1. Kaderbrief 2025-2028 RFV - raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL Raad Voorstelnummer Datum Onderwerp

Programma

Inlichtingen bij Telefoonnummer E-mailadres

29 februari 2024 2137353 19 december 2023 Kaderbrief Regio Foodvalley 2025-2028 Burger & Bestuur

Agendapunt

Afdeling

Team SCB

A.E. Veldhuis-Diermanse (0318) 0318-538537 else.veldhuis@veenendaal.nl

Aan de leden van de raad, Beslispunten 1. Geen wensen en/of bedenkingen in te dienen met betrekking tot de kaderbrief Regio Foodvalley 2025-2028.

Waarom naar de raad? De raad heeft een kaderstellende rol. Het agenderen van de kaderbrief Regio Foodvalley 2025-2028 is bedoeld om uw raad aan de voorkant de gelegenheid te bieden een oordeel te geven over de bouwstenen van de op te stellen begroting. Na eventuele wensen en bedenkingen op de kaderbrief volgt de uitwerking en detaillering in de begroting. De nu voorliggende kaderbrief Regio Foodvalley 2025-2028 vereist daarom besluitvorming door de raad. Samenvatting De beleidskaders voor de kaderbrief Regio Foodvalley 2025-2028 komen uit de Strategische Agenda 2020-2025. In de kaderbrief wordt inzicht gegeven hoe vanuit de bedrijfsvoering van Regio Foodvalley aan de realisatie van de gestelde doelen wordt gewerkt. Hierbij gaat het met name om communicatie, public affairs en het ondersteunen van de processen van regionale besluitvorming. De Strategische Agenda kent zeven thema’s. Per thema wordt kort weergegeven wat de doelstelling is voor 2025, hoe het programma in 2025 bijdraagt aan de doelen van de Strategische Agenda en welke investering hiervoor nodig is. De kaderbrief Regio Foodvalley 2025-2028 bevat de bouwstenen voor de op te stellen begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028. Deze kaderbrief wordt nu aan de raad voorgelegd om via een wensen/bedenkingen-procedure de gelegenheid te bieden een oordeel te geven.

De raadsinformatiebijeenkomst van 17 januari 2024 is bedoeld om de kaderbrief verder te verduidelijken. De door de betrokken gemeenten gegeven reacties op deze kaderbrief vormt voor het Regiobestuur input voor de opstelling van de ontwerpbegroting 2025, die volgens planning uiterlijk 1 april 2024 aan de raden wordt aangeboden. In de toelichting bij de begroting verantwoordt het bestuur tevens hoe met de ingediende wensen en/of bedenkingen is omgegaan.

Raadsvoorstel van 19 december 2023, nr. 2137353

Inleiding In deze kaderbrief Regio Foodvalley 2025-2028 worden de inhoudelijke en financiële kaders beschreven waarbinnen het regiobestuur de regionale samenwerking wil vormgeven. De beleidskaders voor deze kaderbrief zijn gebaseerd op de Strategische Agenda 2020-2025. Op 17 september 2020 heeft de raad van de gemeente Veenendaal de Strategische Agenda Regio Foodvalley 2020-2025 vastgesteld, net als de andere zeven gemeenteraden van de Regio Foodvalley. In de Gemeenschappelijke Regeling Regio Foodvalley is opgenomen dat het Dagelijks Bestuur jaarlijks voor 15 januari van het jaar voorafgaande aan het jaar waarvoor de begroting dient de algemene en financiële en beleidsmatige kaders (kaderbrief) voor wensen en bedenkingen aan de raden zendt. De kaderbrief Regio Foodvalley 2025-2028 ligt nu voor. In deze kaderbrief wordt vooruitgeblikt naar het jaar 2025. In 2025 sluit de regio de huidige Strategische Agenda af en in 2024 wordt volop gewerkt aan een nieuwe Strategische Agenda. Bij het schrijven van deze kaderbrief 2025-2028 is er nog geen beeld wat de inhoud van die nieuwe Strategische Agenda zal zijn. Voor 2025 is een goede inschatting te maken van de activiteiten en bijbehorende uitgaven, maar voor 2026 kan dat nog helemaal niet. Desondanks is in de een meerjarenperspectief opgenomen, waarbij het jaar 2025 met een indexatie is doorgetrokken.

Naar verwachting wordt bij de nieuwe Strategische Agenda een nieuw financiële doorkijk gegeven, wat zal resulteren in een aanpassing van de meerjarenbegroting. Gemeenteraden krijgen dan een compleet beeld bij de ambities én de bijbehorende investeringen. De commissie voor de nieuwe Strategische Agenda is eind 2023 van start gegaan en zal eind 2024 haar resultaat opleveren. De kaderbrief beschrijft de uitgaven per programma en hoe elk programma inhoudelijk bijdraagt aan de doelen van de Strategische Agenda. Het gaat hierbij om de volgende zeven programma’s: Landbouwtransitie, Voeding voor een gezond leven, Energietransitie, Human Capital, Innovatie, clustervorming en circulair, Fysieke randvoorwaarden (economie en mobiliteit) en Quality of Living (wonen en ruimte). Beoogd resultaat Een vastgestelde meerjarenbegroting 2025-2028 van de Regio Foodvalley. Argumenten 1.1 De beleidskaders voor de kaderbrief Regio Foodvalley 2025-2028 zijn gebaseerd op de vastgestelde Strategische Agenda Regio Foodvalley 2020-2025. Van elk van de zeven thema’s uit Strategische Agenda Regio Foodvalley wordt weergegeven wat de doelstelling voor 2025 is en welke uitgaven hierbij nodig zijn. Hiermee concretiseert de kaderbrief de benodigde kosten die nodig zijn om de eerder vastgestelde doelen en ambities te realiseren.

1.2 De kaderbrief 2025-2028 geeft inzicht in de benodigde uitgaven van de acht gemeenten van de Regio Foodvalley. Een kaderbrief is een instrument dat gemeenten helpt om meer grip te krijgen op verbonden partijen, zoals Regio Foodvalley. In de Gemeenschappelijke Regeling Regio Foodvalley is dan ook opgenomen dat het Dagelijks Bestuur jaarlijks voor 15 januari van het jaar voorafgaande aan het jaar waarvoor de begroting dient de algemene en financiële en beleidsmatige kaders (kaderbrief) aan de

Raadsvoorstel van 19 december 2023, nr. 2137353

raden zendt. Aan de hand van deze brief kunnen de raden dan wensen en/of bedenkingen inbrengen, die als bouwstenen dienen bij de door de regio op te stellen ontwerp-meerjarenbegroting. 1.3 Er zijn geen ingrijpende financiële wijzigingen ten opzichte van begroting 2024-2027. In de vastgestelde begroting 2024-2027 is een loon- en prijsindexatie van 4% toegepast, maar de CAO onderhandelingen lopen nog op het moment dat de kaderbrief wordt opgesteld. Als de CAO definitief is, zal bij het opstellen van de begroting 2025 blijken of de gehanteerde inflatiepercentage voldoende is. Desondanks is in deze kaderbrief voor de jaren 2025 en verder vastgehouden aan de geprognosticeerde indexaties uit de begroting 2024-2027 van 4%. Mochten de CPB-cijfers aanleiding geven om bij te stellen, dan wordt hier bij de begroting 2025-2028 op teruggekomen. In deze kaderbrief wordt geen extra budget gevraagd voor nieuw beleid. Eerst zal, in samenspraak met de gemeenteraden en partners, de Strategische Agenda vernieuwd worden. Pas daarna komt aan de orde of bij een gewijzigd ambitieniveau vanaf 2026 een gewijzigde begroting nodig is. 1.4 In de kaderbrief 2025-2028 worden de investeringen uitgesplist naar de drie onderdelen Regiokantoor, Strategische Agenda en Mobiliteitsfonds.

De kaderbrief 2025-2028 van de Regio Foodvalley richt zich op dezelfde onderdelen (bijdrage voor Regiokantoor, Strategische Agenda en Mobiliteitsfonds) als de afgelopen jaren en biedt inzicht in alle kosten van de programma’s die worden uitgevoerd. De kosten van de programmamanagers zijn niet meer opgenomen in de werkprogramma’s van de Strategische Agenda, maar vallen onder de kosten van het regiokantoor. Met de uitsplitsing naar de drie onderdelen krijgt de raad een integraal overzicht van de met de regio gemoeide kosten. Vanuit deze optiek is er thans geen aanleiding bedenkingen in te brengen. Alternatieven Veenendaal heeft de Gemeenschappelijke Regeling Regio Foodvalley ondertekend en heeft zich verbonden aan de afspraken zoals gemaakt in de Strategische Agenda 2020-2025. Er is daarom dan ook geen alternatief. Wel staat het uw raad vrij om eventuele wensen en/of bedenkingen in te dienen met betrekking tot de kaderbrief Regio Foodvalley 2025-2028. Het college ziet hier echter geen aanleiding toe. Kanttekeningen 1.1 Zoeken naar alternatieve financieringsmogelijkheden voor de programma’s. In de meerjarenbegroting van 2026 en 2027 zijn de uitgaven van de regio (voorlopig) doorgetrokken. Het Dagelijks Bestuur heeft voorgesteld dat er een stelpost komt voor de € 458.000,- extern te financieren vanaf 2026.

Men vindt het belangrijk dat ondernemers, onderwijs en provincies ook hun financiële bijdrage gaan leveren aan de programma’s. 1.2 We maken wel een voorbehoud voor mogelijke gevolgen van de heroverwegingsopgaven binnen onze gemeente. Als gemeente zijn we bezig met een gemeentelijke heroverweging om te komen tot een sluitend meerjarenperspectief. In de brief aan het regiobestuur is een passage opgenomen waarin vermeld staat dat we eventueel met het regiobestuur in gesprek zullen gaan mocht de heroverweging daar aanleiding toe geven.

Raadsvoorstel van 19 december 2023, nr. 2137353

Participatie Het Algemeen Bestuur van de Regio Foodvalley heeft de Kaderbrief 2025-2028 Regio Foodvalley besproken in haar vergadering van 15 december 2023. Vervolgens is de kaderbrief door het regiobestuur aangeboden aan de colleges om voorgelegd te worden aan de raden. Op 17 januari 2024 heeft een raadsinformatieavond plaatsgevonden om de raden vroegtijdig en gezamenlijk in positie te brengen om kaders aan het regiobestuur mee te geven over doelen en inzet. Wat betekent dit besluit voor inwoners? Het besluit heeft geen direct effect voor inwoners. Regio Foodvalley stelt zich ten doel oplossingen te bedenken voor belangrijke vraagstukken en deze toe te passen in de regio. Regio Foodvalley werkt zo aan een gezondere en duurzamere regio voor de inwoners zelf. De ambitie van Regio Foodvalley is om een regio te zijn waar de inwoners gezonder zijn, graag willen wonen, werken en leven. Een regio waar innoveren en circulair werken gewoon is. Door samen te werken met partners uit het onderwijs en ondernemers is er meer slagkracht en kan de Regio Foodvalley meer bereiken. Indirect heeft het besluit daarmee wel effect voor inwoners. Aanpak / uitvoering Op 17 januari 2024 is een raadsinformatiebijeenkomst bedoeld om de kaderbrief verder te verduidelijken. Tot uiterlijk 15 maart 2024 kan de raad eventuele wensen en bedenkingen indienen.

De begroting 2025-2028 wordt voor 15 april 2024 aangeboden aan de raad. In de toelichting bij de begroting verantwoordt het bestuur tevens hoe met de ingediende wensen en/of bedenkingen is omgegaan. Uw besluit op de Kaderbrief 2025-2028 wordt per brief aan het regiobestuur meegedeeld. Communicatie over dit besluit Communicatielijn Regio Foodvalley is een regionale netwerkorganisatie. Samenwerking staat centraal om de topregio op het gebied van agrifood te zijn en om een duurzame en aantrekkelijke regio voor bedrijven en inwoners te blijven. Veenendaal werkt hierbij samen met de gemeenten Barneveld, Ede, Nijkerk, Rhenen, Renswoude, Scherpenzeel en Wageningen, met de provincies Utrecht en Gelderland, onderwijs- en kennisinstellingen en ondernemers in de regio. Voor de uitvoering van de gezamenlijke Strategische Agenda wordt een begroting opgesteld. De kaderbrief geeft bouwstenen voor de nog op te stellen begroting 2025. Het besluit op de Kaderbrief 2025-2028 wordt door de griffie per brief aan het regiobestuur meegedeeld. Evaluatie Conform art. 60 van de Gemeenschappelijke regeling Regio Foodvalley wordt het algemene functioneren en de werkwijze van de regio iedere vier jaar geëvalueerd aan het begin van het kalenderjaar waarin algemene raadsverkiezingen in de gemeenten plaatsvinden. De inhoudelijke evaluatie vindt plaats middels het online tijdschrift ‘Groei’.

Dit tijdschrift verschijnt halfjaarlijks op: https://groei.regiofoodvalley.nl/ Kosten, baten, dekking Uitgangspunt voor de kaderbrief 2025-2028 is de in 2023 vastgestelde meerjarenbegroting 2024-2027 van Regio Foodvalley.

Raadsvoorstel van 19 december 2023, nr. 2137353

De cijfers voor 2026 en verder zijn gebaseerd op jaarschijf 2025 en kunnen eventueel wijzigen door het vaststellen van de nieuwe Strategische Agenda. In het financiële deel van de kaderbrief staat de gevraagde bijdrage uitgesplitst naar drie onderdelen: 1. Gemeentelijke bijdrage Regiokantoor: de berekening van de gemeentelijke bijdrage aan het regiokantoor 2025 is gebaseerd op de inwonersaantallen 2023. De bijgestelde bijdrage op basis van de inwonersaantallen per 1 januari 2024 wordt opgenomen in de Meerjarenbegroting 2025-2028, die voor 15 april 2024 aangeboden wordt aan de deelnemende raden Regio Foodvalley. De definitieve inwonersbijdrage wordt berekend op basis van de inwonersaantallen per 1 januari 2025. 2.

Gemeentelijke bijdrage Strategische Agenda: de bijdragen aan de Strategische Agenda volgen dezelfde berekeningssystematiek als bij de bijdrage Regiokantoor. Een uitzondering wordt gemaakt voor het programma Landbouw. Daar vindt doorbelasting plaats op basis van het aantal landbouwbedrijven en de systematiek 20% aandeel inwoners en 80% aandeel landbouwbedrijven.

3.

Gemeentelijke bijdrage Mobiliteitsfonds: het Mobiliteitsfonds is met ingang van 2014 ingevoerd. Bij de start van het Mobiliteitsfonds is overeengekomen dat de deelnemende gemeenten jaarlijks een bedrag van één euro per inwoner in dit fonds storten, waarbij er jaarlijks een prijsindexatie conform de Consumentenprijsindex plaatsvindt.

Onderstaande tabel geeft voor 2025 een overzicht van de gevraagde investering per onderdeel en per gemeente.

De inwonersbijdrage van Veenendaal voor Regio Foodvalley voor de drie onderdelen samen bedraagt in 2025 €10,92,- per inwoner. In 2024 is dit € 10,74,- per inwoner. De totale bijdrage voor Veenendaal bedraagt voor 2025 € 748.465,-. In de gemeentelijke begroting 2024 is voor de jaarschijf 2025 een bedrag begroot van € 718.800,-. In dit begrote bedrag is nog niet verwerkt een bedrag van € 22.600,- (de structurele doorwerking uit de begroting 2023 van Regio Foodvalley) die in de 1e bestuursrapportage 2024 wordt meegenomen. En nog niet verwerkt is de gemeentelijke index voor 2025 die nog moet worden vastgesteld. Naar verwachting is er dan voldoende dekking binnen de gemeentelijke begroting voor de bijdrage aan Regio Foodvalley.

Raadsvoorstel van 19 december 2023, nr. 2137353

De samenwerking binnen Foodvalley in de afgelopen jaren is niet onopgemerkt gebleven. Steeds meer partijen willen dan ook in Foodvalley investeren. De MKB Deal en de Regio Deal zijn daar goede voorbeelden van: dit soort samenwerkingen met andere overheden en triple helixpartners zullen in de komende jaren naar verwachting vaker voorkomen. De bijdragen vanuit de gemeenten zullen daarbij in toenemende mate gaan functioneren als cofinancieringsmiddelen.

Burgemeester en wethouders,

mevrouw drs. S.M. Deelstra secretaris

de heer K.J.G. Kats burgemeester

Bijlagen 1. Raadsbesluit Kaderbrief 2025-2028 Regio Foodvalley 2. Kaderbrief 2025-2028 Regio Foodvalley d.d. 15 december 2023 3. Aanbiedingsbrief regiobestuur Regio Foodvalley d.d. 15 december 2023 4. Brief aan het regiobestuur Regio Foodvalley inzake de Kaderbrief 2025-2028