1. Aanpassen tarieven standplaatsen precariobelasting - raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL Zaaknummer Onderwerp

Team Datum raadsvergadering

2223534 Aanpassen tarieven standplaatsen precariobelasting 2023-2025 Financiën 20 maart 2025

Programma

Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

Inlichtingen bij

Eef Otten

behandelaar Telefoonnummer E-mailadres

+31318538007 eef.otten@veenendaal.nl

Aan de leden van de raad,

Beslispunten 1. De Verordening tot eerste wijziging van de Verordening op de heffing en de invordering van Precarioheffing 2025 (Verordening precariobelasting 2015, 1e wijziging) vast te stellen conform bijlage 1. 2. De Verordening tot tiende wijziging van de Verordening op de heffing en de invordering van Precarioheffing 2016 (Verordening precariobelasting 2016, 10e wijziging) vast te stellen conform bijlage 2. 3. De Verordening tot elfde wijziging van de Verordening op de heffing en de invordering van Precarioheffing 2016 (Verordening precariobelasting 2016, 11e wijziging) vast te stellen conform bijlage 3. 4. In te stemmen met het voorstel om het door de verlaging van de tarieven ontstane nadeel van in totaal € 40.000,- voor 2023 en 2024 ten laste van de algemene reserve te brengen. Waarom naar de raad? De gemeente kent verschillende belastingverordeningen. Het vaststellen van een belastingverordening is een bevoegdheid van de raad (art. 216 e.v. Gemeentewet). Dit geldt ook voor het aanpassen van de tarieven voor de precariobelasting. In dit voorstel stellen wij u voor om een aanpassing te doen in de tarieven voor de standplaatsen zoals deze opgenomen zijn in de verordening op de heffing en de invordering van precarioheffing voor de jaren 2023-2025. Inleiding De gemeente Veenendaal kent 1 tariefstructuur voor standplaatshouders.

De tarieven voor de standplaatsen in de verordening van de precariobelasting zijn in vergelijking met omliggende gemeenten hoog voor die standplaatshouders die een jaar lang één of meerdere dagen per week staan. Om te voorkomen dat deze standplaatshouders onnodig gedupeerd worden of gaan afzien van

Pagina 1 van 7

Raadsvoorstel, Onderwerp: Raadsvoorstel Aanpassen tarieven standplaatsen precariobelasting 2023-2025 zaaknummer 2223534

het gebruiken van een standplaats om economische redenen stellen we voor om aparte tarieven vast te stellen voor deze standplaatshouders. We sluiten ons hierbij aan bij andere gemeenten door het onderkennen van Vaste standplaatshouders en Tijdelijke standplaatshouders. Het aanbrengen van dit onderscheid en de bijbehorende lagere tarieven voor vaste standplaatshouders leidt tot een nadeel voor de gemeente. Samenvatting In het laatste kwartaal van 2024 heeft de gemeente de aanslagen precarioheffing 2023 en 2024 opgelegd. De aanslagen 2020 tot en met 2022 zijn niet opgelegd in verband met de Covid pandemie. Vanwege de pandemie was het niet mogelijk om aan de vereisten voor aanslagoplegging zoals opgenomen in de verordening te voldoen. Daarnaast was het in deze jaren vaak niet toegestaan om de standplaatsen te bezetten waardoor de standplaatshouders ernstige inkomensterugval kenden. Naar aanleiding van de opgelegde aanslagen 2023 en 2024 reageerden de vast standplaatshouders ontstemt en geschrokken over de hoogte van de aanslagen. Zij werden naar eigen zeggen achteraf geconfronteerd met veel hogere kosten dan verwacht in vergelijking met voorgaande aanslagen uit 2019. Door de hoogte van de aanslagen wordt het gebruiken van een standplaats mogelijk zelfs niet rendabel.

Uit onderzoek is gebleken dat de tarieven voor de standplaatsen in de verordening van de precariobelasting in vergelijking met omliggende gemeenten hoog zijn voor die standplaatshouders die een jaar lang één of meerdere dagen per week staan. Met de aanpassing van de te hanteren tarieven voor standplaatshouders willen we een tarief realiseren dat in lijn is met de regio en acceptabel voor de standplaatshouders. De voorgestelde aanpassing voor de jaren 2023 en 2024 leidt tot een nadeel van in totaal € 40.000. Voor 2025 verwachten we geen substantiële financiële effecten. Beoogd resultaat Met de tariefsverlaging hebben we de ambitie om een aantrekkelijke stad te zijn en te blijven voor ondernemers die gebruik maken van standplaatsen en daarmee de aantrekkelijkheid van Veenendaal als winkelstad voor het winkelend publiek te handhaven en te verbeteren. Proceshistorie en eerdere besluitvorming De tarieven van de precarioheffing worden normaal gesproken jaarlijks geïndexeerd. Analyse heeft uitgewezen dat de aanslagoplegging in 2019 en voorgaande jaren op basis van onjuiste tarieven en maatstaven is gedaan. Hierdoor is de aanslag niet conform verordening gedaan en daardoor lager dan in de verordening bedoeld.

Gedurende 2020 tot en met 2022 is er geen sprake geweest van aanslagoplegging omdat de toepassing van de verordening gebaseerd was op maatstaven waarvan in deze jaren geen vastlegging beschikbaar is. In het najaar van 2024 zijn de aanslagen 2023 en 2024 voor de standplaatshouders opgelegd op basis van de voor dat jaar geldende verordeningen, met toepassing van het in de verordening opgenomen tarief en dagen. Deze aanslagoplegging heeft veel reacties opgeroepen van de ondernemers. Naast het feit dat deze ondernemers werden geconfronteerd met een aanslag voor afgesloten boekjaren werd ook duidelijk dat de aanslagen aanzienlijk hoger waren dan vergelijkbare gemeenten. Naar aanleiding daarvan is er een onderzoek gedaan om de precariobelastingen van omliggende gemeenten te vergelijken met de tarieven in de regio. Op grond van dit onderzoek is onderstaande tabel samengesteld:

Pagina 2 van 7

Raadsvoorstel, Onderwerp: Raadsvoorstel Aanpassen tarieven standplaatsen precariobelasting 2023-2025 zaaknummer 2223534

Voor de aanpak van het onderzoek verwijzen wij u naar de bijlage 5.Uit de tabel blijkt dat de toepassing van de tarieven conform de vereisten in de verordening leiden tot een hogere kostenpost voor de ondernemers met een standplaats in vergelijking met andere gemeenten. Daarom stellen u voor om de tarieven voor de jaren 2023, 2024 en 2025 aan te passen. Om op basis van de nieuwe, lagere tarieven te kunnen heffen wordt de raad voorgesteld de wijzigingen van de tarieven 2023, 2024 en 2025 van de verordening precarioheffing vast te stellen. Argumenten 1.1, 2.1 en 3.1 Met de voorgestelde tariefsverlaging voor 2023, 2024 en2025 blijft gemeente Veenendaal een aantrekkelijke stad voor standplaatshouders. Door de tariefsverlaging zorgen we er voor dat gemeente Veenendaal een aantrekkelijke stad voor standplaatshouders en daarmee ook als winkelstad aantrekkelijk blijft. De aanwezigheid van standplaatshouders zorgt voor meer aanbod voor het winkelpubliek. Voorstel om de tarieven voor vaste standplaatshouders in lijn met de benchmark te brengen. Uit de benchmark en de terugkoppeling van de standplaatshouders is het wenselijk om onderscheid te maken tussen vaste standplaatsen en tijdelijke standplaatsen. Vaste standplaatsen betreffen standplaatsen voor een heel jaar van 1,2,3,4, of 5 dagen in de week.

Tijdelijke standplaatsen zijn standplaatsen zonder een structureel jaarlijks karakter (bijvoorbeeld 3 dagen bij een evenement). De tariefstructuur van de tijdelijke standplaatsen blijft ongewijzigd. We voegen aan de verordening een tarief voor Vaste standplaatsen toe. Hierbij moet naast een tariefverlaging ook een onderscheid gemaakt worden in vaste standplaatsen en tijdelijke standplaatsen. De vaste standplaatsen moeten een lager tarief krijgen dan op dit moment het geval is.

Pagina 3 van 7

Raadsvoorstel, Onderwerp: Raadsvoorstel Aanpassen tarieven standplaatsen precariobelasting 2023-2025 zaaknummer 2223534

Heffing jaar 2024

Huidig tarief

Voorgesteld vaste standplaats tarief

Tarieven voor vast standplaatsen voor meerdere dagen per week 1 dg/wk jaar per m2

€

150,80

€

75,40

2 dg/wk jaar per m2

€

288,80

€

113,10

3 dg/wk jaar per m2

€

288,80

€

150,80

4 dg/wk jaar per m2

€

288,80

€

188,50

5 dg/wk jaar per m2

€

288,80

€

226,20

€ 0,-

Minder opbrengsten precario per belastingjaar

€ 20.026, -

De tarieven 2023 en 2025 zijn berekend op basis van de gehanteerde indexaties voor deze begrotingsjaren en zijn opgenomen in de wijzigingsverordeningen. In onderstaande tabel tref u de tarieven op basis van de huidige verordeningen die blijven bestaan voor de tijdelijke standplaatsen. Tijdelijke standplaats

2023

2024

2025

Per dag

€

2,75

€

2,90

€

2,80

Per maand

€

27,30

€

28,90

€

29,70

Per jaar

€

273,00

€

288,80

€

297,00

De tarieven per jaar komen te vervallen omdat deze voor de categorie tijdelijke standplaats niet mogelijk is. De tarieven voor de vaste standplaatsen worden vervangen door de tarieven in de volgende tabel:

Vaste standplaats 1 dag / week/per m2/jaar 2 dagen/week/per m2/jaar 3 dagen/week/per m2/jaar 4 dagen/week/per m2/jaar 5 dagen/week/per m2/jaar

2023 € € € € €

71,50 107,25 143,00 178,75 214,50

2024 € 75,40 € 113,10 € 150,80 € 188,50 € 226,20

2025 € € € € €

77,48 116,22 154,96 193,70 232,44

De verlaging van deze tarieven voor de vaste standplaatshouders leidt tot een nadeel op de begroting van circa € 20.000,- voor de belastingjaren 2023 en 2024. Het totale financiële nadeel in begrotingsjaar 2025 wordt daardoor € 40.000,-.

1.2, 2.2 en 3.2 Terugwerkende kracht is mogelijk

Pagina 4 van 7

Raadsvoorstel, Onderwerp: Raadsvoorstel Aanpassen tarieven standplaatsen precariobelasting 2023-2025 zaaknummer 2223534

Bij de overweging om terugwerkende kracht te verlenen is met een aantal uitgangspunten rekening gehouden. • Aan een regeling wordt alleen terugwerkende kracht verleend, als daarvoor een bijzondere reden bestaat. Dat is hier het geval, aangezien de tariefsverlaging in moet gaan per 1 januari 2025. • Door het verlenen van terugwerkende kracht aan een regeling worden de in die regeling voorziene rechtsgevolgen gerekend te zijn ingetreden vanaf een nader aangeduid tijdstip voorafgaande aan de inwerkingtreding van die regeling. Daarmee kunnen dus de besluiten gedaan in het interim tussen 1 januari 2025 en heden worden 'gelegaliseerd'. • Aan belastende regelingen wordt, behoudens in uitzonderlijke gevallen, geen terugwerkende kracht toegekend. In de verordening is sprake van verlagende tariefsbepalingen opgenomen. Daarom stuit terugwerkende kracht hier niet op weerstand. • Bij een regeling mag een feit dat vóór haar inwerkingtreding is geschied, niet strafbaar of zwaarder strafbaar worden gesteld. Van strafbaarstelling is in deze verordening geen sprake. 4.1 Verlaging van de tarieven leidt tot een lagere opbrengst voor de gemeente De precariobelasting is een ongebonden gemeentelijke belasting. De opbrengsten van de opgelegde aanslagen 2023 en 2024 zijn in die jaren in de gemeenterekening verwerkt. Hierdoor ontstaat in 2025 een nadeel over deze jaren van in totaal circa € 40.000,-.

Voorgesteld wordt om deze ten laste van de algemene reserve te brengen. Alternatieven Indien uw raad besluit om de wijzigingsverordeningen niet vast te stellen moeten de precariobelastingen voor standplaatsen op basis van de tarieven in de verordening worden opgelegd. In dat geval is er geen sprake van een nadeel voor de jaren 2023 en 2024. In het geval de verordeningen niet worden vastgesteld worden de vaste standplaatshouders geconfronteerd met hoge tarieven, zowel ten opzichte van het verleden maar ook ten opzichte van omliggende gemeenten. Daarmee verliest Veenendaal aantrekkelijkheid voor vaste standplaatshouders hetgeen op termijn tot vermindering van het aantal vaste standplaatshouders in onze gemeente kan leiden. Kanttekeningen 4.1 de gemeentelijke opbrengst daalt incidenteel met in totaal circa € 40.000 De aanpassing van de tarieven voor de vaste standplaatshouders leiden tot een daling van de inkomsten van de gemeente. Deze daling wordt geschat op € 20.000 per jaar voor 2023 en 2024. De begroting van 2025 wordt naar verwachting wel gerealiseerd. Voor de jaren 2023 tot en met 2025 wordt het totaal van dit nadeel € 40.000,-. Participatie Voor de voorgestelde aanpassingen van de belastingverordeningen en tarieven is overleg gevoerd met de ondernemers die gebruik maken van een standplaats.

Naar aanleiding van het opleggen van de precario aanslagen over de jaren 2023 en 2024 voor de standplaatshouders, is er op maandag 2 december 2024 een bijeenkomst met de standplaatshouders geweest. Reden voor deze bijeenkomst was de geuite verbazing van de standplaatshouders over de hoogte van de aanslag t.o.v. de aanslag uit 2019. In de jaren 2020 t/m 2022 zijn geen precario aanslagen opgelegd. Tijdens de bijeenkomst heeft de gemeente uitgelegd dat de aanslagen in het verleden (2019 en eerder) onjuist zijn berekend (er is een verkeerd tarief gehanteerd) en dat de aanslagen voor 2023 en 2024 volgens de vastgestelde verordeningen, correct zijn berekend.

Pagina 5 van 7

Raadsvoorstel, Onderwerp: Raadsvoorstel Aanpassen tarieven standplaatsen precariobelasting 2023-2025 zaaknummer 2223534

In de bijeenkomst gaven de standplaatshouders aan dat Veenendaal een veel hoger tarief hanteert in vergelijking met andere gemeenten. De standplaatshouders ervaarden dat het aanslagbedrag van Veenendaal buiten proporties is en dat het daarom niet rendabel is om een standplaats in Veenendaal te houden. In de bijeenkomst op 2 december zijn de volgende afspraken met de standplaatshouders gemaakt: 1. De gemeente voert een benchmark uit om vast te stellen hoe de bepaling van de aanslag precario standplaatshouders plaatsvindt bij de verschillende gemeenten. Een verslag hiervan treft u in de bijlage 3. 2. De invordering van de aanslagen 2023 en 2024 wordt tijdelijk opgeschort. Wat betekent dit besluit voor inwoners? Vaste standplaatshouders worden aangeslagen voor tarieven die vergelijkbaar zijn met vergelijkbare gemeenten in de regio. Daardoor blijven zij gebruik maken van standplaatsen in Veenendaal hetgeen bijdraagt aan een aantrekkelijkere winkelstad. Aanpak / uitvoering Indien u deze wijzigingsverordeningen vaststelt zullen de opgelegde aanslagen voor 2023 en 2024 door middel van een vermindering verlaagd worden naar de nieuwe vastgestelde tarieven. De aanslagoplegging voor 2025 tegen de verlaagde tarieven zal door GBLT worden verzorgd. Communicatie over dit besluit Als u deze verordeningen vaststelt, publiceren wij de verordeningen en tarieven op de gebruikelijke wijze.

Dit is een voorwaarde voordat een verordening in werking treedt. Vanzelfsprekend worden de belanghebbende standplaatshouders geïnformeerd. Evaluatie Niet van toepassing. Kosten, baten, dekking De verlaging van de tarieven voor de vaste standplaatshouders voor de jaren 2023 tot en met 2025 leidt tot een incidenteel begrotingstekort van totaal circa € 40.000,- in 2025. Hiervoor is in de begroting geen dekking beschikbaar. Voorgesteld wordt om dit bedrag ten laste van de algemene reserve te brengen.

College van burgemeester en wethouders, verzonden namens

Sjoukje Deelstra secretaris

Pagina 6 van 7

Gert-Jan Kats burgemeester

Raadsvoorstel, Onderwerp: Raadsvoorstel Aanpassen tarieven standplaatsen precariobelasting 2023-2025 zaaknummer 2223534

Bijlagen 1. De Verordening tot eerste wijziging van de Verordening op de heffing en de invordering van Precarioheffing 2025 (Verordening precariobelasting 2015, 1e wijziging). 2. De Verordening tot tiende wijziging van de Verordening op de heffing en de invordering van Precarioheffing 2016 (Verordening precariobelasting 2016, 10e wijziging). 3. De Verordening tot elfde wijziging van de Verordening op de heffing en de invordering van Precarioheffing 2016 (Verordening precariobelasting 2016, 11e wijziging). 4. Beschrijving onderzoek tarieven standplaatsen. 5. Memo voor communicatie naar standplaatshouders.

Pagina 7 van 7