1. Derde bestuursrapportage 2023 - raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL Raad Voorstelnummer Datum Onderwerp Programma

Inlichtingen bij Telefoonnummer E-mailadres

14 december 2023 2056726 14 november 2023 Derde bestuursrapportage 2023 Alle begrotingsprogramma’s

Agendapunt

Team

Financiën

M. Prins (0318) 538832 Marc.Prins@veenendaal.nl

Aan de leden van de raad, Voorgestelde beslispunten 1. De derde bestuursrapportage 2023 met de daarin gemelde afwijkingen en een voordelig saldo van € 901.000,-, zijnde het saldo na verwerking genoemde stortingen in en onttrekkingen aan de reserves, vast te stellen. 2. In te stemmen met het storten van € 901.000,- in 2023 in de algemene reserve in verband met het positieve saldo van alle mutaties uit deze derde bestuursrapportage 2023. 3. In te stemmen met het instellen van de reserve Opvang ontheemden. 4. In te stemmen met het: Het onttrekken van € 125.000,- in 2023 aan de reserve starters- en blijversleningen. Het onttrekken van € 35.000,- in 2023 aan de egalisatiereserve verkiezingen. Het storten van € 9.652.000,- in 2023 in de reserve meerjarige middelen in verband met diverse over te hevelen budgetten naar 2024. Het storten van € 3.224.000,- in de reserve Opvang ontheemden. 5. Een bedrag van € 9.652.000,- vanuit de reserve meerjarige middelen te onttrekken en beschikbaar te stellen voor de uitvoering van activiteiten in 2024. 6. De volgende investeringsbedragen in 2023 beschikbaar te stellen: - € 70.000,- voor de herinrichting J.G. Sandbrinkstraat. - € 90.000,- Opwaarderen fietspad Dijkstraat. - € 30.000,- Herinrichting Gerard Doustraat. - € 67.500,- Herinrichting winkelcentrum Ellekoot. 7.

De hogere compensatie voor de loon- en prijsindexatie vanuit de septembercirculaire 2023 voor 2024 te verwerken ten gunste van de gemeentelijke budgetten 2024. 8. De Effectmonitor Sociaal Domein over het derde kwartaal 2023 onderdeel te laten uitmaken van deze bestuursrapportage.

Raadsvoorstel van 12 oktober 2023, Zaaknummer: 2056726, Onderwerp: Derde bestuursrapportage 2023

Waarom naar de raad? Conform de planning- & controlcyclus 2023 wordt de derde bestuursrapportage 2023 ter vaststelling aangeboden aan de raad. Op grond van artikel 192 van de Gemeentewet is de raad het bevoegd orgaan om de begroting tussentijds te wijzigen. Bovendien vraagt een aantal bijstellingen uit deze bestuursrapportage om stortingen in en onttrekkingen aan de gemeentelijke reserves. Tevens zijn in deze rapportage de begrotingswijzigingen opgenomen van eerder genomen besluiten. Deze wijzigingen worden in de beslispunten afzonderlijk aan u voorgelegd. Samenvatting In de derde bestuursrapportage 2023 treft u de financiële ontwikkelingen aan die van invloed zijn op het huidige financiële kader voor 2023 en volgende jaren. Op basis van deze rapportage laat het begrotingsjaar 2023 een verwacht positief saldo zien van € 901.000,-. Voor de volgende jaren resulteert het financieel perspectief na verwerking van deze rapportage in een positief saldo van € 0,in 2024, € 3.844.000,- positief in 2025 en € 8.584.000,- negatief in 2026. Inleiding De derde bestuursrapportage 2023 maakt deel uit van de gemeentelijke planning- & controlcyclus over 2023. In 2023 worden er in totaal drie bestuursrapportages opgesteld. In deze bestuursrapportage treft u de financiële ontwikkelingen aan die van invloed zijn op het huidige financiële kader voor 2023 en volgende jaren.

Ons uitgangspunt is dat deze bestuursrapportage zo goed mogelijk aansluit bij het uiteindelijke resultaat in de jaarrekening 2023. U wordt tevens voorgesteld om de niet bestede middelen uit 2023 te storten in de reserve meerjarige middelen en over te hevelen van 2023 naar 2024. Het gaat specifiek om budgetten die in 2023 niet geheel besteed zijn en waarvan de bijbehorende werkzaamheden doorlopen in 2023 en volgende jaren. In afwijking van de eerdere bestuursrapportages over 2023 is deze rapportage louter financieel van aard en maakt de inhoudelijke verantwoording geen deel uit van de rapportage. De bestuursrapportages van gemeente Veenendaal worden online gepubliceerd op de website https:// veenendaal.begrotingsapp.nl. Beoogd resultaat Met dit voorstel inzicht bieden in de voortgang van de afspraken uit de begroting, alsmede de financiële afwijkingen van de in de Programmabegroting 2023 en de meerjarenraming 2024-2026 vastgestelde budgetten en het geven van een bijgesteld financieel kader voor 2023 en volgende jaren.

2

Raadsvoorstel van 12 oktober 2023, Zaaknummer: 2056726, Onderwerp: Derde bestuursrapportage 2023

Argumenten 1. De door u beschikbaar gestelde budgetten dienen op onderdelen te worden bijgesteld Binnen de programma’s hebben diverse mutaties plaatsgevonden, welke per saldo leiden tot een positief resultaat van deze rapportage van € 901.000,-. 2. Het is gebruikelijk om het saldo van een bestuursrapportage te verrekenen met de algemene reserve Het totaal van de afwijkingen in deze bestuursrapportage resulteert in een positief saldo voor 2023 van € 901.000,-. Conform de bestendige gedragslijn wordt voorgesteld dit bedrag te storten in de algemene reserve. 3. De reserve is nodig om toekomstige kosten voor de opvang van ontheemden te bekostigen De opvang van ontheemden is in 2022 en 2023 bekostigd door middel van een door het Rijk ontvangen specifieke uitkering. Op dit moment resteert een bedrag van € 3.224.000,-. Dit bedrag zal naar verwachting worden ingezet voor de toekomstige uitgaven voor de opvang van ontheemden. Dit beleid wordt door meerdere gemeenten toegepast. (o.a.

Gemeente Kampen, Dordrecht en Venray) De instellingscriteria van deze reserve zijn op grond van de financiële verordening: - Doel: Bekostiging van toekomstige uitgaven voor de opvang van ontheemden; - Voeding en onttrekking: Op basis van ontvangen rijksvergoeding en gerealiseerde uitgaven; - Maximale hoogte reserve: Niet van toepassing; - Maximale looptijd: Onbepaalde tijd; - Rente toerekening: Niet van toepassing. 4. Een aantal bijstellingen uit deze bestuursrapportage vraagt om een besluit over de mutaties in een aantal reserves Bij het opstellen van deze bestuursrapportage zijn de reservemutaties die afwijken van de begroting, maar waar reeds een raadsbesluit aan ten grondslag ligt, in de begroting c.q. administratie verwerkt. Wij stellen u voor om akkoord te gaan met de volgende reservemutatie: 1. In te stemmen met het onttrekken van - De kosten voor rente op de starters- en blijversleningen. Voorgesteld wordt om € 125.000,- te onttrekken aan de reserve starters- en blijversleningen - Voorgesteld wordt het budget voor de organisatie van deze 2 e kamerverkiezingen eenmalig extra te verhogen met € 35.000,- ten laste van de egalisatiereserve verkiezingen. 2. Het storten in de reserve meerjarige middelen van de volgende bedragen van activiteiten die in 2024 doorlopen:

Programma

Omschrijving Meerjarige budgetten 1 Wegen straten en pleinen 1 Openbaar Groen 1 Project visie stadspark 1 Bestrijding maatschappelijke overlast 1 Stikstofdossier 1 Programma ENV 1 Ruimtelijke ordening 1 Duurzaam Veenendaal 2 Programma 3e fase ICT campus 2 Programma Vitale binnenstad 3

Bedrag € 570.000 € 465.000 € 50.000 € 29.000 € 264.000 € 2.800.000 € 52.000 € 206.000 € 200.000 € 500.000

Raadsvoorstel van 12 oktober 2023, Zaaknummer: 2056726, Onderwerp: Derde bestuursrapportage 2023

2 Citymarketing 2 Project vestigingsbeleid 2 Evementenbeleid 3 Beschermd wonen 3 Field labs preventie gezondheid 3 Algemeen onderwijsbeleid 3 Energie culturele instelling 3 Cultuur 3 Crisisherstelfonds 3 Projecten GGZ clienten sociale basis 3 Arbeidsparticipatie 3 Programma sociaal domein 3 Project Maatje achter de voordeur 3 Preventieakkoord 4 Veiligheidsbeleid Subtotaal over te hevelen meerjarige budgetten

€ 40.000 € 33.000 € 73.000 € 268.000 € 158.000 € 8.000 € 55.000 € 118.000 € 550.000 € 100.000 € 600.000 € 37.000 € 66.000 € 93.000 € 153.000 € 7.488.000

Overige over te hevelen budgetten 1 Verkeersveiligheid 1 Verkeer 1 Drempels Veenderij 1 Wijkmanagement 1 Kerkenvisie 1 Wonen en leven omgevingsaanvragen 1 Volkshuisvesting 2 Marketing en promotieplan 2 Bernard van Kreelfonds 2 Herwaardering vakmanschap 2 Ondernemersdienstverlening 2 Visie bedrijventerrein 2 Innnovatiefonds tbv bedrijfsleven 2 Selfiespot 3 Amateurkunstbeoefening 3 Project visie diversiteit en inclusie 3 Mantelzorg en werkgeverschap 3 Algemene voorziening jeugd 3 CJG 3 Schulphulpverlening beleid 6 Juridisch budget 6 Dataorganisatiemanagement 6 Datagredeven werken 6 Implementatie WOO 6 Tozo Subtotaal overige over te hevelen budgetten Totaal

4

€ 277.000 € 61.000 € 250.000 € 150.000 € 50.000 € 100.000 € 60.000 € 20.000 € 15.000 € 73.000 € 23.000 € 25.000 € 14.000 € 10.000 € 30.000 € 52.000 € 47.000 € 77.000 € 150.000 € 50.000 € 65.000 € 57.000 € 85.000 € 70.000 € 353.000 € 2.164.000 € 9.652.000

Raadsvoorstel van 12 oktober 2023, Zaaknummer: 2056726, Onderwerp: Derde bestuursrapportage 2023

3. Het storten van € 3.224.000,- in de reserve Opvang ontheemden. De opvang van ontheemden uit Oekraïne zal ook in 2024 worden gecontinueerd. Op basis van de prognose 2023 bedraagt de rijksbijdrage € 5.000.000,- en is de verwachting dat ca. € 3.300.000,- aan kosten ten laste komt van 2023. Er resteert een bedrag van € 1.700.000,-. Het uit 2022 overgehevelde restant budget van € 1.524.000,- is in 2023 niet gebruikt voor de opvang van ontheemden. In totaal resteert een bedrag van € 3.224.000,-.

5. Het beschikbaar stellen van € 9.652.000,- uit de reserve meerjarige middelen is nodig voor continuering van de geplande activiteiten In de begroting 2023 is een aantal budgetten beschikbaar gesteld, die in 2023 niet (geheel) worden uitgegeven. Doordat de bijbehorende werkzaamheden in 2024 doorlopen, zullen de uitgaven in die jaren alsnog plaatsvinden. Om de budgetten voor deze activiteiten te kunnen behouden, wordt u voorgesteld deze bedragen te storten in de reserve meerjarige middelen (zie beslispunt 3) en deze opnieuw in 2024 beschikbaar te stellen. Hiermee wordt bewerkstelligd dat wij de budgetten per 1 januari 2024 kunnen blijven inzetten en er geen vertraging zal optreden in de uitvoering van de geplande activiteiten. 6.Voor de uitvoering van de geplande activiteiten zijn investeringsbedragen nodig Herinrichting J.G. Sandbrinkstraat ( € 70.000,- ) Voor de herinrichting van de J.G. Sandbrinkstraat moest nog een lichtobject worden geplaatst. De ontwikkelende partij van het ICT gedeelte heeft zich tijdens het voorbereidingsproces in 2021 teruggetrokken met als gevolg dat een deel van de voorbereiding opnieuw gedaan moest worden. Dit heeft meer interne en externe kosten met zich meegebracht. De raming van de werkzaamheden was nog van voor de oorlog in Oekraïne en er is in de raming geen rekening gehouden met een veiligheidskeuring van het element in de openbare ruimte.

Dit heeft geleid tot een tekort van € 70.000,-. Opwaarderen fietspad Dijkstraat ( € 90.000,- ) Bij het aanvragen van het voorbereidingskrediet voor het fietspad bij de Dijkstraat is een te laag krediet ingeschat om dit project goed voor te kunnen bereiden. Er heeft een onderzoek plaatsgevonden om te kunnen beoordelen of er een volwaardig breed fietspad aangelegd kan worden. De gemaakte kosten voor adviesdiensten, waaronder milieukundig onderzoek en de contractvoorbereiding zijn hoger uitgevallen dan in het voorbereidingskrediet is geraamd. Hierdoor is een aanvullend voorbereidingskrediet noodzakelijk van € 90.000,-. Het uitvoeringskrediet wordt in 2024 aangevraagd. Herinrichting Gerard Doustraat ( € 30.000,- ) De herinrichting van de Gerard Doustraat is duurder geworden doordat in deze straat een pilot heeft plaatsgevonden om gevelgroen en geveltuintjes te realiseren, om zo de straat groener te maken en klimaatbestendig. De pilot is in samenspraak met de bewoners gerealiseerd, het participatietraject en de communicatie hierover tijdens de realisatiefase kostten meer tijd dan vooraf geraamd. Hierdoor is een tekort ontstaan van € 30.000,-. Herinrichting winkelcentrum Ellekoot ( € 67.500,- ) Bij de herinrichting van het winkelcentrum Ellekoot is een overschrijding op het budget ontstaan doordat er meer groen moest worden vervangen dan van te voren was geraamd.

De levensduur van een groot aantal bomen en struiken bleek matig. Om te zorgen dat Winkelcentrum de Ellekoot er weer voor jaren mooi bij staat is ervoor gekozen om nieuwe bomen met een goede groeiplaats te planten en om het lagere groen ook te vervangen. Daarnaast heeft het aanleggen van de nieuwe laad- en losplaats meer gekost vanwege de speciale putten die geplaatst moesten worden en de complexe afstemming met alle betrokken partijen. Onder andere hierdoor is een tekort ontstaan van € 67.500,-. 5

Raadsvoorstel van 12 oktober 2023, Zaaknummer: 2056726, Onderwerp: Derde bestuursrapportage 2023

7. Door de verwerking in deze bestuursrapportage plaats te laten vinden kan vanaf 1 januari 2024 op een rechtmatige manier uitvoering gegeven worden aan o.a. de subsidieverstrekking aan externe partners. In een eerder stadium bent u via een RIB geïnformeerd over de gevolgen van de septembercirculaire 2023. Zoals daarin gemeld, is het door de hogere compensatie die we vanuit het Rijk via de septembercirculaire 2023 hebben ontvangen mogelijk om de gehanteerde indexcijfers, zoals die voor de uitgaven in de Programmabegroting 2024-2027 verwerkt zijn, op te hogen. Dit is, gezien de werkelijke loon- en prijsstijgingen, zoals die zich op veel terreinen voordoen, gewenst. Ook richting onze externe partners is het gewenst om ze tijdig van deze ophoging van de indexatie op de hoogte te stellen. En door het in de 3e bestuursrapportage 2023 te verwerken, kunnen we dit op een tijdige en rechtmatige manier realiseren. De indexcijfers voor 2024 zijn als volgt opgehoogd:

8. Via de Effectmonitor Sociaal Domein krijgt u de actuele verantwoordingsinformatie over het Integraal beleidskader sociaal domein (IBK) In juni 2019 hebt u voor het eerst kennis kunnen maken met het Digitaal Projectenboek Sociaal Domein. De Effectmonitor Sociaal Domein is gekoppeld aan de reguliere verantwoordingsmomenten. Daarom ontvangt u parallel aan de derde bestuursrapportage 2023 een update van de beleidsmatige verantwoording in het sociaal domein over het derde kwartaal van 2023. U kunt de effectmonitor benaderen via deze link. Alternatieven Wij hebben de financiële afwijkingen verwerkt op basis van alle door u genomen besluiten en de bestendige gedragslijn. Vanuit uw kaderstellende bevoegdheid en uw budgetrecht kunt u alsnog andere keuzes maken. Kanttekeningen Niet van toepassing. Participatie Tijdens de commissievergaderingen is er de mogelijkheid om in te spreken. De signalen vanuit de samenleving kunt u meenemen in uw politieke afweging om te komen tot besluitvorming.

6

Raadsvoorstel van 12 oktober 2023, Zaaknummer: 2056726, Onderwerp: Derde bestuursrapportage 2023

Wat betekent dit besluit voor inwoners? Via deze bestuursrapportage kunnen de inwoners kennisnemen van de voortgang van de afspraken uit de begroting en de financiële ontwikkelingen in 2023. Aanpak/ uitvoering De incidentele en structurele effecten van de in deze bestuursrapportage gemelde afwijkingen zijn verwerkt in de begroting 2023 en de structurele effecten worden verwerkt in de Programmabegroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027. Communicatie over dit besluit Na vaststelling in het college zal de derde bestuursrapportage via de reguliere communicatiekanalen openbaar gemaakt worden. Evaluatie Deze laatste en derde bestuursrapportage is alleen financieel van aard. In de jaarstukken 2023 zal zowel over beleid als over de financiën verantwoording aan u afgelegd worden over het gehele jaar 2023. Kosten, baten, dekking De diverse bijstellingen in deze bestuursrapportage hebben in totaal een positief saldo voor 2023 van € 901.000,-. Dit saldo wordt gestort in de algemene reserve. Het totaal van alle in de beslispunten genoemde bijstellingen wordt verwerkt met de bijgevoegde begrotingswijziging.

Burgemeester en wethouders,

de heer K.J.G. Kats burgmeester

mevrouw drs. S.M. Deelstra gemeentesecretaris

Bijlagen 1. 3e Berap 23 2. 3e Berap 23 - begrotingswijziging Ter inzage

7