1. Fiscaliseren en optimalisatie parkeergarages - raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL Raad Voorstelnummer Datum Onderwerp Programma

Inlichtingen bij Telefoonnummer E-mailadres

25 maart 2021 1709996 2 februari 2021 Fiscaliseren parkeergarages Fysieke leefomgeving

Agendapunt

Afdeling

Wijk- en Stadsbeheer

A.J. Teunissen (0318) 538595 bertjan.teunissen@veenendaal.nl

Aan de leden van de raad, Beslispunten 1. De gemeentelijke parkeergarages met ingang van 1 juli 2021 gefaseerd te fiscaliseren en de financiële voordelen te verwerken in de eerstvolgende bestuursrapportage. 2. De Verordening tot vijfde wijziging van de Verordening parkeerbelastingen Veenendaal (5e wijziging Verordening parkeerbelastingen Veenendaal) vast te stellen, inclusief bijgevoegde tarieventabel 2021, overeenkomstig bijgevoegd ontwerpbesluit, waarin is opgenomen: • het geactualiseerde tarief naheffingsaanslag; • de tarieven voor de parkeergarages gemeentehuis en Arie van Hensbergen per 1 juli 2021; • de tarieven voor parkeergarage Tricotage per 1 januari 2023. Waarom naar de raad? In het raadsprogramma “Iedereen doet mee” staat het volgende: “De komende jaren is het een uitdaging de parkeerexploitatie sluitend te krijgen. In samenwerking tussen raad en college willen we verschillende oplossingsrichtingen bekijken waarbij zowel verkoop, aankoop als fiscalisering niet uitgesloten zijn. De verschillende scenario’s worden uitgewerkt.” Op 21 mei 2019 is uw raad geconsulteerd om alleen onderzoek te doen naar “Fiscalisering” en dit verder uit te werken. De uitwerking van dit eerder gekozen alternatief leidt nu tot voorliggend voorstel tot fiscalisering van de gemeentelijke parkeergarages.

Het besluit tot fiscaliseren betreft een bevoegdheid van de raad en gaat gepaard met het vaststellen van de Verordening parkeerbelastingen Veenendaal. Samenvatting De vraag of fiscaliseren van het garageparkeren beleidsmatig wenselijk en juridisch mogelijk is, is de afgelopen maanden nader onderzocht in samenwerking met interne en externe fiscalisten en juristen en kan positief beantwoord worden. Het parkeren in een garage wordt klantvriendelijker, waardoor onze beleidsdoelen beter worden gerealiseerd en de parkeerexploitatie verbetert. Er zijn geen juridische belemmeringen voor deze wijziging. In de argumenten wordt nader toegelicht waarom het fiscaliseren een verstandige keuze is.

Raadsvoorstel van 2 februari 2021, nr. 1709996

Daarnaast sluit het fiscaliseren goed aan bij de door het college voorgenomen optimalisatie van het parkeerbedrijf. Deze stap gaat het college zetten na afloop van het huidige beheercontract en is momenteel in voorbereiding. Inleiding In Veenendaal wordt, net als in veel andere gemeenten, al langere tijd gesproken over het tekort in de exploitatie van de gemeentelijke parkeergarages, dat jaarlijks moet worden aangevuld. Daarom is in 2019 in opdracht van de raad een aantal oplossingsrichtingen aangedragen. De raad is op 21 mei 2019 geconsulteerd om de oplossingsrichting van het fiscaliseren uit te laten werken. Er is voor gekozen om eerst de juridische zaken met Q-park af te wikkelen, alvorens dit onderzoek af te ronden. In dit voorstel zijn de technische uitvoering van het fiscaliseren, de juridische en fiscale beoordeling en de kosten en baten uitgewerkt, zodat de raad een afgewogen keuze kan maken over het fiscaliseren van de parkeergarages. Beoogd resultaat Een verschuiving van parkeren op straat naar parkeren in garages bewerkstelligen ten behoeve van de ruimtelijke kwaliteit in het centrum en een verbetering van de parkeerexploitatie. Argumenten 1.1.

Fiscalisering van het parkeren sluit beter aan bij ons parkeerbeleid en draagt bij aan de realisatie van de doelen uit dit beleid Zoals ook in de parkeervisie 2013 staat verwoord, is “het reguleren van parkeren via vergunningen en betaald parkeren voor de gemeente een instrument om te werken aan een goede verdeling van de schaarse parkeerruimte, een hoge kwaliteit van de openbare ruimte (blik van straat) en een goede bereikbaarheid van de binnenstad”. Door het fiscaliseren en daarmee het verwijderen van de slagboom wordt het garageparkeren klantvriendelijker (zie ook argument 1.4). Dit in combinatie met het verschil in tarief (parkeren in een garage is goedkoper voor de parkeerder) leidt dit tot de gewenste verschuiving van straatparkeren naar parkeren in een garage. 1.2. Er is geen wetgeving die fiscaliseren in de weg staat De parkeerbelasting als bedoeld in artikel 225 van de Gemeentewet is een algemene, zakelijke belasting, waarvan de opbrengst in de algemene middelen van de gemeente vloeit en is geen bestemmingsheffing. Dit artikel laat de gemeente vrij te bepalen de wijze waarop aan de heffing wordt vormgegeven, de plaats aan te wijzen waar tegen betaling van parkeerbelasting mag worden geparkeerd en de tijden waarop dit mag geschieden. De Gemeentewet stelt slechts als voorwaarde dat de heffing van parkeerbelasting ”in het kader van de parkeerregulering” geschiedt.

Dit betekent dat er een relatie moet zijn tussen de vormgeving en de hoogte van de belasting en het reguleren van het parkeergedrag. Dat is wat met het parkeerbeleid in Veenendaal wordt beoogd. 1.3. Het parkeren in een garage kan ook voor de btw als overheidshandelen worden bestempeld Fiscaliseren van de parkeergarages houdt allereerst in dat parkeerbelasting wordt geïnd op basis van een parkeerverordening. Om daarnaast het betaald garageparkeren ook voor de btw als overheidshandelen te bestempelen, moet voldaan worden aan een aanvullende regel. In artikel 3 van het uitvoeringsbesluit omzetbelasting staat: 2

Raadsvoorstel van 2 februari 2021, nr. 1709996

“Publiekrechtelijke lichamen worden als ondernemer aangemerkt met betrekking tot het geven van gelegenheid tot parkeren waarbij een fysieke barrière of een registratie bij de in- of uitrit ter verzekering van de betaling van het parkeergeld dient.” Voorwaarde voor overheidshandelen voor de btw vormt het ontbreken van een fysieke barrière of een registratie bij de in- of uitrit ter verzekering van de betaling van het parkeergeld. In het voorgestelde systeem wordt de bestaande fysieke barrière (de slagboom) weggehaald en daarmee vormt dat punt geen belemmering. Bij het voorgestelde systeem is verder geen sprake van een registratie bij de in- of uitrit ter verzekering van de betaling van het parkeergeld. Daarmee voldoet het systeem aan de voorwaarden. 1.4. De technische uitvoering is zodanig dat het gebruiksgemak en de service voor de parkeerder vergroot worden Het gebruiksgemak en service voor de parkeerder worden vergroot om de volgende redenen: • In- en uitrijden gaat ongehinderd door het ontbreken van een slagboom. Er is geen kans op storingen aan de slagboom en/of het ontstaan van een wachtrij. • Er kan nog steeds per minuut achteraf betaald worden. • Er kan achteraf betaald worden via de parkeerautomaat nadat een kaartje getrokken is én via alle Nederlandse parkeerapps (nu alleen via parkmobile). 1.5.

Fiscaliseren verbetert de parkeerexploitatie Door het niet hoeven afdragen van btw, de verschuiving van straat naar garageparkeren en de naheffingseffecten verbetert de parkeerexploitatie, maar er blijft een tekort bestaan. De tekorten kunnen verder teruggebracht worden door een optimalisatie van beheer en handhaving. Het college zal daar uitvoering aan geven en dit via de parkeerbegroting en bestuursrapportages rapporteren aan de raad. Onder de kop uitvoering wordt dit toegelicht. 1.6. Fiscalisering sluit aan bij het genomen algemeen belang besluit Zowel het algemeen belang besluit (raad november 2020) als dit fiscaliseringsvoorstel zijn gestoeld op het belang van parkeren voor de kwaliteit van het centrum als woon- en winkelgebied en de rol die de gemeente als overheidsorgaan daarin heeft. Met dit voorstel tot fiscaliseren kan het kwalitatief hoogwaardig parkeren (veilig, droog, schoon en dicht bij de winkels) tegen redelijke tarieven aangeboden worden aan het winkelend publiek. 2.1. Hierdoor wordt het fiscaliseren juridisch geborgd Door het vaststellen van de tarieven voor de parkeergarages in de Verordening parkeerbelastingen Veenendaal en het al genomen algemeen belang besluit wordt het fiscaliseren juridisch geborgd.

Alternatieven Het alternatief is om het huidige parkeren achter de slagboom in stand te houden en daarmee de eerder genoemde beleidseffecten, gebruikersvoordelen en financiële voordelen niet te realiseren. Kanttekeningen 1.1. De effecten van de corona-uitbraak zijn niet meegenomen in het onderzoek De berekeningen zijn gebaseerd op de parkeercijfers van 2019. De daling in aantallen parkeerders in 2020 als gevolg van de corona lockdown zijn niet meegenomen. Het is onzeker 3

Raadsvoorstel van 2 februari 2021, nr. 1709996

hoe de economie en daarmee de bezoekersaantallen aan het centrum zich in 2021 en verder zullen ontwikkelen. Ook is onduidelijk of de pandemie na het hervatten van het openbare leven de economie structureel veranderd heeft. Het is goed denkbaar dat het aandeel internetwinkelen een blijvend groter aandeel zal kunnen uitmaken van het totale winkelen. Echter zowel bij grotere als bij kleinere aantallen parkeerders is het besluit tot fiscaliseren financieel gunstig. Het effect is uiteraard groter bij grote aantallen parkeerders. 1.2. De fasering in uitvoering zou mogelijk als onduidelijk ervaren kunnen worden Na fiscalisering van twee garages (Gemeentehuis en Arie van Hensbergen) in 2021 volgt fiscalisering van Tricotage in 2023. Dit tijdstip is in verband met het nog niet verstreken zijn van de herzieningstermijn van 10 jaar voor de omzetbelasting. Om twee redenen verwachten wij niet dat dit problemen geeft. Allereerst is door het wel of niet aanwezig zijn van een slagboom, een feit dat niemand kan missen, en de aanwezige bebording meteen duidelijk hoe het parkeerbeleid is voor de betreffende garage. Daarnaast hebben bezoekers in de toekomst ook na volledige fiscalisering van alle gemeentelijke garages nog te maken met commerciële parkeergarages die wel met slagboom blijven werken.

Participatie Er heeft geen participatie met bewoners of winkeliers plaatsgevonden, omdat dit voorstel voor de parkeerder alleen voordelen heeft. Gezien het gezamenlijke belang om het parkeren in Veenendaal goed te organiseren en zoveel mogelijk gezamenlijk op te trekken zijn alle parkeerexploitanten geïnformeerd over dit voorstel. Wat betekent dit besluit voor inwoners? In de praktijk is het voor een parkeerder vooral positief en zal het parkeren in de garage zonder slagboom als zeer klantvriendelijk ervaren worden. Hierdoor kan men namelijk ook gebruik maken van alle Nederlandse parkeerapps en hoeft men niet meer naar de kassa. Er is ook geen file-vorming meer als een slagboom niet juist werkt. Wel kan de indruk ontstaan dat parkeren gratis is door het ontbreken van een slagboom. Door goede communicatie bij invoering en bij de entree van de garage wordt dit voorkomen. Voor alle inwoners van Veenendaal betekent dit dat de tekorten op de parkeerexploitatie, die aangevuld worden uit de algemene middelen, kleiner worden. Voor de bewoners en bezoekers van het centrum geldt dat de gemeente beter kan sturen op minder blik op straat en dus een hogere woon- en verblijfskwaliteit. Aanpak / uitvoering Invoering vindt plaats per 1 juli 2021. Na het raadsbesluit vindt de technische en organisatorische en uitvoering plaats. Ook wordt de communicatie voorbereid en uitgevoerd.

Daarnaast geeft het college uitvoering aan de maatregelen die nodig zijn om het parkeerbedrijf te optimaliseren. Vanwege aflopen van het huidige beheercontract worden nieuwe aanbestedingen van parkeerdiensten voorbereid (vergunningverlening en administratieve afhandeling van naheffingsaanslagen). Handhaving gaat plaatsvinden in eigen beheer waarbij optimalisatietechnieken zoals een scanauto voorzien worden.

4

Raadsvoorstel van 2 februari 2021, nr. 1709996

Communicatie over dit besluit Bij de voorgestelde invoering per juli 2021 zal uitgebreid en via verschillende kanalen worden gecommuniceerd dat de garages bereikbaar zijn zonder de slagboom en dat de parkeerapps gebruikt kunnen worden voor de betaling. Over het gebruik van de parkeerapps zal een extra communicatieplan worden gemaakt. De wettelijk vereiste publicatie van de Verordening zal plaatsvinden via de gemeentepagina en overheid.nl. Evaluatie Jaarlijks worden de financiële effecten via de parkeerexploitatie gemonitord en gerapporteerd in de bestuursrapportages. Er wordt blijvend gemonitord hoe het parkeergedrag zich op straat en in de garages zich verhouden en daarmee of de beleidsmatige doelen behaald worden. Kosten, baten, dekking De kostendoorrekening in het onderzoek is gebaseerd op de aantallen parkeeruren in 2019. Fiscaliseren heeft per saldo een positief effect op de inkomsten en dit wordt verklaard door een nadeel vanwege de verschuiving van straat naar garage (garagetarieven zijn lager dan straattarieven om het blik van straat te halen), een btw voordeel en een lichte stijging in de naheffingen. Het grootste financiële voordeel zit in het btw verschil. Het financieel effect van de verschuiving van straatparkeren naar garageparkeren en de stijging van het aantal naheffingsaanslagen heffen elkaar financieel gezien op.

Het aflopen van het contract van P1 en aangaan van nieuwe contracten brengt geen extra kosten met zich mee. Overgaan tot fiscaliseren betekent dat de parkeerexploitatie in 2021 naar verwachting uitkomt op een tekort van afgerond € 242.000,- en dat dit tekort terugloopt tot € 99.000,- in 2024. Onderstaande tabel geeft het financiële effect van fiscaliseren op de parkeerbegroting weer.

2021

2022

2023

2024

Straat uitgaven inkomsten saldo

740.883 -1.524.096 -783.212

752.460 -1.546.321 -793.861

764.246 -1.568.963 -804.717

776.247 -1.592.031 -815.783

Garages uitgaven inkomsten saldo

1.769.092 -743.881 1.025.211

1.782.425 -804.980 977.445

1.795.995 -874.435 921.560

1.809.806 -894.914 914.892

241.998

183.584

116.844

99.109

286.518

273.059

244.447

229.902

-44.519

-89.475

-127.603

-130.793

Totaal saldo Saldo volgens huidige begroting (nov. 2020 vastgesteld) Aanpassing in begroting (+) bedragen zijn uitgaven of tekorten (-) bedragen zijn opbrengsten of overschotten

5

Raadsvoorstel van 2 februari 2021, nr. 1709996

Voorgesteld wordt om de financiële voordelen te verwerken in de eerstvolgende bestuursrapportage 2021. Burgemeester en wethouders,

mevrouw drs. A.P.W. van de Klift secretaris

de heer K.J.G. Kats burgemeester

Bijlagen Raadsbesluit Verordening tot vijfde wijziging van de Verordening parkeerbelastingen Veenendaal (5e wijziging Verordening parkeerbelastingen Veenendaal) Ter inzage

6