1. Begroting 2022-2025 en jaarverslag 2020 Valleihopper - raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL Raad Voorstelnummer Datum Onderwerp

Programma

Inlichtingen bij Telefoonnummer E-mailadres

24 juni 2021 1821510 18 mei 2021 Begroting 2022-2025 en jaarverslag 2020 Valleihopper Sociale leefomgeving

Agendapunt

Team

MOB

H. Baykır (0318) 538429 hasan.baykir@veenendaal.nl

Aan de leden van de raad, Beslispunten 1. Geen zienswijze op de ontwerpbegroting 2022-2025 Valleihopper in te dienen. 2. Kennis te nemen van de jaarrekening 2020 Valleihopper. Waarom naar de raad? De raad kan op grond van artikel 18 van het instellingsbesluit Bedrijfsvoeringsorganisatie (BVO) Valleihopper bij het bestuur van de BVO een zienswijze naar voren brengen op de ontwerpbegroting. Samenvatting Op grond van artikel 18 van het instellingsbesluit Bedrijfsvoeringsorganisatie Valleihopper wordt de raad jaarlijks in de gelegenheid gesteld een zienswijze te geven op de concept kaderbrief en de ontwerpbegroting Valleihopper. Vanwege de oprichting van de BVO Valleihopper per 1 januari 2021, is er eenmalig voor gekozen om de concept kaderbrief en ontwerpbegroting te integreren in één document. De ontwerpbegroting 2022 geeft inzicht in de financiële kaders voor 2022-2025 en met name de gevolgen van de afbouw van de provinciale subsidie van het Wmo-vervoer die per 2024 geheel eindigt. Voor 2022 en volgende jaren is vooralsnog geen rekening gehouden met eventuele effecten van de doorontwikkeling van het vervoersysteem, zoals de door de provincie Gelderland op te richten HaltetaxiRRReis en opheffing van het OV-Vangnet (aanvullend openbaar vervoer).

Daarnaast valt door het eindigen van de samenwerkingsovereenkomst met de provincie Gelderland per 2022 naar verwachting bijna 10% van het vervoersvolume weg. Het kan zijn dat dit, samen met de gevolgen van de coronacrisis, gevolgen heeft voor de tarieven. Het bestuur van de BVO Valleihopper heeft in haar vergadering van 29 maart 2021 in reactie hierop bij de begroting 2022-2025 opdracht gegeven om te inventariseren welke regionaal en lokaal toepasbare maatregelen mogelijk zijn om het gebruik van Valleihopper in lijn te brengen met de algemene uitgangspunten van de Wmo en zowel Valleihopper als de kostenontwikkeling daarvan toekomstbestendig te maken. Adviesraden en reizigerspanel worden hierbij betrokken om ideeën op te halen.

Raadsvoorstel van 18 mei 2021, nr. 1821510

Het bestuur van BVO Valleihopper verzoekt de raad om uiterlijk 1 juni 2021 een zienswijze te geven. Dit is - gezien de ontvangst van de ontwerpbegroting eind maart, het definitief jaarverslag eind april en de bestuurlijke vergaderplanning - niet haalbaar. Het bestuur van BVO Valleihopper moet de begroting uiterlijk 15 juli a.s. vaststellen en vervolgens uiterlijk 1 augustus aanbieden aan de provincie. Aangezien de raad op 24 juni a.s. zijn zienswijze kan geven, mag worden verwacht dat het voor het bestuur van BVO Valleihopper vervolgens haalbaar is om nog tijdig aan de vereisten te voldoen. Het college heeft het bestuur van BVO Valleihopper schriftelijk verzocht de begroting 2022-2025 niet eerder vast te stellen, totdat de raad overwogen heeft om wel of geen zienswijze te willen geven. Inleiding De Valleihopper biedt sinds 1 januari 2017 aanvullend openbaar vervoer en Collectief Vraagafhankelijk Vervoer van deur tot deur (CVV) in de Regio Foodvalley voor inwoners van de gemeenten Barneveld, Ede, Nijkerk, Renswoude, Rhenen, Scherpenzeel, Veenendaal en Wageningen. De taken en verantwoordelijkheden voor het aanvullend openbaar vervoer zijn vastgelegd in een samenwerkingsovereenkomst tussen de provincie Gelderland en de gemeenschappelijke regeling Regio FoodValley. De Valleihopper is per 1 januari 2021 niet langer onderdeel van de gemeenschappelijke regeling Regio Foodvalley.

De concept kaderbrief en de ontwerpbegroting Valleihopper worden u daarom vanaf 1 januari 2021 aangeboden door het bestuur van de gemeenschappelijke regeling BVO Valleihopper. De BVO Valleihopper is een collegeregeling. Binnen de BVO is de samenwerking van de colleges op de uitvoering van het CVV, ook wel het Wmo-vervoer genoemd, geregeld (artikel 8, lid 3 Wgr). Het CVV voor de deelnemende gemeenten is ingericht als compenserende vervoersvoorziening in het kader van de Wmo voor inwoners die vanwege mobiliteitsbeperkingen niet kunnen reizen met het reguliere openbaar vervoer. Geïndiceerde inwoners ontvangen een vervoerspas waarmee zij tegen een gereduceerd tarief gebruik kunnen maken van de Valleihopper. Aan u wordt een ontwerpbegroting 2022-2025 Valleihopper voorgelegd waarin deze keer - eenmalig, vanwege de start van de BVO per 1 januari 2021 - ook de kaderbrief is verwerkt. U wordt - conform het bepaalde in het instellingsbesluit - in de gelegenheid gesteld om uw zienswijze over de ontwerpbegroting bij het bestuur naar voren te brengen. In de vergadering van 29 maart 2021 van de gemeenschappelijke regeling BVO Valleihopper is de ontwerpbegroting 2022-2025 door het bestuur vastgesteld. Beoogd resultaat Een goed functionerend CVV.

Argumenten 1.1 De ontwerpbegroting 2022-2025 geeft een financiële doorkijk De toelichting op de ontwerpbegroting geeft de kaders weer die gehanteerd zijn bij het opstellen van de ontwerpbegroting 2022-2025 Valleihopper. De ontwerpbegroting geeft inzicht in de verwachte kostenontwikkeling en het effect van de afbouw van de provinciale subsidie van het Wmo-vervoer per gemeente.

2

Raadsvoorstel van 18 mei 2021, nr. 1821510

1.2 Het geven van een zienswijze bij de ontwerpbegroting is een bevoegdheid van de raad Conform artikel 18 van het instellingsbesluit BVO Valleihopper wordt de raad in de gelegenheid gesteld zijn zienswijze te geven over de ontwerpbegroting. 1.3 Kennis te nemen van de ontwerpbegroting 2022-2025 BVO Valleihopper De ontwerpbegroting geeft inzicht in de financiële kaders voor 2022-2025 en gaat in op een aantal (financiële) ontwikkelingen, namelijk: Besluiten provincie Gelderland De provincie Gelderland heeft in januari 2021 definitief besloten het aanvullend openbaar vervoer apart te gaan organiseren onder de naam HaltetaxiRRReis (betreft 10% van het vervoersvolume). Tegelijk wordt de provinciale bijdrage aan het CVV in de komende jaren afgebouwd en eindigt deze bijdrage per 2024. Over de afbouw van de provinciale bijdrage bent u eerder geïnformeerd bij het toezenden van de Kaderbrief 2021-2024 (raad 2020-juli). Op dat moment was er nog geen definitief besluit over deze afbouw. Na de provinciale besluitvorming heeft het bestuur van Valleihopper tegen het besluit bezwaar aangetekend. Dit heeft niet geleid tot een wijziging van het besluit. De afbouw heeft als gevolg dat de kosten van de gemeenten bij ongewijzigd beleid zullen stijgen. De inrichting van HaltetaxiRRReis kan leiden tot een toename van de instroom in Valleihopper.

Bijvoorbeeld als de haltes ver uit elkaar komen te liggen. Ook kan de HaltetaxiRRReis het vervoer gaan overnemen van onrendabele C-lijnen binnen het openbaar vervoer, met wederom andere criteria voor het bereik van de haltes. Daarnaast zullen ook inwoners die nu nog van het OV-Vangnet gebruik maken voor woon-werkverkeer - bijvoorbeeld ritten naar IW4 - naar verwachting voor een verschuiving zorgen naar het CVV. Een groep reizigers die nu van deur tot deur met het OV-Vangnet reizen, maar wegens de opzet van HaltetaxiRRReis dat niet meer kunnen, zullen naar verwachting ook gebruik gaan maken van het CVV. Tot slot worden scootmobielen niet meegenomen door HaltetaxiRRReis. Ook deze groep zal naar verwachting overgaan naar het CVV. De provincie Gelderland vraagt in haar brief van 7 april 2021 de BVO deel te nemen aan de aanbesteding HaltetaxiRRReis. Het bestuur van BVO acht dit niet de gewenste manier van samenwerken tussen de provincie en de regio’s op dit thema. Er is onzekerheid of deze manier van aanbesteden wel juridisch haalbaar is en de financiële gevolgen zijn niet bekend. Om deze redenen gaat Regio Foodvalley niet deelnemen aan de aanbesteding HaltetaxiRRReis. Of het verzoek van een verlenging van de samenwerkingsovereenkomst onder voorwaarden ook akkoord is kan pas in haar vergadering van 18 mei a.s. van de BVO worden bepaald.

Het bestuur van de BVO heeft een ambtelijke werkgroep opdracht gegeven te inventariseren welke regionaal en lokaal toepasbare maatregelen mogelijk zijn om het gebruik van Valleihopper in lijn te brengen met de algemene uitgangspunten van de Wmo en zowel Valleihopper als de kostenontwikkeling daarvan toekomstbestendig te maken. Adviesraden en reizigerspanel worden hierbij betrokken om ideeën op te halen. Met het akkoord gaan met de jaarstukken en de begroting ondersteunt de raad de hierboven genoemde opdracht en onderschrijft de keuze van het bestuur.

3

Raadsvoorstel van 18 mei 2021, nr. 1821510

Corona In de ontwerpbegroting wordt uitgegaan van het vervoersvolume 2019, dus vóór de coronacrisis. In 2020 is Valleihopper als gevolg van de coronacrisis minder gebruikt en kwamen de kosten - inclusief compensatie van omzetverlies - circa 14% lager uit dan oorspronkelijk voor 2020 was begroot. Ook in het eerste kwartaal van 2021 bleef de vervoersvraag achter en zijn de kosten nog lager dan begroot. Onduidelijk is nog of - en zo ja wanneer de vervoersvraag volledig hersteld zal zijn. Ten aanzien van het openbaar busvervoer wordt verwacht dat dit pas in 2024 zal zijn. Mogelijk is dat ook bij Valleihopper het geval. Naarmate er minder gereden wordt, stijgt de opslag van de vaste kosten per kilometer. 2.1 Het jaarverslag 2020 wordt op grond van artikel 19 van het instellingsbesluit BVO Valleihopper ter kennisname aan de raad aangeboden Het jaar 2020 kenmerkte zich vooral door maatregelen vanwege de restricties door de pandemie. Er zijn compensaties verstrekt wegens omzetverlies om te voorkomen dat het vervoer zou omvallen. De ritvolume daalde en de realisatie is uiteindelijk 20% lager dan de geprognosticeerde uitgave. Alternatieven Er kan voor worden gekozen om een zienswijze naar voren te brengen. De raad steunt de opdracht die door het bestuur is afgegeven en acht het naar voren brengen van een zienswijze daarom niet aan de orde.

De raad wenst op de hoogte gehouden te worden over de uitkomst van de afgegeven opdracht. Kanttekeningen In het meerjarig perspectief overstijgen de kosten mogelijk de in de gemeentelijke begroting beschikbare middelen. In de toelichting van de ontwerpbegroting geeft het bestuur aan dat zij opdracht gegeven heeft om te inventariseren welke regionaal en lokaal toepasbare maatregelen mogelijk zijn om het gebruik van Valleihopper in lijn te brengen met de algemene uitgangspunten van de Wmo en zowel Valleihopper als de kostenontwikkeling daarvan toekomstbestendig te maken. Zie ook onder ‘kosten, baten, dekking’. Participatie Voorliggend voorstel heeft betrekking op het geven van een eventuele zienswijze op de begroting 2022 Valleihopper en het kennisnemen van het jaarverslag 2020. De trede ‘Informeren’ op de Participatieladder is hier van toepassing. Wat betekent dit besluit voor inwoners? De begroting 2022-2025 Valleihopper heeft geen nieuwe gevolgen voor de inwoners van Veenendaal. Wel heeft de oprichting van de HaltetaxiRRReis en afschaffing van het OV-Vangnet door de provincie Gelderland mogelijk gevolgen voor het aantal indicaties voor de Wmo. Aanpak / uitvoering Na besluitvorming wordt het bestuur van BVO Valleihopper middels bijgevoegde brief geïnformeerd. Communicatie over dit besluit Niet van toepassing.

4

Raadsvoorstel van 18 mei 2021, nr. 1821510

Evaluatie Niet van toepassing. Kosten, baten, dekking De ontwerpbegroting 2022-2025 BVO Valleihopper behelst onderdelen waar nog onduidelijkheden over bestaan wegens de ontwikkelingen rond de coronamaatregelen, de beëindiging van het OVVangnet, de oprichting van de HaltetaxiRRReis door de provincie Gelderland en het nog te ontwikkelen nieuwe systeem ter vervanging van het OV-Vangnet in Utrecht (dan wel deelname aan HaltetaxiRRReis). Het totaal van de begrootte kosten Valleihopper voor onze gemeente stijgt van (afgerond) € 659.000,in 2022 tot € 790.000,- in 2025. Ten opzichte van onze gemeentelijke meerjarenbegroting leidt dit vooralsnog - en op basis van de huidige informatie - vanaf 2024 tot een beperkt tekort van omstreeks € 18.000,-. In de eerste bestuursrapportage 2021 is voorgesteld om de begroting hierop reeds aan te passen. Zoals aangegeven heeft het bestuur van de BVO een ambtelijke werkgroep opdracht gegeven te inventariseren welke regionaal en lokaal toepasbare maatregelen mogelijk zijn om het gebruik van Valleihopper in lijn te brengen met de algemene uitgangspunten van de Wmo en zowel Valleihopper als de kostenontwikkeling daarvan toekomstbestendig te maken. Afhankelijk van de inhoudelijke en financiële uitkomsten van deze inventarisatie worden nadere voorstellen uitgewerkt. De raad wordt hierover separaat danwel via de reguliere P&C-cyclus geïnformeerd.

Burgemeester en wethouders,

de heer K.J.G. Kats burgemeester

de heer drs. P. van der Veer wnd. gemeentesecretaris

Bijlagen 0. Brief raad geen zienswijze op de ontwerpbegroting 2022-2025 Valleihopper 1. Brief college aan bestuur BVO Valleihopper 2. Aanbiedingsbrief gemeenteraden over de ontwerpbegroting 2022-2025 Valleihopper 3. Ontwerpbegroting 2022-2025 Valleihopper met toelichting 4. Jaarverslag 2020 Valleihopper 5. Brief bij controleverklaring 6. Controleverklaring 7. Brief aan College van Gedeputeerde Staten van 22 februari 2021 van het bestuur BVO Valleihopper 8. Reactie van provincie Gelderland - vervoer HaltetaxiRRReis aan BVO 9. Brief van 7 april 2021 van de Gedeputeerde Staten van Gelderland aan de BVO 10. Reactie Valleihopper op brief van Gedeputeerde Staten m.b.t. aanbesteding HaltetaxiRRReis Ter inzage

5