1. Correctieve herziening bestemmingsplan Woongebieden - raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL Raad Voorstelnummer Datum Onderwerp

Programma

Inlichtingen bij Telefoonnummer E-mailadres

16 september 2021 1831137 13 juli 2021 Correctieve herziening bestemmingsplan Woongebieden 2018 Fysieke leefomgeving

Agendapunt

Team

Ruimtelijke Ordening en Bouwen

A. van de Weerdhof-Hulshof (0318) 538337 an.van.de.weerdhof@veenendaal.nl

Aan de leden van de raad, Beslispunten 1. Ter uitvoering van de opdracht van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (de Afdeling) onder verwijzing naar het stedenbouwkundige advies van BRO nader te motiveren waarom aan de bouw van een extra woning op het perceel Componistensingel 2 geen medewerking wordt verleend. 2. Te motiveren waarom het algemeen belang van een goede ruimtelijke ordening in de ogen van de raad dient te prevaleren boven het individuele belang van de eigenaren van dit perceel bij de toevoeging van een extra woning. 3. De gemeentelijke bereidheid te herhalen tot het compenseren van de eventueel als gevolg van de initiële positieve ambtelijke reactie aantoonbaar en redelijkerwijs gemaakte kosten. 4. Het college op te dragen om een nieuw paraplubestemmingsplan in procedure te brengen waarin de ‘Groene Lobben’ alsnog juridisch bindend worden verankerd en waarin de stedenbouwkundige analyse van BRO voor deze en de overige locaties zal worden vertaald. Waarom naar de raad? De raad is het bevoegde gezag voor de vaststelling van een bestemmingsplan. Dit volgt uit artikel 3.1, lid 1 en artikel 3.8, lid 1, onder e, Wet ruimtelijke ordening (Wro). De raad is daarmee ook het bevoegde orgaan om het door de Afdeling geconstateerde motiveringsgebrek te herstellen alsmede om de gemaakte belangenafweging nader toe te lichten.

Samenvatting Op 24 maart 2021 heeft de Afdeling uitspraak gedaan over een beroep dat was ingesteld tegen de vaststelling van het bestemmingsplan ‘Correctieve herziening Woongebieden 2018’. De eigenaren van het perceel Componistensingel 2 hadden mede naar aanleiding van een initiële positieve reactie en doorgeleiding naar de welstandscommissie verzocht om in het bestemmingsplan de bouw van een extra woning toe te staan. Bij de vaststelling van dit plan heeft uw raad besloten om dit niet te doen. De Afdeling heeft vervolgens geconcludeerd dat bij de vaststelling van dit plan onvoldoende is gemotiveerd waarom de bouw van een extra woning op het perceel Componistensingel 2 ruimtelijk gezien onaanvaardbaar is.

Raadsvoorstel van 13 juli 2021, nr. 1831137

De Afdeling acht dit gebrek reparabel en heeft uw raad door middel van de bestuurlijke lus in de gelegenheid gesteld om: 1) alsnog te motiveren waarom uw raad het in strijd vindt met een goede ruimtelijke ordening om op het perceel een extra woning toe te staan dan wel 2) over de bouw van een extra woning alsnog een nieuw besluit te nemen. Omdat in een eerdere uitspraak van 4 september 2019 die heeft geleid tot de vaststelling van het plan ‘Correctieve herziening Woongebieden 2018’ eveneens is overwogen dat het besluit onvoldoende inzichtelijk maakt hoe het belang van de initiatiefnemer bij de belangenafweging is betrokken, is het voorstel aan uw raad om op dit punt ook een nadere motivering vast te stellen. Inleiding Ter correctie van de in 2019 door de Afdeling vernietigde onderdelen van het door uw raad vastgestelde bestemmingsplan ‘Woongebieden 2018’ is in 2020 een zogenaamde correctieve herziening opgesteld. Bij de vaststelling van dat plan is de vraag of een extra woning op het perceel Componistensingel 2 kan worden toegestaan heroverwogen. Deze heroverweging heeft niet geleid tot de wijziging van het oorspronkelijke bestemmingsplan. De Afdeling heeft in de tussenuitspraak geconstateerd dat bij de vaststelling van de correctieve herziening onvoldoende is gemotiveerd waarom de bouw van een extra woning op het perceel Componistensingel 2 onaanvaardbaar is.

Uw raad heeft van de Afdeling gelegenheid gekregen om alsnog zorg te dragen voor een draagkrachtige motivering. Beoogd resultaat De vaststelling van een gewijzigde motivering en belangenafweging ter voldoening aan de opdracht uit de tussenuitspraak van de Afdeling. Het opdragen aan het college om een bestemmingsplan voor te bereiden en vervolgens in procedure te brengen voor een meeromvattende planologische regeling ter bescherming van de ‘Groene Lobben’, zodat deze ook in de toekomst gevrijwaard blijven van ongewenste verdichting. Argumenten 1.1 Een extra woning is ruimtelijk gezien onaanvaardbaar en niet in overeenstemming met het vereiste van een goede ruimtelijke ordening In de tussenuitspraak van de Raad van State wordt de gemeenteraad in de gelegenheid gesteld om het door de Afdeling geconstateerde motiveringsgebrek in het vaststellingsbesluit te herstellen. In dat kader is advies ingewonnen bij een onafhankelijk stedenbouwkundig adviesbureau BRO. Het advies is als bijlage bij dit raadsvoorstel gevoegd. Aan BRO is verzocht om advies uit te brengen over de ruimtelijke aanvaardbaarheid van een extra te bouwen woning op de locatie Componistensingel 2. Daarbij is tevens gevraagd om de ruimtelijke aanvaardbaarheid van extra te bouwen woningen op een aantal andere specifiek genoemde locaties in de ‘Groene Lobben’ te beoordelen.

Uit het advies blijkt duidelijk dat het toevoegen van een extra woning op de locatie Componistensingel 2 ruimtelijk niet aanvaardbaar is.

2

Raadsvoorstel van 13 juli 2021, nr. 1831137

2.1 Verdere verdichting c.q. verstening is niet in overeenstemming met het vereiste van een goede ruimtelijke ordening Onder verwijzing naar de inhoud van het stedenbouwkundig advies, achten wij het toestaan van een nieuwe woning gezien de landschappelijke en cultuurhistorische waarde van deze locatie niet in overeenstemming met het vereiste van een goede ruimtelijke ordening. Het toestaan van een extra woning op deze locatie doet onevenredig afbreuk aan het landschap / aan de stedenbouwkundige kenmerken van het gebied. Verdichting c.q. verstening op deze locatie achten wij gelet op dit advies niet in overeenstemming met het vereiste van een goede ruimtelijke ordening. Daarnaast zou het toestaan van een extra woning op deze locatie ons voornemen doorkruisen om de ‘Groene Lobben’ in een parapluherziening alsnog planologisch te beschermen. De wijziging leidt slechts tot een gewijzigde motivering van uw eerdere besluit ten opzichte van het oorspronkelijke vaststellingsbesluit. De juridische uitkomst blijft dat een extra woning op het perceel Componistensingel 2 niet wordt toegestaan.

3.1 Initiatiefnemer heeft kosten gemaakt aan een plan wat niet kan worden uitgevoerd Bij de initiatiefnemer zijn er mogelijk verwachtingen ontstaan dat er medewerking zou worden verleend voor het toestaan van een extra woning naar aanleiding van een initiële positieve reactie die ertoe heeft geleid dat het plan is doorgeleid naar de welstandscommissie. Deze verwachtingen zijn in onze ogen niet zodanig concreet of gerechtvaardigd dat wij in redelijkheid niet kunnen afzien van het toekennen van een woonbestemming aan deze locatie. Het is immers vaste rechtspraak dat een bestuursorgaan kan terugkomen op een eerdere principebereidheid. Nog los van de vraag of er in dit geval bevoegd concrete verwachtingen zijn gewekt, zijn wij van mening dat initiatiefnemer als gevolg hiervan mogelijk onnodige kosten heeft gemaakt (bijvoorbeeld architectkosten). Wij hebben deze kosten betrokken bij onze belangenafweging en appellant in het verleden herhaaldelijk aangeboden om gemaakte kosten die redelijkerwijs kunnen worden toegerekend aan de initiële positieve reactie op het principeverzoek te compenseren. Deze bereidheid onzerzijds bestaat nog steeds.

Wij zijn van mening dat we daarmee het belang van de initiatiefnemer zorgvuldig bij onze afweging hebben betrokken maar dat wij het belang van een goede ruimtelijke ordening mogen laten prevaleren boven het individuele belang van de initiatiefnemer. 4.1 Met een paraplubestemmingsplan worden de ‘Groene Lobben’ planologisch extra beschermd Naar aanleiding van de tussenuitspraak zijn wij tot de conclusie gekomen dat de beleidsmatige bescherming van de ‘Groene Lobben’, zoals wij die al vanaf de jaren ’70 actief nastreven en zoals deze in het Uitwerkingsplan van 1989 ten grondslag heeft gelegen aan het behoud en de ontwikkeling van het groene karakter van dit gebied, ten onrechte niet op de verbeelding en in de planregels van het bestemmingsplan ‘Woongebieden 2018’ en de daaropvolgende correctieve herziening is geconsolideerd. Om deze omissie te herstellen, is het van belang dat het college op korte termijn de procedure voor het paraplubestemmingsplan start zodat de ‘Groene Lobben’ beleidsmatig worden beschermd met zowel een bouwbeperking als een aanlegvergunningstelstel.

3

Raadsvoorstel van 13 juli 2021, nr. 1831137

Alternatieven Het plan is opgesteld ter uitvoering van de opdracht die de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State, zoals verwoord in de tussenuitspraak van 24 maart 2021, heeft verstrekt. Wij hebben de Afdeling laten weten dat wij gebruik wensen te maken van de geboden mogelijkheid tot reparatie. Gezien de inhoud van het stedenbouwkundig advies, het belang van de bescherming van de ‘Groene Lob’ teneinde die in een toekomstig bestemmingsplan juridisch te kunnen borgen, achten wij het niet in overeenstemming met een goede ruimtelijke ordening om op deze locatie een extra woning toe te staan. Het alternatief is om alsnog te besluiten tot het toestaan van een extra woning. Daarmee wordt een stedenbouwkundig waardevol geachte locatie bebouwd en is het beschermen van dit deel van de ‘Groene Lobben’ niet langer mogelijk en wordt mogelijk een precedent geschapen voor andere locaties. Kanttekeningen Het door het college voor te bereiden paraplubestemmingsplan, waarin de ‘Groene Lobben’ op meerdere locaties binnen de gemeente alsnog planologisch worden beschermd is voor beroep vatbaar. Participatie Met de direct belanghebbende, de bewoner/eigenaar van het perceel Componistensingel 2 is het voornemen om deze gewijzigde motivering aan u ter vaststelling voor te leggen, door de portefeuillehouder mondeling gecommuniceerd.

Wat betekent dit besluit voor inwoners? Dit betekent dat de gebruiksmogelijkheden voor de eigenaren van de Componistensingel 2 niet worden verruimd en ongewijzigd blijven. De als gevolg van de initiële positieve reactie gemaakte kosten zullen in redelijkheid aan de eigenaren worden vergoed, nadat zij deze deugdelijk onderbouwd inzichtelijk hebben gemaakt. Het college zal binnen afzienbare termijn een nieuw paraplubestemmingsplan voorbereiden, waarin de ‘Groene Lobben’ op meerdere locaties binnen de gemeente alsnog planologisch worden beschermd. Aanpak / uitvoering Nadat u deze nadere motivering van het bestemmingsplan ‘Correctieve herziening Woongebieden 2018’ en de daaraan ten grondslag gelegde belangenafweging vaststelt, zullen wij deze vergezeld van het stedenbouwkundig advies van BRO toesturen aan de Afdeling. De Afdeling zal appellanten gelegenheid bieden om hier schriftelijk op te reageren. Vervolgens zal er ofwel een nadere zitting worden geagendeerd ofwel volgt direct een einduitspraak. Ondertussen zal het college de procedure voor het paraplubestemmingsplan starten zodat de ‘Groene Lobben’ beleidsmatig worden beschermd met zowel een bouwbeperking als een aanlegvergunningstelstel. Communicatie over dit besluit Deze naar aanleiding van de tussenuitspraak gewijzigde motivering zal worden toegezonden aan de Afdeling, die deze vervolgens zal doorsturen naar appellanten.

Appellanten zijn mondeling op de 4

Raadsvoorstel van 13 juli 2021, nr. 1831137

hoogte gesteld over dit besluit en zullen van de Afdeling de gelegenheid krijgen om daarop hun reactie te geven. Tijdens het wekelijkse persgesprek kan het besluit desgewenst worden toegelicht. Communicatielijn Eind maart 2021 heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State uitspraak gedaan over een beroep dat was ingesteld tegen de vaststelling van het bestemmingsplan ‘Correctieve herziening Woongebieden 2018’. De eigenaren van het perceel Componistensingel 2 hadden mede naar aanleiding van een initiële positieve reactie en doorgeleiding naar de welstandscommissie verzocht om in het bestemmingsplan de bouw van een extra woning toe te staan. Bij de vaststelling van dit plan heeft de raad besloten om dit niet te doen. De eigenaren zijn hiertegen in beroep gegaan. De Afdeling bestuursrechtspraak heeft geconcludeerd dat bij de vaststelling van dit plan onvoldoende is gemotiveerd waarom de bouw van een extra woning op het perceel Componistensingel 2 ruimtelijk gezien onaanvaardbaar is. De Afdeling bestuursrechtspraak heeft de gemeente de gelegenheid gegeven om alsnog te motiveren waarom de raad de bouw van een extra woning in strijd vindt met een goede ruimtelijke ordening en om alsnog een nieuw besluit hierover te nemen. Voor de onderbouwing heeft de gemeente onafhankelijk stedenbouwkundig adviesbureau BRO ingeschakeld voor advies.

Het besluit blijft dat een extra woning ruimtelijk gezien onaanvaardbaar is en niet in overeenstemming met het vereiste van een goede ruimtelijke ordening, gezien de landschappelijke en cultuurhistorische waarde van deze locatie. We hebben de eigenaren aangeboden om gemaakte kosten die redelijkerwijs kunnen worden toegerekend aan de initiële positieve reactie op het principeverzoek te compenseren (bijv. architectkosten). Wij zijn van mening dat we daarmee het belang van de initiatiefnemer zorgvuldig bij onze afweging hebben betrokken, maar dat wij het belang van een goede ruimtelijke ordening mogen laten prevaleren boven het individuele belang van de initiatiefnemer. Daarnaast zijn wij tot de conclusie gekomen dat de ‘Groene Lobben’ planologisch extra beschermd moeten worden. Dit zal worden gedaan met een paraplubestemmingsplan. Evaluatie Niet van toepassing Kosten, baten, dekking De gemeentelijke kosten die gemoeid zijn met dit besluit en de onderliggende advisering worden gedekt vanuit de lopende begroting.

Burgemeester en wethouders,

de heer K.J.G. Kats burgemeester

de heer drs. P. van der Veer wnd. gemeentesecretaris

5

Raadsvoorstel van 13 juli 2021, nr. 1831137

Bijlagen • Advies BRO d.d. 5 juli 2021 Ter inzage

6