1. Actualisering Lokale Inclusie Agenda 2022-2024 - raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL Raad Voorstelnummer Datum Onderwerp

Programma

Inlichtingen bij Telefoonnummer E-mailadres

13 oktober 2022 2021437 30 augustus 2022 Actualisering van de Lokale Inclusie Agenda(LAI) Sociale leefomgeving

Agendapunt

Team

MO Beleid

F.J. van der Deijl (0318) 538 567 Fenneke.van.der.deijl@veenendaal.nl

Aan de leden van de raad, Beslispunten 1. De geactualiseerde Lokale Inclusie Agenda Veenendaal 2022-2024 vast te stellen.

Waarom naar de raad? De Lokale Inclusie Agenda (verder LIA) is een kaderstellend document welke door de raad wordt vastgesteld. De LIA heeft een looptijd van twee jaar gehad, en bij vaststelling is een actualisering afgesproken: deze ligt nu ter vaststelling voor aan de raad (bijlage 1). Wij stellen voor de actualisering nu en in de komende jaren elke twee jaar te doen. Op verzoek van de raad zijn tevens actualisaties van onder andere bedragen uitgewerkt. Vanuit de huidige LIA, de uitkomsten van de evaluatie door Academie van de Stad (bijlage 2) en debatten met de raad zijn aanvullende opties op deze minimale variant beschreven bij alternatieven. Toegezegd is (op 26 oktober 2021 in de beantwoording Technische vragen Programmabegroting 2022-2025) de aanvullende mogelijkheden en wensen uit de Lokale Inclusie Agenda (LIA) in 2022 mede te herijken aangaande de werkelijke kosten en daarbij ook onderhoud mee te nemen, zie ook de raads- en commissiekalender. De eerste concrete stap was begin 2022 de lokale inclusie agenda te evalueren. In het afgelopen half jaar zijn waardevolle initiatieven, signalen en wensen verzameld die hebben bijgedragen aan de evaluatie van de LIA. Dit is gedaan door Academie van de Stad. Na de evaluatie volgt nu de daadwerkelijke actualisatie.

Samenvatting Het is belangrijk om de LIA met regelmaat te actualiseren, omdat vraagstukken over toegankelijkheid (en daarmee inclusie) zich niet beperken tot obstakels in de openbare ruimte, maar juist op veel verschillende terreinen voorkomen en omdat inzichten en vragen vanuit de samenleving veranderen. De komende twee jaar ligt de focus op het verbinden van de verschillende vraagstukken binnen beleidsterreinen en taakvelden. Toegezegd is (op 26 oktober 2021 in de beantwoording technische vragen Programmabegroting 2022-2025) de aanvullende mogelijkheden en wensen uit de Lokale Inclusie Agenda (LIA) in 2022 mede te herijken aangaande de werkelijke kosten en daarbij ook onderhoud mee te nemen. Dit

Raadsvoorstel van 30 augustus 2022, nr. 2021437

betreft de mogelijke reconstructie van de rolstoelhelling bij het gemeentehuis, het plaatsen van een informatiezuil voor blinden en slechtzienden in de hal van het gemeentehuis en het opzetten van een voorlichtingscampagne. De actuele prijzen (anno augustus 2022) komen terug in dit voorstel (zie alternatieven). De eerste concrete stap was begin 2022 de lokale inclusie agenda te evalueren. In het afgelopen half jaar zijn waardevolle initiatieven, signalen en wensen verzameld die hebben bijgedragen aan de evaluatie van de LIA. Dit is gedaan door Academie van de Stad. Na de evaluatie volgt nu de daadwerkelijke actualisatie. In de LIA 2022-2024 (bijlage 1) leest u welke inzet is gepleegd op de activiteiten die in de vastgestelde LIA 2020 zijn genoemd en hoe de voortgang er uitziet. Daarbij is een aantal andere activiteiten toegevoegd die aansluiten op wat in de evaluatie door verschillende partijen is aangegeven als wenselijk (bijlage 2 Evaluatie LIA 2022). De toevoegingen zijn of worden binnenkort uitgevoerd vanuit bestaande middelen. Daarnaast worden in dit voorstel een aantal uitbreidingsalternatieven benoemd, waaronder de eerdergenoemde acties waarvoor de raad een actualisering van prijzen heeft gevraagd. De kosten voor deze alternatieven kunnen niet worden gedekt uit bestaande middelen: voor deze aanvullende maatregelen is dus extra budget nodig.

De alternatieven komen voort uit zowel de evaluatie als de gesprekken die intern en met inwoners zijn gevoerd. De LIA en de uitvoering ervan zoals we die voor ogen hebben, geeft voor een belangrijk deel vorm aan het behalen van het in het integraal beleidskader sociaal domein vastgestelde maatschappelijk doel 01: Een inclusievere samenleving. Inleiding In juni 2016 heeft Nederland het VN-verdrag inzake rechten van personen met een handicap geratificeerd. Hierop volgend is een landelijk implementatieplan 'VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap’ opgesteld. Voor gemeenten betekent dit dat zij passende maatregelen moeten nemen zodat personen met een handicap zo zelfstandig en onafhankelijk mogelijk kunnen leven. De inspanningen in de LIA Veenendaal 2022-2024 zijn ingedeeld in vijf thema’s te weten: 1. Openbare ruimte; 2. Gebouwen en woningen; 3. Arbeidsmarkt; 4. Communicatie en informatie; 5. Intern. Activiteiten die hierbij zijn vastgesteld passen binnen de door de Raad vastgestelde ‘minimale variant’, oftewel, ze passen binnen de bestaande middelen. Onder het kopje alternatieven zijn aanvullende opties benoemd die de toegankelijkheid van Veenendaal nog verder en/ of sneller kunnen vergroten.

De aandacht voor inclusief werken en het toegankelijker maken van de openbare ruimte, gebouwen en woningen, de arbeidsmarkt en informatievoorziening, moet gecontinueerd en kan mogelijk geïntensiveerd worden om ervoor te zorgen dat iedereen in Veenendaal kan meedoen. Uitsluiting op

Raadsvoorstel van 30 augustus 2022, nr. 2021437

basis van een beperking valt onder discriminatie en dat willen we voorkomen. Hiervoor blijven we ons inzetten. Zo is in het Raadsakkoord de ambitie beschreven ons te blijven inzetten voor een digitaal inclusieve stad en dat we als Veenendaal streven naar een inclusieve samenleving waar iedereen naar vermogen meedoet en waarbij mensen naar elkaar omkijken. Tevens is de ambitie beschreven dat de openbare ruimte toegankelijk (en veilig) is. Als aandachtspunt in het raadsakkoord is benoemd dat de toegankelijkheid en kwaliteit van de (sport)voorzieningen op orde is. Via de LIA willen wij dan ook bijdragen aan een toegankelijke, non-discriminatoire samenleving. Dit geldt voor iedereen: zowel voor mensen die in een rolstoel zitten als voor diegenen die door een psychosociale beperking een afstand voelen tot de sociale wereld om hen heen; voor mensen die slechtziend zijn en voor kinderen die ongehinderd willen spelen. Alsook voor mensen die op andere wijzen te maken hebben met uitsluiting. We richten ons daarbij integraal op het sociale, digitale en fysieke vlak. Met de nadruk die nu binnen de gemeente wordt gelegd op de verschillende aspecten van diversiteit en inclusie (o.a. door de aanstelling van de beleidsadviseur Diversiteit en Inclusie en de specialist Digitale Toegankelijkheid), komen er ook meer vragen over het onderwerp.

Wat betekent inclusief werken voor ons? Zien we het als een onderwerp op zich of als deel van verschillende taakvelden? In hoeverre pakken we het integraal aan? Deze vragen worden gesteld vanuit zowel het sociaal als het fysieke domein. Daarnaast rijst de vraag of en wat we intern moeten doen om zelf diverser en toegankelijker te worden. Om dit intern verder vorm te geven wordt in het komende Integraal Beleidskader sociaal domein extra aandacht besteed aan inclusie en wordt in 2023 onderzoek gedaan naar de wenselijkheid en haalbaarheid van een gemeente-brede, integrale visie op diversiteit en inclusie. Verwijzend naar de motie M2020-39, waarin de raad heeft gevraagd om ‘bij elk nieuw te vormen beleid of te evalueren beleid een vaste paragraaf inclusie op te nemen waarin staat aangegeven hoe in het beleid hier aandacht aan wordt gegeven’, en de reactie van het college daarop (RIB 2021.02.12), zullen wij ons blijven inspannen om op verschillende beleidsterreinen meer inclusief te werken. De adviseur Diversiteit en Inclusie zal daar een actieve rol in spelen als aanjager. Het verder bevorderen van inclusief werken en het systematisch opnemen van inclusie, bijvoorbeeld via een aparte paragraaf over inclusie, wordt ook meegenomen in het vooronderzoek naar het opstellen van een gemeentelijke visie op diversiteit en inclusie.

Beoogd resultaat Betere toegankelijkheid voor de inwoners van Veenendaal die leven met een beperking, waardoor zij mee kunnen doen in de samenleving. Argumenten 1.1 In de LIA is de focus weergegeven die we leggen op het bevorderen van toegankelijkheid Het bevorderen van toegankelijkheid gebeurt gelijktijdig op verschillende terreinen. Het aanjagen daarvan is de primaire focus van de LIA 2022-2024. Hierin staat de voortgang beschreven van onderwerpen en activiteiten uit de vastgestelde LIA 2020 en zijn onderwerpen toegevoegd die voortkomen uit de evaluatie van die LIA en uit gesprekken met inwoners. Alle daarin genoemde activiteiten kunnen worden bekostigd uit bestaande middelen.

Raadsvoorstel van 30 augustus 2022, nr. 2021437

Alternatieven Op de geactualiseerde minimale variant van de LIA 2022-2024 zijn aanvullingen mogelijk. Hieronder treft u de mogelijkheden aan die al eerder zijn genoemd dan wel uit de evaluatie naar voren zijn gekomen. Bij elke aanvullende mogelijkheid worden ook de kosten benoemd. Voor een uitgebreider omschrijving wordt verwezen naar bijlage 1 ‘LIA Veenendaal 2022-2024’. I. Een informatiezuil en aanpassingen helpt blinden en slechtzienden beter hun weg te vinden in het gemeentehuis Benodigd budget: € 30.000 voor onderzoek naar het aanbrengen van technische voorzieningen. II. Voorlichtingscampagne waardoor inwoners zonder beperking zich bewuster worden van wat het betekent om te leven met een beperking mensen met een beperking Benodigd budget: De kosten voor de campagne ‘bewustwording toegankelijkheid’ worden geschat op € 10.000,- en € 10.000,- aan personele uren, bij inzet eigen medewerkers III. Aanpassen van de rolstoelhelling of plaatsen van rolstoellift bij de ingang van het gemeentehuis. Benodigd budget: € 100.000,- tot € 150.000,- voor onderzoek naar, bouwkundige aanpassingen en plaatsing van een rolstoellift. Momenteel wordt nog een mogelijk goedkoper alternatief onderzocht (zoals een traplift met rolstoelplateau). IV.

Bevorderen van ontmoeting tussen kinderen/mensen met en zonder beperking vanuit BOSSprincipe Om fysieke aanpassingen mogelijk te maken zijn er twee sub-alternatieven: 1. Realiseren van één specifieke speelplek vooral (maar niet exclusief) gericht op minder validen in Veenendaal. Benodigd budget: eenmalig minimaal € 200.000. 2. Bestaande Bovenwijkse BOSS-plekken voorzien van 1 à 2 meer toegankelijke speelobjecten voor minder validen + specifieke aanpassing omgeving. Benodigd budget: jaarlijks circa € 50.000. V. Digitale toegankelijkheid vergroten Benodigd budget: ca. € 25.000,-. Bovenstaande alternatieven kunnen niet worden gedekt vanuit bestaande budgetten. Als de raad besluit om de komende twee jaar een of meerdere alternatieven uit te voeren dan moeten hiervoor dus aanvullend middelen beschikbaar worden gesteld. Onderstaand nogmaals samengevat de kosten voor de genoemde alternatieven. Onder andere gezien stijgende grondstofprijzen, marktontwikkelingen, etc. moet hierbij worden opgemerkt dat dit een momentopname betreft. Alternatief I.

Onderzoek naar informatiezuil en aanpassingen

Benodigd budget € 30.000, -

II. Voorlichtingscampagne

€ 20.000,-

III. Rolstoelhelling/lift

€ 100.000,- tot € 150.000,-

IV. BOSS-plekken

€ 200.00,- en/of € 50.000,- p/j

V. Digitale toegankelijkheid

€ 25.000,-

Raadsvoorstel van 30 augustus 2022, nr. 2021437

Kanttekeningen 1.1 Een aantal wensen en aanbevelingen uit de evaluatie is niet opgenomen Naast de bij alternatieven genoemde mogelijke aanvullingen, zijn er bij de evaluatie nog meer wensen en aanbevelingen geuit. Deze zijn niet verder uitgewerkt: er is gekozen voor een uitwerking van de meest breed genoemde en gedragen wensen. Participatie Inwoners en organisaties zijn bij de evaluatie geconsulteerd. Daarnaast hebben er extra gesprekken plaatsgevonden met individuele inwoners die zelf een beperking hebben of zich als mantelzorger inzetten voor iemand met een beperking. Wat betekent dit besluit voor inwoners? Op verschillende terreinen zullen inwoners verschil gaan merken in de toegankelijkheid van de openbare ruimte, gebouwen en woningen, op sociaal gebied cohesie, in de arbeidsmarkt en wat betreft informatievoorziening. Hiermee komen we niet alleen tegemoet aan mensen die wat extra hulp nodig hebben maar zorgen we ook voor een inclusievere samenleving. Door toegankelijkheid te bevorderen, kunnen meer mensen meedoen, worden zij gezien en ervaren ze meer autonomie. Een fysieke of psychische beperking zorgt voor uitdagingen waarvan veel mensen zich niet bewust zijn; noch zijn veel mensen zich bewust van de enorme doorzettingskracht en de inventiviteit die veel mensen met een beperking hebben.

Door obstakels weg te halen en de weg te effenen gaan we uitsluiting tegen en werken we aan een inclusievere samenleving waarin iedereen mee kan doen. Aanpak / uitvoering Alle in de LIA 2022-2024 genoemde projecten en acties worden uitgevoerd zoals omschreven. Als er budgetten behorende bij de alternatieven beschikbaar worden gesteld door de raad, dan zullen we bepalen op welke manier we de aanpak specificeren. De medewerker Diversiteit en Inclusie is de verbinder en aanjager binnen de diverse taakvelden. Communicatie over dit besluit Na besluit van de raad informeren we betrokken partners / organisaties over het besluit en wat dit voor hen betekent. Bij de uitvoering van de LIA stellen we, zo nodig per onderwerp, een communicatieaanpak op die aansluit bij de doelen die we willen bereiken. Evaluatie Deze actualisering is voor twee jaar; ook in de komende jaren zal de LIA elke twee jaar worden geactualiseerd. Kosten, baten, dekking De kosten van de in de LIA 2022-2024 opgenomen projecten en acties kunnen worden gedekt vanuit bestaande budgetten. De kosten voor de genoemde aanvullende mogelijkheden kunnen niet worden gedekt vanuit bestaande budgetten. Als de raad besluit om de komende twee jaar één of meerdere aanvullingen uit te voeren dan moeten hiervoor aanvullende middelen beschikbaar worden gesteld.

Raadsvoorstel van 30 augustus 2022, nr. 2021437

Burgemeester en wethouders,

mevrouw drs. S.M. Deelstra secretaris

Bijlagen 1. LIA Veenendaal 2022-2024 2. Evaluatie van de LIA Veenendaal 2020, juni 2022

de heer K.J.G. Kats burgemeester