1. Jaarstukken gemeente Veenendaal 2022 - raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL

Programma

22 juni 2023 2056726 16 mei 2023 Jaarstukken 2022 Alle begrotingsprogramma’s

Inlichtingen bij

S. Kadri

Telefoonnummer

(0318) 538618 said.kadri@veenendaal.nl

Raad Voorstelnummer Datum Onderwerp

E-mailadres

Agendapunt

Team

Financiën

Aan de leden van de raad, Beslispunten 1. De Jaarstukken 2022 vast te stellen en tevens in te stemmen met de verantwoording over de uitvoering van de medebewindstaken in 2022; 2. Het resultaat van de Jaarstukken 2022 van € 9.052.000,- als volgt te bestemmen: a. de voor 2022 beschikbaar gestelde middelen voor uitgaven met een meerjarig karakter, die niet in 2022 uitgegeven zijn, ad € 863.000,-, te storten in de reserve meerjarige middelen (conform bijlage 1, onderdeel A van de jaarstukken); b. diverse, voor 2022 beschikbaar gestelde, exploitatiebudgetten die in 2022 niet tot uitgaven hebben geleid, ad € 4.886.000,-, te storten in de algemene reserve (conform bijlage 1, onderdeel B van de jaarstukken); c. het resterende voordelige resultaat, ad € 3.303.000,-, te storten in de algemene reserve. 3. De budgetten ad € 4.886.000,-, zoals verwoord bij beslispunt 2b, voor 2023 opnieuw beschikbaar te stellen (conform bijlage 1, onderdeel B bij de jaarstukken) ten laste van de algemene reserve. 4. Vanuit de reserve meerjarige middelen een bedrag van € 2.250.000,- te onttrekken en beschikbaar te stellen voor de uitvoering van activiteiten in 2023. 5. In te stemmen met het opnieuw beschikbaar stellen in 2023 van de investeringsbedragen vóór 2021 van € 24.513.004,- (conform overzichten ‘Over te hevelen restant investeringsbedragen’ bij de jaarstukken). 6.

In te stemmen met het opnieuw beschikbaar stellen in 2023 van nog aan te vragen investeringsbedragen van in totaal € 10.487.891,- (conform overzichten ‘De niet uitgevoerde investeringen’ bij de jaarstukken). 7. De effectmonitor Sociaal Domein over 2022 onderdeel te laten uitmaken van de Jaarstukken 2022. 8. In te stemmen met het instellen van een voorziening spaarverlof voor een bedrag van € 101.000,-.

1

Waarom naar de raad? Op grond van artikel 198 van de Gemeentewet stelt de raad de jaarrekening en het jaarverslag vast in het jaar volgend op het begrotingsjaar. De jaarrekening en het jaarverslag vormen samen met het burgerjaarverslag en de verantwoording over de uitvoering van de medebewindstaken de jaarstukken 2022. Met dit document leggen de burgemeester en het college verantwoording af over het gevoerde beleid en beheer over het afgelopen jaar. De vaststelling van de jaarstukken ontlast de leden van het college ten aanzien van het financieel beheer over dat jaar. De raad is tevens het bevoegd orgaan voor: • het bestemmen van het resultaat van de jaarrekening en het opnieuw beschikbaar stellen van budgetten en investeringsbedragen voor het volgende begrotingsjaar; • het besluiten over stortingen in en onttrekkingen aan reserves (voor zover hier in een eerder stadium geen besluit over genomen is). • Het instellen of opheffen van reserves en voorzieningen Samenvatting In dit voorstel wordt u gevraagd de jaarstukken 2022 vast te stellen. De jaarstukken zijn het sluitstuk van de planning- & controlcyclus over 2022. In de jaarstukken zijn de afwijkingen ten opzichte van de door de raad vast- en bijgestelde begroting toegelicht. Voorgesteld wordt het rekeningsaldo deels te bestemmen voor (al dan niet meerjarige) activiteiten die doorlopen in 2023.

Voor het resterende (positieve) saldo wordt voorgesteld dit te storten in de algemene reserve. In de jaarstukken is ook het burgerjaarverslag opgenomen, waarin de burgemeester verantwoording aflegt aan de inwoners van Veenendaal. Ook de verantwoording over de medebewindstaken is geïntegreerd in deze jaarstukken. Inleiding De jaarstukken 2022 bestaan uit vier delen: het jaarverslag, de jaarrekening, het burgerjaarverslag en de verantwoording over de uitvoering van de medebewindstaken. Het jaarverslag bevat de beleidsmatige verantwoording en de jaarrekening de financiële verantwoording van het college aan de raad. De indeling van het jaarverslag en de jaarrekening in begrotingsprogramma’s en paragrafen sluit aan bij die van de programmabegroting. In het burgerjaarverslag rapporteert de burgemeester aan inwoners over de kwaliteit van de dienstverlening en de burgerparticipatie in het afgelopen jaar. Graag vragen we speciaal uw aandacht voor de nieuwe opzet van het burgerjaarverslag waarin we dit als beeldplaat hebben gepresenteerd. Coronacrisis (COVID-19) Begin 2022 werden de coronamaatregelen geleidelijk versoepeld na een harde lockdown. Uiteindelijk vervielen de laatste fysieke maatregelen, zoals het dragen van een mondkapje in het OV, in maart 2022. Recent zijn ook het (zelf-)test en isolatieadvies vervallen en wordt Covid-19 als een griepachtige infectieziekte gezien.

In de drie bestuursrapportages hebben we u tussentijds over de (verwachte) financiële gevolgen en risico’s van de coronacrisis geïnformeerd. In deze jaarrekening vindt u in een afzonderlijk hoofdstuk de definitieve financiële effecten van de coronacrisis zoals die zich in 2022 hebben voorgedaan. 2

Eind 2022 blijkt dat er nog een bedrag op de ‘stelpost coronagelden’ resteert van afgerond € 1.996.000,-. Ten opzichte van de mutaties zoals deze gemeld zijn in de bestuursrapportages zijn in deze Jaarstukken alleen nog de extra middelen vanuit de decembercirculaire 2022 verwerkt. Het gaat dan concreet om de compensatie van de inkomstenderving over 2021 (€ 821.000,-) en de vergoeding voor de meerkosten Jeugd en Wmo vanwege de Covid-19 (per saldo € 79.000,-). In mei 2023 heeft u reeds besloten € 585.000,- van het restant beschikbaar te stellen voor het crisisherstelfonds. Voor de meerkosten van de zorg, ad. € 79.000,-, wordt voorgesteld om deze via resultaatbestelling over te hevelen naar 2023. Op dit moment zijn er geen concrete aanwijzingen dat het resterende budget nog voor corona gerelateerde ontwikkelingen ingezet moet worden. Daarom hebben wij ervoor gekozen om het restant van de stelpost Coronagelden ad. € 1.332.000,- vrij te laten vallen in het resultaat van deze jaarrekening en daarmee toe te voegen aan de algemene reserve. Beoogd resultaat Verantwoording van het gevoerde beleid en financieel beheer over 2022 door middel van vaststelling van de jaarstukken 2022. Argumenten 1.1 Het resultaat van de jaarrekening 2022 is positief Het positieve resultaat van de jaarrekening 2022 bedraagt afgerond € 9.052.000,-.

Afgezet tegen de eerder aan u voorgelegde verwachtingen ziet dat er als volgt uit: (bedragen x € 1.000,-)

Voor resultaatbestemming

Na resultaatbestemming

Programmabegroting 2022

1.191

0

1e bestuursrapportage 2022

2.427

2.509

2e bestuursrapportage 2022

2.369

2.846

3e bestuursrapportage 2022

7.755

772

Jaarstukken 2022

9.052

3.303

Het gerealiseerd resultaat wijkt afgerond € 9,1 miljoen af van het geprognosticeerde saldo van lasten en baten zoals dit bij de 3e bestuursrapportage 2022 aan u is gepresenteerd. De afwijkingen zijn met name zichtbaar bij c.q. het gevolg van: • De afwijkingen die in de 3e bestuursrapportage 2022 reeds als ontwikkeling/risico gemeld zijn en waarvan de financiële effecten nu in de jaarrekening verwerkt zijn. Dit is onder meer het geval bij de voordelige afwijkingen op de onderdelen crisisbeheersing en brandweer (opvang Oekraïense ontheemden en crisisnoodopvang € 979.000,-), Wmo-budgetten € 960.000,- en inburgering € 416.000,-.Op de jeugd budgetten zien we een nadelig resultaat van € 729.000,-. • De afwijkingen dienden zich aan na het opstellen van de 3e bestuursrapportage 2022. Dit effect is onder andere zichtbaar bij de taakvelden algemene uitkering, ad € 3.331.000,-, (o.a. decembercirculaire 2022), bestuur, ad € 646.000,- (o.a. pensioenvoorziening voormalig wethouders) en het niet hoeven inzetten van de stelpost Coronagelden voor de mogelijke corona-effecten, ad € 1.996.000, welke zichtbaar is bij het taakveld overige baten & lasten. • Binnen het programma Fysieke leefomgeving zien we voordelige resultaten bij de taakvelden afval (€ 1.754.000,-), grondexploitaties (€ 954.000,-) en wonen en bouwen (€ 3.133.000,-).

Conform eerdere raadsbesluiten zijn deze resultaten verrekend met respectievelijk de 3

egalisatiereserve afvalverwijdering en- verwerking, de risicoreserve grondexploitaties en bestemmingsreserve leefbaarheid verbreding Rondweg-oost. 1.2 Conform uw besluit maakt de verantwoording over de medebewindstaken onderdeel uit van de jaarstukken 2022 In mei 2015 heeft uw raad besloten dat de verantwoording over de medebewindstaken opgenomen wordt in de jaarstukken. 2.1 Deze bestemming van de resultaten is nodig voor de uitvoering van activiteiten in de komende jaren en het is een bestendige gedragslijn om het resterende resultaat ten gunste of ten laste van de algemene reserve te brengen De raad heeft de bevoegdheid te besluiten over hoe het rekeningsaldo wordt bestemd. Een aantal voorgestelde bestemmingen volgt uit eerdere besluitvorming. Het gaat om: a. budgetten met een meerjarig karakter. Het beschikbaar stellen van het restant van deze meerjarige budgetten is nodig om de betreffende werkzaamheden te kunnen uitvoeren. In bijlage 1, onderdeel A bij de jaarstukken treft u een overzicht aan van deze budgetten; b. budgetten voor activiteiten die nog niet zijn afgerond. In de begroting 2022 is een aantal budgetten beschikbaar gesteld, die in 2022 niet (geheel) zijn uitgegeven. Maar omdat de bijbehorende werkzaamheden in 2023 doorlopen, zullen die uitgaven in 2023 alsnog plaatsvinden.

Om deze budgetten voor deze activiteiten te kunnen behouden, wordt voorgesteld deze te storten in de algemene reserve, en deze (zie argument 4.1) opnieuw in 2023 beschikbaar te stellen. In bijlage 1, onderdeel B bij de jaarstukken treft u een overzicht aan van deze budgetten; c. De jaarrekening 2022 sluit, na het instemmen met de voorstellen voor de resultaatbestemming, met een voordelig gerealiseerd resultaat (na mutaties in reserves) van € 3.303.000,-. Conform de bestendige gedragslijn stellen wij voor om dit restant, ad € 3.303.000,-, te storten in de algemene reserve. 3.1. Het beschikbaar stellen van deze budgetten is nodig om een aantal activiteiten uit 2022 te kunnen afronden Zoals onder argument 2.1.b. is aangegeven, is een aantal activiteiten in 2022 nog niet afgerond en zullen de uitgaven voor deze activiteiten, ad € 4.886.000,- alsnog in 2023 plaatsvinden. Voorgesteld wordt daarom deze budgetten hiervoor opnieuw in 2023 beschikbaar te stellen. In bijlage 1, onderdeel B bij de jaarstukken treft u een overzicht aan van deze budgetten. 4.1. De onttrekking uit de reserve meerjarige middelen is nodig voor de in 2023 geplande activiteiten uit meerjarige plannen De onttrekking uit de reserve meerjarige middelen, ad.

€ 863.000,- heeft onder andere betrekking op de (meerjarige) uitvoering van het project Energievoorziening Groenpoort, afkoppelen van woningen van het riool en de uitvoering van de Wet Inburgering, zie bijlage 1a van de Jaarstukken. Tevens dient er € 1.387.000,- onttrokken te worden uit de reserve meerjarige middelen voor o.a. ICT campus fase 2 en opvang vluchtelingen Oekraïne, zie bijlage 6 van de Jaarstukken. 5.1 en 6.1 Het opnieuw beschikbaar stellen van deze investeringsbedragen is nodig op grond van de bestendige gedragslijn, omdat deze vóór 1 januari 2021 beschikbaar zijn gesteld Investeringsbedragen, die vóór 1 januari 2021 beschikbaar zijn gesteld, maar die per 31 december 2022 nog niet volledig zijn besteed, kunnen voor 2023 opnieuw door de raad beschikbaar worden gesteld. In de jaarrekening treft u een overzicht aan van deze restant-investeringsbedragen. 4

Eveneens vindt u in dit overzicht de nog aan te vragen investeringsbedragen waarvoor wordt gevraagd om deze eveneens voor 2023 opnieuw beschikbaar te stellen. 7.1 Via de Effectmonitor Sociaal Domein krijgt u de actuele verantwoordingsinformatie over het Integraal beleidskader sociaal domein (IBK) In 2019 hebt u voor het eerst kennis kunnen maken met het Digitaal Projectenboek Sociaal Domein. De Effectmonitor Sociaal Domein is gekoppeld aan de reguliere verantwoordingsmomenten en geeft een actueel beeld van de uitvoering. Daarom ontvangt u parallel aan de jaarstukken 2022 een update van de beleidsmatige verantwoording in het Sociaal Domein over 2022. U kunt de effectmonitor benaderen via deze link. 8.1 Op basis van de voorschriften en de CAO verplichtingen is de instelling van een voorziening spaarverlof noodzakelijk. Medewerkers kunnen vanaf 1 januari 2022 bovenwettelijke vakantie-uren sparen. Met dit 'verlofsparen' kunnen medewerkers passend bij hun levensfase hun bovenwettelijke vakantie-uren inzetten op een manier die aansluit bij hun persoonlijke levens- en carrièreplanning en het gemeentelijke vitaliteitsbeeld. Deze vakantie-uren verjaren niet. Dit kan gaan leiden tot verlofstuwmeren die bijvoorbeeld ingezet gaan worden om eerder met pensioen te gaan.

Aangezien er bij verlofsparen sprake is van arbeidskostengerelateerde verplichtingen die een niet voorspelbare opbouw en daarmee ook onvoorspelbare afbouw kennen, dient hiervoor een voorziening gevormd te worden. In deze jaarrekening is een bedrag van € 101.000,- aan de voorziening toegevoegd. Alternatieven Het is aan de raad om een alternatieve afweging te maken over de bestemming van het saldo van de jaarrekening. Kanttekeningen Niet van toepassing. Participatie Het opstellen van de jaarstukken 2022 is vooral een ambtelijk proces geweest. Onderdeel van de jaarstukken is het burgerjaarverslag, waarin een overzicht gegeven wordt van participatie(trajecten) in 2022. Op grond van de participatieladder wordt dit voorstel ingedeeld in trede 0. Dit betekent dat dit voorstel c.q. besluit informerend van aard is en via de reguliere kanalen gecommuniceerd zal worden. Wat betekent dit besluit voor inwoners? Inwoners van Veenendaal moeten ervan uit kunnen gaan dat de gemeente zorgvuldig omgaat met de beschikbare middelen. De jaarstukken geven weer hoe en waaraan in 2022 de middelen zijn besteed. Aanpak / uitvoering De voorgestelde resultaatbestemming en mutaties worden verwerkt door middel van de bijgevoegde begrotingswijziging.

5

Communicatie over dit besluit Het college heeft de financiële resultaten over 2022 via de gebruikelijke kanalen gecommuniceerd met de pers. Evaluatie In de jaarstukken 2022 wordt aan u verantwoording afgelegd over de uitvoering van de Programmabegroting 2022 (incl. wijzigingen). Tussentijds is de uitvoering van de programmabegroting via de bestuursrapportages geëvalueerd. Kosten, baten, dekking De financiële gevolgen van de jaarrekening zijn verwoord in de beslispunten van dit voorstel en de bijgevoegde begrotingswijziging. De voorstellen voor de resultaatbestemming brengen mutaties van de algemene reserve (excl. risicoreserve grondexploitatie) met zich mee. Voorgesteld wordt onder meer om de in 2022 over te hevelen budgetten opnieuw beschikbaar te stellen in 2023. Hierna bedraagt de stand van de algemene reserve € 34.931.000,-.

Stand algemene reserve (bedragen in €)

Bedrag

Stand voor resultaatbestemming (31 december 2022) Storting wegens overheveling van diverse exploitatiebudgetten naar 2023 Onttrekking in verband met het opnieuw beschikbaar stellen van diverse exploitatiebudgetten in 2023

31.628.000 4.301.000 - 4.301.000

Storting restant resultaat

3.303.000

Stand na resultaatbestemming

34.931.000

Het door de raad vastgestelde minimumniveau in de algemene reserve bedraagt € 16,5 miljoen. Burgemeester en wethouders,

mevrouw drs. S.M. Deelstra gemeentesecretaris

de heer K.J.G. Kats burgemeester

Bijlagen • Jaarstukken 2022 • Begrotingswijziging Ter inzage 6