1. Kaders begroting 2025 VRU - raadsvoorstel - oud

RAADSVOORSTEL Raad Voorstelnummer Datum Onderwerp

Programma

Inlichtingen bij Telefoonnummer E-mailadres

29 februari 2024 2140928 16 januari 2024 Kaders begroting 2025 en geactualiseerde begroting 2024 VRU Burger en bestuur

Agendapunt

Team

Leefbaarheid en Veiligheid

Xander Bult 06-10329663 Xander.Bult@veenendaal.nl

Aan de leden van de raad, Beslispunten 1 Een zienswijze over de Kadernota 2025 Veiligheidsregio Utrecht (VRU) kenbaar te maken conform bijgevoegde brief (bijlage 3) 2

De financiële consequenties als volgt te verwerken: a. € 52.900, - (voor 2024) budgettair neutraal te verwerken in de 1e bestuursrapportage 2024 ten laste van de stelpost ‘loon- en prijsstijgingen’; b. € 344.900, - (voor 2025 tot en met 2028) structureel te verwerken bij de opstelling van de gemeentelijke Kadernota 2025-2028 onder voorbehoud van de besluitvorming door de raad tijdens de integrale afweging; c. De hogere kosten ad € 344.900 (beslispunt 2b) in 2025 voor een bedrag van € 320.900, - incidenteel te dekken vanuit de stelpost ‘loon- en prijsstijgingen’ onder voorbehoud van de besluitvorming door de raad tijdens de integrale afweging .

Waarom naar de raad? Conform de geldende procedure van de gemeenschappelijke regeling VRU worden gemeenten tweemaal in de gelegenheid gesteld om hun zienswijze (medesturing) te geven op de begrotingskaders, ten eerste bij de behandeling van de kaders voor de begroting VRU 2025 en ten tweede bij de behandeling van de Programmabegroting 2025 VRU, welke in het voorjaar van 2024 aan gemeenten wordt aangeboden. Ook ten aanzien van begrotingswijzigingen worden gemeenten in de gelegenheid gesteld een eventuele zienswijze kenbaar te maken. Samenvatting De voorliggende kadernota 2025 en geactualiseerde begroting 2024 VRU hebben betrekking op het eerste en tweede jaar van de nieuwe beleidsperiode 2024-2027. Binnen de kaders ligt de nadruk op de ontwikkelingen die effect hebben op de hoogte van de bijdrage voor het (collectieve) gemeentelijk basistakenpakket (GBTP). Het gaat hierbij onder anderen om ontwikkelingen die de VRU in de Bestuursagenda VRU 2024- 2027 heeft beschreven. Uw raad heeft op 23 juni 2023 ingestemd met de zienswijze op de nieuwe Bestuursagenda.

Raadsvoorstel van 9 januari 2024, nr. 2140928

Inleiding Aan de hand van de kadernota 2025 VRU informeert de VRU de gemeenten over de financiële en beleidsmatige kaders voor de begroting 2025 die in het voorjaar van 2024 wordt opgesteld. In de kadernota ligt de nadruk op de ontwikkelingen die effect hebben op de hoogte van de gemeentelijke bijdrage. Conform de gemeenschappelijke regeling VRU wordt de kadernota voor zienswijzen voorgelegd aan de gemeenteraden. De kadernota 2025 VRU bevat naast de reguliere bijstelling van het financiële kader een overzicht van ontwikkelingen en risico’s die op termijn mogelijk van invloed zijn op de ontwikkeling van de gemeentelijke bijdrage. In de voorliggende versie zijn de adviezen van respectievelijk de Adviescommissie Gemeentesecretarissen Veiligheid en de Bestuurlijke Adviescommissie Bedrijfsvoering en Financiën verwerkt. Beoogd resultaat Veenendaal heeft een adequate crisisbeheersings- en brandweerorganisatie. De gemeente participeert in de gemeenschappelijke regeling VRU. Het doel van deze regeling is het door de VRU realiseren van een gelijkwaardig kwaliteitsniveau voor de beheersing van rampen en crises in de Utrechtse gemeenten. Argumenten 1.1 Het kenbaar maken van een zienswijze over de Kadernota 2025 VRU is een bevoegdheid van de raad. De VRU heeft ons via de aanbiedingsbrief bij de Kadernota 2025 verzocht om een zienswijze kenbaar te maken. Die bevoegdheid ligt bij de raad.

De zienswijzen van alle gemeenten worden besproken in de vergadering van het algemeen bestuur bij de behandeling van de ontwerpbegroting 2025 van de VRU. 1.2 Het college heeft besloten tot een inventarisatie van ruimtescheppende maatregelen tot een bedrag van € 12 miljoen. Deze inventarisatie wordt breed ingezet, waarbij er geen bestuurlijke en ambtelijke taboes zijn. Alle programma’s, paragrafen, grondexploitaties, projecten, reserves, interne en externe partijen worden betrokken in de verkenning. Dit betekent dat het ook mogelijke gevolgen kan hebben voor de VRU. 2.1 a t/m c De stijging wordt vooral veroorzaakt door de loon- en prijsaanpassingen Er is sprake van de reguliere loon- en prijsaanpassing, die zorgt voor een stijging van € 2,6 miljoen in 2024 en € 4,8 miljoen in 2025. In de gemeentelijke (meerjaren)begroting is slechts gedeeltelijk met deze stijgingen rekening gehouden. Hierdoor dient aanvullend voor 2024 € 52.900, - beschikbaar gesteld te worden en dient de raming voor 2025 met € 320.900, - opgehoogd te worden. Voor de loon- en prijsaanpassing worden op basis van de afspraken in de gemeenschappelijke regeling dezelfde percentages gehanteerd als waarmee de uitkering aan de gemeenten via het gemeentefonds wordt geïndexeerd. De gemeenten worden hiervoor dus indirect via het gemeentefonds gecompenseerd.

Voor 2024 en 2025 kunnen de hogere lasten vanwege loon- en prijsstijgingen gedekt worden door de stelpost ‘loon- en prijsstijgingen’ zoals opgenomen in de gemeentelijke begroting. Doordat het Rijk vanaf 2026 de gemeente aanzienlijk minder middelen vanuit het gemeentefonds verstrekt, is de dekking van deze structurele ophoging vanaf 2026 niet in de gemeentelijke meerjarenraming beschikbaar. Om die reden wordt voorgesteld om de structurele ophoging van de bijdrage onderdeel te laten uitmaken van de integrale afweging bij de gemeentelijke Kadernota 2025-2028.

2

Raadsvoorstel van 9 januari 2024, nr. 2140928

2.2 Een stijging van de gemeentelijke bijdrage is onvermijdelijk Ondanks de inspanningen om zoveel mogelijk binnen de begroting op te lossen is een stijging van de gemeentelijke bijdrage op dit moment onvermijdelijk. De groei van inwoners in de regio zorgt ervoor dat er vanuit de basisbrandweerzorg een stap extra gezet moet worden om overal op tijd te kunnen zijn bij incidenten en te voldoen aan de wettelijk vastgestelde opkomsttijden voor de brandweer. Het gaat hierbij in totaal om een bedrag van € 530.000 voor de versterking van de brandweerzorg door groei in het verzorgingsgebied Amersfoort. De basisbrandweerzorg is regionaal georganiseerd en bekostigd. Hieruit volgt dat de financiële gevolgen van ontwikkelingen op dit vlak gezamenlijk gedragen worden. Voor Veenendaal gaat het structureel om een bedrag van € 24.000 vanaf 2025. 2.3 De ambities, ontwikkelingen en risico’s vragen om bestuurlijke keuzes In de financiële kaders zijn ontwikkelingen en risico’s opgenomen die op termijn een financieel effect kunnen hebben. Hoewel de omvang en timing nog niet duidelijk zijn, vindt de VRU het belangrijk om het bestuur VRU en de gemeenten in een zo vroeg mogelijk stadium te informeren. Zonder expliciete besluitvorming door het bestuur VRU zal dit niet leiden tot een verhoging van de gemeentelijke bijdrage.

Zoals eerder aangegeven gaat het hier om ontwikkelingen die ook in de Bestuursagenda VRU 2024- 2027 beschreven staan. De uitdagingen waar de VRU op dit moment en de komende jaren voor staat vragen andere oplossingen. Denk hierbij aan de veranderingen in het type en de duur van crises, natuurbrandbestrijding en de huisvesting. Voor deze ontwikkelingen wordt de bijdrage nu niet verhoogd. Zodra bekend is wat de verwachte kosten hiervoor zijn, onderzoekt de VRU wat mogelijk is om een deel van de kosten op te vangen binnen de eigen begroting. Mocht dit niet passen binnen de huidige kaders, zal hiervoor in de begrotingscyclus een integraal voorstel voor het bestuur worden gemaakt zodat deze in staat wordt gesteld een goede afweging te maken. De context is hierbij: de financiële druk bij de gemeenten is een gegeven. De bestuurlijke keuzes worden verwerkt in de kaders voor de begroting 2026 waar u als raad ook uw zienswijze op kunt geven. Alternatieven Een alternatief kan zijn om geen zienswijze in te brengen. Kantekeningen 1.1 We maken wel een voorbehoud voor mogelijke gevolgen van de heroverwegingsopgaven binnen onze gemeente Als gemeente zijn we bezig met een gemeentelijke heroverweging om te komen tot een sluitend meerjarenperspectief.

In de zienswijze aan de VRU is een passage opgenomen waarin vermeld staat dat de afweging over de hogere bijdrage door de raad plaatsvindt bij de gemeentelijke Kadernota 2025-2028. Wel dient hierbij vermeld te worden dat de gemeente de hogere bijdrage verplicht is te betalen als een meerderheid van de deelnemende gemeenten instemt met de kaders begroting 2025 VRU.

Participatie Stap 0 van de participatieladder is gebruikt. Bij dit beleidsstuk is er geen sprake van participatie van inwoners. • In de voorliggende kaders voor de begroting 2025 zijn de adviezen van de Bestuurlijke Adviescommissie Bedrijfsvoering en Financiën van de VRU en de Adviescommissie Gemeentesecretarissen Veiligheid verwerkt; • Op 30 oktober jl. heeft een bijeenkomst plaatsgevonden voor accounthouders VRU en ambtenaren financiën van de gemeenten, waarin de voorliggende kaders nader zijn toegelicht; 3

Raadsvoorstel van 9 januari 2024, nr. 2140928

Wat betekent dit besluit voor inwoners? De inwoners van Veenendaal beschikken over een adequate crisisbeheersings- en brandweerorganisatie. De gemeente participeert in de gemeenschappelijke regeling VRU. Het doel van deze regeling is het door de VRU realiseren van een gelijkwaardig kwaliteitsniveau van de beheersing van rampen en crises in de Utrechtse gemeenten. Aanpak/uitvoering De zienswijzen worden besproken in de vergadering van het algemeen bestuur op 25 maart 2024 bij de behandeling van de ontwerpbegroting 2025 en geactualiseerde begroting 2024 VRU. De ontwerpbegroting 2025 wordt voor een zienswijze voorgelegd aan de gemeenteraden, waarna het algemeen bestuur de begroting 2025 op 8 juli 2024 vaststelt. Communicatie over dit besluit • De ontvangen zienswijzen worden besproken in aanloop naar de Programmabegroting VRU 2025 in de vergadering van het algemeen bestuur op 25 maart 2024. • De ontwerpbegroting wordt voor een zienswijze voorgelegd aan de gemeenteraden, waarna het algemeen bestuur de begroting 2025 op 8 juli 2024 vaststelt.

Evaluatie Sturing op de P&C-cyclus van de VRU vindt plaats via de begroting 2025, begrotingswijziging(en), bestuursrapportages en uiteindelijk ontvangt de raad de jaarrekening ter kennisname. Kosten, baten, dekking 2024 Op basis van de gewijzigde begroting 2024 van de VRU bedraagt de aanvullende bijdrage voor Veenendaal € 52.900, -. De hogere bijdrage is het gevolg van loon- en prijsstijgingen. In de gemeentelijke begroting voor 2024 is hiervoor een stelpost ‘loon- en prijsstijgingen’ opgenomen. Binnen deze stelpost is er ruimte om de hogere bijdrage te kunnen dekken. Daarom wordt voorgesteld de hogere kosten van de VRU voor 2024 van € 52.900, - te dekken vanuit deze stelpost en dit budgettair neutraal te verwerken in de 1e bestuursrapportage 2024. 2025 en volgende jaren Voor 2025 en volgende jaren is momenteel in de gemeentelijke meerjarenraming 2025-2027 een bedrag begroot van € 3.729.100, - (nog exclusief gemeentelijke index 2025). De bijdrage voor het gemeentelijk basistakenpakket (GBTP) en het individueel gemeentelijk pluspakket (IGPP) aan de VRU bedraagt totaal € 4.074.000, -. Op basis van de huidige cijfers geeft dit een verschil van € 344.900, -. Dit verschil wordt enerzijds veroorzaakt door loon- en prijsstijgingen (€ 320.900, -) en anderzijds door versterking van de brandweerzorg (€ 24.000, -).

In 2025 is er incidenteel ruimte binnen de stelpost ‘loon- en prijsstijgingen’ om de hogere kosten van € 320.900 te dekken. Vanaf 2026 is de dekking vanuit deze stelpost niet meer beschikbaar, mede vanwege de lagere rijksvergoeding als gevolg van het ‘ravijnjaar’. Voor de versterking van de brandweerzorg is geen dekking binnen de begroting beschikbaar. Resumerend wordt voor 2025 en volgende jaren het volgende voorgesteld: 1. De hogere kosten van de VRU als gevolg van de loon- en prijsstijgingen, ad € 320.900, in 2025 incidenteel te dekken uit de stelpost ‘loon- en prijsstijgingen’ en dit budgettair neutraal te verwerken in de Kadernota 2025-2028. De structurele gevolgen van de loon- en 4

Raadsvoorstel van 9 januari 2024, nr. 2140928

prijsstijgingen vanaf 2026, jaarlijks ad € 320.900, te verwerken bij de opstelling van de gemeentelijke Kadernota 2025-2028 onder voorbehoud van de besluitvorming door de raad tijdens de integrale afweging; 2. De hogere kosten van de VRU vanwege de versterking van de brandweerzorg, zijnde € 24.000 vanaf 2025, structureel te betrekken bij de opstelling in de Kadernota 2025-2028 onder voorbehoud van de besluitvorming door de raad tijdens de integrale afweging .

Hieronder vindt u de financiële gevolgen in een overzicht. 2024

2025

2026

2027

Meerjarenbegroting 2024-2027 Veenendaal

3.737.100

3.729.100

3.729.100

3.729.100

Bijdrage aan VRU voor GBTP en IGPP

3.790.000

4.074.000

4.074.000

4.074.000

Saldo (tekort)

-52.900

-344.900

-344.900

-344.900

Dekking vanuit stelpost loon- en prijsstijgingen

52.900

320.900

0

0

0

-24.000

-344.900

-344.900

Nog te dekken tekort

Burgemeester en wethouders,

de heer K.J.G. Kats burgemeester

mevrouw drs. S.M. Deelstra gemeentesecretaris

Bijlagen 1. Aanbiedingsbrief gemeenten kaders begroting 2025 2. Kaders begroting 2025 & geactualiseerde begroting 2024 3. Zienswijze kaders begroting 2025 en geactualiseerde begroting 2024 VRU Raadsbesluit Ter inzage Niet van toepassing

5