0. Leeswijzer RV Eerste Bestuursrapportage 2022

LEESWIJZER DE RAADSCOMMISSIE

Vergadering Raadscommissie Donderdag 16 juni 2022 Agendapunt

Raadsvoorstel Eerste Bestuursrapportage 2022

Behandelend raadsadviseur

Bertha Achterberg

AAN DE RAAD (Inhoudelijke) opmerkingen

De Eerste bestuursrapportage 2022 volgt uit de Planning en Controlcyclus. Vanuit de budgetterende rol neemt de raad een besluit om de begroting tussentijds te wijzigen. Bovendien vraagt een aantal bijstellingen uit deze bestuursrapportage om stortingen en onttrekkingen in de gemeentelijke reserves en is er nog geen raadsbesluit over deze reservemutaties is genomen. De Eerste Bestuursrapportage 2022 informeert u over de voortgang van de afspraken uit de Programmabegroting 2022 en de meerjarenraming 2023-20254 en rapporteert financiële ontwikkelingen die van invloed zijn op het huidige financiële kader voor 2022 en volgende jaren. De Eerste Bestuursrapportage 2022 kent de peildatum 1 mei 2022. Voordelig saldo Ten opzichte van de Programmabegroting 2022 en de meerjarenraming 2023-2025 laat deze rapportage voor 2022 een voordelig saldo zien van € 2.509.000,-. Conform de bestendige gedragslijn wordt voorgesteld dit bedrag te storten in de algemene reserve. Financiële effecten voor 2022 Het financieel vertrekpunt voor deze rapportage is de Programmabegroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025. Vervolgens is de 3e bestuursrapportage 2021 (inclusief de effecten vanuit de septembercirculaire 2021) bij de bepaling van het vertrekpunt meegenomen.

Het financieel perspectief is positief en ziet er na verwerking van de 1e bestuursrapportage 2022 als volgt uit: € 2.353.000,- in 2022 € 1.514.000,- in 2023 € 1.227.000,- in 2024 € 1.337.000,- in 2025 Deze saldi vormen het vertrekpunt voor het financiële perspectief in de Programmabegroting 2023 en meerjarenraming 2024 - 2026. In het gepresenteerde financieel overzicht op pag. 10 van de bestuursrapportage zijn de structurele gevolgen van ontwikkelingen die zich in 2022 voordoen opgenomen. Het gaat concreet om ontwikkelingen die zich binnen het bestaande beleid voordoen. De structurele gevolgen zijn opgenomen in de Kaderbrief 2023-2026. In bijlage 2 (pag. 127) vindt u een overzicht van deze structurele mutaties.

Financiële mee- en tegenvallers De grootste afwijkingen die van invloed zijn op dit resultaat betreffen: - hogere uitgaven stedebouwkundige structuurvisie Franse Gat (€ 50.000,nadelig) - hogere uitgaven continuering Projectbudget Vestigingsbeleid (inzet van promotie en formatie om de aantrekkelijkheid en bekendheid van Veenendaal als vestigingsplaats voor ondernemingen te versterken)(€ 93.000,- nadelig) - hogere uitgaven indexering Stichting Welzijn Veens (€105.000,- nadelig). Tegenover deze nadelen staan onder andere - hogere baten vanuit de algemene uitkering (€ 3.076.000,- voordelig). Het ontstane voordeel van € 2.509.000,- vloeit na besluitvorming van de raad in de algemene reserve. Financiële effecten voor 2023-2026 In de rapportage worden meerdere financiële ontwikkelingen gemeld die van invloed zijn op het meerjarenperspectief 2023-2026. U vindt deze ontwikkelingen terug bij de diverse programma’s. Coronacrisis COVID-19 De coronacrisis kan ook op langere termijn doorwerken.de financiële gevolgen van de eerste maanden 2022 zijn op pag. 4 in schema opgenomen De verwachte uitgaven / gederfde inkomsten in 2022 zijn geraamd op: € 2.548.000 Het overzicht laat zien dat het saldo 2022 voor de corona-effecten in 2022 op dit moment € 1.235.000,- bedraagt.

Oorlog Oekraïne Binnen de gemeentelijke organisatie is de crisisorganisatie direct van start gegaan om voorbereidingen te treffen voor deze opvang van ontheemden. Dit heeft in de loop van maart en april – mede door het aanbod van diverse pandeigenaren - geleid tot opvang van circa 100 personen binnen 4 locaties met semi-permanente huisvesting in Veenendaal. De inzet van het college is erop gericht om direct zoveel mogelijk duurzamere opvangplekken te realiseren. Vanuit het Rijk gewerkt aan een financiële regeling voor de vergoeding van kosten, die gemeenten maken (Specifieke Uitkering; SPUK). Investeringen Voor de uitvoering van de geplande activiteiten zijn aanvullende investeringsbedragen nodig. Het college stelt voor beschikbaar te stellen: a. Aanschaf iPads (schaduw)raadsleden € 25.200,b. Extra bouwkosten IKC Franse Gat € 201.000,c. Beschoeiingen in de openbare ruimte 2022 € 62.200,d. Voorbereidingskredieten 2023 € 1.560.000,e. Aanvullingen op het meerjareninvesteringsplan (MIP) 2022-2025 € 262.000,f. Extra investering voor verduurzaming voertuigen wijkservice € 42.500,Voortgang risico’s De gemeentelijke risico’s zijn in deze rapportage geactualiseerd. In de toelichting van tabel (pag. 120-121) vindt u informatie over de risico’s en de voortgang van de genomen beheersmaatregelen en andere ontwikkelingen.

Een aantal nieuwe risico's zijn hier direct aan gerelateerd aan de oorlog in Oekraïne. Prijsstijgingen DEVOG en kostenstijgingen investeringen MIP door inflatie en gevolgen van de oorlog.

2

Algemene reserve Stand algemene reserve per 01-01-2021 16.871 (x 1000). De prognose van de stand van de algemene reserve, waarbij nog geen rekening is gehouden met het saldo van deze bestuursrapportage is € 19.232 (x 1000). Weerstandscapaciteit Beschikbare weerstandscapaciteit is totaal € 32.700.000,-. Door zowel een toename van de risico’s (Oekraïne gerelateerd) en de stijging van de weerstandscapaciteit (Algemene reserve) stijgt van € 20 miljoen naar € 25,3 miljoen), exclusief het resultaat van deze bestuursrapportage, bedraagt de ratio op basis van een voorlopige berekening 2,8 (2,1 bij de begroting 2022). De classificatie volgens het Ned. Adviesbureau voor Risicomanagement is goed. Effectmonitor sociaal domein De verantwoording via de Effectmonitor Sociaal Domein is gekoppeld aan de reguliere verantwoordingsmomenten. Parallel aan de verantwoording van de Jaarrekening 2021 en 1e Berap 2022 ontvangt de raad een update van beleidsmatige verantwoording in het Sociaal Domein. De rapportage is via een link in het hierna genoemde document te benaderen. Beleidskader sociaal domein 2020-2023: https://www.sociaaldomeinmonitor.nl/projecten/effectmonitorveenendaal/effectmonitor-2022 Begrotingsprogramma’s: In deze leeswijzer zijn enkele onderdelen van programma’s uitgelicht. Dit betekent niet dat andere onderdelen minder of onbelangrijk zijn.

Programma 1 Fysieke leefomgeving Vuilverwerking door AVU Een van die ontwikkelingen is de daling van de hoeveelheden huishoudelijk afval en grof huishoudelijk afval. Voor grof huishoudelijk afval heeft dit te maken met de invoering van de nieuwe acceptatievoorwaarden op het afvalbrengstation met ingang van 2021. Vanaf september 2021 wordt KDW-afval (bedrijfsafval) separaat van het huisvuil via ACV (AfvalCombinatie de Vallei) bedrijven onder een ander verwerkingscontract afgevoerd. Als gevolg van de daling van de hoeveelheden zullen ook de verwerkingskosten dalen. Verder kunnen actuele mondiale ontwikkelingen nog gevolgen hebben voor de afvalbegroting, met name voor de ACV aanneemsom en de Vuilverwerking door AVU. Deze ontwikkelingen, zoals de sterk stijgende energie- en brandstofprijzen, zijn niet in de begroting(en) opgenomen. De financiële gevolgen van deze ontwikkelingen zijn nu nog niet in te schatten. Openbare verlichting Het contract met Citytec is opgezegd, maar de verwachting dat de onderhandelingen langer gaan duren en de definitieve overname 1 januari 2023 wordt. Het is momenteel onduidelijk wat de financiële gevolgen gaan zijn, we verwachten in ieder geval een stijging van € 100.000,- aan Electra kosten vanwege de prijsstijgingen.

Programma 3 Sociale leefomgeving Implementatie van het herijkte Integraal Huisvestingsplan 2020 en het nieuwe IKC beleid Op basis van de uitvoeringsagenda behorende bij het Integraal Huisvestingsplan 2021-2024 (IHP) zijn er diverse projecten in voorbereiding: IKC Franse Gat (ontwerpfase), IKC Dragonder-Noord en Zuid (initiatiefase) en de Joh. Calvijnschool

3

(locatie-onderzoek). In aanvulling op het IHP heeft de raad in juni 2021 besloten tot een extra locatie in Veenendaal-Oost (IKC Groenpoort), hiervoor worden de mogelijkheden verkend. Gelet op de grote onzekerheid over de haalbaarheid van IKC Groenpoort en de impact hiervan op de andere projecten, wordt de besluitvorming van de lopende projecten opgeschort Sportbeleid en activering (hogere lasten € 30.000,-) De raad heeft verzocht om tijdens de wielerwedstrijd Veenendaal - Veenendaal in 2022 als side-event het onderdeel Nederlands kampioenschap Raadsleden te organiseren. Een ruwe schatting van de kosten voor de organisatie hiervan bedraagt € 10.000,-. Dit bedrag is via een subsidie verleend. In de subsidievaststelling wordt het daadwerkelijke bedrag vastgesteld. Om dit evenement jaarlijks te kunnen uitvoeren wordt € 10.000,- structureel in de begroting opgenomen, waarbij we voorafgaand jaarlijks het subsidiebedrag aan de organisatie kunnen bijstellen. Schulddienstverlening Het aantal mensen met financiële problemen neemt toe door de hoge prijsstijgingen. Hierdoor gaan ook het aantal signalen in het kader van vroegsignalering toenemen wat zorgt voor extra drukte bij het Budgetloket. In 2022 zijn er incidentele middelen om dit op te vangen. In de tweede bestuursrapportage komen we hierop terug.

Inburgering De inkoop van de Onderwijsroute (1 van de 3 wettelijke leerroutes) is nog niet gerealiseerd. Naar verwachting wordt de tweede aanbestedingsprocedure in de zomer van 2022 afgerond. De eerste procedure is mislukt, omdat er niet is ingeschreven doordat het bedrag ontoereikend was voor de aanbieders om in te schrijven. In het tweede kwartaal wordt er een monitoringsinstrument ontwikkeld om de risico’s en effecten van de Wet inburgering 2021 goed in beeld te brengen. Onderwijs in relatie tot Oekraïense ontheemden Start Nieuwkomers/Taalschool: na de meivakantie is de Taalschool in het gebouw van de Dr. C Steenblokschool aan de Zoete Inval gestart. In overleg met alle schoolbesturen is afgesproken dat deze school expliciet voor de Oekraïense kinderen vanaf de leeftijd 5,5/6 jaar - 12 jaar wordt uitgevoerd door Wereldkidz. Leeftijd 12-18 jaar: Met de Internationale Schakelklas Wageningen en Ede zijn afspraken gemaakt over de instroom van de kinderen in de leeftijd van 12 - 18 jaar. Vervoer van de kinderen: Door onze huidige vervoerder Willemse de Koning zijn voor dit lopende schooljaar afspraken gemaakt over het vervoer van de kinderen naar de Internationale Schakelklas (ISK) in Wageningen en in Ede. Bekend is dat het Rijk aan gemeenten aanvullende middelen verstrekt ten behoeve van leerlingenvervoer (tot aan de zomervakantie) en onderwijshuisvesting.

Programma 4 Burger en Bestuur Burgerzaken (hogere lasten € 11.000,-) De raad is in 2021 in kennis gesteld dat er voor de uitvoering van zogenaamde burgerpanels geen budget beschikbaar is. De kosten voor het uitvoeren van burgerpanels bedragen bij een contract van 3 jaar € 11.000,-. De raad heeft aangegeven dat dit een waardevol instrument is. Met ingang van 2022 wordt hiervoor een structureel budget gevraagd. Financiële compensatie gemeenten voor opvang ontheemden Oekraïne Gemeenten ontvangen een normbedrag van € 700,- per week per gerealiseerde

4

gemeentelijke opvangplek. Dit normbedrag is bedoeld voor de kosten die samenhangen met het realiseren van de opvangplek en verstrekkingen (o.a. leefgeld). Transitie- en transformatiekosten van panden vallen ook niet onder het normbedrag. Deze worden vergoed op basis van werkelijke kosten. Bij investeringen gaat dit uit van afschrijving. Omdat de noodwetgeving in medebewind wordt uitgevoerd, wordt ervan uitgegaan dat de kosten door het Rijk worden gecompenseerd. Programma 6 Bedrijfsvoering Overhead (A&A) (hogere lasten € 50.000,-) Het college dient vanaf het boekjaar 2022 een rechtmatigheidsverantwoording af te leggen. De bedrijfsprocessen vormen de basis voor deze rechtmatigheidsverantwoording. Om aantoonbaar te kunnen voldoen aan de geldende eisen en verwachtingen is het noodzakelijk dat het procesbeheer geborgd is in de organisatie. Om dit te kunnen realiseren is een uitbreiding van de formatie met 1 fte nodig. Voorgesteld wordt daarom om de formatie vanaf 1 juli 2022 structureel met 1 fte op te hogen voor het onder meer het analyseren, vastleggen en verbeteren van de bedrijfsprocessen. Stukken in de set

Overige relevante stukken

-

Raadsvoorstel en –besluit Eerste Bestuursrapportage 2022 Begrotingswijziging Effectmonitor sociaal domein Programmabegroting 2022-2025

5