1. Heroverweging geheimhouding DEVO - raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL Raad Voorstelnummer Datum Onderwerp

Programma

Inlichtingen bij Telefoonnummer E-mailadres

24 juni 2021 1823114 18 mei 2021 Heroverweging geheimhouding DEVO-documenten Fysieke leefomgeving

Agendapunt

Afdeling

Team SBC

J. Mulder (0318) 538355 johan.mulder@veenendaal.nl

Aan de leden van de raad, Beslispunten 1. De geheimhouding - waarvan de bekrachtiging door de raad heeft plaatsgevonden gedurende de periode 1 november 2015 – 1 januari 2020 - op diverse documenten inzake DEVO te continueren op grond van artikel 25 van de Gemeentewet en artikel 10, lid 1 onder c en lid 2 onder b en g van de Wet openbaarheid van bestuur. 2. De geheimhouding opnieuw te heroverwegen bij afloop van de nieuwe borgstellingsperiode voor DEVO in verband met de herfinanciering van DEVO per 30 juni 2021. Waarom naar de raad? De raad heeft de geheimhouding op diverse DEVO-documenten bekrachtigd. De heroverweging van de geheimhouding dient eveneens door de raad plaats te vinden. Samenvatting In dit voorstel staat de volgende afweging centraal, namelijk: enerzijds toepassing te geven aan het uitgangspunt ‘openbaarheid in het openbaar bestuur’ en anderzijds recht te doen aan de (financiële) belangen van de gemeente en van de betrokken partijen. Op basis van de in dit voorstel genoemde belangen stelt het college voor de geheimhouding te continueren en op een later moment opnieuw te heroverwegen. Ons voornemen is voortaan de documenten in dit dossier nadrukkelijker te splitsen in openbare informatie en geheime informatie.

Hoewel wij van mening zijn dat daarin tijdens de achterliggende periode goede stappen zijn gezet, zullen wij nog explicieter aandacht besteden aan de motivering, indien het opleggen dan wel bekrachtigen van geheimhouding naar onze mening noodzakelijk is. Dit voornemen willen wij ook van toepassing laten zijn op de documenten inzake het nieuwe warmtebedrijf voor Groenpoort. Inleiding In zijn vergadering van 22 mei 2017 heeft de raad een motie aangenomen waarin het college wordt verzocht voortaan bij geheime documenten (en raadsbesluiten) aan te geven tot wanneer geheimhouding van toepassing is. Wanneer dat op voorhand niet is aan te geven, heeft de raad in de motie gevraagd een datum voor te stellen waarop de geheimhouding wordt heroverwogen. In het besluit van 23 november 2017 is door de raad bij beslissing op bezwaar op een Wob-verzoek besloten om de geheimhouding op diverse documenten in het dossier DEVO uiterlijk te heroverwegen bij afloop van de borgstellingsperiode. De huidige borgstelling loopt op 30 juni 2021 af. Dat betekent dat volgens de huidige beleidslijn de geheimhouding op diverse DEVO-documenten uiterlijk 30 juni 2021 dient te worden heroverwogen. De door de raad bekrachtigde geheimhouding heeft plaatsgevonden met de volgende raadsbesluiten:

Raadsvoorstel van 18 mei 2021, nr. 1823114

Raadsbesluit van 26 november 2015 – diverse documenten inzake toekomst DEVO; Raadsbesluit van 17 december 2015 – eerste deel feitenrelaas DEVO 2005-2015; Raadsbesluit 3 maart 2016 - volledige feitenrelaas DEVO 2005-2015; Raadsbesluit van 23 februari 2017 – WOB verzoek informatie DEVO; Raadsbesluit van 23 november 2017 – beslissing op bezwaar WOB verzoek; Raadsbesluit van 19 december 2019 – bekrachtigen geheimhouding DEVO-documenten. In artikel 25, lid 4 van de Gemeentewet is bepaald dat de krachtens artikel 25, tweede lid van de Gemeentewet opgelegde verplichting tot geheimhouding met betrekking tot aan leden van de raad overgelegde stukken in acht wordt genomen totdat het orgaan dat de verplichting heeft opgelegd de geheimhouding opheft, dan wel - indien het stuk waaromtrent geheimhouding is opgelegd aan de raad is voorgelegd - totdat de raad haar opheft. De raad kan deze beslissing alleen nemen in een vergadering die blijkens de presentielijst door meer dan de helft van het aantal zitting hebbende leden is bezocht. Beoogd resultaat Bescherming van de bij het dossier DEVO betrokken (financiële) belangen van de gemeente en van betrokken rechtspersonen en instandhouding van de geheimhouding.

Argumenten 1.1 In diverse documenten staat informatie met een bedrijfsvertrouwelijk karakter (artikel 10, lid 1 onder c Wob) Uit het feitenrelaas blijkt dat diverse documenten financiële en andere bedrijfsinformatie van de onderneming DEVO bevatten. Zonder uitputtend te zijn, noemen we het volgende: • informatie uit de businessmodellen van DEVO; • informatie over de liquiditeit en herfinanciering van DEVO gedurende de periode 2013-2014; • jaarrekeningen en jaarverslagen van DEVO; • informatie inzake de besluitvorming door de AVA van de onderneming. Deze informatie heeft een bedrijfsvertrouwelijk karakter. Om die reden is op de desbetreffende documenten op grond van het artikel 10, eerste lid, aanhef en onder c van de Wob door het college geheimhouding opgelegd en door de raad bekrachtigd. Het bedrijfsvertrouwelijke karakter van de informatie is naar onze mening nog steeds van toepassing. Op grond hiervan zijn wij van mening dat de geheimhouding op de desbetreffende documenten dient te worden gecontinueerd. 1.2 Het opheffen van de bekrachtiging van de geheimhouding weegt niet op tegen het financiële belang van de gemeente (artikel 10, lid 2 onder b Wob) De gemeente is voor 50% aandeelhouder in DEVO. Een deel van de documenten heeft betrekking op informatie over de toekomst van de onderneming alsmede informatie over de waarde van de onderneming.

In 2015 heeft het college zich ten aanzien van het al of niet openbaar maken van de desbetreffende documenten door een externe deskundige laten adviseren. De externe adviseur heeft toen geconstateerd dat openbaarmaking van de desbetreffende documenten de financiële positie van de gemeente nadelig kan beïnvloeden. Om die reden is op grond van artikel 10, tweede lid, aanhef en onder b van de Wob geheimhouding opgelegd en is die geheimhouding door de raad bekrachtigd. Naar onze mening zijn de overwegingen in dit externe advies nog onverkort van toepassing. Wij willen ook thans het risico voorkomen dat het financiële belang van de gemeente wordt geschaad. Derhalve zijn wij van mening dat het noodzakelijk is de geheimhouding op de desbetreffende documenten in stand te laten. 1.3 Het opheffen van de geheimhouding weegt niet op tegen het belang van het voorkomen van onevenredige benadeling van bij de aangelegenheid betrokken rechtspersonen dan wel van derden (artikel 10, lid 2 onder g Wob) In het kader van de contraborgstelling voor de financiering van DEVO heeft de gemeente enkele garantieovereenkomsten met andere rechtspersonen afgesloten. In 2008 is een cashflowgarantie overeengekomen met Quattro Energie BV. In 2014 en in 2016 zijn garantieovereenkomsten gesloten 2

Raadsvoorstel van 18 mei 2021, nr. 1823114

met Quattro CV en met de moedermaatschappijen van de participanten in Quattro Energie BV inzake de contraborgstelling voor geldleningen, die door financiële instellingen aan DEVO zijn verstrekt. Thans is een garantieovereenkomst inzake de contraborgstelling wegens de herfinanciering van DEVO per 30 juni 2021 in voorbereiding. In deze garantieovereenkomsten zijn of worden onder andere financiële afspraken opgenomen, die de financiële positie van de betrokken partijen aangaan. Bij de voorbereiding van zowel de huidige als de nieuwe garantieovereenkomst is ook niet-financiële informatie met betrekking tot de betrokken partijen beschikbaar gekomen. De openbaarmaking van deze informatie kan schade berokkenen aan de (financiële) belangen van de desbetreffende externe partijen. Om die reden is op grond van artikel 10, tweede lid, aanhef en onder g van de Wob op de desbetreffende documenten door het college geheimhouding opgelegd en door de raad bekrachtigd. Genoemde reden is naar onze mening nog onverminderd van toepassing. Derhalve zijn wij van mening dat het noodzakelijk is de geheimhouding op de desbetreffende documenten te handhaven.

1.4 Het aansprakelijkheidsrisico van de gemeente dient bij de afweging van de belangen te worden betrokken Met name de informatie, die betrekking heeft op de financiële positie en de waarde van de aandelen van de onderneming biedt (recente) financiële inzichten over DEVO. Indien de raad zou besluiten de bekrachtiging van de geheimhouding op (een deel van) de documenten op te heffen, dan kan dat voor DEVO mogelijk tot (financiële) schade leiden. Ook bestaat het risico dat (indirecte) schade ontstaat voor de participanten van de private aandeelhouder van DEVO. Dit zou er toe kunnen leiden dat DEVO of Quattro Energie BV de (financiële) schade die zij als gevolg daarvan leiden, op de gemeente wensen te verhalen. 2.1 Het is wenselijk de geheimhouding op een later moment opnieuw te heroverwegen Op basis van de hiervoor genoemde argumenten stelt het college voor de geheimhouding op diverse DEVO-documenten te continueren. Een nieuwe heroverweging op een later moment vinden wij wenselijk. Wij vinden het meest logisch het moment van deze nieuwe heroverweging aan de afloop van de nieuwe borgstellingsperiode in verband met de herfinanciering van DEVO per 30 juni 2021 te koppelen. Kanttekeningen 1.1 Openbaarheid is het uitgangspunt bij het openbaar bestuur Met de raad vindt het college het belangrijk dat de inwoners kunnen volgen welke keuzes door het gemeentebestuur worden gemaakt.

Vanuit dat oogpunt is een heroverweging van de geheimhouding een goede zaak. Toch stellen wij voor de geheimhouding op de desbetreffende documenten in dit specifieke dossier niet op te heffen. Voor een motivering verwijzen wij u naar bovenstaande argumenten. Het college blijft in dit dossier bij elk document een zorgvuldige afweging maken tussen openbaarheid en het opleggen van geheimhouding. Ons voornemen is voortaan de documenten in dit dossier nadrukkelijker te splitsen in openbare informatie en in geheime informatie. Hoewel wij van mening zijn dat daarin tijdens de achterliggende periode goede stappen zijn gezet, zullen wij nog explicieter aandacht besteden aan de motivering, indien het opleggen dan wel bekrachtigen van geheimhouding naar onze mening noodzakelijk is. Dit voornemen willen wij ook van toepassing laten zijn op de documenten inzake het nieuwe warmtebedrijf voor Groenpoort. 1.2 DEVO deponeert elk jaar publicatiestukken bij de Kamer van Koophandel Deze publicatiestukken van DEVO zijn openbaar. De informatie in deze stukken heeft met name betrekking op de balansgegevens van DEVO.

3

Raadsvoorstel van 18 mei 2021, nr. 1823114

Alternatieven Het alternatief is de geheimhouding op (een deel van) de documenten op te heffen. Dat kan leiden tot eventuele aansprakelijkstelling van de gemeente en tot het eventueel indienen van schadeclaims bij de gemeente. Om eerder genoemde redenen acht het college het opheffen van de geheimhouding niet aanvaardbaar. Bij het opheffen van de geheimhouding door de raad is overigens nog steeds de Wob van toepassing. Participatie Een eventuele beslissing tot opheffing van de geheimhouding is een besluit in de zin van de Algemene wet bestuursrecht (Awb). Dat betekent dat de zorgvuldigheids- en motiveringsvereisten die voortvloeien uit de Awb op de voorbereiding van dat besluit van toepassing zijn. Het wettelijke toetsingskader is in dat verband als hoofdregel gelijk aan het toetsingskader bij de beslissing om geheimhouding op te leggen. Het desbetreffende bestuursorgaan dient inzichtelijk te maken in hoeverre zich een belang als bedoeld in artikel 10 van de Wob voordoet en, zo ja, dat het na een afweging van belangen redelijk is de geheimhouding op te heffen. Dit brengt met zich mee dat het desbetreffende bestuursorgaan in ieder geval inzichtelijk zal moeten maken op welke wijze de belangen van derden bij de voorbereiding van het besluit betrokken zijn, en welk gewicht daaraan in de gemaakte afweging is toegekend.

Het college heeft DEVO en Quattro Energie BV gedurende een periode van drie weken in de gelegenheid gesteld een zienswijze in te dienen. Beide partijen hebben van deze mogelijkheid gebruik gemaakt en steunen het voorstel van het college de geheimhouding te continueren. Hun reacties treft u als bijlage bij dit raadsvoorstel aan. Wat betekent dit besluit voor inwoners? Het continueren van de geheimhouding betekent dat de inhoud van de documenten alleen bekend is bij hen die bij de behandeling aanwezig waren en bij allen die van het behandelde of van de stukken kennis dragen. Aanpak / uitvoering Het college informeert DEVO en Quattro Energie BV over het besluit van de raad. Communicatie over dit besluit Wij hebben de pers op de gebruikelijke wijze over dit voorstel geïnformeerd. Evaluatie Deze kan plaatsvinden bij afloop van de nieuwe borgstellingsperiode voor DEVO in verband met de herfinanciering van DEVO per 30 juni 2021. Kosten, baten, dekking Niet van toepassing. Burgemeester en wethouders,

de heer K.J.G. Kats burgemeester

de heer drs. P. van der Veer wnd. gemeentesecretaris

Bijlagen Reacties van DEVO en van Quattro Energie BV Ter inzage

4