Bijlagen Geen

4 van 4