1. Kaderbrief 2024, Ontwerpbegroting 2024 en Jaarstukken 2022 BVO Valleihopper - Raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL Raad

22 juni 2023

Agendapunt

Team MO Beleid

Voorstelnummer Datum Onderwerp

Programma

Inlichtingen bij Telefoonnummer E-mailadres

2088843 9 mei 2023 Kaderbrief 2024-2027, Ontwerpbegroting 2024-2027 en Jaarstukken 2022 BVO Valleihopper Sociale leefomgeving A. Nederlof (0318) 538 381 angelique.nederlof@veenendaal.nl

Aan de leden van de raad, Beslispunten 1. De zienswijze op de kaderbrief Valleihopper 2024-2027 en ontwerpbegroting 2024-2027 Valleihopper te versturen, zoals verwoord in bijgevoegde brief. 2. Kennis te nemen van de jaarstukken 2022 (jaarrekening, jaarverslag en concept accountantsverslag) van de Valleihopper.

Waarom naar de raad? De raad heeft de gelegenheid op grond van artikel 18 van de Gemeenschappelijke Regeling (hierna GR) 'Instellingsbesluit Bedrijfsvoeringsorganisatie (hierna BVO) Valleihopper' zijn zienswijze te geven op de kaderbief en ontwerpbegroting vóór het vaststellen van de begroting door het bestuur van de BVO Valleihopper. Samenvatting Het bestuur van de BVO Valleihopper stelt de raad in de gelegenheid zijn eventuele zienswijze over de kaderbrief 2024-2027 en ontwerpbegroting 2024-2027 naar voren te brengen. De Valleihopper gaat in de kaderbrief in op het inhoudelijke en financiële perspectief voor de komende jaren. In de ontwerpbegroting 2023 is vervolgens een realistische onderbouwing gegeven. Daarmee wordt voldaan aan de behoefte van raden om tijdig te worden geïnformeerd over de toekomstige ontwikkelingen van het vervoer binnen de Basismobiliteit en de financiële consequenties hiervan. In de zienswijze is het van belang aandacht te vragen voor de mijlpalen waarin in 2023 wordt toegewerkt. De zienswijzen op de kaderbief 2024-2027 en op de ontwerpbegroting 2024-2027 worden betrokken bij het vaststellen van voornoemde stukken door het bestuur van de BVO Valleihopper op 5 juli 2023. Het bestuur van de BVO Valleihopper verzoekt de raden om uiterlijk in week 26 een eventuele zienswijze te geven. Tevens biedt het bestuur de jaarstukken 2022 ter kennisname aan.

Raadsvoorstel van 9 mei 2023, nr. 2088843

Inleiding De Valleihopper biedt sinds 1 januari 2017 het regionale vraagafhankelijk vervoer (hierna VAV) aan als compenserende vervoersvoorziening in het kader van de Wmo voor inwoners die vanwege mobiliteitsbeperkingen niet kunnen reizen met het reguliere openbaar vervoer in de Utrechtse gemeenten (Rhenen, Renswoude, Veenendaal) en in de Gelderse gemeenten (Barneveld, Ede, Nijkerk, Scherpenzeel en Wageningen). In de Utrechtse gemeenten biedt de Valleihopper ook het aanvullend openbaar vervoer (OV-vangnet) aan. Op 30 maart 2023 ontving de raad de kaderbrief 2024-2027 (bijlagen 1 en 5) en de ontwerpbegroting 2024-2027 (bijlagen 1 en 6) van de BVO Valleihopper. Normaal gesproken biedt het bestuur de kaderbrief eerder in het jaar aan voor een zienswijze. Dit jaar is de kaderbrief pas 29 maart jl. (als gevolg van diverse ontwikkelingen zoals onder andere een nieuwe werkelijkheid van het reizigersgedrag na de coronapandemie) vastgesteld door het bestuurlijk overleg Valleihopper, tegelijk met de ontwerpbegroting. Daarom ontvangt u dit jaar beide documenten tegelijkertijd. Het bestuur van de BVO Valleihopper stelt de raad in de gelegenheid zijn eventuele zienswijze over de kaderbrief 2024-2027 en ontwerpbegroting 2024-2027 naar voren te brengen.

De Valleihopper gaat in de kaderbrief in op het inhoudelijke en financiële perspectief voor de komende jaren inzake: • Toekomstverwachting • Huidige contracten • Duurzaamheid • Kwaliteitsbeheer n.a.v. uitkomst Klanttevredenheidsonderzoek (KTO) 2023 • Maatregelen toekomstbestendig Valleihopper • Financiële kaders • Indexatie In de ontwerpbegroting wordt achtereenvolgens ingegaan op: • Kosten callcenter • Kosten vervoer • Beheerbureau De zienswijzen op de kaderbief 2024-2027 en op de ontwerpbegroting 2024-2027 worden betrokken bij het vaststellen van voornoemde stukken door het bestuur van de BVO Valleihopper op 5 juli 2023. Het bestuur van de BVO Valleihopper verzoekt de raden om uiterlijk in week 26 een eventuele zienswijze te geven. Tevens biedt het bestuur de jaarstukken 2022 ter kennisname aan. Beoogd resultaat De Valleihopper biedt een adequate uitvoering van het VAV in het kader van de Wmo voor inwoners met mobiliteitsbeperkingen en biedt een adequate uitvoering van het OV-vangnet in de Utrechtse gemeenten. Argumenten

Raadsvoorstel van 9 mei 2023, nr. 2088843

1.1 De kaderbrief en ontwerpbegroting geven aanleiding voor het naar voren brengen van een zienswijze. In 2023 wordt er toegewerkt naar een aantal mijlpalen zoals een aanpak met betrekking tot het aflopen van de contracten (verlengen van de huidige contracten of opnieuw aanbesteden) met de vervoerders en het callcenter per 31 december 2024, de uitkomsten van het Klanttevredenheidsonderzoek (hierna KTO) 2023 naar de oorzaken van de dalende reisfrequentie en de overweging om beheersmaatregelen in te voeren, de evaluatie van de overgang van de GR Food Valley naar de GR BVO Valleihopper, gesprekken met de provincie Utrecht met betrekking tot de uitvoering van het OV-vangnet in de drie Utrechtse gemeenten na 2023, en de aanpassing van het Instellingsbesluit BVO Valleihopper. Het is van belang dat de raden (tijdig) geïnformeerd worden over bovengenoemde ontwikkelingen en welke stappen daarin worden ondernomen om de Valleihopper toekomstbestendig te houden. 1.2 De ontwerpbegroting geeft een realistisch beeld. In de ontwerpbegroting wordt ingegaan op de kosten voor het callcenter, de kosten voor het vervoer en de kosten voor het Beheerbureau. De kosten voor het VAV en het callcenter zijn gebaseerd op de ritvolumes van 2022 en de tarieven van 2023. De reizigersbijdragen zijn gebaseerd op de tarieven van 2023.

Voor de berekening van de kosten voor 2024-2027 is rekening gehouden met een NEA-index van 5% voor 2024. Dit is gebaseerd op de huidige informatie uit de branche. In de jaren daarna is rekening gehouden met een historische gemiddelde NEA index van 2%. De coronacrisis heeft in 2020, 2021 en 2022 voor een sterke daling in de vervoervolumes gezorgd. Bij het opstellen van de ontwerpbegroting is de Valleihopper uitgegaan van de vervoervolumes van 2022 met een verwachte jaarlijkse groei van 5%. 1.3 Het is wenselijk om ook aandacht te vragen voor de wijziging Wet gemeenschappelijke regelingen (hierna Wgr). Het bestuurlijke en besluitvormend traject wordt in 2023 in gang gezet en gemeenteraden worden tijdig betrokken. De implementatie van de wijziging van de Wgr in de Gemeenschappelijke Regeling Bedrijfsvoeringsorganisatie Valleihopper dient voor 1 juli 2024 gereed te zijn. 2.1 Door de raad kennis te laten nemen van de Jaarstukken 2022 voldoet het college aan de actieve informatieplicht. De jaarstukken 2022 (jaarverslag, jaarrekening en concept accountantsverslag) schetsen de belangrijkste ontwikkelingen met betrekking tot het VAV van Valleihopper in 2022: • Het begrotingsjaar 2022 wordt voor Veenendaal afgesloten met een positief resultaat van € 123.155,-. Dit wordt verwerkt in de gemeentelijke jaarrekening 2022.

De coronacrisis heeft in 2020, 2021 en 2022 voor een sterke daling in de vervoervolumes gezorgd. Het positieve resultaat komt doordat het huidig vervoersvolume in 2022 is blijven steken rond de 60% tot 70% van het volume van voor corona. De kosten vielen daardoor lager uit dan waarmee in de begroting rekening werd gehouden. • Bij de aanbesteding in 2019 is contractueel vastgelegd dat bij meer dan 20% volumedaling overleg zou plaatsvinden met de contractpartners over tijdelijke compensatie. Als gevolg van de coronapandemie is sprake geweest van financiële compensatie. De financiële gevolgen zijn in de jaarstukken verwerkt. • De doelstelling over en de contractuele afspraak met de vervoerders over duurzaamheid is niet gehaald als gevolg van vertraagde leveringen door de oorlog tussen Oekraïne en

Raadsvoorstel van 9 mei 2023, nr. 2088843

•

Rusland. In 2022 zou voor 90% aan elektrische voertuigen worden ingezet en zou voor de overige 10% op groen gas worden gereden. In werkelijkheid was dit respectievelijk 49% en 40%. De kwaliteit van de dienstverlening van Valleihopper wordt gemeten op de punten regie (telefonie), klachten, vervoer (stiptheid en omrijden). In 2022 zijn de gestelde normen voor het meten van de kwaliteit van de dienstverlening niet gehaald. Dit werd veroorzaakt door het aantrekken van de vervoersvolumes en de lagere capaciteit bij de vervoerders. In de contracten is een bonus/malus regeling opgenomen.

2.2 De accountant is voornemens een goedkeurende verklaring af te geven. De accountant heeft aangegeven voornemens te zijn een goedkeurende verklaring af te geven. Dit onder voorbehoud van de afronding van de laatste controlewerkzaamheden en de interne kwaliteitsprocedures. Zodra de definitieve verklaring is ontvangen stuurt het bestuur van de Valleihopper – na vaststelling en conform het instellingsbesluit van de BVO Valleihopper– de jaarstukken inclusief definitieve accountantsverklaring ter kennisname aan de raden van de deelnemers. Alternatieven Een alternatief kan zijn geen, of andere, zienswijzen in te brengen op de kaderbrief 2024-2027 en ontwerpbegroting 2024-2027. Kanttekeningen 1.1 Een aantal ontwikkelingen kunnen (op termijn) financiële gevolgen hebben. Het gaat dan bijvoorbeeld om: • Evaluatie transitie GR Food Valley naar GR BVO Valleihopper: • Ontwikkeling vervoersvolume: in Veenendaal zien we dat het vervoersvolume nog steeds lager ligt dan voor corona, maar hoger ligt dan het gemiddelde vervoersvolume in de regio. Het is van belang dat het reizigersgedrag en vervoersvolume nauw gemonitord worden. • Het aantal inwoners dat deelneemt aan VAV kan daarnaast per jaar fluctueren, het vervoer is immers een “openeinderegeling”. Naast het gebruik is ook het soort vervoer van invloed op de kosten (individueel vervoer is duurder), evenals afstand.

• Mogelijke aanbesteding vervoerscontracten. Participatie Trede 1 van de participatieladder is van toepassing. Bij het opstellen van de kaderbrief zijn de FoodValley gemeenten ambtelijk en bestuurlijk betrokken. Het Wmo-forum is op de hoogte gesteld / geïnformeerd over de ontwikkelingen die er zijn bij de Valleihopper. Tevens heeft het Wmo-forum en het reizigerspanel van de Valleihopper advies uitgebracht over het invoeren van beheersmaatregelen. Wat betekent dit besluit voor inwoners? De rittarieven voor het VAV blijven in lijn met het OV-tarief voor de gebruikers van de Valleihopper. Dit betekent dat de reizigerstarieven in 2023 conform de Landelijke Tarief Index met 7,24% gaan stijgen. Aanpak / uitvoering

Raadsvoorstel van 9 mei 2023, nr. 2088843

•

•

Aan de raden wordt gevraagd om uiterlijk week 26 een eventuele zienswijze naar voren te brengen op de kaderbrief 2024-2027 en ontwerpbegroting 2024-2027. Na besluitvorming door de raad wordt de zienswijze naar het bestuur van de BVO Valleihopper verzonden. De begroting 2024-2027 wordt vervolgens vastgesteld in de vergadering van het bestuurlijk overleg van 5 juli 2023 en ter kennisname naar de raden verzonden.

Communicatie over dit besluit Op 1 juni 2023 wordt tijdens de ‘verantwoordingsraad gemeenschappelijke regelingen’ door de BVO Valleihopper een toelichting gegeven op de jaarstukken 2022 en de begroting 2024-2027. Evaluatie Er is geen sprake van een evaluatie. Monitoring en verantwoording vindt plaats via de reguliere P&C cyclus. Kosten, baten, dekking De vervoersvolumes zijn als gevolg van de coronacrisis gedaald. Momenteel ligt het volume op 65% van het volume van voor de coronacrisis. Voor de ontwerpbegroting 2024-2027 is het werkelijke vervoersvolume van 2022 daarom als uitgangspunt genomen. De verwachting is dat het vervoersvolume jaarlijks met 5% stijgt. Op basis van deze uitgangspunten zijn per jaar de verwachte lasten en baten bepaald. Hierbij wordt een indexatie op basis van de NEA-index vastgesteld. De NEAindexering 2023 is 13,7%. Voor de meerjarenraming is voor het jaar 2024 uitgegaan van een index van 5% en voor 2025 en volgend met 2% (meerjarig gemiddelde). Volgens deze berekening stijgen de totale begrote kosten voor Veenendaal van € 713.658 in 2024 naar € 864.695 in 2027. Dit past vooralsnog binnen onze meerjarenraming.

Burgemeester en wethouders,

mevrouw drs. S.M. Deelstra secretaris

de heer K.J.G. Kats burgemeester

Bijlagen 1. Aanbiedingsbrief kaderbrief en ontwerpbegroting 2024-2027 2. Aanbiedingsbrief jaarstukken 2022 3. Definitieve jaarverslag- en rekening 2022 4. Concept accountantsverslag 2022 5. Kaderbrief 2024-2027 6. Ontwerpbegroting 2024-2027 7. Concept zienswijze op kaderbief en ontwerpbegroting