1. Kaderbrief 2027-2030 Regio Foodvalley - raadsvoorstel

Raadsvoorstel Kaderbrief 2027-2030 Regio Foodvalley Dossiernummer

1607

Programma

4. Burger en bestuur

Ambtenaar

Else Veldhuis-Diermanse

Datum college

16-12-2025

Team

Strategie, Control, Bestuurs- en Directieondersteuning

Datum Raad

26-2-2026

Aan de leden van de raad,

Beslispunten 1. Geen wensen en/of bedenkingen in te dienen met betrekking tot de kaderbrief Regio Foodvalley 2027-2030 voor wat betreft de kosten voor het regiobureau (programma Algemeen).

Waarom naar de raad? Conform artikel 38 van de Gemeenschappelijke Regeling Foodvalley zendt het Dagelijks Bestuur jaarlijks voor 15 januari van het jaar voorafgaande aan het jaar waarvoor de begroting dient de algemene en financiële en beleidsmatige kaders (kaderbrief) voor wensen en bedenkingen aan de raden.

Inleiding Deze kaderbrief 2027-2030 levert de bouwstenen voor de door de regio op te stellen begroting 2027 en meerjarenraming 2027-2030. De inhoudelijke beleidskaders 2027 zijn, conform de strategische agenda Regio Foodvalley 20262030, opgedeeld in drie delen: 1) Programma Toekomstbestendige economie 2) Programma Verantwoorde groei 3) Programma Algemeen Bij het Programma Toekomstbestendige economie gaat het om de volgende thema’s: Food, Innovatief MKB en Human Capital. Bij het Programma Verantwoorde groei gaat het om de volgende thema’s: regionaal ruimtelijk programmeren, natuur-water en landschap, toekomstbestendige landbouw, wonen, mobiliteit, energie en ruimtelijke economie. Bij het Programma Algemeen gaat het om de volgende thema’s: Public Affairs & communicatie, Deals, subsidies en fondsen, Ondersteuning gemeenschappelijke regeling & Economic Board. De financiële kaders zijn in de kaderbrief 2027-2030 uitgesplitst naar de volgende drie onderdelen: 1) Gemeentelijke bijdrage Programma Algemeen 2) Gemeentelijke bijdrage Strategische Agenda 3) Gemeentelijke bijdrage Mobiliteitsfonds

Raadsvoorstel: Kaderbrief 2027-2030 Regio Foodvalley Dossiernummer: 1607

Het Programma Algemeen gaat over de kosten van de inzet door het Regiobureau. Bij de begroting Foodvalley wordt de raad gevraagd om in te stemmen met de kosten die te maken hebben met het programma Algemeen. Het indienen van eventuele wensen en bedenkingen bij de kaderbrief heeft daarom betrekking op dit onderdeel. De gemeentelijke bijdrage Strategische Agenda heeft betrekking op de gemeentelijke bijdragen voor de programma’s Toekomstbestendige economie en Verantwoorde groei. De kosten die betrekking hebben op deze twee programma’s worden door de colleges in de eigen, gemeentelijke conceptbegroting opgenomen. Deze kosten worden echter ook in de begroting van de regio opgenomen, om daarmee raden een totaaloverzicht van de regionale kosten te bieden. Wat betreft de gemeentelijke bijdrage Mobiliteitsfonds geldt dat dit fonds is ingevoerd met ingang van 2014. Bij de start van het Mobiliteitsfonds is overeengekomen dat de deelnemende gemeenten jaarlijks een bedrag van één euro per inwoner in dit fonds storten, inclusief jaarlijks prijsindexatie.

Samenvatting Dit raadsvoorstel gaat over de kaderbrief Regio Foodvalley 2027-2030. Deze kaderbrief bevat de bouwstenen voor de op te stellen begroting 2027 en meerjarenraming 2027-2030. De kaderbrief wordt nu voor wensen en bedenkingen voorgelegd aan alle raden van de Gemeenschappelijke Regeling Foodvalley. Deze procedure heeft betrekking op de kosten voor de inzet van het regiobureau. In de kaderbrief wordt inzicht gegeven hoe in Regio Foodvalley aan de realisatie van de gestelde doelen wordt gewerkt. Bij de inzet door het regiobureau (Programma Algemeen) gaat het met name om communicatie, public affairs en het ondersteunen van de processen van regionale besluitvorming. Naast dit Programma Algemeen worden de beleidskaders geschetst voor de programma’s Toekomstbestendige economie en Verantwoorde groei.

Beoogd resultaat Een vastgestelde meerjarenbegroting 2027-2030 van de Regio Foodvalley.

Proceshistorie en eerdere besluitvorming -

-

Op 6 mei 2025 heeft de raad de Strategische Agenda 2026-2030 Regio Foodvalley: ‘Onderneemt Natuurlijk! vastgesteld (zaaknummer 2174460). Op 3 juli 2025 heeft de raad een zienswijze ingediend bij de ontwerpbegroting 2026-2029 Regio Foodvalley (zaaknummer 2237834). In deze zienswijze is gevraagd om bij het opstellen van de kaderbrief 2027-2030 rekening te houden met de prijs bruto binnenlands product indexeringssystematiek om te voorkomen dat er in onze meerjarenraming onvoldoende middelen beschikbaar zijn voor de stijging van de gemeentelijke bijdrage vanaf 2027. Op 17 juni heeft het college van B&W het concept Werkprogramma 2026-2030 Regio Foodvalley (zaaknummer 2243652) aan de raad aangeboden. Dit werkprogramma vertaalt de Strategische Agenda in thema’s en opgaven en stelt prioriteiten mede in het licht van bestaande afspraken en financiële en personele randvoorwaarden. Hiermee ontstaat een kapstok voor de uitvoering van de Strategische Agenda door de triple helix partners voor de komende jaren.

Argumenten 1.1 De inhoudelijke beleidskaders voor de kaderbrief Regio Foodvalley 2027-2030 zijn gebaseerd op de vastgestelde Strategische Agenda Regio Foodvalley 2026-2030.

2 van 6

Raadsvoorstel: Kaderbrief 2027-2030 Regio Foodvalley Dossiernummer: 1607

De Strategische Agenda is vertaald in een werkprogramma 2026-2030. Dit werkprogramma dient als onderlegger van de kaderbrief. In de kaderbrief staan per programma en per thema de doelen en activiteiten voor 2027. 1.2 De kaderbrief 2027-2030 geeft inzicht in de benodigde uitgaven van de acht gemeenten van de Regio Foodvalley. Een kaderbrief is een instrument dat gemeenten helpt om meer grip te krijgen op verbonden partijen, zoals Regio Foodvalley. In de Gemeenschappelijke Regeling Regio Foodvalley is dan ook opgenomen dat het Dagelijks Bestuur jaarlijks voor 15 januari van het jaar voorafgaande aan het jaar waarvoor de begroting dient de algemene en financiële en beleidsmatige kaders (kaderbrief) aan de raden zendt. Aan de hand van deze brief kunnen de raden dan wensen en/of bedenkingen inbrengen, die als bouwstenen dienen bij de door de regio op te stellen ontwerp-meerjarenbegroting. 1.3 De prijs bruto binnenlands product systematiek is toegepast. In de kaderbrief is voor de indexatie de ‘prijs bruto binnenlands product systematiek’ toegepast. Dit is conform de door de raad bij de ontwerpbegroting 2026-2029 Regio Foodvalley ingediende zienswijze. Vanaf 2026 indexeert de gemeente Veenendaal de gemeentelijke budgetten ook op basis van deze systematiek. 1.4 Het uitgangspunt is om in de begroting 2027-2030 de 0-lijn aan te houden.

Voor 2027 geldt dat de inwonersbijdrage voldoende is voor dekking van het Programma Algemeen (regiobureau). Voor de inhoudelijk programma’s Toekomstbestendige economie en Verantwoorde groei worden er gesprekken gevoerd om de begroting van Regio Foodvalley sluitend te krijgen. Het uitgangspunt voor de begroting is de 0-lijn. Het regiobureau brengt de mogelijkheden in beeld, inclusief de (on)mogelijkheden en consequenties. Na besluitvorming door het Algemeen Bestuur worden keuzes verwerkt in de ontwerpbegroting 2027-2030. 1.5 In de kaderbrief 2027-2030 worden de investeringen uitgesplist naar de drie onderdelen Algemeen, Strategische Agenda en Mobiliteitsfonds. De kaderbrief 2027-2030 van de Regio Foodvalley richt zich op dezelfde onderdelen (bijdrage voor Regiobureau, Strategische Agenda en Mobiliteitsfonds) als de afgelopen jaren en biedt inzicht in alle kosten van de programma’s die worden uitgevoerd. Met de uitsplitsing naar de drie onderdelen krijgt de raad een integraal overzicht van de met de regio gemoeide kosten.

Alternatieven Veenendaal heeft de Gemeenschappelijke Regeling Regio Foodvalley ondertekend en heeft zich verbonden aan de afspraken zoals gemaakt in de Strategische Agenda 2026-2030. Er is daarom dan ook geen alternatief. Wel staat het u als raad vrij om eventuele wensen en bedenkingen in te dienen met betrekking tot de kaderbrief Regio Foodvalley 2027-2030. Het college ziet hier echter geen aanleiding toe.

Kanttekeningen 1.1 Er moeten nog inhoudelijke keuzes worden gemaakt om de begroting 2027 sluitend te krijgen. Zie argument 1.4. Voor 2027 geldt dat de inwonersbijdrage voldoende is voor dekking van het programma Algemeen (regiobureau). Voor de inhoudelijk programma’s Toekomstbestendige economie en Verantwoorde groei lopen de ambities en de financiële middelen nog uit elkaar. Momenteel worden er per programma, maar ook tussen programma’s, gesprekken gevoerd om de begroting sluitend te krijgen.

3 van 6

Raadsvoorstel: Kaderbrief 2027-2030 Regio Foodvalley Dossiernummer: 1607

1.2 De kaderbrief is erg op hoofdlijnen. In de kaderbrief wordt weliswaar beschreven wat de doelen en activiteiten voor 2027 zijn, maar dit is nog vrij globaal. Voor 2027 zal per programma een jaarplan opgesteld worden. In deze jaarplannen dient duidelijk beschreven te worden hoe een programma bijdraagt aan de doelen van de Strategische Agenda en welke investering daarvoor nodig is.

Participatie De kaderbrief gaat over de financiering van het Regiobureau, Strategische Agenda en Mobiliteitsfonds. Beleidskeuzes zijn gemaakt in de Strategische Agenda 2026-2030. Deze nieuw ontwikkelde Strategische Agenda kende een uitgebreid participatieproces (raadsvoorstel van 12 december 2024, zaaknummer 2174460). Er is geen participatieproces geweest rond de kaderbrief. Dit is een financiële vertaling van het inhoudelijke beleid. In dit proces zijn de reguliere gremia benut. De kaderbrief is voorbereid door de financiële adviseurs werkzaam voor Regio Foodvalley. Het Algemeen Bestuur Regio Foodvalley heeft de Kaderbrief 2027-2030 Regio Foodvalley besproken in haar vergadering van 11 december 2025. Vervolgens is de kaderbrief door het regiobestuur aangeboden aan de colleges om voor wensen en bedenkingen voorgelegd te worden aan de raden.

Wat betekent dit besluit voor inwoners? Het besluit heeft geen direct effect voor inwoners. Regio Foodvalley stelt zich ten doel oplossingen te bedenken voor belangrijke vraagstukken en deze toe te passen in de regio. Regio Foodvalley werkt zo aan een gezondere en duurzamere regio voor de inwoners zelf. De ambitie van Regio Foodvalley is om een regio te zijn waar de inwoners gezonder zijn, graag willen wonen, werken en leven. Een regio waar innoveren en circulair werken gewoon is. Door samen te werken met partners uit het onderwijs en ondernemers is er meer slagkracht en kan de Regio Foodvalley meer bereiken. Indirect heeft het besluit daarmee wel effect voor inwoners.

Aanpak / uitvoering -

Tot uiterlijk 15 maart 2026 kan de raad eventuele wensen en bedenkingen indienen. Het raadsbesluit op de kaderbrief 2027-2030 Regio Foodvalley wordt aan het regiobestuur gestuurd. Het Algemeen Bestuur besluit op 13 februari 2026 over de inhoudelijke keuzes met betrekking tot de programma’s Toekomstbestendige economie en Verantwoorde groei. Dit besluit wordt verwerkt in de ontwerpbegroting 2027-2030. De ontwerpbegroting wordt uiterlijk 15 april 2026 aangeboden en raden wordt gevraagd om zienswijze op de kosten die samenhangen met de taken en rollen die het regiobureau vervult ten behoeve van de regionale samenwerking. Het Algemeen Bestuur zal de begroting 2027-2030 in september 2026 vaststellen om deze daarna te verzenden naar Gedeputeerde Staten.

Communicatie over dit besluit Regio Foodvalley is een samenwerkingsverband. Samenwerking staat centraal om ambitieus bij te dragen aan de grote opgaven van Nederland. Het aantal inwoners in de regio groeit snel. Ondernemers, onderwijs en overheid werken samen aan evenwicht in die groei. En aan op elkaar afgestemde investeringen in wonen, infrastructuur, energie, economie en het landelijk gebied. De regio wil brede welvaart behouden, gezond leven bevorderen, werk maken van een toekomstbestendige economie en bijdragen aan een sterke natuur. Voor de uitvoering van de

4 van 6

Raadsvoorstel: Kaderbrief 2027-2030 Regio Foodvalley Dossiernummer: 1607

gezamenlijke Strategische Agenda wordt een begroting opgesteld. De kaderbrief geeft bouwstenen voor de nog op te stellen begroting 2027.

Evaluatie Conform art. 60 van de Gemeenschappelijke Regeling Regio Foodvalley wordt het algemene functioneren en de werkwijze van de regio iedere vier jaar geëvalueerd aan het begin van het kalenderjaar waarin algemene raadsverkiezingen in de gemeenten plaatsvinden. Via de voortgangsmonitor wordt twee keer per jaar de voortgang van programma’s en projecten gedeeld. In mei wordt online gerapporteerd, aan het einde van het jaar wordt deze via een oplegger aangeboden aan de raden. Zie: Voortgang Strategische Agenda 2025 | Regio Foodvalley

Kosten, baten, dekking Bij het berekenen van de gemeentelijke bijdrage worden de cijfers van het CBS gebruikt voor het aantal inwoners. De in deze kaderbrief opgenomen bijdrage per gemeente is gebaseerd op de cijfers van 1 januari 2025. Voor de begroting 2027 hanteren we de CBS-opgave van het herziene aantal inwoners per gemeente. In maart 2026 wordt dan zoals gebruikelijk een herberekening gemaakt op basis van de inwonersaantallen per 1 januari 2026. Naast de bijdragen van de deelnemende gemeenten zijn ook de bijdragen voor de thema’s Food en/of Landelijk gebied van de gemeenten Putten en Bunschoten meegenomen in de gebruikelijke verdeelsleutel. Bijdrage per jaar en per gemeente aan het Programma Algemeen (kosten Regiobureau) Gemeente 2026 2027 2028 2029 2030 Barneveld Ede

384.342 756.161

389.633 766.571

406.284 799.330

422.257 830.755

447.379 880.181

Nijkerk Renswoude

278.247 35.179

282.077 35.663

294.131 37.187

305.695 38.649

323.883 40.948

Rhenen Scherpenzeel

124.132 64.144

125.841 65.027

131.219 67.806

136.378 70.472

144.492 74.665

Veenendaal Wageningen

428.028 260.459

433.921 264.045

452.464 275.329

470.252 286.153

498.230 303.178

Subtotaal Putten 2.712.956

2.330.693 53.853

2.362.779 56.137

2.463.749 57.625

2.560.612 59.059

2.712.956 60.453

Bunschoten

24.346

25.523

26.199

26.852

27.485

Totaal

2.411.176

2.445.926

2.549.008

2.647.917

2.740.441

Tabel 1: Bijdrage per jaar en per gemeente voor de kosten van het regiobureau. Zoals in bovenstaande tabel is af te lezen gaat het bij Veenendaal in 2027 om een bijdrage van € 433.921 voor financiering van het regiobureau. Onderstaande tabel geeft de totale bijdrage 2027 per gemeenten weer voor de genoemde drie onderdelen en daarmee voor het totaal. Strategische Agenda Algemeen

Algemeen

Mobiliteitsfonds

Toekomst-

Verantwoorde

bestendige

groei

economie

5 van 6

Totaal

Raadsvoorstel: Kaderbrief 2027-2030 Regio Foodvalley Dossiernummer: 1607

Barneveld 389.633 72.723 110.903 218.192 Ede 766.571 143.076 80.289 Nijkerk 282.077 52.648 10.151 Renswoude 35.663 6.656 35.819 Rhenen 125.841 23.488 18.509 Scherpenzeel 65.027 12.137 123.508 Veenendaal 433.921 80.989 75.156 Wageningen 264.045 49.283 Totaal 2.362.779 441.000 672.527 Tabel 2: Totale bijdrage 2027 per gemeente en per onderdeel.

203.429 326.279 101.115 24.026 46.731 22.821 111.403 72.930 908.735

776.689 1.454.119 516.129 76.496 231.879 118.495 749.821 461.414 4.385.040

De totale bijdrage voor Veenendaal bedraagt voor 2027 € 749.821. De inwonersbijdrage van Veenendaal voor Regio Foodvalley voor de drie onderdelen samen bedraagt in 2027 € 10,66 per inwoner. In 2026 is dit € 10,40 per inwoner. Eventuele mutaties worden verwerkt in de P&C documenten. College van burgemeester en wethouders,

Sjoukje Deelstra secretaris

Gert-Jan Kats burgemeester

Bijlagen Raadsbesluit Kaderbrief 2027-2030 Regio Foodvalley. 1. Kaderbrief 2027-2030 Regio Foodvalley d.d. 11 december 2025. 2. Aanbiedingsbrief regiobestuur Regio Foodvalley d.d. 11 december 2025.

6 van 6