1. AVU ontwerpbegroting 2027 - raadsvoorstel

Raadsvoorstel AVU ontwerpbegroting 2027 Dossiernummer

4014

Programma

1. Fysieke leefomgeving

Ambtenaar

Roger Thijssen

Datum college

5-1-2026

Team

Adviseurs Openbare ruimte en Vastgoed

Datum Raad

25-2-2026

Aan de leden van de raad,

Beslispunten 1. Geen zienswijzen in te dienen op de ontwerpbegroting 2027 van de gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht. 2. De financiële effecten van de ontwerpbegroting 2027 van de gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht mee te nemen in de tarieven van de afvalstoffenheffing 2027 en dit meerjarig te verwerken in de Programmabegroting 2027-2030.

Waarom naar de raad? Volgens artikel 35 van de statuten van de Gemeenschappelijke Regeling Afvalverwijdering Utrecht (GR AVU) worden de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten in de gelegenheid gesteld hun zienswijze kenbaar te maken op de door het dagelijks bestuur vastgestelde ontwerpbegroting.

Inleiding Ons afvalbeleid is gericht op hergebruik en het bijdragen aan het tot stand komen van een circulaire economie. Het afval wordt zo veel mogelijk gescheiden ingezameld en verwerkt en vormt steeds meer een grondstof voor nieuwe producten. In dit streven naar duurzaamheid vormt de AVU een onmisbare schakel. Samen met de andere 24 gemeenten in de provincie Utrecht zijn de taken op het gebied van afvalbewerking en afvalverwerking overgedragen aan de AVU. Zo worden kosten beperkt met maximaal resultaat.

Samenvatting In zowel de Wet gemeenschappelijke regelingen als de GR AVU is vastgelegd dat de ontwerpbegroting vóór 15 april van het jaar voorafgaand aan het begrotingsjaar aan de raden van de deelnemende gemeenten moet worden toegezonden. Daaraan wordt voldaan. De AVU verzoekt zienswijzen voor 1 mei 2026 schriftelijk en ter attentie van het algemeen bestuur van de AVU in te dienen. In de ontwerpbegroting 2027 is uitgegaan van de afvalhoeveelheden die in de begroting 2026 zijn opgenomen. Hierbij is gekeken of deze in lijn zijn met de werkelijke hoeveelheden van 2025.

Raadsvoorstel: AVU ontwerpbegroting 2027 Dossiernummer: 4014

Over het algemeen geldt dat de kosten voor de verwijdering en de verwerking van huishoudelijk restafval als gevolg gunstigere tarieven zijn gedaald. Dit heeft te maken met de verlenging van de verwerkingscontracten. Er is voor gekozen het huidige contract dat afloopt op 31 december 2026 te verlengen, omdat met de contractpartner lagere tarieven zijn overeengekomen. Deze kostendaling vertaalt zich door naar de begroting van 2027. Dit leidt aldus tot een lager begrotingstotaal voor 2027 in vergelijking met 2026. Omdat glas en oud papier zogenaamde opbrengsten-stromen zijn – de afnemers betalen een vergoeding per ton – kunnen economische omstandigheden van financiële invloed zijn op de hoogte van de vergoedingen en dus de begroting. Deze ontwerpbegroting 2027 geeft u een beeld van de te verwachten financiële ontwikkelingen binnen de AVU, zoals die bekend waren ten tijde van het opstellen van deze ontwerpbegroting. De (financiële) gevolgen voor deze ontwerpbegroting van alle mondiale ontwikkelingen die op dit moment spelen, zoals de sterk fluctuerende energie- en brandstofprijzen, voor zover deze nog niet in de ontwerpbegroting 2027 konden worden meegenomen, zullen worden meegenomen bij de jaarrekening over 2027.

Beoogd resultaat Dat de AVU – in het belang van de deelnemende gemeenten – op een doelmatige en milieuhygiënisch verantwoorde wijze zorg kan dragen voor overslag, transport en verwerking van huishoudelijke afvalstoffen en grondstoffen en andere categorieën van afvalstoffen.

Proceshistorie en eerdere besluitvorming Niet van toepassing

Argumenten 1.1 De AVU begroting wordt bijna volledig (voor 98%) bepaald door langlopende contracten voor overslag en verwerking van huishoudelijk afval. De verwerkingscontracten zijn veelal langlopend en de invloed die de AVU of de gemeente kan uitoefenen op de begroting is dus beperkt. Daarnaast moet al ver voor het begrotingsjaar 2027 een inschatting worden gemaakt van mogelijke (overige) kostenstijgingen, terwijl hierover meestal nog geen gegevens voorhanden zijn van de contractpartners. Deze gegevens komen voor 2027 pas eind 2026 beschikbaar. Waar nog geen indexatie kan worden berekend op de met derden gesloten overeenkomsten, gold jarenlang waar van toepassing een voorlopige indexatie van 2%, ongeveer gelijk aan de inflatie destijds, bijgesteld in 2026 naar 3%. Daar waar geen index contractueel is vastgelegd, wordt met ingang van 2027 de index voor het Gemeentefonds gehanteerd. Voor 2027 is deze index 4,8%. Voor de jaren 2028 t/m 2030 4,1%. 1.2 De AVU ontwerpbegroting 2027 is aangepast aan de te verwachten hoeveelheden afval en de bijbehorende kosten en geeft een reëel zicht op de te verwachten financiële ontwikkelingen binnen de AVU.

2 van 6

Raadsvoorstel: AVU ontwerpbegroting 2027 Dossiernummer: 4014

Jaarlijks worden de te verwachten hoeveelheden aangepast aan de meest recente gegevens en de trends die worden waargenomen. Op basis daarvan is de AVU in deze ontwerpbegroting 2027 uitgegaan van nagenoeg dezelfde hoeveelheden als in de begroting van 2026. 2.1 De afvalinzameling en -verwerking moet kostendekkend zijn. Om de afvalinzameling en -verwerking kostendekkend te houden moeten de gewijzigde kosten voor de inzameling en verwerking van het afval worden doorberekend in de tarieven van de afvalstoffenheffing. De eerstvolgende gelegenheid is het vaststellen van de tarieven van de afvalstoffenheffing 2027. Omdat deze wijziging van de tarieven doorwerkt in de toekomst moet deze ook worden verwerkt in de Programmabegroting 2027-2030.

Alternatieven De raad kan besluiten om zienswijzen in te dienen als de raad opmerkingen of vragen heeft die kunnen leiden tot aanpassing van de AVU ontwerpbegroting 2027.

Kanttekeningen 1.1 De afvalbegroting wordt steeds meer afhankelijk van marktwerking. Door de transitie naar een circulaire economie en van afval naar grondstof zijn gemeenten meer dan voorheen afhankelijk van ontwikkelingen in de wereldmarkt. Deze marktontwikkelingen hebben grote invloed op de kosten en vergoedingen. 1.2 De opbrengsten voor glas en oud papier zijn onvoorspelbaar Omdat glas en oud papier zogenaamde opbrengsten-stromen zijn – de afnemers betalen een vergoeding per ton – kunnen economische omstandigheden van financiële invloed zijn op de hoogte van de vergoedingen en dus de begroting. Deze schommelingen zijn lastig in te schatten. 1.3 en 2.1 Actuele ontwikkelingen kunnen nog gevolgen hebben voor de kosten, de opbrengsten en de financiële effecten. Deze ontwerpbegroting 2027 geeft zicht op de te verwachten financiële ontwikkelingen binnen de AVU, zoals die bekend waren ten tijde van het opstellen van deze ontwerpbegroting. De (financiële) gevolgen voor deze ontwerpbegroting van alle ontwikkelingen die op dit moment spelen, zoals de fluctuerende energie- en brandstofprijzen, de besluitvorming rond de Afvalstoffenbelasting en CO2heffing, zijn zo goed als mogelijk in de ontwerpbegroting 2027 opgenomen. Alle financiële effecten zullen worden meegenomen in de tarieven van de afvalstoffenheffing 2027 en in de Programmabegroting 2027-2030.

Participatie Er heeft geen participatie plaatsgevonden.

Wat betekent dit besluit voor inwoners? De begroting 2027 van de AVU wordt verwerkt in het tarief van de afvalstoffenheffing 2027. Het totaal van positieve en negatieve effecten rond de afvalinzameling en verwerking wordt hierbij betrokken.

3 van 6

Raadsvoorstel: AVU ontwerpbegroting 2027 Dossiernummer: 4014

Aanpak / uitvoering De AVU heeft de gemeente verzocht vóór 1 mei 2026 te berichten over de reactie over de ontwerpbegroting 2027. Na besluitvorming door de raad wordt de AVU met bijgevoegde brief bericht over het raadsbesluit. De begroting 2027 AVU wordt verwerkt via de gemeentelijke meerjarenbegroting 2027-2028 en in de tarieven afvalstoffenheffing 2027 die eind 2026 worden vastgesteld.

Communicatie over dit besluit Er vindt geen communicatie plaats naar inwoners over dit besluit.

Evaluatie De AVU begroting 2027 wordt geëvalueerd via de AVU jaarrekening 2027 die ter kennisname aan de raad wordt gezonden

4 van 6

Raadsvoorstel: AVU ontwerpbegroting 2027 Dossiernummer: 4014

Kosten, baten, dekking Kosten AVU begroting

AVU ontwerpbegroting

Wijziging AVU

2026

2027

begroting

Kosten huishoudelijk afval (fijn)

€ 1.034.207

€ 865.906

-€ 168.301

Kosten huishoudelijk afval (grof)

€ 459.476

€ 494.049

€ 34.573

Kosten gft

€ 750.367

€ 754.148

€ 3.781

Kosten overig

€ 104.246

€ 99.247

-€ 4.999

Kosten glas

€ 16.124

€ 20.100

€ 3.976

Kosten papier

€ 8.341

€ 4.638

-€ 3.703

Kosten PMD*

€ 3.712

€ 2.711

-€ 1.001

Kosten totaal

€ 2.376.473

€ 2.240.799

-€ 135.674

* dit betreft administratiekosten

Op basis van de cijfers en trends uit voorgaande jaren is de AVU begroting 2027 geactualiseerd ten opzichte van 2026. De totale kosten zijn daardoor in 2027 € 135.674,- lager begroot. De lagere kosten worden met name veroorzaakt door de lagere kosten voor de verwerking van huishoudelijk restafval. Baten AVU begroting

AVU ontwerpbegroting

Wijziging AVU

2026

2027

begroting

Opbrengsten (glas)

€ 50.669

€ 60.169

€ 9.500

Opbrengsten (papier)

€ 251.090

€ 265.848

€ 14.758

Opbrengsten totaal

€ 301.759

€ 326.017

€ 24.258

De opbrengsten voor glas en papier zijn iets hoger dan de begroting voor 2026. In totaal worden de opbrengsten € 24.258,- hoger begroot dan in 2025. Dekking

Kosten totaal Opbrengsten totaal Netto (Kosten – Opbrengsten)

Gemeentelijke begroting

AVU ontwerpbegroting

2027

2027

€ 2.579.227

€ 2.240.799

€ 327.504

€ 326.017

€ 1.487

€ 2.251.723

€ 1.914.782

€ 336.941

5 van 6

Verschil € 338.428

Raadsvoorstel: AVU ontwerpbegroting 2027 Dossiernummer: 4014

Per saldo zijn er in de gemeentelijke afvalbegroting voor 2027 voldoende middelen om de bijdrage aan de AVU te dekken. Alle kosten en opbrengsten die gemaakt worden voor de afvaltaakuitvoering – waaronder onze bijdrage aan de AVU – moeten worden gedekt door de afvalstoffenheffing. Voorgesteld wordt dan ook om de bijdrage aan de AVU mee te nemen in de tarieven van de afvalstoffenheffing 2027.

College van burgemeester en wethouders,

Sjoukje Deelstra secretaris

Gert-Jan Kats burgemeester

Bijlagen Raadsbesluit AVU ontwerpbegroting 2027 1. AVU Aanbiedingsbrief bij de ontwerpbegroting 2027 2. AVU ontwerpbegroting 2027 3. Conceptbrief aan AVU met raadsbesluit

6 van 6