1. Groeidocument RPLG Regio Foodvalley wensen en bedenkingen - Raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL Raad Voorstelnummer Datum Onderwerp

Programma

Inlichtingen bij Telefoonnummer E-mailadres

3 juli 2023 2094234 26 april 2023 Groeidocument Regionaal Perspectief Landelijk Gebied (RPLG) Regio Foodvalley – wensen en bedenkingen Fysieke leefomgeving

Agendapunt

Team

Ruimtelijke ordening en bouwen

Jim van Wingerden 06-41251846 Jim.van.Wingerden@veenendaal.nl

Aan de leden van de raad, Beslispunten 1. Geen wensen en bedenkingen in te brengen ten aanzien van het groeidocument van het Regionaal Perspectief Landelijk Gebied Foodvalley. Waarom naar de raad? De regio Foodvalley stelt de 8 gemeenteraden in de gelegenheid reactie te geven op de ingeslagen weg, scope en het vervolgproces. Hiervoor stuurt zij het groeidocument Regionaal Perspectief Landelijk Gebied toe dat nu een 70 procent versie is. Samenvatting Het Regionaal Perspectief Landelijk Gebied (RPLG) bouwt voort op de contourennotitie en legt de relatie tussen enerzijds de Strategische Agenda en Regionale Ruimtelijke Verkenning van Regio Foodvalley. En anderzijds de nationale doelstellingen uit het Nationaal Programma Landelijk Gebied. Met het RPLG beschouwt de regio Foodvalley samen met de gemeenten de verschillende opgaven in het landelijk gebied in onderlinge samenhang. De regio Foodvalley neemt de gemeenteraden graag mee in het proces en stelt hen nu in de gelegenheid met wensen en bedenkingen te komen. Het nu toegestuurde groeidocument RPLG is een 70 procentversie. De vaststelling wordt eind 2023 verwacht. Inleiding Het landelijk gebied staat in Nederland volop in de schijnwerpers: er zijn opgaven op het gebied van uitstoot van stikstof en fijnstof, het klimaat, bodem en waterkwaliteit.

Daarnaast is er behoefte aan duurzame voedselproductie, meer woningen met bijbehorende voorzieningen en vraagt de energietransitie ruimte. Er is dan ook dringend behoefte aan een langjarig perspectief voor het landelijk gebied waar iedereen in de regio op kan vertrouwen en bouwen de komende jaren. De opgaven waar we op dit moment landelijk voor staan werken per regio in Nederland op verschillende manieren door. Hierdoor is er voor de uitvoering van de landelijke doelen maatwerk nodig. Het Regionaal Perspectief Landelijk Gebied Foodvalley (RPLG) biedt dit perspectief en de gevraagde maatwerk voor de gemeenten in regio Foodvalley.

Raadsvoorstel van 3 juli 2023, nr.

Het RPLG legt de relatie tussen enerzijds de Strategische Agenda en Regionale Ruimtelijke Verkenning van Regio Foodvalley. En anderzijds de (op dit moment nog onbekende) nationale doelstellingen uit het Nationaal Programma Landelijk Gebied (NPLG). Met het RPLG beschouwt de regio Foodvalley samen met de gemeenten de verschillende opgaven in het landelijk gebied in onderlinge samenhang. De provincies hebben rondom de NPLG-doelstellingen een centrale rol gekregen. De provincies hebben als opdracht gekregen om samen met medeoverheden en gebiedspartners maatregelen uit te werken voor de NPLG-doelstellingen. Met het RPLG geven wij als gezamenlijke gemeenten, in regio Foodvalley-verband, een regionale vertaling van die doelen. Deze provinciale gebiedsplannen worden uiteindelijk door het Rijk vastgesteld. In het najaar van 2022 heeft de raad kennis genomen van de Contourennotitie voor het RPLG, de agenda voor de uitwerking én voor de inzet in de gebiedsplannen van de provincies Gelderland en Utrecht m.b.t. de regio Foodvalley. De contourennotitie beschreef de opgaven, uitgangspunten en ontwerpprincipes voor de uitwerking tot het definitieve RPLG. Een deel van de gemeenteraden van de Foodvalley-gemeenten hebben in het najaar van 2022 de gelegenheid benut om wensen en bedenkingen op de contourennotitie in te brengen.

Deze wensen en bedenkingen zijn betrokken bij het opstellen van het voorliggende groeidocument. Het groeidocument Het groeidocument bouwt dus voort op de Contourennotitie. Het is een belangrijke volgende stap in de inhoudelijke uitwerking naar een toekomstperspectief voor het landelijk gebied en daarmee ook een basis voor de structurele samenwerking en wisselwerking met beide provincies rondom de ontwikkelingen van het landelijk gebied. Het heet een groeidocument omdat het perspectief niet af is. Dat kan ook niet, omdat de NPLG-doelstellingen vanuit het Rijk nog niet bekend zijn. Maar het is wenselijk om nu dit groeidocument met de raad te delen en gelegenheid te geven om wensen en bedenkingen mee te geven op de ingezette koers. Het groeidocument bestaat uit drie delen: 1. waarom werken we aan een perspectief? 2. Hoe vullen we dat perspectief in? 3. Wat is er nodig om dat perspectief met elkaar te realiseren? Het voorliggende Groeidocument bevat deel 1 en 2 vrijwel compleet, deel 3 nog niet. In deel 3 worden wel al belangrijke onderdelen benoemd die nog uitgewerkt gaan worden én wordt aangegeven met welke belangrijke keuzes gemeenteraden te maken gaan krijgen. De uitwerking daarvan vindt plaats in de periode tot en met juni 2023. Na het eventueel bekend worden van wensen en bedenkingen worden die betrokken bij de vertaling van die uitwerking naar een eindconcept van het RPLG.

Door de raad gestelde kaders Een belangrijke basis voor de doelen en opgaven voor het groeidocument is de Strategische Agenda 2022-2027 die op 17-09-2020 door de raad is vastgesteld. Daarnaast is de Regionale Ruimtelijke Verkenning, die op 13-04-2021 door de raad is vastgesteld een kader. Het document dat de scope en mate van detail aangeeft voor het RPLG is de contourennotitie, deze heeft de raad op 15 december 2022 besproken en geen wensen en bedenkingen voor ingebracht. Beoogd resultaat Het toekomstbeeld voor het landelijk gebied en de betrokken agro-industrie van de regio.

Raadsvoorstel van 3 juli 2023, nr.

Argumenten 1.1 Urgentie op inhoud en proces Ondanks dat het RPLG nu nog niet af is, kunnen we met dit groeidocument inzicht geven wat de koers gaat worden. Daarmee kunnen we alvast de gesprekken aangaan met de provincies en aangeven wat onze gezamenlijke belangen vanuit Foodvalley zijn. En daarmee afstemmen met de provincies Utrecht en Gelderland ten behoeve van de gebiedsprogramma’s die zij op 1 juli 2023 bij het Rijk ingediend moeten hebben. Naar verwachting kennen die gebiedsprogramma’s een zodanig abstractieniveau dat er in de loop van 2023 en 2024 verdere uitwerking nodig is. Door het proces om rond de zomer van 2023 de eventuele wensen en bedenkingen te betrekken bij het maken van het RPLG, verwachten we tijdig goede regionale input te kunnen aandragen bij de uitwerking en doorvertaling van de provinciale gebiedsprogramma’s. 1.2 Gedeeld belang en inzicht De opgaven en uitgangspunten die in het groeidocument staan, komen voort uit breed gedeelde inzichten. Enerzijds vanuit de hiervoor genoemde, door de raad vastgestelde, kaders en door wetgeving en beleid van de rijksoverheid, provincies en het Waterschap. Anderzijds gesprekken met en terugkoppeling van belanghebbenden, waaronder LTO Gelderse Vallei, Waterschap Vallei en Veluwe, Natuur en Milieu Gelderland en Utrecht en partners van het Landbouwnetwerk.

1.3 Samenwerking noodzakelijk De opgaven zijn groot, complex en grensoverschrijdend, waardoor samenwerking noodzakelijk is. Bovendien hebben we in de gezamenlijkheid van de regio Foodvalley meer positie in de relatie met de provincies en het Rijk. 1.4 Relatie met andere ruimtelijke opgaven Dit groeidocument is de basis voor het perspectief voor het landelijk gebied. Dit perspectief zorgt voor en geeft inhoudelijke onderbouwing om samen met de Verstedelijkingsstrategie ruimtelijke keuzes te maken voor de toekomst van het ruimtegebruik van regio Foodvalley. Vandaar dat het RPLG eenzelfde soort route hanteert (met wensen en bedenkingen) als de Verstedelijkingsstrategie. 1.5 Beperkte opgave voor Veenendaals eigen landelijk gebied Veenendaal heeft niet veel landelijk gebied en daarbinnen weinig agrarische bedrijven. Het groeidocument verhoudt zich goed tot ons beleid, zoals beschreven in onze omgevingsvisie.

Alternatieven Het is voor de regio Foodvalley geen concrete opdracht van het Rijk om een Regionaal Perspectief voor het Landelijk Gebied te maken. Het is strikt genomen een optie om niet als Regio Foodvalley gezamenlijk een Regionaal Perspectief voor het Landelijk Gebied te maken. Dat heeft de volgende gevolgen: 1) de toekomst voor het landelijk gebied kan op regioschaal niet gelijkwaardig en in samenhang worden ontwikkeld met bijvoorbeeld de Verstedelijkingsstrategie en de integrale ruimtelijke opgave, die de provincies bij het ministerie van BZK moeten aanleveren; 2) Als afzonderlijke gemeente staan we er dan alleen voor om de opgaves voor het landelijk gebied het hoofd te bieden en de gesprekken met de provincies te voeren; 3) Als afzonderlijke gemeente hebben we niet de omvang en slagkracht om voldoende gelijkwaardig gesprekspartner te zijn met de provincies en het rijk. Kanttekeningen 1.1 Wensen en bedenkingen inbrengen kan een kans zijn om het groeidocument inhoudelijk sterker maken. Alleen de concrete uitwerkingen zijn in dit stadium nog niet ingevuld

Raadsvoorstel van 3 juli 2023, nr.

1.2 Op dit moment zijn er nog een aantal politieke en inhoudelijke onzekerheden met betrekking tot de belangrijke opgaven voor het landelijk gebied. Landelijke besluiten hebben potentieel veel invloed op de uitwerking en op de planning, zodat er een reëel risico lijkt te bestaan op vertragingen in de planning. Maar ook dat het RPLG nooit volledig ‘af’ kan zijn, aangezien bepaalde wetgeving nu niet bekend is.

Participatie Bij de totstandkoming van het RPLG wordt samengewerkt met relevante belanghebbenden, zoals het Waterschap, LTO Gelderse Vallei, Natuur en Milieu Gelderland/Utrecht en vele andere partijen. Verder wordt het landbouwnetwerk actief betrokken. Wat betekent dit besluit voor inwoners? Dit besluit over wensen en bedenkingen betekent nu nog niet direct wat voor inwoners. Aan het eind van 2023 zal besluitvorming komen over vaststelling van een langjarig regionaal perspectief van het landelijk gebied van onze regio. Na vaststelling door de gemeenteraden, zal het RPLG doorwerking krijgen in gemeentelijk beleid, naar verwachting onder meer in omgevingsvisies en flankerend (ruimtelijk) beleid. Indirect gaat het wel betekenis krijgen voor de inwoners, maar dat zal destijds tot uiting komen in de daarvoor gangbare besluitvorming voor gemeentelijk ruimtelijk beleid. Aanpak / uitvoering Op 10 mei staat er een raadsinformatiebijeenkomst gepland die in het teken zal staan van het RPLG, met daarin ruimte voor gerelateerde thema’s zoals de Regio Deal (meetnetwerk) en toelichting op het regio-arrangement. Hiervoor worden alle raadsleden van de regio Foodvalley uitgenodigd. De regiocommissie organiseert op 27 juni 2023 een regionaal raadsgesprek over het Groeidocument. Vervolg/besluitvormingsproces: Komende maanden wordt gewerkt aan het uitbouwen en uitwerken van dit groeidocument.

Eventuele wensen en bedenkingen worden meegenomen in de verdere uitwerking van het RPLG. In de loop van 2023 volgt besluitvorming in het Regiobestuur, vermoedelijk in december. Daarna wordt het ter vaststelling aangeboden aan de acht gemeenteraden. Vervolgstappen/planning/uitvoering: Bij de verdere totstandkoming van het RPLG wordt samengewerkt met relevante belanghebbenden, zoals het Waterschap, LTO Gelderse Vallei, Natuur en Milieu Gelderland/Utrecht en vele andere partijen. Verder wordt het landbouwnetwerk actief betrokken. Communicatie over dit besluit Niet aan de orde Evaluatie Niet van toepassing Kosten, baten, dekking Niet van toepassing

Raadsvoorstel van 3 juli 2023, nr.

Burgemeester en wethouders,

mevrouw drs. S.M. Deelstra secretaris

de heer K.J.G. Kats burgemeester

Bijlagen 1. RPLG Groeidocument 30maart2023_wensen en bedenkingen 2. 230406 Aanbiedingsbrief Groeidocument RPLG voor WenB mrt.2023 3. Notitie proces RPLG maart tot juli 2023 4. Onderzoeksrapport AgriFoodmonitor Regio Foodvalley 2022 5. Concept raadsbesluit Groeidocument Regionaal Perspectief Landelijk Gebied (RPLG) Regio Foodvalley