1. Aanpak Deelmobiliteit - raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL Zaaknummer Onderwerp

2236995 Aanpak Deelmobiliteit

Datum raadsvergadering

Adviseurs Openbare ruimte en Vastgoed 3 juli 2025

Programma

Ruimte

Inlichtingen bij

Rob Ogink

Team

behandelaar Telefoonnummer E-mailadres

+31612975755 Rob.ogink@veenendaal.nl

Aan de leden van de raad,

Beslispunten 1. De bijgevoegde Aanpak Deelmobiliteit Veenendaal vast te stellen. 2. De incidentele uitgaven van 158.200 euro voor 2025 en 2026 te dekken uit de Algemene Reserve. Waarom naar de raad? De gemeenteraad heeft de bevoegdheid om financiële middelen beschikbaar te stellen. In motie 2024.44 heeft de raad verzocht een strategie deelmobiliteit op te stellen. Inleiding De openbare ruimte in Veenendaal staat onder druk. Wonen, spelen, klimaat en groen, mobiliteit en parkeren vragen ruimte die maar beperkt beschikbaar is. Een goed ingevulde deelmobiliteit beperkt de aanschaf van een eigen auto en de ruimte die voor parkeren noodzakelijk is. Recente pilotprojecten laten zien dat deelmobiliteit in Veenendaal niet zomaar van de grond komt. Succes vraagt om een lange adem en een financiële stimulans. De gemeenteraad heeft bij de behandeling van de programmabegroting de motie "Deelnemen aan Deelmobiliteit (M2024.44)" aangenomen. In deze motie wordt gevraagd om een strategie voor het toepassen van deelmobiliteit. In de tussentijd zijn ook door aanbieders van deelmobiliteit plannen (initiatieven) ontwikkeld voor het uitrollen van deelmobiliteit in Veenendaal. De gevraagde strategie heeft hierdoor ook de vorm gekregen van een plan van aanpak. Samenvatting Veenendaal is een groeiende stad, maar we willen dat het ook een leefbare stad blijft.

Het gebruik van deelmobiliteit scheelt niet alleen in de portemonnee, maar geeft onze inwoners de vrijheid om gemakkelijk en flexibel te reizen. Daarnaast wordt de druk op ons wegennet verminderd, verbeteren we de luchtkwaliteit en creëren we meer ruimte voor groen en spelen.

Pagina 1 van 5

Raadsvoorstel, Onderwerp: Aanpak Deelmobiliteit zaaknummer 2236995

Om deelmobiliteit in Veenendaal te laten slagen, zet de gemeente in op verbetering van het aanbod, gerichte communicatie en probeeracties. Bewoners worden bewust gemaakt van de voordelen, zoals lagere kosten en duurzaamheid, en gestimuleerd om deelauto’s en -bakfietsen te gebruiken. Met proefritten, financiële prikkels en integratie in nieuwbouwprojecten wordt deelmobiliteit gepositioneerd als aantrekkelijk alternatief voor de eigen auto. In de aanpak zal verder worden samengewerkt met de Regio Foodvalley, uitvoeringsorganisatie Goedopweg, woningbouwcorporaties/projectontwikkelaars de NAL-regio MRA-E (aanpak laadinfrastructuur regio Amsterdam-Utrecht) en aanbieders. Ook wordt aangesloten op het landelijke programma Natuurlijk!Deelmobiliteit. Beoogd resultaat Een goed gebruik van de openbare ruimte in Veenendaal waarin voor iedereen mobiliteit binnen handbereik is. Proceshistorie en eerdere besluitvorming Bij de behandeling van de programmabegroting 2025 en de meerjarenraming 2026-2028 heeft de raad een motie aangenomen om een strategie op te stellen voor het toepassen van deelmobiliteit (auto’s, fietsen, scooters, cargobikes etc.) in Veenendaal. Bijgevoegde Aanpak Deelmobiliteit geeft invulling aan deze motie.

Argumenten 1.1 De uitrol van deelmobiliteit past binnen de ambities van de omgevingsvisie 2030 en het koersdocument Omgevingsvisie 2040 Beleidsmatig wordt deelmobiliteit gezien als één van de mogelijkheden voor een goede inrichting van de openbare ruimte. Hiermee wordt ruimte gemaakt voor onder andere spelen en klimaat en groen. Dit is in lijn met de omgevingsvisie en het koersdocument. 1.2 Deelmobiliteit biedt kansen woningbouw mogelijk te maken Door in te zetten op deelmobiliteit kan de ruimte die voor parkeren noodzakelijk is worden beperkt Dit maakt dat in de beperkte openbare ruimte meer mogelijkheden zijn voor het realiseren van andere bestemmingen zoals bijvoorbeeld wonen, spelen en groen. 1.3 Inzetten op deelauto’s en bakfietsen sluit aan bij hetgeen de markt op dit moment als mogelijkheid ziet Vanuit verschillende aanbieders liggen er concrete plannen en plannen om deelmobiliteit uit te rollen binnen Veenendaal. Door aan te sluiten op deze plannen en deze te ondersteunen door concrete acties en communicatie is de kans op succes zo groot mogelijk. 1.4 Bidirectionele elektrische deelauto’s kunnen op termijn een bijdrage leveren aan netbewust bouwen en netbalancering De inzet van bidirectionele deelauto’s moet gestimuleerd worden als oplossing voor netcongestie bij nieuwbouwprojecten.

1.5 Geen prioriteit aan deelscooters en lichte elektrische voertuigen Deze vervoersvormen zorgen in andere gemeenten vaak voor overlast, wildgroei en handhavingsproblemen. Leren van ervaringen elders is verstandiger dan nu ruimte geven aan ongewenste introducties.

Pagina 2 van 5

Raadsvoorstel, Onderwerp: Aanpak Deelmobiliteit zaaknummer 2236995

1.6 Dit plan van aanpak geeft invulling aan de motie M2023.44 Dit plan van aanpak geeft invulling aan de wens van de raad deelmobiliteit te simuleren in Veenendaal. Hierbij is tevens rekening gehouden met de terugkoppeling aan de raad (Kadernota 19-6-2024) om geen bakfiets in te zetten bij het Waardepunt ACV. 1.7 Extra aandacht nodig om deelmobiliteit een succes te maken. Bij eerdere pilots in Veenendaal blijkt dat deelmobiliteitsprojecten binnen Veenendaal moeizaam van de grond komen. Communicatie en probeeracties verlagen de drempel tot gebruik, verhogen de zichtbaarheid en versterken het draagvlak onder bewoners. Ervaring elders toont aan dat campagnes en acties een bewezen effectieve aanjaagfunctie hebben, zeker in de beginfase van uitrol. Deze acties vragen ook commitment en investeringen vanuit de gemeente. 2.1 Deze middelen zijn binnen de exploitatiebegroting niet beschikbaar Voor de uitvoering zijn in de huidige begroting geen middelen beschikbaar binnen de exploitatie. De kosten (ca. € 97.500 in 2025 en € 60.700 in 2026) zijn relatief beperkt en (grotendeels) incidenteel (aanjaagfase). De raad wordt voorgesteld middelen vanuit de Algemene Reserve beschikbaar te stellen om zo de uitvoering direct te starten. Alternatieven Indien er geen acties voor en regels omtrent deelmobiliteit worden doorgevoerd zal het gebruik mogelijk verder afnemen.

De gemeente heeft minder grip en controle op de verdere ontwikkeling van deelmobiliteit. Er zijn geen reële alternatieven beschikbaar. Kanttekeningen Niet van toepassing Participatie In de enquête (572 respondenten) voor het opstellen van Omgevingsprogramma Integrale Mobiliteit (OPIM) en in de participatiebijeenkomsten voor het Koersdocument Omgevingsvisie Veenendaal 2040 hebben diverse deelnemers aangegeven dat het wenselijk is om deelmobiliteit te stimuleren. Wat betekent dit besluit voor inwoners? Met de aanpak wordt het aanbod aan deelmobiliteit vergroot en kunnen inwoners kiezen uit meer betaalbare vervoermiddelen voor hun verplaatsingen. De afhankelijkheid van een eigen auto kan worden beperkt wat een positief effect kan hebben op het tegengaan van parkeeroverlast. Deelscooters en deelsteps worden niet toegestaan in de openbare ruimte voor de verkeersveiligheid en om mogelijke overlast te voorkomen. Aanpak / uitvoering Aanpak 2025 In 2025 start Veenendaal met de actieve uitrol van deelmobiliteit. In het tweede kwartaal worden deelbakfietsen en deelauto’s op verschillende locaties geïntroduceerd, ondersteund door communicatiecampagnes en probeeracties. Zonder regelgeving kunnen aanbieders zich ongecontroleerd vestigen, wat leidt tot risico’s op overaanbod, overlast of conflicten in de openbare ruimte.

De APV biedt een juridisch kader om het aanbod te sturen, kwaliteit te waarborgen en handhaving mogelijk te maken. De benodigde aanpassing van de APV wordt uitgewerkt. Hierbij wordt

Pagina 3 van 5

Raadsvoorstel, Onderwerp: Aanpak Deelmobiliteit zaaknummer 2236995

aangesloten op landelijke richtlijnen, campagnes en ervaringen vanuit programma Natuurlijk Deelmobiliteit waarin kennisinstituten-aanbieders-overheden samenwerken. Deelbakfietsen (BAQME) • Start zomer 2025, ondersteund door een brede promotiecampagne (social media, flyers, online platform). • Probeeractie met korting of gratis ritten voor nieuwe gebruikers. • Samenwerking met lokale ondernemers voor spaarkortingen. • Maandelijkse gebruiksdata voor optimalisatie van locaties en aanbod. Deelauto’s (Greenwheels, OnzeAuto, MyWheels) • Greenwheels plaatst 10 auto’s; OnzeAuto breidt uit van 3 naar 5 auto’s (met provinciale steun). • Probeeracties voor nieuwe gebruikers bij alle aanbieders. • Bewoners worden geïnformeerd via brieven rondom locaties. • Gemeentebrede campagne en gebruik van landelijke toolkit voor gelijk speelveld. Aanpak 2026 • (Eind)Evaluatie pilot Onze Auto in Centrum. • Herziening stimulering op basis van gebruiksdata. • Uitbreiding locaties en aanbieders indien succesvol. Aanpak 2027-2030 1. Optimalisatie locaties en aanbod: Bestaande locaties optimaliseren op basis van vraag en aanbod, met continue monitoring en aanpassingen. 2.

Verstevigen gemeente-overstijgende samenwerking: Versterken van samenwerking met naburige gemeenten en regionale partners zoals FoodValley, Goedopweg en de Provincie Utrecht voor grensoverschrijdend autodelen en regionaal deelfietssysteem. 3. Ketenreizen en OV-integratie: Deelauto’s en deelbakfietsen aansluiten op belangrijke OVknooppunten, zoals Veenendaal-Centrum en De Klomp, om de ketenreis te bevorderen. Communicatie over dit besluit In de aanpak wordt in de zomer 2025 gestart met de actieve uitrol van deelmobiliteit. Er worden deelbakfietsen en deelauto’s op verschillende locaties geïntroduceerd, ondersteund door communicatiecampagnes en probeeracties. Evaluatie De maatregelen uit de Aanpak Deelmobiliteit zijn een onderdeel van de Programma Energieneutraal Veenendaal pijler mobiliteit ( programma energieneutraal ). Hierin zijn de strategische doelen opgenomen; meer alternatieven voor de auto en meer niet-fossiel vervoer. Het aanbod van en de vraag naar deelmobiliteit wordt gemonitord. De mogelijke effecten van de Aanpak Deelmobiliteit zullen in beeld worden gebracht. Eind 2026 wordt een go/no go-moment ingepland om te bepalen of en hoe verdere opschaling van deelmobiliteit (aanpak 2027-2030) kan worden ingevuld.

Kosten, baten, dekking De kosten van de uitvoering van de motie Deelmobiliteit voor de jaren 2025 en 2026 wordt geraamd op: 2025 € 97.500,- en voor 2026 € 60.700,-. Totaal € 158.200,- Voorgesteld wordt deze kosten te dekken uit de Algemene Reserve.

Pagina 4 van 5

Raadsvoorstel, Onderwerp: Aanpak Deelmobiliteit zaaknummer 2236995

College van burgemeester en wethouders, verzonden namens

Sjoukje Deelstra secretaris

Bijlagen Raadsbesluit Aanpak Deelmobiliteit 1.Aanpak Deelmobiliteit Veenendaal

Pagina 5 van 5

Gert-Jan Kats Burgemeester