0. Leeswijzer RV Eerste Bestuursrapportage 2021

LEESWIJZER DE RAADSCOMMISSIE

Vergadering Raadscommissie Woensdag 16 juni 2021 Agendapunt

Raadsvoorstel Eerste Bestuursrapportage 2021

Behandelend raadsadviseur

Bertha Achterberg

AAN DE RAAD (Inhoudelijke) opmerkingen

Rol van de raad De Eerste bestuursrapportage 2021 volgt uit de Planning en Controlcyclus. Vanuit de budgetterende rol neemt de raad een besluit om de begroting tussentijds te wijzigen. Bovendien vraagt een aantal bijstellingen uit deze bestuursrapportage om stortingen en onttrekkingen in de gemeentelijke reserves en is er nog geen raadsbesluit over deze reservemutaties is genomen. Inleiding De Eerste Bestuursrapportage 2021 informeert u over de voortgang van de afspraken uit de Programmabegroting 2021 en de meerjarenraming 2021-2024 en rapporteert financiële ontwikkelingen die van invloed zijn op het huidige financiële kader voor 2021 en volgende jaren. De Eerste Bestuursrapportage 2021 kent de peildatum 1 mei 2021. Negatief saldo Ten opzichte van de Programmabegroting 2020 en de meerjarenraming 2021-2023 laat deze rapportage voor 2020 een nadelig saldo zien van € 455.000,-. Conform de bestendige gedragslijn wordt voorgesteld dit bedrag te onttrekken aan de algemene reserve. Financiële effecten voor 2021 Het financieel vertrekpunt voor deze rapportage is de Programmabegroting 2021 en meerjarenraming 2022-2024. Vervolgens is de 3e bestuursrapportage 2020 (inclusief de effecten vanuit de septembercirculaire 2020) bij de bepaling van het vertrekpunt meegenomen.

Het financieel perspectief ziet er na verwerking van de 1e bestuursrapportage 2021 als volgt uit: - € 580.000,- in 2021 € 613.000,- in 2022 € 610.000,- in 2023 € 665.000,- in 2024 Deze saldi vormen het vertrekpunt voor het financiële perspectief in de Kadernota 2022-2025. In het gepresenteerde financieel overzicht op pag. 10 van de bestuursrapportage zijn de structurele gevolgen van ontwikkelingen die zich in 2021 voordoen opgenomen. Het gaat concreet om ontwikkelingen die zich binnen het bestaande beleid voordoen. De structurele gevolgen zijn opgenomen in de Kadernota 2022-2025.

In bijlage 1 (pag. 108) vindt u een overzicht van deze structurele mutaties. Financiële mee- en tegenvallers De grootste afwijkingen die van invloed zijn op dit resultaat betreffen: - de meerkosten voor de gladheidsbestrijding (€ 100.000 nadelig) - hogere uitgaven voor energie groenpoort (€ 115.000 nadelig) - hogere lasten van het leerlingenvervoer vanwege de nieuwe aanbesteding (€ 305.000 nadelig) - hogere lasten voor het knooppunt jeugd regio Foodvalley (€ 172.000 nadelig) - lagere rijksvergoeding BUIG (€ 169.000 nadelig), en - hogere uitgaven BUIG (€ 331.000 nadelig). Tegenover deze nadelen staan onder andere hogere baten vanuit de algemene uitkering (€ 810.000 voordelig). De structurele mutaties uit deze bestuursrapportage worden verwerkt in de Kaderbrief 2021-2024. Financiële effecten voor 2022-2025 In de rapportage worden meerdere financiële ontwikkelingen gemeld die van invloed zijn op het meerjarenperspectief 2022-2025. U vindt deze ontwikkelingen terug bij de diverse programma’s. Coronacrisis COVID-19 De coronacrisis en de maatregelen hebben gevolgen voor de uitvoering van de begroting 2021. In de rapportage vindt u de ontwikkelingen als gevolg van coronacrisis in inhoudelijke zin terug bij de toelichtingen op de voortgang van de doelstellingen en maatregelen. In financiële zin zijn de gevolgen per taakveld binnen de programma’s opgenomen en toegelicht.

Uit de overzichten (pag. 5-6) blijkt het op dit moment het beschikbare budget voor de corona-effecten in 2021: € 6.030.000 De verwachte uitgaven / gederfde inkomsten in 2021 zijn geprognosticeerd op: € 5.136.000 Op dit moment resteert derhalve een bedrag van: € 894.000 Het resterende budget uit 2020 (ad € 118.000) maakt ook onderdeel uit van dit bedrag. Het restant van de ‘coronagelden’, ad € 894.000, wordt via een stelpost “gereserveerd” om de extra onvermijdbare uitgaven dan wel gederfde inkomsten die zich dit jaar vanwege de coronamaatregelen nog voordoen, te dekken. Daarnaast zal het college de middelen inzetten voor initiatieven die het opstarten van de Veenendaalse samenleving ondersteunen. Voortgang risico’s De gemeentelijke risico’s zijn in deze rapportage geactualiseerd. In de toelichting van tabel 2(pag. 98-102) vindt u informatie over de risico’s en de voortgang van de genomen beheersmaatregelen en andere ontwikkelingen. - De gemeente wordt door het rijk financieel gecompenseerd voor de gevolgen van de coronacrisis en de financiële gevolgen vallen door deze compensatie mee. - In de rapportage is 1 nieuw risico opgevoerd ten opzichte van de Programmabegroting 2021. Het betreft het risico bij de gronduitgifte / grondexploitatie. Dit risico is op basis van de laatste informatie opgelopen naar € 2,2 miljoen en komt daardoor (opnieuw) in het risico overzicht voor.

- Het college beraadt zich momenteel nog over de adviezen van de

2

rekenkamercommissie (LIS2021.45) gegeven in de rekenkamerbrief Beheersmaatregelen Planning & Control-documenten d.d. 30 maart 2021. In de volgende bestuursrapportage verwacht het college de raad hier nader over te kunnen rapporteren. Algemene reserve Stand algemene reserve per 01-01-2021 16.871 (x 1000). De prognose van de stand van de algemene reserve, waarbij nog geen rekening is gehouden met het saldo van deze bestuursrapportage is € 19.232 (x 1000). Weerstandscapaciteit Beschikbare weerstandscapaciteit is totaal € 26.543.000,-. Door zowel een toename van de risico’s (gronduitgifte) en de stijging van de weerstandscapaciteit (Algemene reserve van € 16,5 miljoen naar € 19,1 miljoen en de onbenutte belasting capaciteit van € 4,6 miljoen naar € 5,3 miljoen) bedraagt de ratio op basis van een voorlopige berekening 1,8 (1,6 bij de begroting 2021). Deze ratio is dan gebaseerd op een weerstandscapaciteit van € 26,5 miljoen en een risicobedrag van € 14,4 miljoen bij een zekerheid van 90% (volgens de bestaande gemeentelijke risicomanagement methode). De gemeente beschikt volgens de door de organisatie gemaakte berekeningen en risico-inschattingen over voldoende weerstandsvermogen, zowel incidenteel als structureel. Effectmonitor sociaal domein De verantwoording via de Effectmonitor Sociaal Domein is gekoppeld aan de reguliere verantwoordingsmomenten.

Parallel aan de verantwoording van de jaarrekening 2020 en 1e Berap 2021 ontvangt de raad een update van beleidsmatige verantwoording in het Sociaal Domein. De rapportage is via een link in het hieronder genoemde document te benaderen. Begrotingsprogramma’s: In deze leeswijzer zijn enkele onderdelen van programma’s uitgelicht. Dit betekent niet dat andere onderdelen minder of onbelangrijk zijn. Programma 1 Fysieke leefomgeving Huishoudelijk afval (pag.31) Tot een aantal jaren geleden had de gemeente een rol bij huisuitzettingen. Dit hield in dat wij voor een container zorgden voor rommel c.q. te bewaren huisraad. Als gevolg van een wetswijziging is deze taak met ingang van 1 april 2021 weer terug bij de gemeente. De jaarlijkse kosten worden structureel ingeschat op € 25.000, maar zijn vooralsnog niet meegenomen in deze bestuursrapportage. Programma 3 Sociale leefomgeving Inkomensregelingen (pag. 76) Voor de BUIG (gebundelde uitkering van het rijk voor de bijstand) geldt dat op basis van de huidige bestandsomvang, inclusief de bijstelling in het nader voorlopig budget, voor 2021 vooralsnog wordt uitgegaan van een nadeel van € 500.000 ten opzichte van de begroting. Dit nadeel bestaat voor € 331.000 uit hogere lasten en voor € 169.000 uit lagere inkomsten (zie Baten, onderdeel Inkomensregelingen).

Hersteloperatie Toeslagenaffaire (pag.79) De bekostiging van de hersteloperatie is vastgelegd in de Regeling specifieke uitkering (SPUK) gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek.

3

Er is € 11 miljoen verstrekt aan gemeenten, zijnde een uitkeringsplafond. Voor Veenendaal bedraagt deze uitkering als voorschot € 23.630,50. Voor hulp aan de gedupeerden van de toeslagenaffaire van de Belastingdienst heeft het rijk nu een normbedrag van € 6.092 per gedupeerde ouder begroot. Programma 4 Burger en Bestuur Bijdragen 2021 voor regio Foodvalley (pag. 92-93) De raad heeft in september 2020 verzocht om in de P&C-cyclus een compleet inzicht te krijgen in de kostenopbouw voor Foodvalley is besloten met ingang van de 1e Berap 2021 deze kostenspecificatie in de P&C-cyclus op te nemen. Bij de aanbieding van de Begroting 2022-2025 Regio Foodvalley voor uw raad van 27 mei is al een begin gemaakt met het inzichtelijk maken van de kostendragers die aan Foodvalley verbonden zijn. Programma 6 Bedrijfsvoering Capaciteit MO (pag. 96) De taken binnen het team MO beleid overstijgen de capaciteit. Er is sprake van een situatie waarbij de werklast structureel de beschikbare formatie overstijgt. De werkdruk wordt inmiddels langdurig als te hoog ervaren, met als gevolg dat er sprake is van een hoger ziekteverzuim en verloop van medewerkers.

Het is een reëel risico dat de werkzaamheden niet op een acceptabel kwaliteitsniveau uitgevoerd kunnen worden wanneer de taken en capaciteit (inclusief de benodigde competenties als het gaat om bijvoorbeeld contractmanagement en rechtmatigheidstoetsing) niet in balans zijn zoals nu het geval is. Stukken in de set

Overige relevante stukken

-

Raadsvoorstel en –besluit Eerste Bestuursrapportage 2021 Begrotingswijziging Effectmonitor sociaal domein Programmabegroting 2021-2024

4