1. Groene Zone Zuiderkruis - raadsvoorstel

Raadsvoorstel Groene Zone Zuiderkruis

Dossiernummer Ambtenaar

6505 Marie-Louise van Lankveld-Meggelaars

Programma Datum college

Team

Programma's en Projecten (PP)

Datum Raad

3. Sociale leefomgeving

Beslispunten 1. In het Zuiderkruis een Groene Zone te realiseren op de achterblijvende locatie van De Windroos. 2. Het hiervoor in 2030 benodigde extra investeringsbudget van € 1.540.000 (exclusief compensabele BTW, prijspeil 2027) op te nemen in het Meerjareninvestingsplan (MIP) 20282031. 3. De sloopkosten voor de verwijdering van de voormalige school De Windroos en de resterende boekwaarde op te nemen in de eerstvolgende actualisatie van het Integraal HuisvestingsPlan (IHP).

Waarom naar de raad? Het budgetrecht en de kaderstellende rol zijn verantwoordelijkheden van de raad.

Inleiding In april 2025 heeft de raad besloten om in het Zuiderkruis IKC Dragonder-Zuid (hierna te noemen: IKC Studio D) te realiseren voor de huisvesting van Basisschool Balans (WereldKidz), Basisschool ’t Speelkwartier (CPOV), Veens Welzijn en een kinderopvangorganisatie. Ten noorden van dit nieuwe IKC staat De Windroos. Conform het Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting “Ruimte voor groei” (IHP) 2025-2042 verplaatst De Windroos in 2030 naar haar nieuwe locatie in IKC Spits. Na de sloop van het achterblijvende schoolgebouw van de ‘oude Windroos’ komt een perceel beschikbaar dat kan worden ingezet voor de aanleg van een Groene Zone in de wijk Dragonder Zuid. Deze Groene Zone biedt een meerwaarde voor de wijk. Met belanghebbenden is een intensief participatietraject voor IKC Studio D doorlopen: in september 2025 is bij belanghebbenden input opgehaald voor de architect. In februari 2026 heeft de architect zijn ontwerp gepresenteerd en daarbij aangegeven hoe de input van belanghebbenden is verwerkt. Tijdens beide participatiebijeenkomsten hebben omwonenden aangegeven dat zij graag meer groen en meer parkeerplaatsen in hun buurt wensen. Uit onderzoek is inmiddels ook gebleken dat de parkeerdruk in deze buurt hoog is. Het ontwerp van IKC Studio D is zo gepositioneerd dat bestaande bomen zo veel mogelijk gespaard worden.

De kap van een aantal bomen kan echter niet worden voorkomen. De Omgevingstafel van de

Raadsvoorstel: Groene Zone Zuiderkruis Dossiernummer: 6505

gemeente Veenendaal geeft aan dat zij pas akkoord kan gaan met dit ontwerp, als de garantie wordt gegeven dat deze bomen worden gecompenseerd. Deze compensatie is mogelijk in de Groene Zone. Daarnaast vraagt het gemeentelijk klimaatbeleid om extra waterberging. Hiervoor bestaan mogelijkheden in de Groene Zone. Op 9 juli 2026 vindt de derde participatiebijeenkomst plaats. Tijdens deze avond wil de gemeente aan belanghebbenden de zekerheid geven dat ter compensatie van de te kappen bomen een Groene Zone in de wijk wordt gerealiseerd, evenals extra parkeerplaatsen en extra waterberging.

Samenvatting De raad heeft in oktober 2025 het nieuwe IHP vastgesteld. Volgens dit IHP verhuist De Windroos in 2030 naar IKC Spits. Daarmee ontstaat de mogelijkheid om ten noorden van het nieuw te bouwen IKC Studio D een Groene Zone te realiseren. Deze Groene Zone zorgt voor een verbetering van de leefomgeving in de buurt Zuiderkruis. De bouw van IKC Studio D vraagt om een aanzienlijk ruimtebeslag, wat ten koste gaat van het bestaande groen. Daarom is compensatie in de vorm van extra groen wenselijk, ook vanuit stedenbouwkundig perspectief. Daarnaast is het, met het oog op leefbaarheid en gezondheid, belangrijk om in deze buurt extra groen te realiseren als tegenwicht voor de komst van het nieuwe IKC. Het ontwerp van IKC Studio D is in 2025 en 2026 tot stand gekomen via een intensief participatietraject met omwonenden en andere belangstellenden. In dit proces is ook input verzameld voor de inrichting van de Groene Zone. Daarbij zijn herhaaldelijk zorgen geuit over de parkeerdruk in de buurt. Om hieraan tegemoet te komen, zullen in de Groene Zone extra parkeerplaatsen worden gerealiseerd, met als doel de parkeerdruk te verlagen.

Beoogd resultaat Een verbetering van de leefomgeving in de buurt Zuiderkruis.

Proceshistorie en eerdere besluitvorming 15 april 2025: Raadsbesluit – IKC Dragonder Zuid. Beslispunten: 1. Voor IKC Dragonder-Zuid het programma voor het onderwijs te verruimen met 813 m2 bruto vloeroppervlak (BVO). 2. In navolging op de besluitvorming voor IKC Het Erf, voor IKC Dragonder-Zuid het huidige kwaliteitsniveau van het IHP te verhogen met de eisen voor Temperatuur Klasse B uit het Programma van Eisen Frisse Scholen 2021 en daarnaast met de eisen voor een flexibel gebouw zonder dragende binnenwanden. 3. Deze investeringspost in het MIP te verhogen met de meerkosten van € 3.772.994, inclusief BTW, (prijspeil 2025) naar € 15.373.808,-, inclusief BTW (prijspeil 2025). Uitgangspunt is dat de dekking voor de verhoging van het oppervlak voor het onderwijs wordt gevonden in het totale IHP. 4. In afwijking van het huidige afschrijvings- en activabeleid voor IKC Dragonder-Zuid een afschrijvingstermijn van 50 jaar te hanteren en dit te verwerken in de eerstvolgende actualisatie van de nota afschrijving en activabeleid. 16 oktober 2025: Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting 2025 - 2042 Beslispunten:

2 van 6

Raadsvoorstel: Groene Zone Zuiderkruis Dossiernummer: 6505

1. Het Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting “Ruimte voor groei” 2025–2042 inhoudelijk vast te stellen als beleidsmatig en programmatisch kader voor de uitvoering van de gemeentelijke zorgplicht voor onderwijshuisvesting. 2. Bij de vaststelling van de programmabegrotingen gefaseerd te besluiten over de benodigde financiële middelen voor de uitvoering van het IHP, om te beginnen de jaren 2026-2029 uit fase 1. 3. Het college op te dragen de uitvoering van het IHP periodiek te monitoren en de raad hierover te informeren, inclusief de voortgang, de financiële consequenties en de resultaten op het gebied van verduurzaming en circulariteit.

Argumenten 1.1 De bouw van IKC Studio D vraagt om een aanzienlijk ruimtebeslag ten koste van bestaand groen, waardoor compensatie in de vorm van extra groen wenselijk is. Dit extra groen kan worden gerealiseerd op de locatie waar woningbouw is voorzien. Voor de nieuwbouw van IKC Studio D is de kap van een Zwarte populier noodzakelijk. Op grond van de Europese Natuur en Herstelwet mag het totale boomkroonvolume door kap niet afnemen. Dit betekent dat ter compensatie meerdere (grote) bomen moeten worden herplant. Hiervoor is voldoende ruimte in de aan te leggen Groene Zone. 1.2 Vanuit het oogpunt van leefbaarheid en gezondheid is het wenselijk om in deze buurt extra groen te realiseren, als tegenwicht voor de bouw van het nieuwe IKC. Tijdens de participatiebijeenkomst op 9 februari 2026 is door omwonenden en belanghebbenden aangegeven dat zij op deze locatie een groene voorziening wensen. Deze wens sluit goed aan bij het Integraal Beleidskader Sociaal Domein (IBK-SD) 2024–2027, waarin de doelen zijn uitgewerkt die bijdragen aan de Visie Sociaal Domein ‘De kracht van de samenleving’. Binnen het IBK vormt gezondheid een belangrijk thema, waarbij nadrukkelijk de relatie met de fysieke leefomgeving wordt gelegd. Dit komt onder andere tot uiting in bestaande maatregelen, zoals de koppeling met het BOSS-beleid (Bewegen, Ontmoeten, Spelen en Sporten) en de inzet op het hitteplan.

Binnen het BOSS-beleid stimuleert een park inwoners om actief te zijn en elkaar te ontmoeten. Het biedt ruimte voor laagdrempelige beweging, zoals wandelen, spelen en sporten, en versterkt daarmee zowel de fysieke gezondheid als de sociale cohesie in de wijk. Juist voor een sterk versteende buurt met veel hoogbouw zoals het Zuiderkruis, zijn de principes van het BOSS-beleid erg belangrijk. Daarnaast draagt een groen park bij aan de doelen van het hitteplan. Groen zorgt voor verkoeling door schaduw en verdamping, waardoor hittestress wordt verminderd. Dit is vooral belangrijk tijdens warme periodes en voor kwetsbare groepen, zoals ouderen en kinderen. Zo helpt een park om de leefomgeving klimaatbestendiger en comfortabeler te maken. 1.3 Om de parkeerdruk in deze wijk te verlagen, wordt voorgesteld extra parkeerplaatsen extra te realiseren. Tijdens de participatiebijeenkomsten voor IKC Studio D (8 september 2025 en 9 februari 2026) hebben omwonenden hun zorgen geuit over de parkeerdruk in hun wijk. Ook uit parkeerdrukmetingen blijkt dat de parkeerdruk in deze wijk in de avond en nacht hoog is. Bij de herinrichting van dit gebied, kunnen circa 15 extra parkeerplaatsen worden gerealiseerd. 1.4 Uit stedenbouwkundig oogpunt is het wenselijk om deze wijk meer groen te realiseren. De nieuwe locatie van het IKC Studio D betreft het groene ‘hart’ van deze hoogbouw buurt.

De buurt is functioneel en modern opgebouwd met een stempelstructuur, waarbij hoge bebouwing, parkeerterreinen en groene ruimtes elkaar afwisselen. De hoogbouw zelf heeft beperkte buitenruimtes en juist dit groene gebied biedt lucht en kwaliteit aan de bewoners, in de kern van de 'stempel’. In de

3 van 6

Raadsvoorstel: Groene Zone Zuiderkruis Dossiernummer: 6505

huidige programmering van het parkje is hierop aangesloten, met de situering van een speeltuintje, sportpleintje, buurthuis, frietsalon en grote bomen. Met de nieuwbouw van het IKC komt de parkzone ten noorden van het fietspad te liggen. Hier vormt het de groene tegenhanger tegen de omringende bouwmassa en verharding/parkeerplaatsen en dient het als kwalitatieve buitenruimte voor het grote aantal hoogbouw appartementen eromheen. Met een ruime opzet, veel groen en een gedegen inrichting en programmering kan hier een prettige Groene Zone worden gerealiseerd, ter compensatie van de huidige groenzone waarin IKC Studio D wordt gerealiseerd. 2.1 De kosten voor de transformatie van dit gebied naar een Groene Zone bedragen € 1.540.000 (exclusief BTW, prijspeil 2027) extra boven de MIP-posten voor ‘BOSS’ en ’wegen’ die hiervoor reeds zijn opgenomen in het MIP. Voor de aanleg en inrichting van een Groene Zone zijn slechts beperkte middelen beschikbaar (€ 140.000 uit MIP wegen en € 143.000 uit MIP BOSS). Er is aanvullend € 1.540.000 nodig (prijspeil 2027). Deze investering zal na positieve besluitvorming van dit voorliggende voorstel opgenomen worden in het MIP 2028-2031. Dit is het eerstvolgende moment van actualisatie van het MIP. Er zal dan bij opname in het MIP een verhoging met de index van 2027 naar 2028 toegepast moeten worden.

3.1 In het IHP worden de planning en kosten van de huisvesting regulier geactualiseerd. De kosten van de sloop van het pand van de voormalige school De Windroos en de resterende boekwaarde zullen betrokken worden bij de volgende actualisatie van het IHP. Naar verwachting zal dit in 2030 plaatsvinden. Dan zal blijken welke dekking er nodig is voor deze sloopkosten. Wanneer deze lasten beoordeeld worden als locatie gebonden kosten dan zullen ze ten laste van de algemene reserve worden gebracht.

Alternatieven Alternatief: op de achterblijvende locatie van De Windroos woningbouw realiseren. Volgens de Woonvisie geldt voor nieuwbouwontwikkelingen een woonprogramma van 30% sociale huur, 10% goedkope koop en 30% betaalbare koop of middenhuur. De opbrengst van woningbouw in dit gebied zou ongeveer € 300.000 kunnen bedragen. Voor de buurt Zuiderkruis is aanvulling op sociale woningbouw echter niet gewenst. Ondanks dat er mogelijkheden zijn tot compensatie wanneer er voor minder/geen sociale woningbouw gekozen wordt, wordt voorgesteld op deze locatie geen voor woningbouw te realiseren. Tijdens de participatieavond op 8 februari 2026 hebben belanghebbenden ook aangegeven dat zij dit onwenselijk vinden. Bovendien is er dan onvoldoende ruimte om de vereiste groencompensatie te realiseren. Ook is dit uit stedenbouwkundig oogpunt een ongewenste ontwikkeling.

Kanttekeningen 2.1 Het besluit tot opname in het MIP zorgt voor een extra last in de begroting waar nog dekking voor gevonden moet worden. De berekening van het financieel perspectief is gebaseerd op het MIP 2027-2030 waar deze nieuwe investering nog niet aan toe is gevoegd. Een besluit om deze post op het MIP op te nemen, zonder dat er tegelijkertijd besloten wordt tot een andere mutatie die voor de benodigde dekking kan zorgen, betekent een verhoging van de structurele lasten van de meerjarenbegroting.

4 van 6

Raadsvoorstel: Groene Zone Zuiderkruis Dossiernummer: 6505

Participatie In 2025 / 2026 is het ontwerp van IKC Studio D tot stand gekomen in samenwerking met te toekomstige gebruikers (basisschool Balans, basisschool ’t SpeelKwartier, Veens Welzijn en kinderopvangorganisatie Kwink). Ook bij de verdere uitwerking worden de gebruikers intensief betrokken (participatieniveau 4, meebepalen, samendoen door co-creatie). Omwonenden en belangstellenden zijn betrokken op participatieniveau 2: meedenken en inventariseren. Daarbij is ook informatie opgehaald voor de inrichting van de Groene Zone. Bij het ontwerp van de Groene Zone in 2029 stellen we participatieniveau 2 voor met omwonenden en belangstellenden: meedenken, verdieping en inventariseren door vraag & antwoord. Dit is het maximaal haalbare participatieniveau aangezien er voor leefbaarheid en (verkeers)veiligheid specialistische expertise nodig is.

Wat betekent dit besluit voor inwoners? Dit besluit betekent een verbetering van de leefbaarheid van de wijk Dragonder-Zuid.

Aanpak / uitvoering Als dit besluit genomen is, wordt in de participatiebijeenkomst IKC Studio D (naar verwachting zomer 2026) aan omwonenden en belangstellenden kenbaar gemaakt dat gehoor wordt gegeven aan hun wens om op de achterblijvende locatie geen woningbouw te realiseren. Met de realisatie van extra parkeerplaatsen, wordt gehoor gegeven aan de zorgen van omwonenden over de parkeerdruk. De realisatie van de Groene Zone kan starten, nadat De Windroos is verhuisd naar haar nieuwe onderkomen in IKC Spits (naar verwachting in 2030) en nadat het achterblijvende gebouw is gesloopt. De voorbereidingen (ontwerp en participatie) starten een jaar voor de sloop van dit gebouw (naar verwachting in 2029). Oplevering kan dan plaatsvinden in 2031.

Communicatie over dit besluit In de zomer van 2026 presenteren we het definitieve ontwerp van het IKC Studio D aan omwonenden en betrokkenen. Dan start de ruimtelijke procedure voor het wijzigen van de bestemming voor het IKC. Daarnaast communiceren we dat we gehoor geven aan de wens om geen woningbouw te realiseren op de achterblijvende locatie van de Windroos. Ondanks dat hier geen woningbouw wordt gerealiseerd, realiseren we wel de parkeerplekken die voor deze woningbouw bestemd was. Daarmee geven we invulling aan de wens van omwonenden om de parkeerdruk te verlagen. Belanghebbenden worden te zijner tijd uitgenodigd om te participeren over de inrichting van de Groene Zone.

Evaluatie Tijdens de doorlooptijd van het project wordt aan de bestuurlijk opdrachtgever en ambtelijk opdrachtgever gerapporteerd en na afloop geëvalueerd.

Kosten, baten, dekking Voor de aanleg van de Groene Zone zijn in het MIP voor 2030 beperkt middelen opgenomen: voor de aanleg van wegen (€ 140.000) en voor de aanleg van BOSS speelplekken (€ 143.000). Voor de totale aanleg van de Groene Zone is een aanvullend bedrag nodig van € 1.540.000 (prijspeil 2027). Voor de aanleg van de Groene Zone dient hiertoe een extra investeringsbudget te worden opgenomen in het MIP.

5 van 6

Raadsvoorstel: Groene Zone Zuiderkruis Dossiernummer: 6505

Uitgaande van een afschrijvingstermijn van 15 jaar (de afschrijvingstermijn voor aanleg en reconstructie openbaar groen) en een rentevoet van 3% en het huidige prijspeil zullen de kapitaallasten van deze investering afgerond € 150.000 (aflopend naar ca € 105.000) per jaar bedragen. Dit zal opgenomen worden in het MIP 2028-2030. Bij opname in het MIP 2028-2031 zal het bedrag geïndexeerd worden van prijspeil 2027 naar 2028. Vanaf het moment dat dit in het MIP is opgenomen tot de jaarschijf waarin het is opgenomen (2030) wordt dit vervolgens geïndexeerd volgens de regels van indexering van het MIP. Zoals in het IHP is beschreven, vindt indexatie plaats conform de gemeentelijke PbbP systematiek. De kosten voor de sloop van de Windroos, alsook het afschrijven van de resterende boekwaarde zullen betrokken worden bij de eerstvolgende actualisatie van het IHP.

College van burgemeester en wethouders,

Sjoukje Deelstra secretaris

Gert-Jan Kats burgemeester

Bijlagen Raadsbesluit – Groene Zuiderkruis

6 van 6