1. AVU ontwerpbegroting 2026 - Raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL

Datum raadsvergadering

2222510 AVU ontwerpbegroting 2026 Adviseurs Openbare ruimte en Vastgoed 15 april 2025

Programma

Ruimte

Inlichtingen bij

Roger Thijssen

Zaaknummer Onderwerp Team

behandelaar Telefoonnummer E-mailadres

+31318538791 roger.thijssen@veenendaal.nl

Aan de leden van de raad,

Beslispunten 1. Geen zienswijzen in te dienen op de ontwerpbegroting 2026 van de gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht. 2. De financiële effecten van de ontwerpbegroting 2026 van de gemeenschappelijke regeling Afvalverwijdering Utrecht mee te nemen in de tarieven van de afvalstoffenheffing 2026 en dit meerjarig te verwerken in de Programmabegroting 2026-2029 Waarom naar de raad? Volgens artikel 35 van de statuten van de Gemeenschappelijke Regeling Afvalverwijdering Utrecht (GR AVU) worden de gemeenteraden van de deelnemende gemeenten in de gelegenheid gesteld hun zienswijze kenbaar te maken op de door het dagelijks bestuur vastgestelde ontwerpbegroting. Inleiding Ons afvalbeleid is gericht op hergebruik en het bijdragen aan het tot stand komen van een circulaire economie. Het afval wordt zo veel mogelijk gescheiden ingezameld en verwerkt en vormt steeds meer een grondstof voor nieuwe producten. In dit streven naar duurzaamheid vormt de AVU een onmisbare schakel. Samen met de andere 24 gemeenten in de provincie Utrecht zijn de taken op het gebied van afvalbewerking en afvalverwerking overgedragen aan de AVU. Zo worden kosten beperkt met maximaal resultaat.

Samenvatting In zowel de Wet gemeenschappelijke regelingen als de GR AVU is vastgelegd dat de ontwerpbegroting vóór 15 april van het jaar voorafgaand aan het begrotingsjaar aan de raden van de deelnemende gemeenten moet worden toegezonden. Daaraan wordt voldaan. De AVU verzoekt zienswijzen voor 1 mei 2025 schriftelijk en ter attentie van het algemeen bestuur van de AVU in te dienen.

Pagina 1 van 5

Raadsvoorstel, Onderwerp: AVU ontwerpbegroting 2026 zaaknummer 2222510

In de ontwerpbegroting 2026 is uitgegaan van de afvalhoeveelheden die in de begroting 2025 zijn opgenomen. Waar nodig zijn deze bijgesteld op basis van de gerealiseerde hoeveelheden 2024. Over het algemeen geldt dat de kosten voor de verwijdering en de verwerking van afval als gevolg van de economische ontwikkelingen zijn gestegen. Deze kostenstijging vertaalt zich via indexaties door naar de begroting van 2026. Dit leidt aldus tot een hoger begrotingstotaal voor 2026 in vergelijking met 2025. Omdat glas en oud papier zogenaamde opbrengsten-stromen zijn – de afnemers betalen een vergoeding per ton – kunnen economische omstandigheden van financiële invloed zijn op de hoogte van de vergoedingen en dus de begroting. Deze ontwerpbegroting 2026 geeft u een beeld van de te verwachten financiële ontwikkelingen binnen de AVU, zoals die bekend waren ten tijde van het opstellen van deze ontwerpbegroting. De (financiële) gevolgen voor deze ontwerpbegroting van alle mondiale ontwikkelingen die op dit moment spelen, zoals de sterk fluctuerende energie- en brandstofprijzen, voor zover deze nog niet in de ontwerpbegroting 2026 konden worden meegenomen, zullen worden meegenomen bij de jaarrekening over 2026.

Beoogd resultaat Dat de AVU – in het belang van de deelnemende gemeenten – op een doelmatige en milieuhygiënisch verantwoorde wijze zorg kan dragen voor overslag, transport en verwerking van huishoudelijke afvalstoffen en grondstoffen en andere categorieën van afvalstoffen. Proceshistorie en eerdere besluitvorming Niet van toepassing Argumenten 1.1 De AVU begroting wordt bijna volledig (voor 95%) bepaald door langlopende contracten voor overslag en verwerking van huishoudelijk afval. De verwerkingscontracten zijn veelal langlopend en de invloed die de AVU of de gemeente kan uitoefenen op de begroting is dus beperkt. Daarnaast moet al ver voor het begrotingsjaar 2026 een inschatting worden gemaakt van mogelijke (overige) kostenstijgingen, terwijl hierover meestal nog geen gegevens voorhanden zijn van de contractpartners. Deze gegevens komen voor 2026 pas eind 2025 beschikbaar. Waar nog geen indexatie kan worden berekend op de met derden gesloten overeenkomsten, gold jarenlang waar van toepassing een voorlopige indexatie van 2%, ongeveer gelijk aan de inflatie destijds. Echter, in de voorliggende jaren hebben we te maken gehad met veel hogere indexaties als gevolg van de buitengewone economische omstandigheden.

Omdat de economische situatie zich wel lijkt te stabiliseren, weliswaar op een hoog niveau, wordt er bij de meerjarenbegroting ook uitgegaan van de meer realistische indexatie. Daarom is voor 2026 dan ook geraamd met een indexatie van 3% ten opzichte van 2025. Binnen de AVU zijn de mogelijkheden om te besparen op de kosten beperkt. Over de besparingsmogelijkheden binnen de AVU ontwerpbegroting 2026 meldt de AVU hetzelfde als bij de behandeling van de zienswijzen op AVU ontwerpbegroting 2025. Deze informatie is toen met de raad gedeeld met een raadsinformatiebrief (2024/55075, 8 juli 2024).

Pagina 2 van 5

Raadsvoorstel, Onderwerp: AVU ontwerpbegroting 2026 zaaknummer 2222510

1.2 De AVU ontwerpbegroting 2026 is aangepast aan de te verwachten hoeveelheden afval en de bijbehorende kosten en geeft een reëel zicht op de te verwachten financiële ontwikkelingen binnen de AVU. Jaarlijks worden de te verwachten hoeveelheden aangepast aan de meest recente gegevens en de trends die worden waargenomen. Op basis daarvan is de AVU in deze ontwerpbegroting 2026 uitgegaan van nagenoeg dezelfde hoeveelheden als in de begroting van 2025. 2.1 De afvalinzameling en -verwerking moet kostendekkend zijn. Om de afvalinzameling en -verwerking kostendekkend te houden moeten de gewijzigde kosten voor de inzameling en verwerking van het afval worden doorberekend in de tarieven van de afvalstoffenheffing. De eerstvolgende gelegenheid is het vaststellen van de tarieven van de afvalstoffenheffing 2026. Omdat deze wijziging van de tarieven doorwerkt in de toekomst moet deze ook worden verwerkt in de Programmabegroting 2026-2029. Alternatieven Er zijn geen alternatieven aan de orde. Kanttekeningen 1.1 De afvalbegroting wordt steeds meer afhankelijk van marktwerking. Door de transitie naar een circulaire economie en van afval naar grondstof zijn gemeenten meer dan voorheen afhankelijk van ontwikkelingen in de wereldmarkt. Deze marktontwikkelingen hebben grote invloed op de kosten en vergoedingen.

1.2 De opbrengsten voor glas en oud papier zijn onvoorspelbaar Omdat glas en oud papier zogenaamde opbrengsten-stromen zijn – de afnemers betalen een vergoeding per ton – kunnen economische omstandigheden van financiële invloed zijn op de hoogte van de vergoedingen en dus de begroting. Deze schommelingen zijn lastig in te schatten. 1.3 en 2.1 Actuele mondiale ontwikkelingen kunnen nog gevolgen hebben voor de kosten, de opbrengsten en de financiële effecten. Deze ontwerpbegroting 2025 geeft zicht op de te verwachten financiële ontwikkelingen binnen de AVU, zoals die bekend waren ten tijde van het opstellen van deze ontwerpbegroting. De (financiële) gevolgen voor deze ontwerpbegroting van alle mondiale ontwikkelingen die op dit moment spelen, zoals de fluctuerende energie- en brandstofprijzen, zijn zo goed als mogelijk in de ontwerpbegroting 2026 opgenomen. Alle financiële effecten zullen worden meegenomen in de tarieven van de afvalstoffenheffing 2025 en in de Programmabegroting 2026-2029. Participatie Er heeft geen participatie plaatsgevonden. Wat betekent dit besluit voor inwoners? De begroting 2026 van de AVU wordt verwerkt in het tarief van de afvalstoffenheffing 2026. Het totaal van positieve en negatieve effecten rond de afvalinzameling en verwerking wordt hierbij betrokken.

Pagina 3 van 5

Raadsvoorstel, Onderwerp: AVU ontwerpbegroting 2026 zaaknummer 2222510

Aanpak / uitvoering De AVU heeft de gemeente verzocht vóór 1 mei 2025 te berichten over de reactie over de ontwerpbegroting 2026. Na besluitvorming door de raad wordt de AVU met bijgevoegde brief bericht over het raadsbesluit. De begroting 2026 AVU wordt verwerkt via de gemeentelijke meerjarenbegroting 2026-2029 en in de tarieven afvalstoffenheffing 2026 die eind 2025 worden vastgesteld. Communicatie over dit besluit Er vindt geen communicatie plaats naar inwoners over dit besluit. Evaluatie De AVU begroting 2026 wordt geëvalueerd via de AVU jaarrekening 2026 die ter kennisname aan de raad wordt gezonden. Kosten, baten, dekking Kosten AVU begroting

AVU ontwerpbegroting

Wijziging AVU

2025

2026

begroting

Kosten huishoudelijk afval (fijn)

€ 1.034.207

€ 1.074.500

€ 40.293

Kosten huishoudelijk afval (grof)

€ 459.476

€ 470.309

€ 10.833

Kosten gft

€ 750.367

€ 770.348

€ 19.981

Kosten overig

€ 104.246

€ 108.338

€ 4.092

Kosten glas

€ 16.124

€ 16.446

€ 322

Kosten papier

€ 8.341

€ 8.326

-€ 15

Kosten PMD*

€ 3.712

€ 4.189

€ 477

Kosten totaal

€ 2.376.473

€ 2.452.456

€ 75.983

* dit betreft administratiekosten

Op basis van de cijfers en trends uit voorgaande jaren is de AVU begroting 2026 geactualiseerd ten opzichte van 2025. De totale kosten zijn daardoor in 2026 € 75.983,- hoger begroot. De hogere kosten worden met name veroorzaakt door de indexatie. Baten AVU begroting

AVU ontwerpbegroting

Wijziging AVU

2025

2026

begroting

Opbrengsten (glas)

€ 50.669

€ 50.978

€ 309

Opbrengsten (papier)

€ 251.090

€ 252.896

€ 1.806

Opbrengsten totaal

€ 301.759

€ 303.874

€ 2.115

Pagina 4 van 5

Raadsvoorstel, Onderwerp: AVU ontwerpbegroting 2026 zaaknummer 2222510

De opbrengsten voor glas en papier zijn nagenoeg gelijk aan de begroting voor 2025. In totaal worden de opbrengsten € 2.115,- hoger begroot dan in 2025. Dekking Gemeentelijke begroting

AVU ontwerpbegroting

2026

2026

€ 2.443.014

€ 2.452.456

-€ 9.442

€ 310.208

€ 303.874

€ 6.334

€ 2.132.806

€ 2.148.582

-€ 15.776

Kosten totaal Opbrengsten totaal Netto (Kosten – Opbrengsten)

Verschil

Per saldo is er in de gemeentelijke afvalbegroting voor 2026 een tekort van € 15.776,- om de bijdrage aan de AVU te dekken. Alle kosten en opbrengsten die gemaakt worden voor de afvaltaakuitvoering – waaronder onze bijdrage aan de AVU – moeten worden gedekt door de afvalstoffenheffing. Voorgesteld wordt dan ook om de bijdrage aan de AVU mee te nemen in de tarieven van de afvalstoffenheffing 2026. College van burgemeester en wethouders, verzonden namens

Sjoukje Deelstra secretaris

Gert-Jan Kats burgemeester

Bijlagen Raadsbesluit AVU ontwerpbegroting 2026 1. AVU Aanbiedingsbrief bij de ontwerpbegroting 2026 2. AVU ontwerpbegroting 2026 3. Conceptbrief aan AVU met raadsbesluit

Pagina 5 van 5