1. 1e begrotingswijziging 2023 en begroting 2024 ODRU - raadsvoorstel

RAADSVOORSTEL Zaaknummer Onderwerp Programma

Inlichtingen bij Telefoonnummer E-mailadres

2085741 Jaarstukken 2022 en zienswijze 1e (ontwerp) begrotingswijziging 2023 en (ontwerp) begroting 2024 ODRU Fysieke leefomgeving

Agendapunt

Afdeling

Teams

M.J. van den Berg 0318-538736 mirjam.van.den.berg@veenendaal.nl

Aan de leden van de raad, Beslispunten 1. Kennis te nemen van de jaarstukken 2022 van de Omgevingsdienst Regio Utrecht. 2. Met de bijgevoegde brief een zienswijze in te dienen op de 1e (ontwerp)begrotingswijziging 2023 en de (ontwerp)begroting 2024 van de Omgevingsdienst Regio Utrecht, waarbij Veenendaal: • een positief advies geeft op de 1e (ontwerp)begrotingswijziging 2023; • een positief advies geeft op de (ontwerp)begroting 2024; • aandacht vraagt voor de onderbouwing van de mogelijke extra bijdrage voor 2023. Waarom naar de raad? De gemeenteraad kan, op grond van artikel 34 jo 35 van de gemeenschappelijke regeling, haar zienswijze op (ontwerp)begrotingswijzigingen en (ontwerp)begrotingen indienen bij de Omgevingsdienst Regio Utrecht (hierna: ODRU). De ODRU is een uitvoeringsdienst van 15 gemeenten in de provincie Utrecht. De ODRU voert taken uit voor deze gemeenten op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving, duurzaamheid en (milieu)advisering. De ODRU legt de jaarrekening 2022 ter kennisname en de 1e (ontwerp)begrotingswijziging 2023 en de (ontwerp)begroting 2024 voor zienswijze voor aan de 15 eigenaar gemeenten. De raad heeft de gelegenheid om vóór vaststellen van de begroting door het Algemeen Bestuur (hierna: AB) van de ODRU haar zienswijze te geven.

Raadsvoorstel van, nr.

Samenvatting Dit voorstel betreft het indienen van een zienswijze door de raad op de 1e (ontwerp)begrotingswijziging 2023 en de (ontwerp)begroting 2024 van de ODRU. Ook worden de jaarstukken 2022 ter informatie aangeboden. De voorgestelde zienswijze is om akkoord te gaan met genoemde stukken, welke zorgvuldig zijn opgesteld conform het voorzichtige begrotingsbeleid van de ODRU. Wel wordt aandacht gevraagd voor een goede onderbouwing van de mogelijke extra bijdrage over 2023. De financiële situatie van de gemeente is krap en er moeten keuzes worden gemaakt. Wij kunnen dan ook niet zomaar akkoord gaan met een extra bijdrage of tariefsverhoging. Wij verzoeken de ODRU met klem de kosten te beperken. Inleiding De ODRU informeert gemeenten over de behaalde financiële resultaten en vooruitzichten, omdat de financiële gezondheid van de ODRU ook directe gevolgen heeft voor de deelnemende gemeenten. Zodoende wordt de begroting van het huidige jaar tussentijds gewijzigd als er nieuwe financiële informatie beschikbaar is gekomen die impact heeft op de originele begroting en wordt in het voorjaar van ieder jaar alvast een (ontwerp)begroting voor het opvolgende jaar opgesteld. De gemeenteraden kunnen, op grond van artikel 34 jo 35 van de gemeenschappelijke regeling, hun zienswijze op (ontwerp)begrotingswijzigingen en (ontwerp)begrotingen indienen bij de ODRU.

Door nu al de (ontwerp)begroting 2024 aan te bieden aan de gemeenteraden kunnen de gemeenten hier rekening mee houden in de eigen gemeentebegroting 2024. Beoogd resultaat Een financieel stabiele ODRU ten behoeve van de uitvoering van taken voor de gemeente Veenendaal als mede-eigenaar van de ODRU. Argumenten 1.1 De jaarrekening 2022 wordt afgesloten met een negatief resultaat en het voorstel is om dit aan te vullen vanuit de algemene reserve van de ODRU. De jaarrekening van de ODRU geeft een transparante weergave van de activiteiten van de ODRU en de daarbij behorende inkomsten en uitgaven. De ODRU sluit het jaar af met een negatief resultaat van € 49.400,-. Dit komt voornamelijk door de lagere baten die zijn gerealiseerd. Het AB ODRU heeft besloten het resultaat 2022 aan te vullen vanuit de algemene reserve. 1.2 De weerstandscapaciteit is te klein om zowel het negatieve resultaat van 2022 te dekken als de restrisico’s. De algemene reserve bedraagt ultimo 2022 € 809.100,- en is gelijk aan de beschikbare weerstandscapaciteit. Dit is voldoende om het negatieve resultaat te dekken, maar de beschikbare weerstandscapaciteit is onvoldoende om het totale bedrag aan berekende restrisico's te dekken. De algemene reserve dient in 2023 minimaal € 1.091.000,- (het restrisico) te bedragen.

Bij de jaarrekening 2022 wordt voorgesteld om de algemene reserve aan te vullen met een bedrag van € 331.300,- tot € 1.091.000,-. Voor 2023 betekent dit voor Veenendaal een extra bijdrage van € 16.100,om de algemene reserve van de ODRU aan te vullen.

Raadsvoorstel van, nr.

2.1 Het uur tarief 2023 wordt eenmalig en alleen voor 2023 verhoogd met € 5,Zonder een tariefsverhoging zou de 1e (ontwerp)begrotingswijziging 2023 sluiten met een negatief saldo van € 1.449.500,-. Dit tekort is het gevolg van de hoge inflatie in 2022 en 2023 en de daaraan gerelateerde loonsverhogingen. Dit was nog niet bekend in 2021 bij het opstellen van de Kadernota 2023. Het vastgestelde tarief voor 2023 van € 98,50 voorziet dus niet in de grote prijsstijgingen van afgelopen jaren. Voorgesteld wordt om het tarief (eenmalig en alleen voor) 2023 te verhogen met € 5,. Het nieuwe tarief voor 2023 wordt dan € 103,50. Deze tariefsverhoging werkt dus niet door in het tarief en de begroting van 2024. 2.2 De verhoging van het uurtarief voor 2023 past binnen de gemeentelijke begroting 2023. Op basis van het definitieve uitvoeringsprogramma (UVP) 2023 worden 8.131 DVO-uren (DVO = dienstverleningsovereenkomst) afgenomen. Op basis van het uurtarief van € 98,50 was dit een bedrag van € 800.904,-. Door de stijging van het uurtarief met € 5,- tot € 103,50 wordt de bijdrage voor de DVO-uren € 841.559,-, een stijging van € 40.655,-. In de gemeentelijke meerjarenbegroting 2023-2026 is voor de ODRU een raming opgenomen van € 862.955,-, exclusief € 128.000,- voor extra kosten voor de Omgevingswet. Totaal dus begroot voor de ODRU een bedrag van € 990.995,-.

De hogere bijdrage 2023 (€ 841.559,-) valt nog steeds binnen het budget van € 862.955,- dat voor 2023 beschikbaar is. In het UVP 2023 staan ook 1.695 projecturen voor een bedrag van € 166.957,-. Door de stijging van het uurtarief met € 5,- tot € 103,50 wordt de bijdrage voor deze projecturen € 174.432,-, een stijging van € 8.475,-. Deze uren worden gedekt vanuit leges en andere budgetten bestemd voor het behalen van een bepaalde doelstelling. 2.3 De 1e (ontwerp)begrotingswijziging 2023 heeft een negatief resultaat zonder tariefsverhoging. Het begroot resultaat 2023 bij een tarief van € 103,50 bedraagt € 494.500 nadelig. Dit tekort wordt voor € 237.000 veroorzaakt door lasten die ODRU incidenteel opneemt, maar welke eigenlijk structureel van aard zijn. Vanaf 2024 is het uurtarief hierop aangepast door deze ten onrechte als incidenteel gelabelde kosten structureel op te nemen. Voor 2023 zal de ODRU deze lasten zelf nog moeten dragen. Het resterend bedrag van € 257.500 betreft overige lastenstijgingen. In 2023 zal de ODRU dit incidentele tekort nauwgezet monitoren en proberen zo klein mogelijk te maken. Mogelijke opties om het tekort te beperken, zijn het niet benutten van de extra geraamde inhuurruimte voor de vervanging van zieken.

Aangezien de kans bestaat dat het de ODRU niet (geheel) lukt om dit tekort weg te werken, wil de ODRU alvast duidelijkheid geven wat dit voor de gemeenten kan betekenen. Hiertoe is een berekening gemaakt, voor Veenendaal zou dit een extra bijdrage betekenen van € 24.000,-. Vooralsnog wordt dit bedrag niet in rekening gebracht. 2.4 De gemeenten betalen een extra bijdrage in 2023 ter aanvulling van de algemene reserve van de ODRU. Zoals eerder genoemd onder argument 1.2, moet Veenendaal in 2023 een extra bijdrage betalen van € 16.100 om de algemene reserve van de ODRU aan te vullen. Het huidige ODRU-budget in de gemeentelijke begroting is hiervoor toereikend.

Raadsvoorstel van, nr.

2.5 De (ontwerp)begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 hebben een structureel sluitend saldo. De (ontwerp)begroting 2024 en de meerjarenraming 2025-2027 hebben een structureel sluitend saldo, waarin alle opgenomen structurele lasten worden gedekt door structurele baten. De (ontwerp)begroting 2024 is opgesteld op basis van het in de Kadernota 2024 vastgestelde tarief van € 110,50. De lasten zijn waar nodig aangepast aan de recente loon- en prijsontwikkelingen. Verder zijn in de (ontwerp)begroting 2024 de volgende financiële ontwikkelingen verwerkt: • De indexeringen voor inflatie en loonstijgingen. Hiermee is rekening gehouden in het uurtarief voor 2024 dat in december 2022 is vastgesteld door het AB, maar of dat voldoende is moet in de loop van 2023 blijken. • De structurele verwerking van kostenposten (ICT kosten en communicatiekosten) die de ODRU al enkele jaren incidenteel opnam in de begroting, maar waarvan financiële wet- en regelgeving voorschrijft dat dit structureel moet. • Een budget voor de aanpassing van het functieboek aan de veranderende complexiteit en opleidingseisen. De Omgevingswet, die op 1 januari 2024 in werking treedt, is niet opgenomen in de financiële (ontwerp)begroting voor 2024. De nieuwe producten worden in eerste instantie via extra opdrachten opgenomen in het UVP.

De eventuele meer-uren op bestaande producten worden ook niet opgenomen in de DVO 2024. Op die manier kunnen gemeenten en de ODRU ervaren wat daadwerkelijk de invloed is van de Omgevingswet op de structurele kosten. De gemeente mag zelf bepalen hoe zij het effect van de Omgevingswet verwerkt in het UVP 2024. De uren worden op basis van werkelijk gemaakte uren in rekening gebracht. 2.6 De (ontwerp)begroting 2024 past binnen de gemeentelijke meerjarenbegroting. Zoals in het raadsvoorstel voor de Kadernota 2024 ODRU is aangegeven, gaat de ODRU in haar Kadernota 2024 uit van een lager aantal uren dan dat de gemeente zelf begroot voor 2024. Dit geldt ook voor de (ontwerp)begroting 2024 ODRU. De praktijk heeft aangetoond dat de gemeente meer uren afneemt dan dat de ODRU in eerste instantie begroot. Op basis van het aantal uren van het UVP 2023 (8.131 uur) zou de bijdrage voor 2024 € 898.475,- bedragen. Het (financiële) effect in het kader van de Omgevingswet is hier nog niet in meegenomen. In de gemeentelijke meerjarenbegroting 20232026 is voor de ODRU een raming opgenomen van € 862.955,-, exclusief € 128.000,- voor extra kosten voor de Omgevingswet. Totaal dus begroot voor de ODRU een bedrag van € 990.995,-. De geschatte kosten ad € 898.475,- passen niet binnen het geraamde budget van € 862.955,-, maar wel binnen het totaal beschikbare budget inclusief Omgevingswet van € 990.995,-.

Voorgesteld wordt om het budget in de gemeentelijke begroting vooralsnog niet te verhogen. Op het moment dat de ODRU meer (financieel) inzicht geeft op de effecten van de Omgevingswet komen we daar in 2024 bij een Planning en Control product op terug. 2.7 In de concept zienswijzebrief worden aandachtspunten benoemd met het verzoek aan de ODRU hierop actie te ondernemen. In de concept zienswijzebrief, zie bijlage, wordt aandacht gevraagd voor de goede onderbouwing van het eventueel extra gevraagde bedrag in aanvulling op het tekort in 2023. Omdat het budget in de gemeentelijk begroting voor een extra bedrag moet worden opgehoogd, is het van groot belang dat de 2e tertiaalrapportage en/of 3e bestuursrapportage volgens planning worden opgeleverd. Alleen dan kan in de gemeentelijke P&C cyclus tijdig extra budget worden opgenomen.

Raadsvoorstel van, nr.

Alternatieven Het alternatief is om geen zienswijze in te dienen, in welk geval de ODRU ervan uit zal gaan dat de gemeente Veenendaal geen opmerkingen heeft bij de 1e (ontwerp)begrotingswijziging 2023 en (ontwerp)begroting 2024. Kanttekeningen 2.1 De financiële gevolgen van de invoering van de Omgevingswet en Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen blijven onzeker. In onze gemeentelijke begroting is al voorzien in een stijging van de kosten van de ODRU van 10% wat neer komt op een budgetverhoging van € 80.000,-. In 2024 gaan we gezamenlijk met de ODRU monitoren wat de financiële gevolgen zijn van de invoering van de Omgevingswet en de Wet Kwaliteitsborging voor het bouwen en kunnen we een realistische inschatting maken voor de begroting 2025 en verder. Als de huidige budgetverhoging van € 80.000,- niet toereikend blijkt te zijn, dan wordt dit meegenomen in een van de bestuursrapportages in 2024. Participatie Niet van toepassing Wat betekent dit besluit voor inwoners? Niet van toepassing Aanpak / uitvoering Conform de procedure zoals vastgesteld in de gemeenschappelijke regeling wordt, na het verwerken van eventuele zienswijzen, de (ontwerp)begroting 2024 in het AB vastgesteld. Vervolgens wordt hij uiterlijk 15 juli 2023 toegezonden aan de provincie Utrecht. Na vaststelling van de stukken door het AB krijgen de ODRU-gemeenten de definitieve stukken toegestuurd.

Communicatie over dit besluit De bijgevoegde concept zienswijzebrief is na behandeling door het college onder voorbehoud van goedkeuring van de raad verstuurd naar de ODRU, omdat de zienswijze vóór 12 juni aangeleverd diende te worden. Na besluitvorming door de raad over deze voorlopige zienswijze wordt de ODRU definitief geïnformeerd middels bijgevoegde zienswijzebrief. Evaluatie De evaluatie van de begroting gebeurt via verantwoording in de jaarrekening. Daarnaast wordt het AB geïnformeerd over de voortgang gedurende het jaar door middel van bestuursrapportages.

Raadsvoorstel van, nr.

Kosten, baten, dekking Het negatieve resultaat over 2022 wordt gedekt vanuit de eigen reserve van de ODRU en heeft voor Veenendaal geen extra kosten tot gevolg. Voor het aanvullen van de weerstandscapaciteit wordt in de 1e (ontwerp)begrotingswijziging 2023 een extra bijdrage van €16.100 voor Veenendaal opgenomen. Het huidige budget voor de ODRU is hiervoor toereikend. De (ontwerp)begroting 2024 van de ODRU heeft voor Veenendaal geen financiële consequenties.

Burgemeester en wethouders,

mevrouw drs. S.M. Deelstra secretaris

Bijlagen 1. Jaarstukken 2022 ODRU 2. Accountantsverslag 2022 ODRU 3. Aanbiedingsbrief aan raad 4. 1e (ontwerp)begrotingswijziging 2023 ODRU 5. (ontwerp)begroting 2024 ODRU 6. Concept zienswijzebrief college 7. Zienswijzebrief raad

de heer K.J.G. Kats burgemeester