0. Leeswijzer RV Jaarrekening 2020

LEESWIJZER DE RAADSCOMMISSIE

Vergadering Raadscommissie Woensdag 16 juni 2021 Agendapunt ..

Raadsvoorstel Jaarstukken 2020

Behandelend raadsadviseur

Bertha Achterberg

AAN DE RAAD (Inhoudelijke) opmerkingen

Rol van de raad De Jaarstukken 2020 volgen uit de Planning en Controlcyclus. Vanuit de controlerende rol neemt de raad een besluit om de Jaarrekening en het jaarverslag vast te stellen en besluiten te nemen over het resultaat. De jaarrekening en het jaarverslag vormen samen met het burgerjaarverslag en de verantwoording over de uitvoering van de medebewindstaken de jaarstukken 2020. De burgemeester en het college legt hiermee verantwoording af over het gevoerde beleid en beheer over het afgelopen jaar. De vaststelling van de jaarstukken ontlast de leden van het college ten aanzien van het financieel beheer over dat jaar. Toelichting In dit voorstel wordt u gevraagd de jaarstukken 2020 vast te stellen. De jaarstukken zijn het sluitstuk van de planning- & controlcyclus over 2020. In de jaarstukken zijn de afwijkingen ten opzichte van de door de raad vast- en bijgestelde begroting toegelicht. Voorgesteld wordt het rekeningsaldo deels te bestemmen voor (al dan niet meerjarige) activiteiten die doorlopen in 2021. Voor het resterende (positieve) saldo ad € 2.390.000,- wordt voorgesteld dit te storten in de algemene reserve. Van de accountant zijn op 19 mei het definitieve accountantsverslag 2020 en de (goedkeurende) controleverklaring ontvangen voor zowel de getrouwheid als de rechtmatigheid. De geconstateerde fouten en onzekerheden blijven onder de materialiteit.

In de jaarrekening 2020 is een apart hoofdstuk opgenomen over de definitieve (financiële) gevolgen van de coronacrisis, zoals die zich in 2020 hebben voorgedaan. In de drie bestuursrapportages heeft het college u tussentijds over de (verwachte) financiële gevolgen en risico’s geïnformeerd. Het college stelt dat het belangrijk is rekening te houden met het feit dat we in 2021 nog steeds te maken hebben met de gevolgen van de coronacrisis en dat op dit moment onduidelijk is in hoeverre de financiële gevolgen in 2021 en volgende jaren binnen de bestaande middelen c.q. de te ontvangen compensatie kunnen worden opgevangen. De verantwoording over de medebewindstaken is geïntegreerd in de jaarstukken. Via de Effectmonitor Sociaal Domein krijgt u de actuele verantwoordingsinformatie over het Integraal beleidskader sociaal domein (IBK). De Effectmonitor Sociaal Domein is gekoppeld aan de reguliere verantwoordingsmomenten en geeft een actueel beeld van de uitvoering. Daarom

ontvangt de raad parallel aan de jaarstukken 2020 een update van de beleidsmatige verantwoording in het Sociaal Domein over 2020. Het gerealiseerde resultaat, afgerond € 5,7 miljoen, wijkt af van het geprognosticeerde saldo van de lasten en baten zoals dit bij de 3e bestuursrapportage 2020 aan de raad is voorgelegd. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de volgende ontwikkelingen: 1. in de 3e bestuursrapportage 2020 zijn meerdere afwijkingen reeds als ontwikkeling/risico gemeld en daarvan zijn de financiële effecten nu in de jaarrekening verwerkt. Dit is onder meer het geval bij de afwijkingen op de taakvelden bouwen en wonen (bouwleges), arbeidsparticipatie (BTW voorgaande dienstjaren) en overhead (uitvoeringsmiddelen TOZO-regeling); 2. na het opstellen van de 3e bestuursrapportage 2020 dienden zich nog afwijkingen aan. Dit effect is onder andere zichtbaar bij de taakvelden inkomensregelingen (vrijval voorziening), wijkteams (jaarwerk CJG), sportbeleid (SPUK) en algemene uitkering (decembercirculaire 2020).

- Algemene reserve Stand voor resultaatbestemming (31 december 2020) bedraagt € 16.871.000,De voorstellen voor de resultaatbestemming brengen mutaties van de algemene reserve met zich mee. Voorgesteld wordt onder andere om de in 2020 over te hevelen budgetten opnieuw beschikbaar te stellen in 2021. Hierna bedraagt de stand van de algemene reserve € 19.261.000,-. - Risicoreserve grondexploitaties Bij de grondexploitaties over 2020 is per saldo ten opzichte van de begroting een voordeel gerealiseerd van € 1.245.161,-. Op basis van eerdere besluitvorming is van het totale resultaat van afgerond € 1.245.000,- op de bestaande complexen het volgende in deze Jaarstukken verwerkt: − een bedrag van € 917.000,- is per saldo gestort in de risicoreserve grondexploitaties; − de opbrengst van de verkoop van onderwijspanden in 2020 van € 328.000,-, is toegevoegd aan de algemene reserve onderwijs (zie Programma 2). Het resultaat op de overige saldi van € -20.000,- is verrekend met de reserve meerjarige middelen. - Weerstandsvermogen en risicobeheersing Het weerstandsvermogen is de capaciteit waarmee de gemeente Veenendaal in staat is om op langere termijn aan haar verplichtingen te voldoen en financiële risico’s c.q. tegenvallers op te vangen.

In paragraaf A Weerstandsvermogen en risicobeheersing is een tabel opgenomen (pag.126) waarin de 10 grootste risico’s zijn vermeld en voorzien van de gekoppelde beheersmaatregelen. Van de rekenkamer is recent een brief (LIS2021.45) ontvangen met aanbevelingen over het gemeentelijk

2

risicomanagement. Deze aanbevelingen zijn voor een deel verwerkt in de deze paragraaf. Het is ons voornemen om in de P&C-cyclus 2021 deze aanbevelingen in de gemeentelijke planning & control documenten te verwerken. Het totaaloverzicht aan risico’s levert een daling van het gemeentelijk risicoprofiel op. Bij de begroting van 2019 is uitgegaan van een totaal volume aan risico’s van € 51 miljoen. De rekening 2019 wordt afgesloten met een volume van € 46,6 miljoen. Een daling van € 4,4 miljoen. - Accountantsverslag 2020 Bij de stukken is het accountantsverslag 2020 opgenomen. Monitoren voortgang accountantscontrole Een afvaardiging van de auditcommissie heeft op 9 maart 2020 een gesprek over de voortgang van de accountantscontrole gehad met de portefeuillehouder, de directeur bedrijfsvoering en de concerncontroller om de voortgang en ontwikkelingen te monitoren. Daarbij zijn geen bijzonderheden gebleken. Van Stolwijk Kelderman is op 19 mei een goedkeurende controleverklaring ontvangen en het accountantsverslag 2020. De accountant heeft het verslag op 8 juni toegelicht in de vergadering van de auditcommissie als ook tijdens de Beeldvormende avond van de raad. De accountant heeft gecontroleerd of de begrotingsregels door het college zijn nageleefd. Bij twee programma’s is de begroting overschreden.

De oorzaak van de overschrijding is toegelicht in de jaarrekening, waarbij is vastgesteld dat: - deze hogere lasten gecompenseerd zijn door hogere baten; - de overschrijding past binnen het bestaande beleid. De toelichting is voor de accountant voldoende en daarmee heeft de overschrijding geen invloed op het oordeel over de rechtmatigheid. De door de accountant geconstateerde fouten en onzekerheden blijven onder de materialiteit (goedkeuringstolerantie voor fouten (1%); goedkeuringstolerantie voor onzekerheden (3%), resp. € 2.133 (x 1000) en € 6.399 (x 1000). (pag. 5) De onzekerheden in het sociaal domein bedragen € 3,5 miljoen (2098: € 3 miljoen). Dit komt omdat de getrouw- en rechtmatigheid hiervan niet kon worden vastgesteld. Voor de persoonsgebonden budgetten (PGB’s) zijn gemeenten afhankelijk van de Sociale Verzekeringsbank. Veenendaal heeft zelf controlemaatregelen uitgevoerd, maar de accountant stelt dit niet te kunnen verifiëren, waardoor een bedrag van € 1.018 miljoen (2019: € 1 miljoen) als onzeker is aangemerkt. De accountant stelt dat Veenendaal ultimo 2020 voldoende weerstandsvermogen heeft en de solvabiliteit ook voldoende is. M.b.t. de algemene interne beheersing schrijft de accountant dat de meeste adviezen uit de voorgaande managementletters zijn in 2020 onderhanden. Er zijn ook nieuwe adviezen opgenomen.

In 2020 is de monitoring van de opvolging periodiek ingezet. De accountant vraagt blijvende aandacht hiervoor. Speerpunten raad 1. Grip op gemeenschappelijke regelingen Regio FoodValley, VRU en GGDrU 2. Sociaal domein jeugd afname onzekerheid controleverklaring De bevindingen van de accountant zijn opgenomen in het accountantsverslag 2020 (pag.10-13) dat is opgenomen in de vergaderbundel. De accountant heeft m.b.t. de beheersing en controle op de onderwerpen van de speerpunten adviezen aan het college gedaan.

3

Ad.1 - de beleidsuitgangspunten van de gemeenschappelijke regelingen in de paragraaf verbonden nader toe te lichten. - de risico’s, met eventuele maatregelen tot het beperken van de risico’s inzake de tekorten en oplopende solvabiliteit, nader toe te lichten. In de raadsvoorstellen bij de jaarstukken van de gemeenschappelijke regelingen wordt nader in gegaan op eventuele risico’s. Ad 2 meldt de accountant dat op basis van de jaren 2017-2020 is er vooralsnog nog geen trend te zien in de afname van de lasten of de onzekerheid. De effecten van de ingezette bezuinigingen zijn mogelijk zichtbaar vanaf 2021. In 2020 is een stijging van de resterende onzekerheid te zien - met name bij de zorgaanbieders voor de WMO met name als gevolg van het ontbreken van één controleverklaring van een grote aanbieder (€ 815.000). De door de accountant afgegeven controleverklaring 2020 is openbaar, nadat de opgemaakte jaarrekening ongewijzigd wordt vastgesteld door de raad. - Reactie college op accountantsverslag Het college heeft op 25 mei een schriftelijke reactie gegeven op het accountantsverslag. Het college gaat beknopt in op de opmerkingen en adviezen van de accountant. Kortheidshalve wordt naar de inhoud van de schriftelijke reactie van het college verwezen die bij de vergaderstukken is opgenomen onder nummer 8.

- Effectmonitor sociaal domein De verantwoording via de Effectmonitor Sociaal Domein is gekoppeld aan de reguliere verantwoordingsmomenten en geeft een actueel beeld van de uitvoering. Daarom ontvangt u parallel aan de jaarstukken 2020 een update van de beleidsmatige verantwoording in het Sociaal Domein over 2020. U kunt de effectmonitor benaderen via een link (zonder wachtwoord). - Burgerjaarverslag 2020 het burgerjaarverslag in de jaarstukken opgenomen Daarin legt de burgemeester verantwoording af aan de inwoners van Veenendaal. In het Burgerjaarverslag doet de burgemeester verslag van de kwaliteit van de gemeentelijke dienstverlening en de procedures rondom burgerparticipatie. Uitgelicht: In 2019 is KCC gestart met het tweejarige experiment ‘werken op afspraak’ en heeft deze per 31 december 2020 positief afgerond. Vanaf 1 januari 2021 heeft het college besloten het werken op afspraak als reguliere dienstverlening voort te zetten. Een klanttevredenheidsonderzoek van juli 2020 resulteerde in een score van 8,7. Stukken in de set

Overige relevante stukken

1-2 Raadsvoorstel en -besluit 3. Jaarstukken 2020 4. Begrotingswijziging 5. Aanbiedingsbrief accountant Stolwijk Kelderman 6. Accountantsverslag 2020 7. Controleverklaring 2020 (openbaar na ongewijzigde vaststelling jaarstukken 2020 raad 24 juni) 8. Reactie van het college op accountantsverslag 2020 Programmabegroting 2020-2023 Eerste Bestuursrapportage 2020 Tweede bestuursrapportage 2020 Septembercirculaire 2020 (RIB2020.126) 3e Bestuursrapportage 2020

4

Effectmonitor sociaal domein

5