1. Aanvraag investeringsbudget theater Lampegiet - raadsvoorstel

Raadsvoorstel: Aanvraag investeringsbudget theater Lampegiet Dossiernummer Ambtenaar Team

2773 Marie-Louise van Lankveld Programma's en Projecten

Programma Datum college

3. Sociale leefomgeving 02-12-2025

Datum Raad

22-01-2026

Aan de leden van de raad,

Beslispunten 1. Voor de nieuwbouw van theater Lampegiet een meerjarig (2026-2029) investeringsbudget van € 46.844.087,- exclusief BTW beschikbaar te stellen voor de nieuwbouw van het theater. 2. De investeringen die na 2027 plaatsvinden (23,8 miljoen) conform de gemeentelijke begrotingssystematiek te indexeren en toe te voegen aan het investeringsbudget en dit te dekken via de algemene middelen zoals gebruikelijk bij de indexeringen. 3. De geheimhouding op de RIB nieuwbouw theater Lampegiet, d.d. 30 oktober 2025, nummer 2573, op te heffen.

Waarom naar de raad? Vanwege de kaderstellende rol en het budgetrecht van de raad.

Inleiding Met het vaststellen van de cultuurvisie 2022-2030 ‘Glans aan de Grift’ heeft de raad op 16 september 2021 een stip op de horizon gezet ten aanzien van het theater. In de cultuurvisie staat dat in 2030 alle basisorganisaties beschikken over op hun taak toegesneden huisvesting, evenals over (zaal)ruimtes om de activiteiten van andere organisaties in de culturele sector te faciliteren. De nieuwbouw van theater Lampegiet draagt bij aan de realisatie van deze cultuurvisie. In 2021 is een uitgebreid onderzoek naar de toekomst van het theater uitgevoerd. Aan de hand van dit onderzoek heeft de raad op 25 november 2021 een besluit genomen over een voorkeursscenario voor de nieuwbouwontwikkeling van Theater Lampegiet. Dit scenario betreft sloop en nieuwbouw met uitbreiding van het theatercomplex met een kleine (vlakkevloer)zaal en (mogelijk) met de toevoeging van een ‘bioscoopfunctie’ en een ‘poppodiumfunctie’. Vervolgens heeft de raad op 25 mei 2023 aan de hand van de Uitgangspuntennotitie ‘Nieuw theater in de Duivenweide’ de uitgangspunten voor een nieuw theater vastgesteld, die vervolgens zijn meegenomen in het op te stellen Stedenbouwkundig Masterplan. Op 21 november 2024 heeft de raad het Masterplan ‘Nieuw theater in de Duivenweide’ vastgesteld als gewenst eindbeeld van het gebied en besloten tot nieuwbouw van het Theatercomplex inclusief het theaterplein.

Het Masterplan bevat de totaalvisie voor het gebied Duivenweide en is opgebouwd uit verschillende componenten die

Raadsvoorstel: Aanvraag investeringsbudget theater Lampegiet Dossiernummer: 2773

vervolgens wat betreft uitvoering en fasering onder te verdelen zijn in verschillende deelprojecten: Theatercomplex (inclusief theaterplein), Park (inclusief evenemententerrein en fietsenstalling), Parkeergebouw en Woningbouw. De raad heeft besloten dat deze deelprojecten gefaseerd worden gerealiseerd, waarbij in november 2024 is besloten om te starten met het deelproject theatercomplex inclusief theaterplein. Het nieuwe theatercomplex bestaat uit een grote zaal, kleine zaal inclusief poppodiumfunctie en een break-out room met filmfunctie. In 2025 zijn de gemeentelijke organisatie en de theaterorganisatie samen gestart met de voorbereidingen voor de nieuwbouw van het theater. De projectorganisatie heeft in 2025 een integraal Programma van Eisen (PvE) opgesteld. Daarnaast zijn Spelregels voor beeldkwaliteit opgesteld met als uitgangspunt dat het nieuwe theater een herkenbaar gebouw moet zijn en dat het beeld van het theater moet bijdragen aan het beeld over Veenendaal en aan de uitstraling van cultuur in Veenendaal, waarin we het belang van schoonheid herkennen. Het gebouw moet laten zien dat het multifunctioneel te gebruiken is, een open, transparant en uitnodigend gebouw. Met andere woorden: een huis voor alle Veenendalers en haar bezoekers.

Voor de architectenselectie zijn ondermeer het PvE, het kaderstellend beschikbare bouwkostenbudget en de Spelregels voor beeldkwaliteit als basis meegegeven. Sturen op balans tussen ambities en budget De belangrijkste sturingsfilosofie binnen dit project is de balans tussen ambities en financiële kaders. Het maken van deze balans heeft de afgelopen jaren steeds plaatsgevonden en blijft ook de komende periode actueel. Belangrijke keuzes de afgelopen jaren zijn geweest: het focussen op alleen het theater (in plaats van het hele masterplan), verminderen van de programmatische theaterambitie (kleinere zaal en verdwijnen beweegbaar podium in de popzaal) tot het niveau dat in het besluit van november 2024 zit en het behoud van de filmfunctie ten gunste van de exploitatie. Dit alles heeft geresulteerd een taakstellend jaarbudget en een daarbij horend bouwbudget. Deze balans stond dus ook centraal in de aanbesteding en het ontwerpproces. Na het doorlopen van een Europese aanbestedingsprocedure is de architect geselecteerd. De winnende ontwerpvisie is inmiddels vertaald naar een structuurontwerp. Daarbij zijn verbeteringen gedaan op bijvoorbeeld de efficiëntere inrichting van de theaterzalen. Het ontwerp is financieel getoetst door een externe bouwkostenadviseur, die is gespecialiseerd in de nieuwbouw van theaters.

Nu het ontwerp bekend is en bevestigd is dat dit (met een nauwkeurigheidsmarge van 10%) binnen taakstellende budget kan worden gerealiseerd, wordt de raad gevraagd om het investeringsbudget voor de nieuwbouw van Theater Lampegiet beschikbaar te stellen. Voor het vervolg stuurt de projectorganisatie voortdurend op het binnen het taakstellend budget realiseren van de nieuwbouw, daarbij zijn we ambitieus, maar wel realistisch, om een zo duurzaam mogelijk theater te realiseren.

2 van 11

Raadsvoorstel: Aanvraag investeringsbudget theater Lampegiet Dossiernummer: 2773

De Europese aanbestedingsprocedure is gewonnen door MVRDV met het volgende ontwerp. Figuur 1: ontwerpimpressie nieuwe theater

Samenvatting Op 21 november 2024 heeft de raad besloten het stedenbouwkundig Masterplan ‘Nieuw theater in de Duivenweide’ vast te stellen. Daarbij is besloten dat wordt gestart met de nieuwbouw van het theatercomplex en het bijbehorende theaterplein. Om de voorbereidingen hiervoor te starten, heeft de raad in 2024 een voorbereidingskrediet van één miljoen euro beschikbaar gesteld. Het ontwerp van MVRDV is het winnende ontwerp voor de deskundigenjury én voor de publieksjury. Dit ontwerp voldoet aan het PvE dat voor het theater is geschreven, waaronder de afgegeven minimale (wettelijke) eisen voor duurzaamheid. Dit theatergebouw kan worden gerealiseerd binnen het taakstellend investeringsbudget dat de gemeente hiervoor beschikbaar heeft. Het gehele ontwikkelproces is gericht op het maken van een balans tussen ambities en budget. Hiervoor zijn in het verleden al stevige keuzes gemaakt. Daarom is het ook niet opportuun om nu aanvullende extra opties als alternatief op te nemen. Voor de ontwikkeling van dit project is een participatie- en communicatieplan opgesteld. Onderdeel daarvan was de participatiebijeenkomst op 29 september 2025 in het theater waar 5 architecten hun ontwerpvisie presenteerden aan publiek. De 400 aanwezigen konden stemmen op het ontwerp van hun voorkeur. Een meerderheid van de publieksjury sprak haar voorkeur uit voor hetzelfde ontwerp als de deskundigenjury.

3 van 11

Raadsvoorstel: Aanvraag investeringsbudget theater Lampegiet Dossiernummer: 2773

Beoogd resultaat Een nieuw theatercomplex met een grote zaal, kleine zaal inclusief poppodiumfunctie, een breakoutroom met filmfunctie, een aantrekkelijke openbare ruimte rond het theatercomplex met op termijn een park met evenemententerrein, parkeergebouw en woningbouw.

Proceshistorie en eerdere besluitvorming Op 21 november 2024 heeft de raad besloten het stedenbouwkundig Masterplan ‘Nieuw theater in de Duivenweide’ vast te stellen als uitwerking van de door de raad in mei 2023 vastgestelde Uitgangspuntennotitie en als gewenst eindbeeld voor het gebied. Daarbij is besloten dat wordt gestart met de nieuwbouw van het theatercomplex en de bijbehorend theaterplein. Besloten is de deelprojecten Parkeergebouw, Woningbouw en Park in een latere fase te starten. Het nieuwe Theater krijgt een programma met een grote zaal (700 stoelen), een kleine zaal met poppodiumfunctie (200 stoelen) en een break-out room met filmfunctie (100 stoelen). Daarnaast heeft de raad in 2024 een voorbereidingskrediet van één miljoen euro beschikbaar gesteld. Proceshistorie duurzaamheid In het eerste concept PvE voor het theater (opgesteld door BMC), welke als basis is opgenomen in de uitgangspuntennotitie van mei 2023, is gelet op het toen geldende beleid een forse duurzaamheidsambitie opgenomen. Dit PvE is de afgelopen jaren de basis geweest voor het opstellen van de Businesscase. In de loop der tijd zijn de gemeentelijke duurzaamheidsambities aanzienlijk toegenomen. Voor het theater geldt dat de ambities uit 2023 inmiddels grotendeels het door de rijksoverheid vastgestelde wettelijk kader is geworden.

Met andere woorden; waar we in 2023 nog heel ambitieus waren op het gebied van duurzaamheid in het theater (boven het niveau van het destijds geldende beleid van de rijksoverheid), is dat nu onder het niveau van het huidige geldend beleid. De duurzaamheidsambities voor het theaterdossier (en de daarmee geraamde investeringen) zijn echter gelijk gebleven gedurende het vervolgproces, terwijl de gemeentelijke ambities juist zijn toegenomen met de in maart 2024 vastgestelde opgaveperspectief duurzaamheid. Nadat in mei 2024 het Masterplan voor het nieuwe theater door de raad is verworpen (let op: qua tijdlijn loopt dit besluit vrijwel parallel met het in maart vastgestelde opgaveperspectief duurzaamheid) is in juli 2024 middels een amendement opdracht gegeven om een nieuw plan voor het theater te ontwikkelen, maar dan voor € 0,5 miljoen lager in de jaarlast dan het eerdere Masterplan. Om te komen tot dit nieuwe aangepaste Masterplan zijn er forse bezuinigingen doorgevoerd op functies en in de exploitatie. Op het gebied van duurzaamheid zijn er geen bezuinigingen doorgevoerd. De basis voor de in november 2024 herijkte businesscase was en is nog altijd het door de rijksoverheid vastgestelde minimale wettelijke kader.

In het raadsvoorstel van het ‘Masterplan nieuw theater in de Duivenweide’ (november 2024) was niet vermeld dat dit nieuwe theater niet volledig invulling geeft aan de ambitie van het opgaveperspectief duurzaamheid. Dat hadden we op dat moment niet scherp, het ware beter geweest om dat wel te doen. Voor de architectenselectie is in juli 2025 een PvE opgesteld waarin een duurzaamheidsparagraaf is opgenomen met eisen en wensen voor verschillende duurzaamheidsonderwerpen. De wensen geven invulling aan het opgaveperspectief duurzaamheid.

4 van 11

Raadsvoorstel: Aanvraag investeringsbudget theater Lampegiet Dossiernummer: 2773

Figuur 2: Proceshistorie eerdere besluitvorming Theater Lampegiet

Argumenten 1.1 Het ontwerp van MVRDV is het winnende ontwerp voor de deskundigenjury én voor de publieksjury. Tijdens een Europese aanbestedingsprocedure zijn vijf ontwerpvisies voor het nieuwe theater Lampegiet ingediend bij de gemeente. Deze ontwerpvisies zijn gebaseerd op de eisen en wensen die zijn meegegeven in het PvE en de spelregels voor Beeldkwaliteit. De deskundige beoordelingscommissie heeft deze visies beoordeeld op kwaliteit: weergave van architectuur en stedenbouwkundige inpassing, gebruik exploitatie en beheer en duurzaamheid en toekomstbestendigheid. Daarnaast heeft de beoordelingscommissie gekeken naar het plan van aanpak van de architect. Op basis van deze criteria is MVRDV als winnende inschrijver geselecteerd. De vijf ontwerpvisies zijn ook gepresenteerd aan de publieksjury in het theater, waarbij elke aanwezige een stem heeft mogen uitbrengen voor één van de ontwerpen. Ook bij de publieksjury was de ontwerpvisie van MVRDV favoriet. 1.2 Het ontwerp van MVRDV voldoet aan het door de rijksoverheid vastgestelde minimale niveau van duurzaamheid. Het raadsbesluit van 21 november 2024 gaat uit van een theater waarin minimaal wordt voldaan aan de wettelijke norm voor duurzaamheid voor theatergebouwen.

In het PvE van juli 2025, is een duurzaamheidsparagraaf opgenomen met eisen en wensen voor de duurzaamheidsonderwerpen netcongestie en netbewust bouwen, circulair bouwen, klimaatadaptie,

5 van 11

Raadsvoorstel: Aanvraag investeringsbudget theater Lampegiet Dossiernummer: 2773

gezonde en groene leefomgeving en natuur inclusief bouwen. Dit PvE is mede gebaseerd op het opgaveperspectief Duurzaam Veenendaal (vastgesteld op 21 maart 2024) en ook op ontwikkelingen rondom netbewust bouwen in het kader van netcongestie. Met het taakstellend budget kan een theater worden gerealiseerd dat voldoet aan de eisen uit dit PvE, dit betreft: - de wettelijke duurzaamheidseisen, - de verplichte aanvullende onderdelen uit het PvE voor duurzaamheid, - de kostenneutrale wensen uit het PvE, - de minimale maatregelen welke benodigd zijn vanuit het oogpunt van netcongestie. Dit garandeert een energiezuinig, milieubewust een duurzaam gebouw, meer concreet betekent dit het volgende: - Energie: Het klimaatconcept bestaat uit een centrale luchtbehandelingsinstallatie met inblaas volgens het verdringingsprincipe. De gasloze opwekking van warmte en koude vindt plaats met behulp van een zogenaamde lucht-water warmtepomp op het dak. Een aantal PVpanelen worden geplaatst op de verschillende dakvlakken. Aangezien de huidige contractuele aansluiting onvoldoende zal zijn om aan de piekvermogensvraag van het theater te voldoen, zal het noodzakelijk zijn om een accupakket in te zetten. - Constructie: De plattegronden lenen zich goed voor een staalconstructie (met hoog recycling percentage) met groene kanaalplaatvloeren met relatief lage CO2 impact en MPG-score.

De zaalconstructie wordt opgebouwd uit (prefab) betonwanden in combinatie met (wederom) groene kanaalplaatvloeren. Voor de tribune elementen in de theaters wordt gebruik gemaakt van Cross Laminated Timber (CLT) tribune elementen. - Klimaat, leefomgeving en natuur: toepassen van groene plantenbakken in het architectonisch ontwerp en toepassen van nestkasten de gevels. Ook zullen de dichte gevels ruimte bieden voor vleermuizen. Tot slot zal de riolering dusdanig worden ontworpen zodat deze voldoet aan de Bui 09 regelgeving Dit houdt in dat het theatergebouw een minimale MPG-score van ≤ 1.0 heeft en een BENG 3-eis die 30% of hoger is. In de aanbestedingsprocedure zijn partijen uitgedaagd om mee te denken over een duurzaam theater. Daarvoor zijn in het PvE van 2025 wensen voor duurzaamheid opgenomen. Dit is bewust gedaan vanwege het belang om een zo duurzaam mogelijk nieuw theatergebouw te realiseren. Bij de beoordeling van de ingediende ontwerpvisies is een inschrijving hoger beoordeeld wanneer er een hoger niveau van duurzaamheid wordt bereikt. De ontwerpvisie van MVRDV heeft op dit onderdeel ook hoog gescoord. Dit heeft geresulteerd in extra mogelijkheden voor duurzaamheid: - Pakket 1: Dit pakket gaat verder dan de wettelijke norm door extra inzet van energiezuinige en netbewuste oplossingen, circulaire- en klimaat adaptieve maatregelen.

- Pakket 2: Dit pakket geeft invulling aan de gemeentelijke doelstellingen vanuit het opgaveperspectief Duurzaamheid en zet in op netbewust bouwen. Met dit pakket wordt het theater een voorbeeld voor een duurzaam en toekomstbestendig gebouw. Hiermee wordt tevens voorbereid op de Europese richtlijn voor energieprestatie van nieuwe overheidsgebouwen die vanaf 1 januari 2028 emissievrij zijn. De kosten van beide pakketten zijn doorgerekend op de extra benodigde investering, de extra jaarlasten, maar ook de mogelijke besparingen (prijspeil Q3 2025): - Pakket 1: extra investering € 2,5 miljoen extra jaarlast € 162.000,- Pakket 2: extra investering € 4,1 miljoen extra jaarlast € 317.000,-

6 van 11

Raadsvoorstel: Aanvraag investeringsbudget theater Lampegiet Dossiernummer: 2773

1.3 Het ontwerp van het nieuwe theater Lampegiet kan worden gerealiseerd binnen het budget dat in het MIP is gereserveerd voor de nieuwbouw met een nauwkeurigheidsmarge van 10%. De externe bouwkostenadviseur (IGG Bouweconomie) heeft het voorliggende structuur ontwerp getoetst op financiële haalbaarheid binnen het beschikbare bouwkostenbudget. Zijn oordeel is dat dit structuur ontwerp kan worden gerealiseerd met een nauwkeurigheidsmarge van 10%. Dit percentage (of bandbreedte) is gebruikelijk in de fase van een Structuurontwerp. Naar mate het ontwerpproces vordert, zal de nauwkeurigheid van de kostenraming steeds toenemen (en de bandbreedte afnemen). Uitgangspunt is dat de ontwerp-/materiaalkeuzes zodanig worden gemaakt dat het past binnen het beschikbare taakstellende budget. Dit betekent dat er gedurende de planvorming steeds keuzes zullen worden gemaakt om dit mogelijk te maken. Dit past binnen de sturingsfilosofie zoals in de inleiding van dit voorstel benoemd. Nu bekend is dat het ontwerp kan worden gerealiseerd binnen het beschikbare budget, is dit het moment dat de raad wordt gevraagd om het volledige investeringsbudget beschikbaar te stellen. 1.4 De raad heeft reeds een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld. Het totale investeringsbudget zoals opgenomen in de meerjarenbegroting/MIP (prijspeil 2027) bedraagt € 47.844.078,-.

De raad heeft hiervan reeds in totaal € 1 miljoen beschikbaar gesteld. Door het voorliggende voorstel wordt gevraagd tot het beschikbaar stellen van de overige € 46.844.087,(prijspeil 2027). 2.1. Niet alle kosten/uitgaven vinden voor of in 2027 plaats. Het totale investeringsbudget is gecalculeerd op prijspeil 2027, waarmee de eerste twee jaar van de businesscase zijn geïndexeerd. Vanwege de eerder benoemde vertraging in het proces, wordt een aanzienlijk deel van de kosten gemaakt in 2028 en 2029. Deze jaren zijn nog niet geïndexeerd. Daarom wordt voorgesteld om de te maken kosten/uitgaven in 2028 en 2029 te indexeren zodat deze op het juiste prijspeil komen. 3.1 De informatie waar geheimhouding op lag inmiddels openbaar bekend is. Voor het ontwerp van het nieuwe theater is de officiële aanbestedingsprocedure gevolgd die daarbij hoort. Nu dit proces is afgerond en de naam van de winnende architect bekend is gemaakt, kan ook de geheimhouding die is opgelegd op de RIB nieuwbouw theater Lampegiet, d.d. 30 oktober 2025, nummer 2573, worden opgeheven.

Alternatieven Bij de tot standkoming van het masterplan ‘Nieuw theater in de Duivenweide’ zijn er keuzes gemaakt om een goede balans te vinden tussen ambities en taakstellend budget. Dit raadsvoorstel is hiervan een financiële en inhoudelijke uitwerking. Daarom is het niet opportuun om nu alternatieven voor te leggen.

Kanttekeningen 1.1 Het theatergebouw voldoet niet aan de gemeentelijke ambities voor duurzaamheid. Onze ambities vanuit het Opgaveperspectief duurzaamheid (maart 2024), de Omgevingsvisie en de netcongestie aanpak gaan verder. Dit is aangegeven in het PvE en hier is veel aandacht aan besteed in de visie op het ontwerp. Binnen het taakstellend budget is echter alleen ruimte om een theatergebouw te realiseren waarmee wordt voldaan aan de actueel geldende wettelijke duurzaamheidseisen, de verplichte onderdelen uit het PvE voor duurzaamheid, de kostenneutrale

7 van 11

Raadsvoorstel: Aanvraag investeringsbudget theater Lampegiet Dossiernummer: 2773

wensen uit het PvE en de absoluut minimale maatregelen welke benodigd zijn vanuit het oogpunt van netcongestie. De initiële investeringen voor duurzaam bouwen in de bouwfase gaan vaak gepaard met hogere investeringen. Op langere termijn kan dit mogelijk leiden tot lagere exploitatiekosten, een gezondere leefomgeving en een toekomstbestendige gebouwde omgeving. Dit wordt concreter bij de verdere engineering van het theatergebouw.

Participatie Voor de ontwikkeling van dit project is een participatie- en communicatieplan opgesteld. De afgelopen jaren is er veelvuldig en uitgebreid geparticipeerd over het theaterdossier. Bij de verschillende onderzoeken die uitgevoerd zijn is er gesproken met een groot aantal belanghebbenden. Inwoners zijn via het Inwonerpanel, social media en de krant gevraagd mee te denken over het theater. Ook werd er informatie opgehaald tijdens een participatie bijeenkomst in het theater (mei 2023). Daarnaast is er een uitgebreid participatietraject uitgevoerd bij de cultuurvisie. Er zijn gesprekken gevoerd met alle culturele belanghebbenden zoals Theater Lampegiet, VLOW0318, Stichting Human Culture, Filmhuis Veenendaal, Maak, Winkelstad Veenendaal en met verschillende vertegenwoordigers vanuit de amateurkunstwereld. Na de besluitvorming van november 2024 voor de opdracht voor de nieuwbouw van het theater heeft er in 2025 op meerdere momenten participatie plaatsgevonden. Er zijn tijdens 15, 16, 17 mei 2025 vragenlijsten op 7 plekken in Veenendaal afgenomen met vragen over wat mensen belangrijk vinden voor het nieuwe theater. De doelgroep van de participatie zijn niet alleen inwoners van Veenendaal, maar ook theaterbezoekers, want het theater heeft een regionale functie. Deze vragenlijst is mede om die reden ook online beschikbaar gesteld en is ingevuld door 597 participanten.

Tijdens de participatiebijeenkomst in theater Lampegiet op 23 mei 2025 zijn 35 mensen aanwezig geweest. Ze konden vragen stellen en in gesprek met het projectteam. Hiervan is een participatieverslag gemaakt met de punten uit de participatie gecategoriseerd op thema. De onderdelen op thema uit de participatie zijn gebruikt bij de totstandkoming van een PvE en wensenlijst. Dit is meegegeven aan de deelnemende architecten tijdens de Europese aanbestedingsprocedure. Tijdens een fysieke participatiebijeenkomst op 29 september 2025 in het theater hebben de 5 architecten hun ontwerpvisie gepresenteerd aan publiek. De 400 aanwezigen konden stemmen op het ontwerp van hun voorkeur. Er zijn 363 stemmen uitgebracht. De keuze van het publiek woog samen met de deskundige jury mee in het winnende ontwerp.

Wat betekent dit besluit voor inwoners? Voor inwoners betekent dit besluit dat er een nieuw theater aan de Kerkewijk wordt gerealiseerd.

Aanpak / uitvoering Het jaar 2026 staat vooral in het teken van het verder ontwerpen van het nieuwe theater. We constateerden dat het opgaveperspectief duurzaamheid (maart 2024) geen onderdeel is van het PvE voor het nieuwe theater. We spannen ons maximaal in om dit bestaande beleid te realiseren binnen het beschikbare taakstellend budget. Met de wetenschap dat de meerkosten voor pakket 2, € 4,1 miljoen bedragen (zie argumenten). Daarbij zijn we ambitieus, maar wel realistisch. Gemeente,

8 van 11

Raadsvoorstel: Aanvraag investeringsbudget theater Lampegiet Dossiernummer: 2773

architect, adviseurs en aannemer blijven daarbij voortdurend innoveren en zoeken naar de meest optimale duurzaamheidsoplossing binnen het beschikbare taakstellend budget. Dit komt onder andere tot uiting in het onderzoek naar de mogelijkheden om aan te sluiten bij het warmtenet dat in Veenendaal de komende jaren wordt gerealiseerd. In de eerste helft van 2027 wordt gestart met het selecteren en contrateren van de aannemer. Ook worden voorbereidingen getroffen voor een tijdelijke locatie van het theater tijdens de bouw, opdat de voorstellingen (in afgeslankte vorm) voortgang krijgen gedurende de bouw. Daarnaast wordt gestart om de theaterorganisatie met het bredere profiel (podiumkunst, film en pop) wat betreft inrichting van de organisatie, programmering, vrijwilligers en governance klaar te maken voor de nieuwe situatie. Uitgangspunt hierbij is het in 2025 opgestelde rapport ‘Gedeeld podium voor de stad’ waarin de gedeelde visie wat betreft podiumkunst, film en pop en de implicaties daarvan op hoofdlijnen in kaart zijn gebracht. Participatie en communicatie over het winnende ontwerp zal plaatsvinden met alle belanghebbenden conform het Communicatieplan. Hierin werken de gemeente en theater (en culturele partners) samen. Voor verdere uitwerking wordt per fase gekeken of participatie online of fysiek het best passend is.

Planologisch dient het theater mogelijk gemaakt te worden. Voor de realisatie wordt een Buitenplanse Omgevingsplanactiviteit (BOPA) aangevraagd. Deze vergunning maakt het mogelijk om af te wijken van het geldende Omgevingsplan, mits uit de ruimtelijke onderbouwing blijkt dat sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (ETFAL). Het planologische proces is begin 2025 gestart met een omgevingstafel waarin de globale kaders voor het theater zijn besproken. Er zijn reeds onderzoeken uitgevoerd op het gebied van flora en fauna, verkeer, parkeren en bodem. In 2026 wordt gestart met het opstellen van de concept ruimtelijke onderbouwing. Na goedkeuring en een positief oordeel over ETFAL van deze onderbouwing kan de BOPA-vergunning worden aangevraagd om de bouw van het nieuwe theater planologisch mogelijk te maken. In de 2e helft van 2027 wordt begonnen met de sloop van het bestaande theater en de bouw van het nieuwe theater, de verwachte oplevering is in het derde kwartaal van 2029. De officiële opening van het nieuwe theater zal begin 2030 zijn. Voor dit project wordt een risicoanalyse uitgevoerd, die voortdurend wordt geactualiseerd en input levert voor het risicomanagement. In de raadsavonden blijven we de raad informeren over de voortgang van dit project, opdat de raad optimaal geïnformeerd blijft.

Communicatie over dit besluit Zodra de raad heeft besloten het investeringsbudget voor de nieuwbouw van Theater Lampegiet beschikbaar te stellen, wordt dit gecommuniceerd aan de belanghebbenden.

Evaluatie Tijdens de uitvoering van het project wordt aan de stuurgroep Theater Lampegiet gerapporteerd en na afloop geëvalueerd. Waar nodig worden processen verbeterd.

9 van 11

Raadsvoorstel: Aanvraag investeringsbudget theater Lampegiet Dossiernummer: 2773

Kosten, baten, dekking Voor de berekening van de rentelasten volgend uit het Meerjaren Investeringsplan is al een indicatieve verdeling van de benodigde investeringen opgenomen voor de jaren 2026 tot en met 2029 van respectievelijk € 3 miljoen, € 20 miljoen, € 20 miljoen en € 3,8 miljoen. Dit betekent dat in de basis de dekking voor de investering in het nieuwe theater is begroot. In 2025 is al een voorbereidingskrediet van € 1.000.000 beschikbaar gesteld. Daarom wordt nu een investeringsbedrag van € 46.844.087,- aangevraagd (exclusief indexering voor het deel van deze kosten die gemaakt gaan worden in de jaren 2028 en 2029, welke geschat worden op € 0,7 miljoen). Investeringsschema / financieringsbehoefte De indicatieve investeringsbehoefte is als volgt: 2026 voorbereidingskosten

€ 3,0 miljoen

2027

aanbesteding, sloop en start bouw

€ 20,0 miljoen

2028

bouw

€ 20,0 miljoen (excl. indexering)

2029

afbouw, theatertechniek en openbare ruimte

€ 3,8 miljoen (excl. Indexering)

Uiteraard is nu al met zekerheid aan te geven dat het uiteindelijke investeringsschema er niet exact zo zal worden uitgevoerd. Het kan zijn dat het anders verloopt dan deze prognose (uiteraard binnen het taakstellend budget). Een verschuiving heeft uiteraard wel een effect op de financieringslasten voor de gemeente (met name rente). Bij volgende begrotingen zullen de effecten van de verschuivingen van deze bedragen verwerkt worden naar de stand van zaken van dat moment. Aanvullende indexering In de programmabegroting 2026-2029 is het volgende opgenomen ten aanzien van indexering: In de businesscase is gerekend met prijspeil 1 januari 2027. Gezien de latere start bouw en oplevering zal in de toekomst nog rekening moeten worden gehouden met indexering 2028 en 2029. Indien voorliggend voorstel wordt aangenomen, zal in de toekomstige begrotingen over de ingeschatte kosten in 2028 en 2029 ook indexatie worden toegepast. Op basis van het bovenstaande investeringsschema, betekent dit, bij een kostenstijging van indicatief 2,5%, een indexatie voor 2028 en 2029 van respectievelijk 0,5 miljoen en € 0,2 miljoen. Dit zal betrokken worden bij de berekening van de indexeringen op de begrotings- en MIP-posten ten behoeve van het beslag van de extra lasten daarvan op de betreffende begroting(en).

Verlaging rente van 3,5% naar 3,0% Met de vaststelling van de programmabegroting in november van 2025 is de rente van 3,5% naar 3,0% verlaagd. Het gevolg hiervan is dat de jaarlasten van het theater afnemen van € 4,28 miljoen naar € 4,04 miljoen, een financieel effect hiervan (ter hoogte van circa € 240.000,- positief per jaar vanaf het eerste jaar na oplevering). Dit is verwerkt in de Programmabegroting 2026/meerjarenraming 2027-2029. In het gemeentelijk financieel beleid komen zowel voor- als nadelen van een renteaanpassing ten goede dan wel ten laste van de algemene middelen. Dit beleid zorgt er voor dat voorgenomen investeringen ongeacht de renteontwikkeling kunnen worden uitgevoerd.

10 van 11

Raadsvoorstel: Aanvraag investeringsbudget theater Lampegiet Dossiernummer: 2773

Recente besluitvorming afschrijving en activa beleid en Circulair afschrijven Na het raadsbesluit over het theater (november 2024) is het raadsbesluit ‘Afschrijving en activabeleid Gemeente Veenendaal 2025’ genomen. Onderdeel hiervan is dat de gemeente voortaan de componentenbenadering als voorkeur bij vastgoedprojecten hanteert. Dit wijkt af van de eerdere werkwijze van de gemeente en de huidige werkwijze op het project. Het uitgangspunt bij de huidige businesscase van het theater is dat het pand wordt afgeschreven in 40 jaar en dat voor onder andere technische installaties een onderhoudsreserve wordt gevormd als onderdeel van de jaarbegroting. Er wordt voor dit theater niet uitgegaan van circulaire bouw. Circulair bouwen vraagt om een hogere investeringssom en een alternatieve afschrijftermijn. Voor het theater is nog niet uitgegaan van circulaire bouw. De basisopzet voor het PvE van het theater (2023) is niet uitgegaan van een circulair gebouw. Er is maar in beperkte mate sprake van circulaire elementen in de bouw. Dit maakt dat er geen restwaarde is bepaald voor het project. Overige financiële aspecten De raad heeft het college opgeroepen om ook vooral te zoeken naar alternatieve financieringsbronnen. De mogelijkheden hiertoe zijn helaas beperkt.

Bij de behandeling van het Masterplan ‘Nieuw theater in de Duivenweide’ op 21 november 2024 is de raad geïnformeerd over de beperkte mogelijkheden en de gedane inspanningen. Het college ziet wel een kans om voor de tijdelijke oplossing van het theater een subsidieaanvraag te doen. Momenteel loopt een aanvraag om vanuit de Regio Deal Foodvalley middelen beschikbaar te krijgen voor de transitie van het huidige theater naar een multifunctioneel cultureel centrum. De aanvraag richt zich met name op de periode tot aan de opening van de nieuwe culturele voorziening. Naast het voorbereiden van de theaterorganisatie op de nieuwe situatie is ook de tijdelijke programmering en locatie tijdens de nieuwbouw onderdeel van deze aanvraag. We verwachten hier uiterlijk in het 1e kwartaal van 2026 uitsluitsel over. Deze middelen staan los van de voorliggende aanvraag voor het investeringsbudget.

College van burgemeester en wethouders,

Sjoukje Deelstra secretaris

Gert-Jan Kats burgemeester

Bijlagen 1. Begrotingswijziging

11 van 11