1. 1e Bestuursrapportage 2023 - raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL Raad Voorstelnummer Datum Onderwerp Programma

Inlichtingen bij Telefoonnummer E-mailadres

22 juni 2023 2056726 23 mei 2023 Eerste bestuursrapportage 2023 Alle begrotingsprogramma’s

Agendapunt

Team

Financiën

M. Prins/ J. van de Bunt (0318) 538832/8827 Marc.Prins@veenendaal.nl Janno.van.de.bunt@veenendaal.nl

Aan de leden van de raad, Voorgestelde beslispunten 1. De eerste bestuursrapportage 2023 met de daarin gemelde afwijkingen en een nadelig saldo van € 4.993.000,-, zijnde het saldo na verwerking genoemde stortingen in en onttrekkingen aan de reserves, vast te stellen. 2. In te stemmen met het onttrekken van € 143.000,- in 2023 aan de reserve bedrijfsvoering in verband met kosten van o.a. garantietoelagen. 3. In te stemmen met het onttrekken van € 4.993.000,- in 2023 uit de algemene reserve in verband met het nadelige saldo van alle mutaties uit deze eerste bestuursrapportage 2023. 4. De volgende aanvullende investeringsbedragen in 2023 beschikbaar te stellen: a. € 18.000,- voor de verduurzaming van de voertuigen wijkservice; b. € 60.800,- voor de restauratie van het veenraadschapsarchief; c. € 1.270.607,- voor de gestegen kosten van diverse MIP posten; d. € 170.207,- voor de vervanging van de toegangssystemen van de binnensportlocaties. 5. Met het raadsbesluit Onderwijshuisvesting Veenendaal-Oost is een gewijzigde uitvoeringsagenda voor de onderwijshuisvesting vastgesteld. Vooruitlopend op de voorgenomen investeringen in 2025 moeten de nodige werkzaamheden worden voorbereid. Hiervoor worden nu voorbereidingskredieten gevraagd namelijk € 987.000,- voor IKC SO/SBO/PO en € 732.000,- voor IKC Dragonder-Zuid. 6.

Voor 2023 een bedrag van € 1.000.000,- beschikbaar te stellen voor het verlenen van Duurzaamheidsleningen. 7. De Effectmonitor Sociaal Domein over het eerste kwartaal 2023 onderdeel te laten uitmaken van deze bestuursrapportage.

Raadsvoorstel van 22 juni 2023, Zaaknummer: 2056726, Onderwerp: Eerste bestuursrapportage 2023

Waarom naar de raad? Conform de planning- & controlcyclus 2023 wordt de eerste bestuursrapportage 2023 ter vaststelling aangeboden aan de raad. Op grond van artikel 192 van de Gemeentewet is de raad het bevoegd orgaan om de begroting tussentijds te wijzigen. Bovendien vraagt een aantal bijstellingen uit deze bestuursrapportage om stortingen in en onttrekkingen aan de gemeentelijke reserves. Tevens zijn in deze rapportage de begrotingswijzigingen opgenomen van eerder genomen besluiten. Deze wijzigingen worden in de beslispunten afzonderlijk aan u voorgelegd. Samenvatting De eerste bestuursrapportage 2023 bevat de voortgang van de afspraken voor 2023 ten opzichte van de plannen in de Programmabegroting 2023 en de meerjarenraming 2024-2026. Er kan worden geconcludeerd dat de uitvoering van de doelen grotendeels op schema ligt. Tevens treft u in deze rapportage de financiële ontwikkelingen aan die van invloed zijn op het huidige financiële kader voor 2023 en volgende jaren. Ten opzichte van de Programmabegroting 2023 en de meerjarenraming 2024-2026 laat deze rapportage voor het begrotingsjaar 2023 een verwacht negatief saldo zien van € 4.993.000,-. Het financieel perspectief na deze bestuursrapportage laat een positief saldo zien van € 2.023.000,- in 2024, een positief saldo van € 3.767.000,- in 2025 en een negatief saldo van € 6.910.000,- in 2026.

Deze saldi vormen het vertrekpunt voor het financiële perspectief in de Programmabegroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027. In deze programmabegroting wordt u nader geïnformeerd over de toekomstige financiële ontwikkelingen en worden u keuzes voorgelegd hoe met deze ontwikkelingen om te gaan. Inleiding De eerste bestuursrapportage 2023 maakt deel uit van de gemeentelijke planning- & controlcyclus over 2023. In 2023 worden er in totaal drie bestuursrapportages opgesteld. Deze eerste bestuursrapportage is zowel financieel als inhoudelijk van aard en staat in het teken van de voortgang van de afspraken uit de begroting. Daarnaast vindt er een actualisering van de exploitatiebudgetten, de reserves en de risico’s van 2023 in deze rapportage plaats. De bestuursrapportages van gemeente Veenendaal worden online gepubliceerd op de website https://veenendaal.begrotingsapp.nl. Beoogd resultaat Met dit voorstel inzicht bieden in de voortgang van de afspraken uit de begroting, alsmede de financiële afwijkingen van de in de Programmabegroting 2023 en de meerjarenraming 2024-2026 vastgestelde budgetten en het geven van een bijgesteld financieel kader voor 2023 en volgende jaren.

2

Raadsvoorstel van 22 juni 2023, Zaaknummer: 2056726, Onderwerp: Eerste bestuursrapportage 2023

Argumenten 1. De door u beschikbaar gestelde budgetten dienen op onderdelen te worden bijgesteld Binnen de programma’s hebben diverse mutaties plaatsgevonden, welke per saldo leiden tot een nadelig resultaat van deze rapportage van € 4.993.000,2. Een aantal bijstellingen uit deze bestuursrapportage vraagt om een besluit over de mutaties in een aantal reserves Bij het opstellen van deze bestuursrapportage zijn de reservemutaties die afwijken van de begroting, maar waar reeds een raadsbesluit aan ten grondslag ligt, in de begroting c.q. administratie verwerkt. Wij stellen u voor om akkoord te gaan met de volgende reservemutatie: a. De kosten van o.a. garantietoelagen te blijven dekken. Voorgesteld wordt om € 143.000,- in 2023 te onttrekken aan de reserve bedrijfsvoering. 3. Het is gebruikelijk om het saldo van een bestuursrapportage te verrekenen met de algemene reserve Het totaal van de afwijkingen in deze bestuursrapportage resulteert in een nadeel voor 2023 van € 4.993.000,-. Conform de bestendige gedragslijn wordt voorgesteld dit bedrag te onttrekken uit de algemene reserve. 4.Voor de uitvoering van de geplande activiteiten zijn aanvullende investeringsbedragen nodig a.

Extra investering voor verduurzaming voertuigen wijkservice € 18.000,Per abuis is de besluitvorming op de bovenstaande extra investering voor 2023 e.v., zoals opgenomen in de 1e bestuursrapportage 2022, niet verwerkt in het meerjareninvesteringsplan (MIP) 2022-2025. Voorgesteld wordt om voor 2023 € 18.000 beschikbaar te stellen. b. Kosten restauratie voor het Veenraadschapsarchief € 60.800,Voor de restauratie van het Veenraadschapsarchief wordt voorgesteld om een bedrag van € 60.800,- beschikbaar te stellen. De kapitaallasten van deze investering, ± € 4.200,- worden gedekt binnen de bedrijfsvoeringsbudgetten en zijn in deze rapportage verwerkt. c. Kostenstijging MIP 2023 € 1.270.607,Als gevolg van de uitzonderlijk hoge inflatie in 2022 zijn de kosten extreem gestegen. We merken dat er veel hogere prijzen worden gevraagd door de contractanten. De index voor Grond- weg- en waterbouw blijkt in 2022 13,7% te zijn. Hiermee is geen rekening gehouden in het MIP. Voorgesteld wordt om het MIP in 2023 te verhogen met 13,7%, € 1.270.607,- . De kapitaallasten (€ 51.000,-) van de ophoging zullen structureel verwerkt worden in deze bestuursrapportage. Het betreft een budgetneutrale mutatie omdat we reeds bij het opstellen van de programmabegroting rekening hebben gehouden met deze stijging en hier een reserve voor hebben opgenomen.

Verder worden de kapitaallasten voor riolering (€ 16.000,-) ten laste van de voorziening gebracht. d. Extra investering voor toegangssystemen binnensportlocaties € 170.207,De toegangssystemen van de binnensportlocaties worden aangestuurd middels een IT Module. Per 1 januari 2024 stopt de leverancier met het ondersteunen van deze IT module. Voorgesteld wordt het bedrag van € 170.207 beschikbaar te stellen voor de vervanging van de toegangssystemen van de binnensportlocaties. 5. Als gevolg van het Raadsvoorstel Onderwijshuisvesting Veenendaal-Oost moeten nog 2 voorbereidingsinvesteringsbudgetten worden vastgesteld. Vooruitlopend op de voorgenomen investeringen in 2025 moeten de nodige werkzaamheden worden voorbereid. Hiervoor worden voorbereidingskredieten gevraagd namelijk € 987.000,- voor IKC SO/SBO/PO en € 732.000,- voor IKC Dragonder-Zuid. De voorbereidingskredieten zijn het gevolg van de besluitvorming rondom de onderwijshuisvesting van Veenendaal-Oost. Om het daarvoor 3

Raadsvoorstel van 22 juni 2023, Zaaknummer: 2056726, Onderwerp: Eerste bestuursrapportage 2023

noodzakelijke IKC Dragonder-Zuid te kunnen realiseren, moet er voor IKC SO/SBO/PO een vervangende locatie gevonden worden. De voortgang van de realisatie IKC Dragonder-Zuid is gelet op de ontwikkeling van Groenpoort belangrijk. Daarnaast is de realisatie van IKC SO/SBO/PO ook nodig voor het beschikbaar stellen van onderwijshuisvesting voor Al Amana. Het is belangrijk dat beide projecten geen vertraging oplopen. Vanuit de gewenste voortgang, is het belangrijk om deze projecten in voorbereiding te nemen, hieraan zijn kosten verbonden. Deze investeringen maken tegelijkertijd onderdeel uit van de integrale afweging. Wanneer de raad hierbij een andere keuze maakt met betrekking tot de onderwijshuisvesting dan komen deze voorbereidingsinvesteringsbudgetten, al dan niet gedeeltelijk, te vervallen. Gezien de urgentie van de situatie stelt het college toch voor om deze voorbereidingsinvesteringsbudgetten ter beschikking te stellen om niet al op dit moment vertraging in de realisatie van de scholen op te lopen. Uiteraard kan de raad hier een andere afweging in maken. 6. Conform de Verordening Duurzaamheidslening stelt de raad het budget vast dat beschikbaar is voor het verlenen van Duurzaamheidsleningen Sinds januari 2018 worden er duurzaamheidsleningen uitgegeven waar ruimschoots gebruik van wordt gemaakt.

De leningen voorzien in een duidelijke behoefte en leveren een belangrijk bijdrage aan de doelstellingen in het kader van Energie Neutraal Veenendaal (ENV). Budgettair is er in 2023 en volgende jaren financiële ruimte beschikbaar in het programmaplan ENV voor de dekking van de kosten van de nieuwe leningen. Er is bij het beschikbaar stellen van € 1.000.000,- aan Duurzaamheidsleningen geen sprake van een budgettair effect maar wel van een financieringseffect (balansmutatie). Met de besluitvorming van de programmabegroting 2023 is het totaal beschikbaar te stellen bedrag voor het verlenen van Duurzaamheidsleningen niet meegenomen. Voorgesteld wordt om alsnog met terugwerkende kracht alsnog € 1.000.000,- beschikbaar te stellen voor het verlenen van de Duurzaamheidsleningen in 2023. 7. Via de Effectmonitor Sociaal Domein krijgt u de actuele verantwoordingsinformatie over het Integraal beleidskader sociaal domein (IBK) In juni 2019 hebt u voor het eerst kennis kunnen maken met het Digitaal Projectenboek Sociaal Domein. De Effectmonitor Sociaal Domein is gekoppeld aan de reguliere verantwoordingsmomenten. Daarom ontvangt u parallel aan de eerste bestuursrapportage 2023 een update van de beleidsmatige verantwoording in het sociaal domein over het eerste kwartaal van 2023. U kunt de effectmonitor benaderen via deze link.

Alternatieven Wij hebben de financiële afwijkingen verwerkt op basis van alle door u genomen besluiten en de bestendige gedragslijn. Vanuit uw kaderstellende bevoegdheid en uw budgetrecht kunt u alsnog andere keuzes maken. Kanttekeningen Niet van toepassing. Participatie Tijdens de commissievergaderingen is er de mogelijkheid om in te spreken. De signalen vanuit de samenleving kunt u meenemen in uw politieke afweging om te komen tot besluitvorming. Wat betekent dit besluit voor inwoners? Via deze bestuursrapportage kunnen de inwoners kennisnemen van de voortgang van de afspraken uit de begroting en de financiële ontwikkelingen in 2023. 4

Raadsvoorstel van 22 juni 2023, Zaaknummer: 2056726, Onderwerp: Eerste bestuursrapportage 2023

Aanpak/ uitvoering De incidentele en structurele effecten van de in deze bestuursrapportage gemelde afwijkingen zijn verwerkt in de begroting 2023 en de structurele effecten worden verwerkt in de Programmabegroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027. Communicatie over dit besluit Na vaststelling in het college zal de eerste bestuursrapportage via de reguliere communicatiekanalen openbaar gemaakt worden. Evaluatie Deze eerste bestuursrapportage vormt een (financiële) tussenevaluatie van de uitvoering van de Programmabegroting 2023. In oktober 2023 wordt u de tweede bestuursrapportage 2023 voorgelegd. Deze rapportage is inhoudelijk als ook financieel van aard. In december volgt daarna nog de derde bestuursrapportage 2023. Deze laatste rapportage is alleen financieel van aard. In de jaarstukken 2023 zal zowel over beleid als over de financiën verantwoording aan u afgelegd worden over het gehele jaar 2023. Kosten, baten, dekking De diverse bijstellingen in deze bestuursrapportage hebben in totaal een negatief saldo voor 2023 van € 4.993.000,-. Dit saldo wordt onttrokken uit de algemene reserve. Het totaal van alle in de beslispunten genoemde bijstellingen wordt verwerkt met de bijgevoegde begrotingswijziging.

Burgemeester en wethouders,

de heer K.J.G. Kats burgmeester

mevrouw drs. S.M. Deelstra gemeentesecretaris

Bijlagen 1. 1e Berap 23 2. 1e Berap 23 - begrotingswijziging Ter inzage

5