51-04-02 Uitvoeringsprogramma Regio Deal 2023
Tekst van het document
Wat mag het kosten? Projectbegroting
Budget t/m 2025
Totaal uitgaven
Verwachte uitgaven 2023
Restbudget 2024/2025
Ieder kind telt mee
€ 456.500
€ 80.682
€ 146.879
€ 228.939
Kansen voor kinderen
€ 500.000
€ 500.000
€ 0,-
€ 0,--
Totaal
€ 956.500
€ 580.682
€ 146.879
€ 228.939
26
Aanpak schulden via experimenten Actielijn: We verkleinen de intergenerationele armoede en schuldenproblematiek Nieuw project/doorlopend project: Doorlopend uit 2022 Wat valt er onder dit project? Door middel van innovatieve projecten wordt ingespeeld op de problemen van inwoners en naar oplossingen en preventiemogelijkheden gezocht. Relatie met andere pijlers
Wonen Leren
Wat willen we bereiken? Ambitie
Het aantal Oost-Groningers dat gebruik maakt van de schuldhulpverlening en/of met geldzorgen kampt loopt terug.
Wat gaan we daarvoor doen? Doelen/activiteiten
In de Oost-Groningse gemeenten starten we met een nieuwe aanpak om schulden van inwoners te verminderen. Speerpunten in deze aanpak zijn: vergroten van het doelgroep bereik, vroeg signalering en professionalisering van de uitvoering. Een specifiek projectteam gaat met stakeholders in gesprek en tijdens gezamenlijke werksessies worden de mogelijkheden voor nieuwe experimenten verkend. Er is een aantal projecten opgestart of in voorbereiding: •
• • • • Samenwerkingspartners
• • • • • • • •
Planning
Ervaringsdeskundigen; gericht op het opleiden van ervaringsdeskundigen op het gebied van schulden. We gaan onderzoeken hoe we een transparanter en samenhangend aanbod rond ervaringsdeskundigen kunnen organiseren. Hiervoor wordt een afzonderlijk voorstel geformuleerd en bestuurlijk voorgelegd. Er wordt in deze begroting wel rekening gehouden met de eventuele uitbreiding. Armoede en schulden MKB (ook bekend als ‘door geldzorgen geraakt’) gericht op werknemers met schulden; Oost Groningen Geld Geletterd; een aanpak van schulden onder jongeren (in voorbereiding); Theatervoorstelling Schulden (in voorbereiding); Energiearmoede (in voorbereiding). Gemeenten Midden-Groningen, Oldambt, Pekela, Stadskanaal, Veendam, Westerwolde Armoedepact (Krediet-)banken Woningcorporaties NUTS-bedrijven Zorgverzekeraars Maatschappelijke organisaties Bedrijven
Oktober tot en met december 2020 – oriëntatiefase Eerste kwartaal 2022 – ontwikkelfase en uitvoeringsagenda Het project Armoede en schulden MKB krijgt een vervolgaanvraag in 2023. Rond het project Ervaringsdeskundigen gaan we kijken of we met de vrijval van middelen het opleidingsaanbod Friese Poort en Noorderpoort beter en transparanter naar de markt kunnen positioneren.
27
Het project Energiearmoede is in voorbereiding. Een projectaanvraag wordt in 2023 ingediend. Dit project heeft betrekking op inwoners waarbij de bestaanszekerheid in het geding komt. Een van de aspecten waarbij we naar kijken is het opzetten van een bouwteam die eenvoudige energiebesparende maatregelen voor inwoners met een smalle beurs kan doorvoeren. Wat mag het kosten? Budget t/m 2025
Totaal uitgaven
Verwachte uitgaven 2023
Restbudget 2024/2025
€ 100.000
€ 39.000
€ 41.000
€0
Armoede en schulden MKB
€130.000
€ 53.695
€ 76.305
€0
Oost-Groningen Geld Geletterd
€ 345.593
€ 0,-
€ 345.593
€0
Energiearmoede
€ 150.000
€ 0,-
€ 150.000
€0
Totaal
€ 725.593
€ 92.695
€ 632.898
€0
Projectbegroting Ervaringsdeskundigen
28
4.3 GEZONDHEID De Verrijkte Schooldag Actielijn: We stimuleren en ondersteunen een gezonde leefstijl Doorlopend project: Tijd voor Toekomst, de Verrijkte Schooldag Wat valt er onder dit project? Tijd voor Toekomst, de verrijkte schooldag geeft kinderen een bredere invulling van de schooldag. Naast het reguliere onderwijs komt er door de verrijkte schooldag ruimte voor cultuur, sport, muziek, eten & drinken, wereldoriëntatie en andere onderwerpen. Hierdoor krijgen kinderen meer mee over het belang van een gezonde levensstijl en van voldoende bewegen, en leren kinderen over onderwerpen waar zij anders niet mee in aanraking komen. Door te investeren in de verrijkte schooldag krijgen kinderen de mogelijkheid om in aanraking te komen met hun interesses en talenten, en ontwikkelen ze zich breder. Zo kijken zij verder dan alleen hun eigen omgeving en zijn zij niet afhankelijk van de mogelijkheden van hun ouders. De kansengelijkheid wordt gestimuleerd omdat de school verrijkende activiteiten aanbiedt, en deze activiteiten samen met ouders, leerkrachten en betrokken partijen worden gedragen. Relatie met andere pijlers
Leren Werk en inkomen Wonen (GGA)
Wat willen we bereiken? Ambitie
We bieden betere kansen voor alle kinderen in Oost-Groningen, te beginnen op 12 scholen die samen ongeveer 1500 leerlingen hebben, en doorbreken de vicieuze cirkel. Gaandeweg leren we van onze ervaringen met de verrijkte schooldag en verbeteren we het concept zodat de verrijkte schooldag na 4 jaar een begrip is in Oost-Groningen.
Wat gaan we daarvoor doen? Doelen/activiteiten
In periode van september 2021 t/m juni 2025 stelt de Regio Deal een bedrag van € 2.300.000,-- beschikbaar voor deelname van twaalf scholen in zes gemeenten aan Tijd voor Toekomst, de Verrijkte Schooldag. Voor 2021 is een bedrag van € 423.900,-- beschikbaar gesteld, zodat scholen mee kunnen doen met de pilotfase van Tijd voor Toekomst. Er is sprake van een groeimodel, waarbij we in september 2021 starten met een aantal belangstellende scholen en dit uitbreiden naar maximaal twaalf scholen. Alle scholen beginnen met de pilotfase, bestaande uit een korte en een langere pilot. Na iedere pilot vindt een evaluatiemoment plaats. Als een school besluit door te gaan, dan zijn de financiële middelen beschikbaar. De deelnemende scholen dienen een evaluatie van de afgeronde pilot en een Plan van Aanpak voor de volgende pilot in bij de gemeente, die na een positieve beoordeling een nieuwe aanvraag vergezeld van de evaluatie en het Plan van Aanpak indient bij het projectbureau van de Regio Deal. Elke school doorloopt het volgende traject tijdens de periode van de Regio Deal: • een startfase van 1,5 schooljaar (voorbereidingsperiode met daarin een tweeweekse pilot en een 10-weekse pilot) • een vervolgfase (structurele fase van 1 schooljaar met 40 programmaweken. Bij de planning van de startfase is logischerwijs geen rekening gehouden met de corona pandemie.
De duur en grilligheid van het verloop van de Corona pandemie heeft tot gevolg gehad, dat de uitvoering van de Verrijkte schooldag vertraging heeft opgelopen. Daarom is van overheidswege besloten de uitvoeringsperiode van
29
de projecten in de Regio Deal Oost-Groningen met een jaar te verlengen, tot 1 juli 2025. Die verlenging geeft scholen de ruimte de 1e en 2e pilot en structurele fase uit te voeren tot 1 juli 2025. We sluiten met de Verrijkte schooldag aan bij de provinciale beweging geïnitieerd vanuit het Nationaal Programma Groningen om te komen tot borging na 2024, in de vorm van een Verrijkte of Rijke schooldag. Ons doel is dat verrijkende activiteiten een structurele positie verwerven op basisscholen in Oost-Groningen, en daarmee alle kinderen bereiken op de ongeveer 100 basisscholen in Oost-Groningen. Hiervoor is provinciale en landelijke samenwerking en financiering noodzakelijk. Een stap in het structureel maken van verrijkende activiteiten is gezet met het Voorloperstraject dat wordt gefinancierd door het ministerie van OCenW. In het kader hiervan ondersteunt de Regio Deal Oost-Groningen de ontwikkeling van drie lijnen, te weten: 1. Het aanbieden van pedagogisch-didactische vaardigheden aan vrijwilligers, ouders en beroepsbeoefenaren die participeren in verrijkkende activiteiten op scholen 2. Het aanbieden van een beroepencarrousel aan scholen zodat kinderen in aanraking komen met tal van beroepsmogelijkheden, en 3. Het aanbieden van weerbaarheidstrainingen op scholen. Samenwerkingspartners
Planning
• • • • •
Basisscholen Provincie Groningen/Nationaal Programma Groningen Gemeenten Welzijnsorganisaties Sportverenigingen, muziekverenigingen, enz.
September 2021 - 1 juli 2025.
Wat mag het kosten? Projectbegroting
Budget t/m 2025
Totaal uitgaven
Verwachte uitgaven 2023
Restbudget 2024/2025
Toelichting
€ 2.304.000 € 509.359 € 900.000 € 894.641 Het totale budget bedraagt € 2.304.000, -Cofinanciering vindt plaats vanuit het Thematisch Programma NPG. In 2022 zullen nog 6 scholen een bijdrage ontvangen ten behoeve van de 2e pilot. Dat gaat om zo’n 3,5 ton.
30
Preventie in de keten – Ondersteuner Sociaal Domein Actielijn:
We organiseren bereikbare en toegankelijke zorg/ Preventie in de keten
Nieuw project:
Ondersteuner Sociaal Domein/Welzijnscoach/Welzijn op Recept.
Wat valt er onder dit project? Huisartsen geven aan, dat ze vaak patiënten/inwoners in hun praktijk krijgen met leefstijl gerelateerde klachten, of dat er sprake is van niet-medische factoren (bijv. schuldenproblematiek/armoede/laaggeletterdheid/eenzaamheid) die de gezondheid negatief beïnvloeden. Specifiek is aandacht nodig voor de cliënten die soms langdurig op de wachtlijst staan voor specialistische GGZ en kwetsbare ouderen die steeds langer thuis blijven wonen. Vanuit landelijk beleid wordt ingezet op ‘de juiste zorg op de juiste plek’. Het realiseren van een goede samenwerking tussen het sociaal en medisch domein is daarbij één van de opgaven. Wat daarin ontbreekt is een goede verwijsmogelijkheid en/of contactpersoon voor huisartsen vanuit gemeenten of welzijnsorganisaties en een ICT systeem om de ondersteuningsvorm vast te leggen. Wij streven ernaar dat een Ondersteuner Sociaal Domein binnen elke huisartsenpraktijk gaat fungeren als aanspreekpunt voor huisartsen en POH-ers beschikbaar als het om inwoners gaat die beter ondersteund kunnen worden door het sociaal domein. Vanuit de Regio Deal willen wij de lokale (bestaande) projecten in de gemeenten, zoals bijv. Welzijn op Recept versterken. We zetten daarbij ook in op borging na afloop van de Regio Deal.
Tevens wordt hierbij verbindingen gezocht met de Regionale Taskforce Terugdringen Wachttijden GGZ en pilots die in dit kader in de regio lopen en door middel van dit project kunnen worden gecontinueerd. Relatie met andere pijlers en projecten
Gezondheid • ICT verbinding tussen het sociaal domein en het medisch domein (van huisartsen) • Pilot Voorzorg Sggz
Wat willen we bereiken? Ambitie (doelen)
• • •
•
•
•
Met de introductie van de Ondersteuners Sociaal Domein ontstaat er een effectieve communicatie tussen het sociaal domein en de huisartsen; We willen binnen de Regio Deal Oost-Groningen gemeenten escalatie van problematiek helpen voorkomen; Eind 2023 zijn alle Ondersteuners Sociaal Domein goed gepositioneerd en weten ze inwoners met leefstijl gerelateerde klachten te vinden, zodat ze de juiste begeleiding krijgen, of weten deze inwoners hen te vinden; Eind 2024 hebben de Ondersteuners Sociaal Domein hun waarde bewezen, en is meetbaar dat escalatie van problemen en onnodige verwijzing naar specialistische zorg is voorkomen;
De Ondersteuners Sociaal Domein dragen bij aan het verspreiden van de benadering ‘Positieve Gezondheid’. Kwetsbare inwoners zijn meetbaar beter in staat om beter om te gaan met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven, en zijn in staat om zoveel mogelijk eigen regie over hun leven te voeren en cliënten ervaren geen schotten tussen de zorgwetten.
31
Wat gaan we daarvoor doen? Activiteiten
We ondersteunen en faciliteren de Regio Deal-gemeenten bij de verdere ontwikkelingen van lokale projecten en initiatieven, zoals bijv. Welzijn op Recept, en de Dorpsondersteuner. Gemeenten dienen hiertoe een implementatieplan in bij het programmabureau van de Regio Deal Oost-Groningen. In dit implementatieplan wordt beschreven welke lokale oplossingen in samenspraak met huisartsen en welzijnsorganisaties zijn gemaakt.
Samenwerkingspartners
Koppeling initiatieven/projecten Planning
Dit project komt ook tegemoet aan de opgaven voortkomend uit de Regionale Taskforce Wachttijden GGZ. We zorgen hiermee voor verbinding met de daarin genoemde projecten. De kaders hiervoor worden door de ambtelijke projectgroep opgesteld in samenspraak met het programmateam pijler Gezondheid. - Welzijnsorganisaties - Regionale Taskforce - Huisartsenpraktijken Wachttijden GGZ - Menzis - Zorgadvies Groningen Zoals hierboven aangegeven, sluiten we aan bij bestaande projecten en initiatieven in de gemeenten en creëren we geen extra lagen of functies. De zes Oost-Groningse gemeenten zijn in 2022 in gesprek gegaan met huisartsenparktijken binnen hun gemeentegrenzen. De implementatieplannen worden eind 2022 gemaakt en de daadwerkelijke implementatie vindt plaats in de 2023 en 2024, met een doorlooptijd tot medio 2025. Van huidige initiatieven en projecten is het uitgangspunt dat financiering al geborgd is.
Wat mag het kosten? Huidige investeringen/subsidies
Geadviseerd wordt vanuit taskforce Sggz: In elke gemeente een herkenbaar aanspreekpunt voor de huisartsen. De inschatting is dat hiervoor gemiddeld 2-4 uur per week per huisartsenpraktijk nodig is, afhankelijk van het aantal huisartsen per (groeps)praktijk. Het aanspreekpunt is zowel voor de doelgroep met psychische problematiek, als voor alle volwassen patiënten van de huisarts waarvoor ondersteuning bij sociale of materiële problematiek vanuit het sociaal domein passend is. Deze uren zijn niet alleen voor overleg en overdracht, maar ook voor rechtstreeks cliëntcontact, vergelijkbaar met de werkwijze van de OJG. Zo mogelijk werkt het aanspreekpunt in de huisartsenpraktijk, tenzij dit op belemmeringen stuit zoals ruimtegebrek. Bij de toekenning van een bijdrage in de kosten
baseren we ons op het inwonertal per gemeente. Per inwoner is een bijdrage van € 3,542 beschikbaar. Projectbegroting
Budget t/m 2025
Totaal uitgaven
Verwachte uitgaven 2023
Restbudget 2024/2025
€ 1.056.000
€ 18.682
€ 528.000
€ 509.318
32
Informatieverbinding Sociaal Domein en Medisch Domein Actielijn: We organiseren bereikbare en toegankelijke zorg Nieuw project: Informatieverbinding tussen Sociaal Domein en Medisch Domein Wat valt er onder dit project? Een verwijzing naar de juiste zorg en/of ondersteuning is essentieel voor zowel de patiënt als de zorgprofessional en de Ondersteuner Sociaal domein. Het liefst willen we problemen vóór zijn of voorkomen dat het erger wordt. Daarom is voor het zorgprofessionals en Ondersteuners Sociaal Domein belangrijk om op een makkelijke manier, op elk moment, een actueel inzicht te hebben van alle verwijsopties. Daarnaast is het belangrijk dat er één methode wordt gebruikt voor verwijzingen tussen organisaties en professionals. Als laatste is het van belang dat informatiedeling op een veilige manier gebeurt. Voor gemeenten is er de zekerheid dat – alleen – gecontracteerd aanbod beschikbaar is voor verwijzing. Gemeenten kunnen aansturen op verwijzing naar het sociaal domein en naar voorliggende voorzieningen. Zowel door het medisch domein als binnen de domeinen. Door middel van dit project zijn de lokale voorzieningen zichtbaar en verwijsbaar gemaakt; dicht bij de inwoner. Deze voorzieningen zullen met dit project altijd actueel en compleet zijn. De gemeenten gaan in eerste instantie aan de slag met de implementatie van de Ondersteuners Sociaal Domein.
Daarna wordt bekeken welk verwijssysteem het beste aansluit bij de doelstellingen van de verbinding tussen het sociaal domein en de huisartsen. Binnen de gemeente Westerwolde heeft een pilot met Zorgdomein, één van de mogelijke ICT-systemen, inmiddels uitgewezen dat een systeem dat aansluit bij een kleinschalige zorginfrastructuur meer passend is. De gemeenten kijken nu naar alternatieven. De systemen waarmee welzijnsinstellingen reeds werken zouden een optie kunnen zijn om een verbinding te kunnen maken tussen medisch, sociaal en het voorliggende veld. Relatie met andere pijlers en Gezondheid – Gemeentelijke Ondersteuner Sociaal Domein projecten Wat willen we bereiken? Ambitie (doelen) Verwijzen tussen medisch domein, sociaal domein en het voorliggend veld is makkelijk en kan met één druk op de knop. Uitwisseling van gegevens gebeurt op een veilige wijze. - Er wordt meer doorverwezen van medisch domein naar sociaal domein en voorliggend veld. - Dit leidt tot passende zorg en ondersteuning: o dichter bij de inwoner o die minder specialistisch is o meer integraal is en gebruik maakt van lokaal/plaatselijk beschikbare voorzieningen en diensten o minder duur is o waarbij de vraag naar complexe zorg en ondersteuning afneemt - Hulp- en zorgverleners hebben altijd inzicht in de actuele beschikbare zorg en ondersteuning in de gemeente.
In het geval van niet-medische-zorg betreft dit (door gemeente) gecontracteerde aanbieders / welzijnsorganisaties binnen de gemeente. - Iedere hulp- en zorgverlener kan op een veilige en eenvoudige wijze doorverwijzen. Wat gaan we daarvoor doen? Activiteiten
In samenspraak met de deelnemende gemeenten en huisartsen worden afspraken gemaakt over coördinatie en beheer. Te denken valt aan: Voorstel: fasegewijs. •
1e fase: eerst verwijzing via verwijssysteem mogelijk maken voor de Ondersteuner Sociaal Domein. Dit is ook één van de opgaven vanuit de Taskforce Sggz
33
•
Samenwerkingspartners
Koppeling initiatieven/projecten
Planning
2e fase stapsgewijs (naar behoefte en passend bij gemeente) uitbreiden naar andere partijen • Gemeente maakt Ondersteuner Sociaal Domein/ Welzijn of Algemene voorziening maatschappelijke ondersteuning beschikbaar voor verwijzing. • Gemeente neemt het initiatief in de afstemming met: o Taskforce wachtlisten Sggz o Huisartsenpraktijken o Welzijnsorganisatie o Overige – geregistreerde – aanbieders van zorg en ondersteuning • Monitoring op gestelde ambities - Per gemeente kan het verschillen welke partijen ‘worden aangesloten’ en of daarin volgordelijke stappen worden gezet. o Voor de hand ligt dat een gemeente in ieder geval de eigen uitvoerende onderdelen verwijsbaar maakt. Zoals stap 1: de ondersteuner sociaal domein (welzijn), WMO- en jeugdconsulenten. o Een tweede schil kán zijn dat gecontracteerde aanbieders verwijsbaar worden gemaakt in de maatwerkvoorziening (voor zover zij nog geen eigen aansluiting hebben) Vanuit de Regionale Taskforce Wachttijden GGZ (RTWG) wordt de gemeentelijke aansluiting op een verwijssysteem ook als project benoemd. De formulering van dit project onderschrijft het advies van de RTWG en biedt ondersteuning aan de realisatie daarvan. Het Bestuur heeft in april 2022 haar goedkeuring gegeven voor de uitvoering van het project.
Omdat het praktisch is voor gemeenten om eerst de Ondersteuner Sociaal Domein goed te positioneren, en dat krijgt z’n beslag in 2023, volgt de ICT-verbinding daarop.
Wat mag het kosten? Informatieverbinding Eenmalig per gemeente: Extra schermvermelding maandelijks: Aantal nieuwe cliënten - maandelijks:
€ 5.400,€ 100,€ 100,- tot € 267
Schermvermelding is afhankelijk van de lokale inrichting. Voor de hand ligt een minimale startsituatie waarbij een vermelding van de gemeentelijke organisatie en een vermelding van de lokale welzijnsorganisatie zichtbaar zullen zijn voor verwijzing. Naar gelang de wens van de gemeente en de bereidheid van aanbieders in het gebied kunnen er per gemeente besloten – en aangevraagd – worden voor meer vermeldingen. Voor reservering van budget in de Regio Deal wordt uitgegaan van 300 cliënten en 3 schermvermeldingen per gemeente. Dat levert een afgerond totaalbedrag voor twee jaar (2022 en 2023): € 15.000,- per gemeente/2jr. In 2023 en 2024 zal ook gekeken worden hoe de kosten per gemeente voor de periode vanaf 2024 gedekt kunnen worden. Projectbegroting
Budget t/m 2025
Totaal uitgaven
Verwachte uitgaven 2023
Restbudget 2024/2025
€ 177.000
€ 2.935
€ 102.000
€ 72.065
34
AED-netwerk Oost-Groningen Actielijn: We organiseren bereikbare en toegankelijke zorg Nieuw project Wat valt er onder dit project? In regio Oost-Groningen willen we zorgen voor een dekkend netwerk van AED's in alle gemeenten, en voldoende burgerhulpverleners, waarbij ook geïnvesteerd wordt in het opleiden van burgerhulpverleners en in innovatie. We sluiten hierbij aan bij het toegekende project vanuit het NPG-programma Toukomst. Relatie met andere pijlers Wat willen we bereiken? Ambitie
Het aantal overlevenden na een hartstilstand ligt in de regio zuidoost Groningen lager dan in andere delen van Nederland en onder het landelijk streefcijfer van 25 %. Reanimatie in de eerste zes minuten na een hartstilstand is cruciaal. De aanrijtijden voor de ambulance na melding dient maximaal 15 minuten te zijn. Het is mogelijk, dat deze aanrijtijd in een uitgestrekt gebied als Oost-Groningen niet altijd kan worden gehaald. Reanimatie door een gealarmeerde burgerhulpverlener ondersteund met een AED verhoogt de overlevingskans. Een dekkend netwerk van AED's die 24/7 bereikbaar zijn kennen we nog niet in Oost-Groningen. Daarnaast dienen er voldoende burgerhulpverleners opgeleid te worden, en kan de support en nazorg versterkt worden
Wat gaan we daarvoor doen? Doelen/activiteiten
•
• • • • •
In fase 1 van het project komen tot een overlevingskans van 25 % na een hartstilstand en het aantal opgeleide en geregistreerde hulpverleners verhogen naar 1 % van het inwonersaantal. Dit is gelijk aan het landelijk gemiddelde. In fase 2 willen we het aantal burgerhulpverleners ophogen naar 2 %. Met het verhogen van het aantal burgerhulpverleners en 24/7 AED’s, kunnen de overlevingskansen toenemen naar 40%. Dekkend netwerk aan AED’s in alle gemeenten Toereikend aantal burgerhulpverleners Inzicht in het aantal burgerhulpverleners Innovaties m.b.t. communicatie tussen meldkamer en burgerhulpverlening Support en Nazorg burgerhulpverleners
Vanuit Stan is een projectvoorstel geschreven, dat goedgekeurd is door de Regio Deal Oost-Groningen. De kosten voor de Regio Deal betreffen de investeringen bij gemeenten die nodig zijn om de doelstellingen te realiseren. De gemeenten maken met lokale partners afspraken over de financiering van structurele kosten zoals onderhoud van AED’s. Deze kosten komen niet per definitie voor rekening van de gemeenten. Samenwerkingspartners
• • • •
•
Cardiologie Treant en OZG Menzis Regionale Ambulance Voorziening (RAV) Stan/ HartslagNu is voor het gehele project verantwoordelijk en treedt op als projectmanager waar het gebruikmaakt van de inzet van (lokale) partners. Onder partners kunnen onder andere lokale ondernemers, Hartveilig Groningen, RAV (ambulance), de Rijksuniversiteit Groningen, zorgaanbieders en (reanimatie)opleiders worden verstaan. Tevens is samenwerking en afstemming vereist met Burgerhart. Menzis
35
Planning
Na goedkeuring van het Uitvoeringsplan in april 2022 is er gestart met de voorbereidingen van het project. De implementatie van het project zal begin 2024 voltooid zijn.
Wat mag het kosten? Projectbegroting
Budget t/m 2025
Totaal uitgaven
Verwachte uitgaven 2023
Restbudget 2024/2025
€ 330.000
€ 18.682
€ 311.318
€-
36
JOGG – Gezonde jeugd, Gezonde toekomst Actielijn: Stimuleren en ondersteunen van gezonde leefstijl Nieuw project Wat valt er onder dit project? JOGG Nederland (Gezonde Jeugd Gezonde Toekomst) is een landelijk programma met als doel de gezondheid van jongeren te verbeteren, en daarmee die van de hele maatschappij, zodanig dat welvaartsziekten als overgewicht en obesitas geen kans meer maken. De focus ligt nog te veel op het genezen van ziekten of het geven van zorg. JOGG wil een maatschappij, waarin het uitgangspunt ‘gezond leven’ is. Een samenleving die niet alleen de verantwoordelijkheid legt bij het individu, maar collectief een gezonde manier van leven mogelijk maakt. Om dit te bereiken maakt JOGG de fysieke en sociale omgeving waarin de jeugd opgroeit gezonder. JOGG is een aanpak, waarbij de gehele leefomgeving van het kind betrokken wordt om te komen tot een gezonde generatie. Hierbij is JOGG een aanvulling op Tijd voor Toekomst. Een aantal gemeenten binnen de Regio Deal zijn al JOGG-gemeente (Westerwolde) of willen graag starten hiermee (Pekela).
Relatie met andere pijlers Wat willen we bereiken? De doelstelling van JOGG Nederland vat het goed samen: “JOGG wil dat alle kinderen en jongeren in Nederland opgroeien in een gezonde leefomgeving, met aandacht voor een gezonde leefstijl in het algemeen en voor gezonde voeding, voldoende bewegen, ontspanning en slaap in het bijzonder. Een gezonde jeugd creëert een gezonde toekomst.”
Ambitie
Wat gaan we daarvoor doen? Doelen/activiteiten
•
• Samenwerkingspartners
• • • • • •
Wij sluiten aan bij de regionale ontwikkeling in provincie Groningen. GGD Groningen heeft een regionale coördinator aangesteld, die samen met het landelijk bureau JOGG, Groningse gemeenten ondersteunen in het proces om JOGG-gemeente te worden. Nadat een gemeente JOGG-gemeente is geworden, worden gemeenten ondersteunt in het opstellen van een plan van aanpak, de uitvoering hiervan en de borging op langere termijn. Vanuit de Regio Deal ondersteunen we de gemeenten financieel om de ambities en doelen van JOGG te behalen. GGD Groningen JOGG Welzijnsorganisaties Groningse gemeenten Scholen Kinderopvang
De gemeenten Westerwolde en Pekela zijn JOGG-gemeenten geworden in 2022, de gemeenten Stadskanaal en Veendam zijn in voorbereiding om JOGG-gemeente te worden, en de gemeente Oldambt heeft hierin een andere keuze gemaakt. De gemeente Midden-Groningen is buiten de Regio Deal Oost-Groningen om in 2022 JOGG-gemeente geworden, en kan een beroep doen op een deel van de bijdrage, namelijk voor het grondgebied van de voormalige gemeente Menterwolde.
Planning
Wat mag het kosten? Een gemeente die JOGG-gemeente wordt, stelt een JOGG-regisseur aan voor minimaal 16 uur per week. De wijze waarop verschilt per gemeente. Vanuit de Regio Deal dragen wij 50% bij in de kosten van een JOGG-regisseur. Voor een periode van drie jaar reserveren wij hiervoor per gemeente een bedrag van € 45.000,--. Projectbegroting
Budget t/m 2025
Totaal uitgaven
Verwachte uitgaven 2023
Restbudget 2024/2025
€ 225.000
€ 137.935,-
€ 47.935
€ 39.130,--
37
Vitalisering ouderen in Oost-Groningen Actielijn: We stimuleren en ondersteunen een gezonde leefstijl Nieuw project, te starten in 2023: Vitalisering ouderen onder te brengen in vier projecten Wat valt er onder dit project? Net zoals in de rest van Nederland vergrijst de bevolking van Oost-Groningen. Ouderen blijven steeds langer zelfstandig (thuis)wonen en we zien in deze fase dat de zorgvraag toeneemt. Veelal is dit een wens en keuze van de oudere zelf. Soms is het noodgedwongen door gebrek aan goede opvang. We zien ook, dat leefstijl gerelateerde ziektebeelden op oudere leeftijd leiden tot problemen in de zelfredzaamheid met als gevolg een toename van het benutten van voorzieningen in het kader van de WMO of Zorgverzekeringswet. Wij streven ernaar dat ouderen zo lang mogelijk fit, vitaal en gezond kunnen blijven wonen in hun eigen omgeving. Inzicht in eigen gezondheid en het creëren van veiligheidsgevoel in je eigen woning zijn daarbij belangrijk om fysiek en mentaal gezond te blijven. Onder de noemer "Vitalisering ouderen in Oost-Groningen" willen wij de komende drie jaar vier (lopende) projectideeën vanuit de Regio Deal Oost-Groningen ondersteunen. We willen nadrukkelijk de kennis, ervaringen en resultaten die deze projecten opleveren met elkaar delen.
Leefsamen: slimme domotica kan ouderen helpen langer en veilig thuis te blijven wonen; cursussen valpreventie: behoud van kracht en het voorkomen van valincidenten; sociaal Vitaal: een beweeg- en gezondheidsproject voor senioren die aan hun fitheid, gezondheid en sociale contacten willen werken en Eén tegen eenzaamheid.
• • • •
Relatie met andere pijlers Wat willen we bereiken? Ambitie
• • • •
We geven ouderen de mogelijkheid om langer en zelfstandiger thuis te blijven wonen. We bereiken hiermee dat ouderen langer zelfredzaam blijven en minder of later gebruik hoeven te maken van zorg (bijv. WMO). We willen eenzaamheid onder ouderen bestrijden. We bevorderen de algehele fitheid van ouderen, zodat zij langer gezond en vitaal oud kunnen worden in hun eigen woonomgeving.
Wat gaan we daarvoor doen? Doelen/activiteiten
Vanuit de Regio Deal ondersteunen we de gemeenten in de uitvoering van genoemde projecten. Sommige projecten lopen al in gemeenten, met tijdelijke financiering. bijv. Sociaal Vitaal in Stadskanaal en LeefSamen in Westerwolde. Gemeenten dienen een plan van aanpak in bij het programmabureau voor het project waarmee ze aan de slag willen. In het plan van aanpak worden ook doelstellingen, beoogde resultaten en kosten benoemd.
Samenwerkingspartners
Planning
• • • • •
Gemeenten Welzijnsorganisaties LeefSamen Ouderenorganisaties Menzis
Gemeenten kunnen de komende maanden een plan van aanpak indienen met daarbij een financiële onderbouwing van de benodigde bijdrage. We kiezen voor een looptijd van maximaal twee jaar.
Wat mag het kosten? Projectbegroting
Budget t/m 2025
Totaal uitgaven
Verwachte uitgaven 2023
Restbudget 2024/2025
€ 500.000
€ 2.935
€ 200.000
€ 297.065
38
Goede & kansrijke start Actielijn: Stimuleren en ondersteunen van gezonde leefstijl Doorlopend project: start in 2022 Wat valt er onder dit project? Kansrijke Start/Goede Start staat in verbinding met de geboortezorg in zijn algemeenheid. Hierin investeren vergroot de kansen van alle kinderen in de Regio Deal-gemeenten om een goede start te maken bij de geboorte. We willen stimuleren, dat we van elkaar leren, dat er verbindingen worden gemaakt tussen de regionale ziekenhuizen, huisartsen, verloskundigen en sociaal domein en dat we goed werkende zorgpaden ontwikkelen. In meerdere gemeenten lopen projecten rondom Goede Start/Kansrijke Start, maar mist het onvoldoende slagkracht en financiële middelen voor uitvoering en borging op de lange termijn. Provinciaal wordt vanuit het Thematische Programma NPG een project gestart, waarbij provincie breed ingezet wordt op Kansrijke Start. Regio Deal Oost-Groningen sluit aan bij deze provinciale werkgroep om de reeds gestarte initiatieven in de eigen gemeenten verder te ondersteunen en te versterken, daar waar nodig. Relatie met andere pijlers Wat willen we bereiken? Ambitie
Kansrijke Start is een landelijk programma van het ministerie van VWS en specifiek gericht op een goede start van het kind. • Met Kansrijke Start willen we (aanstaande) kwetsbare ouders helpen zodat hun kinderen zo gezond mogelijk hun leven starten. De eerste 1000 dagen van het kind zijn hierbij van doorslaggevend belang. Kansrijke Start richt zich op de zorg en ondersteuning aan kwetsbare gezinnen in deze periode. Vanuit het programma Kansen voor de Veenkoloniën draait in een aantal gemeenten een gelijksoortig project: Goede Start. Dit project stopt per medio 2023. De Regio Deal kan in voorkomende situaties zorgen voor continuïteit van de uitvoering van dit project met een vervolgfinanciering.
Wat gaan we daarvoor doen? Doelen/activiteiten
•
Aansluiten bij provinciale werkgroep Daar waar nodig lopende trajecten binnen de Regio Deal - gemeenten versterken.
Samenwerkingspartners
• • • • • • • •
GGD Menzis Verloskundige- en kraamzorgorganisaties Kinderopvang & peuterspeelzalen Welzijnsorganisaties Basisscholen Regionale ziekenhuizen Kansen voor de Veenkoloniën
Wat mag het kosten? Projectbegroting
Budget t/m 2025
Totaal uitgaven
Verwachte uitgaven 2023
Restbudget 2024/2025
€ 200.000
€ 2.935
€ 100.000
€ 97.065
39
Preventie zonder Professionals Pijler:
Gezondheid
Actielijn:
We stimuleren en ondersteunen een gezonde leefstijl
Nieuw project/doorlopend project:
Start in 2023
Wat valt er onder dit project? Een belangrijk doel van de decentralisaties in het sociaal domein is het versterken van de leefwereld van de inwoners. Op welke manier zorg je ervoor dat inwoners wanneer ze een probleem ervaren in hun eigen netwerk naar antwoorden zoeken? Het doel hierachter is het de-medicaliseren van problematiek. Een voorwaarde voor het benutten van hun netwerk, is dat er voldoende mogelijkheden zijn voor bewoners om elkaar te ontmoeten en om gezonde keuzes te maken. Wat kan er in de sociale structuur in dorpen en wijken verbeterd zodat inwoners gezonder gaan leven? Het is interessant om te kijken welke oplossingen er komen vanuit inwoners/ verenigingen dorpsbelangen/ maatschappelijke organisaties op de vraag: bedenk een gezond initiatief wat aansluit in het dorp / de wijk, zonder dat er een gezondheidsprofessional nodig is voor de uitvoering ervan, of waarin deze alleen een rol heeft tijdens de opstartfase. Voorwaarde is ook dat het project zich na verloop van tijd zelf kan bedruipen. Vanwege de ambitie om op wijkniveau integraal te werken willen we dit project verbinden aan het project de gebiedsgerichte aanpak (GGA) dat al in verschillende gemeenten is gestart. Lokale welzijnsorganisaties kunnen een rol vervullen bij de opstartfase of bij de begeleiding van wijkbewoners/ervaringsdeskundigen die anderen helpen bij sociale vraagstukken.
Het project bestaat eruit dat er voor een bedrag van 100.000,- initiatieven kunnen worden ingediend die beoordeeld worden door het Bestuurlijk Overleg. Relatie met andere pijlers en projecten
Woonomgeving – Gebiedsgerichte Aanpak (4.1.1) Gezondheid – Vitaliseren ouderen in Oost-Groningen Gezondheid – JOGG – gezonde jeugd gezonde toekomst
Wat willen we bereiken? Ambitie (doelen)
1. 2. 3. 4.
Het informele netwerk van inwoners wordt versterkt Het de-medicaliseren van problematiek Er worden goede voorbeelden ontwikkeld van activiteiten die lokaal aan slaan, die wellicht ook overdraagbaar zijn. Er komt een infrastructuur die gebruik maakt van de ideeën in de samenleving, die ook een volgende keer weer gebruikt kan worden.
40
Wat gaan we daarvoor doen? Activiteiten
1. 2. 3. 4. 5.
De vraagstelling, randvoorwaarden en communicatiestrategie worden uitgewerkt en uitgezet De initiatieven worden inclusief ambtelijk advies voorgelegd aan het bestuurlijk overleg Het bestuurlijk overleg neemt een besluit welke project(en) worden uitgevoerd De uitgevoerde projecten worden gevolgd Borging van het project op langere termijn maakt onderdeel uit van de uitvoering van de initiatieven.
(Mogelijke) samenwerkingspartners
• • • •
Planning
Het project start na bestuurlijk akkoord vanaf begin 2023.
Welzijnsorganisaties Verenigingen dorpsbelangen Ondersteuner Sociaal Domein Zorgzame Dorpen van de Vereniging Groninger Dorpen
Het streven is dat het project eind 2023 geborgd is binnen de Regio Dealgemeenten. Als er meerdere projecten worden uitgevoerd houden gemeenten elkaar via het ambtelijk - en bestuurlijk overleg gezondheid op de hoogte over de voortgang. Wat mag het kosten? Projectbegroting
Budget t/m 2025
Totaal uitgaven
Verwachte uitgaven 2023
Restbudget 2024/2025
€ 100.000
€ 2.935
€ 97.065
€-
Zorgmedewerkers en de arbeidsmarkt Pijler: Gezondheid Actielijnen: We stimuleren en ondersteunen een gezonde leefstijl en We organiseren bereikbare en toegankelijke zorg Nieuw project: 2023-2025 Wat valt er onder dit project? In Oost-Groningen heeft een relatief groot aandeel van de beroepsbevolking een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt: • inwoners met een uitkering in het kader van de Participatiewet; • inwoners met WW uitkering; • inwoners die nog niet zijn toegetreden tot de arbeidsmarkt maar dit wel zou willen (bijvoorbeeld vrouwen wier man kostwinner is of statushouders) • jongeren die vroegtijdig schoolverlater zijn en • inwoners die een uitzichtloze baan vervullen en die graag een beroepsopleiding zouden volgen. Wat de arbeidsmarktdynamiek betreft neemt Oost-Groningen een bijzondere positie in. Kenmerkend voor Oost-Groningen: • Intergenerationele armoede en werkloosheid; • Veel éénouder gezinnen • Veel vroegtijdig schoolverlaters
41
Daarnaast neemt de vergrijzing in Oost-Groningen toe, en het aandeel oudere inwoners eveneens. Ook in OostGroningen is er daardoor een aanzienlijke vraag naar Verzorgenden en Helpenden in de ouderenzorg ontstaan. Omdat het bevorderen van de brede welvaart/brede welzijn dé doelstelling van de Regio Deal Oost-Groningen is, is het fijn dat we met één project beide vraagstukken kunnen aanpakken. We gaan inwoners die momenteel een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt hebben opleiden tot verzorgende en helpende in de ouderenzorg. In dit project werken we samen met een viertal organisaties in de VVT-sector, namelijk: • Zorggroep Meander • Zorggroep Oosterlengte • Zorggroep Blanckenborg • Zorggroep BCM Zij zijn bereid een nader te bepalen aantal daartoe geselecteerde inwoners aan te nemen als leerling verzorgenden/helpende, en hen in vaste dienst te nemen na afronding van de opleiding Zorg en Welzijn niveau 2/3 (Helpende/Verzorgende). In de begroting voor dit project is rekening gehouden met een groepsgrootte van 10 leerlingen. Omdat de groep leerlingen een relatief kwetsbare positie op de arbeidsmarkt heeft zal de Regio Deal de verantwoordelijkheid nemen voor meerkosten ten opzichte van een regulier BBL-traject.
Het gaat dan om de volgende onderdelen: • Voortraject om leerlingen kennis/vaardigheden bij te brengen en hen te laten wennen aan het leer- en arbeidsritme; • Extra begeleiding gedurende het BBL-traject Zorg en Welzijn en • Extra duur van het BBL-traject. Hierbij benadrukken we, dat we met dit project o.a. aansluiten bij de projecten Overbrugbanen en Extra Hansen in de Zorg vanuit de Pijler Werk en Inkomen. Door projecten met elkaar te verbinden, werken we integraler en kunnen we elkaar versterken door inzet van de middelen uit de verschillende pijlers. Relatie met andere pijlers
Werk en inkomen: aanvullend op de projecten Overbrugbanen en Extra Handen in de Zorg. Leren: verzorgen van onderwijstrajecten
Wat willen we bereiken? Ambitie
• •
Het structureel aan het werk helpen van inwoners uit één van de 6 deelnemende gemeenten die een kwetsbare positie op de arbeidsmarkt hebben. Het verminderen van het tekort aan Verzorgenden en Helpenden in de ouderenzorg in Oost-Groningen.
Wat gaan we daarvoor doen? Doelen/activiteiten
Samenwerkingspartners
•
Afstemming Plan van Aanpak intern en met de zorginstellingen Afstemming van financiële voorwaarden (RD is verantwoordelijk voor het Voortraject, en extra begeleiding gedurende scholingstraject, Zorginstellingen voor de leerling salarissen, gemeenten betalen, indien van toepassing, de uitkering gedurende Voortraject, en eventueel aanvullingen gedurende BBL traject) Afstemming met de gemeenten (afdelingen Werk en Inkomen)
• • • • •
Gemeenten (afdelingen Werk en Inkomen) Zorggroep Meander Zorggroep Oosterlengte Zorggroep Blanckenborg Afeer
• •
42
Wedeka Noorderpoort College
• • Planning
Voorbereiding Projectplan en akkoord partijen oktober ’22- mrt. ‘23 Uitvoering Voortraject april ’23- juli ‘23 Uitvoering BBL traject sept. ’23 – dec. ‘25 Coördinatie uitvoering juli-dec. ’25 eventueel gemeenten
Wat mag het kosten?
Budget t/m 2025
Totaal uitgaven
Verwachte uitgaven 2023
Restbudget 2024/2025
Voortraject 10 personen
€ 40.000,-
€ 0,-
€ 40.000,-
€ 0,-
BBL Zorg en Welzijn t.b.v.10 personen
€ 90.000,-
€ 0,-
€ 30.000,-
€ 60.000,-
Totaal kosten Regio Deal
€ 130.000,-
€ 0,-
€ 70.000,-
€ 60.000,-
Gezonde voeding voor iedereen Pijler:
Gezondheid
Actielijn:
We stimuleren en ondersteunen een gezonde leefstijl
Nieuw project/doorlopend project:
2023-2025
Wat valt er onder dit project? In de gemeente Westerkwartier is een project geïnitieerd ten behoeve van inwoners die een beroep doen op de Voedselbank . Het project heeft de naam ‘Samen koken in Westerkwartier’ gekregen. Aan de inwoners die de voedselbank bezoeken wordt een receptenboek aangeboden. Het receptenboek bestaat met 68 recepten, samengesteld door een groep enthousiaste mensen afkomstig uit het Westerkwartier. Daarnaast worden er kookcursussen georganiseerd en wordt het receptenboek breed verkocht, en komen de opbrengsten ten goede van het initiatief ‘Samen koken in het Westerkwartier’ Met dit initiatief worden mensen bewust gemaakt van de mogelijkheden om gezond en goedkoop te koken en te eten. Naast het stimuleren van een gezonde leefstijl bevordert dit initiatief de sociale cohesie en het contact tussen mensen. Aan de kookcursussen kunnen allerlei activiteiten verbonden worden, bijvoorbeeld gericht op het bespreken van leefstijl gerelateerde problemen door armoede of schulden. In de zes Oost-Groningse gemeenten willen we een soortgelijk project starten, met een evenzeer integrale benadering. Met samen gezond koken en eten dragen we bij aan de ontmoeting tussen wijkbewoners. Die ontmoeting kan als vehicle dienen om met elkaar in gesprek te komen over de mogelijkheden op het gebied van leren, ontwikkelen en werken.
Een koppeling met het project ‘Van grond tot mond’ van de Pijler leren behoord tot de mogelijkheden. Daarnaast kan een verbinding worden gemaakt met het bestaande preventieakkoord. Relatie met andere pijlers en projecten
Leren/Werk en Inkomen (horecaproject ‘Van grond tot mond’) Ondersteuner Sociaal Domein Preventie zonder professionals GGA Samen Koken
Wat willen we bereiken? Ambitie (doelen)
1. 2.
Het informele netwerk van inwoners wordt versterkt Er worden goede voorbeelden ontwikkeld van activiteiten die lokaal aan slaan, die wellicht ook overdraagbaar zijn
43
3. 4.
Het samen koken en eten vormt een basis om ook andere onderwerpen te bespreken en aan te pakken Er komt een infrastructuur die gebruik maakt van de ideeën in de samenleving, die ook een volgende keer weer gebruikt kan worden
Wat gaan we daarvoor doen? Activiteiten
1. 2. 3. 4.
Het initiatief in Westerkwartier wordt nader bekeken en getoetst op bruikbaarheid in Oost-Groningen Het projectplan wordt voorgelegd aan AO en BO Het bestuurlijk overleg neemt een besluit welke project(en) worden uitgevoerd Voer voor nadere bespreking
(Mogelijke) samenwerkingspartners
• • • • •
Planning
Het project start bij een bestuurlijk akkoord vanaf 1 januari 2023.
Welzijnsorganisaties Verenigingen dorpsbelangen Ondersteuners Sociaal Domein GGA Zorgzame Dorpen van de Vereniging Groninger Dorpen
Het streven is dat het project eind 2023 geborgd is binnen de Regiodealgemeenten. Als er meerdere projecten worden uitgevoerd houden gemeenten elkaar via het ambtelijk - en bestuurlijk overleg gezondheid op de hoogte van de voortgang en ervaringen. Wat mag het kosten?
Budget t/m 2025 € 100.000,-
Totaal uitgaven € 0,-
Verwachte uitgaven 2023
Restbudget 2024/2025
€ 100.000,-
€ 0,-
44
4.4 WOONOMGEVING Gebiedsgerichte aanpak Pijler: Woonomgeving Actielijn: We verbeteren dorpen en wijken gebiedsgericht en gericht op de toekomst Nieuw project/doorlopend project: Doorlopend project Wat valt er onder dit project? De gebiedsgerichte aanpak is een tactisch lange termijnplan, een methode om gericht te kunnen ingrijpen in de woningvoorraad en de leefbaarheid. Hiermee kan ook de particuliere woningvoorraad van een casus-gestuurde aanpak gebiedsgericht worden aangepakt. Wij investeren in deze gebiedsgerichte aanpak, waarbij intensief wordt samengewerkt met de regionale woningcorporaties. Op die manier worden de opgaven in de sociale en particuliere woningvoorraad integraal, regionaal en in samenwerking aangepakt. Binnen de gebiedsgerichte aanpak wordt niet alleen naar de woningvoorraad gekeken; maar wordt breder naar de opgave in de betreffende dorpen en wijken gekeken door ook in te zetten op verbetering van de woonomgeving, sociale programma’s en gezondheid, zoals bijvoorbeeld schuldhulpverlening en gezonde leefstijl. Relatie met andere pijlers
• • •
Leren Werk en Inkomen Gezondheid
Wat willen we bereiken? Ambitie
Voor in ieder geval zes wijken of buurten binnen Oost-Groningen wordt een koersdocument (met opgaven) en uitvoeringsplan (met projecten) uitgewerkt en uitgevoerd (of gestart met de uitvoering als het een lange termijnplan betreft). Wij verbeteren de woonomgeving, de kwaliteit van de woningvoorraad en de toekomstkracht van de wijken en buurten waar we werken. 2023 wordt het jaar van de uitvoering in de gebiedsgerichte aanpakken. Voor 5 GGA’s zijn/worden de uitvoeringsplan gereed /gemaakt. In deze wijken en dorpen gaan we aan de slag met de uitvoering. De woningvoorraad wordt aangepakt en er er wordt gewerkt aan de gebiedsopgaven m.b.t. het verbeteren van de woonomgeving en het uitrollen van passende sociale programma’s (uit de andere pijlers).
Wat gaan we daarvoor doen? Doelen/activiteiten
De ambitie voor 2023 is dus de omslag van planvorming naar uitvoering. Het is daarnaast belangrijk om in de gebiedsgerichte aanpakken waar de uitvoering reeds loopt ook vooral te leren van de zaken waar we in de uitvoering tegenaan lopen Concrete doelen in 2023: - Iedere GGA heeft een uitvoeringsplan. - De uitvoeringsplannen die klaar zijn worden tot uitvoering gebracht. - In 2023 worden 250 huizen geïsoleerd. - We leveren 2 modelwoningen op (gasloos) - We voeren bij 300 woningen een onderhoudsaanpak uit waarbij de straatgevel wordt verbeterd - We werken aan projecten ter verbetering van de woonomgeving. - De (sociale) programma’s uit de overige pijlers worden ingezet binnen de gebiedsgerichte aanpakken. Zo ontstaat een breed programma voor zowel de stenen als de mensen. Voorbeelden van activiteiten die in de GGA’s samenkomen zijn: - Inzet energie- en bespaarcoach om middels de klantreis tot plannen te komen voor particuliere woningverbetering en woonlastenverlaging - Doorontwikkelen van de bespaarcoach tot een wooncoach die naast verduurzaming ook aanbod uitrolt voor onderhoud.
45
Samenwerkingspartners
Planning
-
Inzet verrijkte schooldag in GGA gebieden Inrichting gezonde en klimaat adaptieve openbare ruimte Inzet financieel instrumentarium voor woningeigenaren met een kleine portemonnee
• • • • • • •
Bewoners Gemeenten (zowel fysieke als sociale domein) Woningcorporaties Welzijnsorganisaties Scholen Buurtverenigingen / bewonersorganisaties Lokale ondernemers
In Veendam en Bad Nieuweschans wordt in 2023 gewerkt aan de uitvoering van de uitvoeringsplannen. Voor Maarsveld, Vlagtwedde en Nieuwe Pekela zijn in 2023 de uitvoeringsplannen ook gereed. In Muntendam wordt zo snel mogelijk een plan voor het opstarten van de gebiedsgerichte aanpak gemaakt. In alle gebiedsgerichte aanpakken proberen we de aanpak van de particuliere woningvoorraad alvast op te starten vooruitlopend op het definitief goedkeuren van het uitvoeringsprogramma. Dit omdat we erachter komen dat in ieder GGA gebied de aanpak van de particuliere woningvoorraad een belangrijke opgave is en de eigenaren steeds meer en sneller hulp nodig hebben bij de huidige energieprijzen.
Wat mag het kosten? Projectbegroting
Budget t/m 2025
Totaal uitgegeven (t/m 01-07-2022)
Uitgaven 2023
Restbudget 2024/2025
€ 6.231.000,-
€ 479.000,-
€ 2.314.000,-
€ 3.438.000,-
46
Klantreis Woonlastenverlaging Pijler: Woonomgeving
Actielijn: We stimuleren en ondersteunen particuliere huiseigenaren bij de energietransitie Nieuw project/doorlopend project: Doorlopend Wat valt er onder dit project? Er is bij veel woningeigenaren in Oost-Groningen een gebrek aan investeringsvermogen. Daardoor gaat het energetisch verbeteren van de woningvoorraad hier moeilijker dan in andere delen van Nederland. Door een aanpak die specifiek is gericht op rendabel investeren voor particulieren en door de koppeling te leggen tussen de opgave op de particuliere markt en de verduurzaming door de woningcorporaties, worden woningeigenaren gestimuleerd om zelf in de kwaliteit en duurzaamheid van hun woning te investeren. Naast de positieve milieueffecten van investeren in een duurzame woningvoorraad is ook het verlagen van de woonquote voor inwoners van Oost-Groningen een belangrijke doelstelling bij de energietransitie. 2022 is een jaar van uitvoering geweest. Projecten die we wilden doen zijn gedaan en geslaagd. Meer dan 10.000 inwoners uit Oost-Groningen hebben één van de diensten van JBC afgenomen (Energiecoach, Energiebespaarpakket, Quick Scan, Warmtebeeld etc). De bespaarcoach is succesvol gelanceerd, we hebben meer besparing gerealiseerd dan in 2021 en het grootste gedeelte van het team is intact gebleven.
JBC als “merk” is bekender geworden dankzij optredens in diverse media en op het prinsjesfestival en de samenwerking met het beleidsterrein duurzaamheid is hechter. De behoefte aan onze diensten is ook een stuk groter geworden. Het jaar 2022 kenmerkt zich door de oorlog in Oekraïne, de energiecrisis en de oplopende rente. Een steeds groter wordende groep inwoners krijgt direct te maken met energiearmoede. Dit heeft het belang van het programma doen toenemen. Zowel vanuit gemeenten, inwoners als de andere pijlers van de regiodeal. Relatie met andere pijlers
• • •
Werk en Inkomen Leren Gezondheid
Wat willen we bereiken? Ambitie
Alle particuliere huiseigenaren in Oost-Groningen krijgen het instrumentarium dat zij nodig hebben bij het verduurzamen van hun woning. De uitvoeringsorganisatie van Jouwbespaarcoach.com staat en de instrumenten worden volop ingezet. Het komende jaar 2023 staat, net als 2022, in het teken van het verder gebruiken van ons klantreismodel en het verduurzamen van huizen. Daar komt de ambitie bij dat wij gemeenten ondersteunen om de verschillende programma’s die beschikbaar komen voor de verduurzaming van woningen op een effectieve manier in onze regio te laten landen. Denk hierbij aan het benutten van de SPUK energiearmoede en het Nationaal Isolatieprogramma.
Wat gaan we daarvoor doen? Doelen/activiteiten
De concrete doelen vanuit de regiodeal voor Jouwbespaarcoach.com zijn gerelateerd aan de stappen in ons klantreismodel. Per stap zijn ambities voor 2023 geformuleerd. Bewust: In deze fase maken wij woningeigenaren bewust van hun energiegebruik en hoe en hoeveel ze hierop kunnen besparen Doelen: - Deelname Zosimpelalswat campagne - 1 nieuwsbrief/kwartaal - 1 ambassadeursverhaal/kwartaal - 1 stuk in de media/kwartaal - 1 wekelijkse uiting op social media
47
-
1 naamsbekendheidsactie per kwartaal gericht op bestuurders/initiatieven Deelname van 80 gezinnen aan programma Junior Energiecoach
Interesse: Deze fase heeft tot doel woningeigenaren te interesseren voor verduurzaming door hen de eerste besparingen te laten realiseren Doelen: - Uitgifte 5000 tasjes - 800 energiecoachgesprekken - 100 afnames dienst warmtebeeld - Organisatie 10 warmtesafari’s - Organisatie samenwerking lokaal initiatief 5 keer - Inrichting energiespreekuur 5 keer - Succesvolle inrichting Klusbus en Dienst Waterzijdig Inregelen Actieplan: Deze fase heeft tot doel de woningeigenaar een verduurzamingsplan voor de eigen woning te geven Doelen: - 384 Quick Scans - Verdiepen aanpak door uitbreiding kennis en koppeling financieel adviseur Budget: In deze fase helpen wij inwoners tot een passend financieel plan te komen om hun verduurzamingswensen te financieren Doelen: - Maken heldere definitie energiearmoede; - Inzet van 6 bespaarcoaches voor 0,44 Fte pp. Dit betekent 1 bespaarcoach per gemeente voor 2 dagen per week.
- Bij 300 woningen een uitvoering met gemiddeld 2 grote maatregelen per woning - Succesvolle aanvraag voor uitbreiding bespaarcoachaanpak bij NIP Uitvoering: In deze fase ontwikkelt JBC instrumenten om drempels voor huiseigenaren in de uitvoering weg te nemen Doelen: - Organisatie 2 inkoopacties per gemeente - Samenwerking met minimaal 4 partijen via Open House model Meer willen: In deze fase ondersteunen en verleiden wij huiseigenaren tot het nemen van extra verduurzamingsstappen Doelen: - Inzet projectleider Ontwikkeling en Onderzoek 1 dag per week Buiten de Regiodeal: - In samenwerking met de gemeenten uitvoering geven aan de uitrol van SPUK middelen (verschillend per gemeente, afhankelijk van de behoefte van de gemeenten). Dit is onder voorbehoud van besluitvorming in colleges. - Samenwerking met de gemeenten op Nationaal Isolatieprogramma. - Extra acties op het aanbieden van zonnepanelen Samenwerkingspartners
• • • •
Energieloket Gemeenten Lokale ondernemers Woningcorporaties
48
• • • Planning
Welzijnsorganisaties Scholen RWLP
Januari 2022 tot en met december 2024 - uitvoeringsfase
Wat mag het kosten?
Jouwbespaarcoach.com Projectbegroting
Budget t/m 2025
Totaal uitgegeven (t/m 01-07-2022)
Uitgaven 2023
Restbudget 2024/2025
€ 3.274.000,-
€ 876.000,-
€ 2.289.000,-
€ 108.000,-
49
Vitale kernen Pijler: Woonomgeving
Actielijn: We investeren in aantrekkelijke dorps- en stadscentra Nieuw project/doorlopend project: Doorlopend Wat valt er onder dit project? Centra in Oost-Groningen staan onder druk. Dat is geen specifiek Oost-Gronings probleem. Toch vraagt het aantrekkelijk houden van de centra in Oost-Groningen extra aandacht. Door het gebrek aan alternatieve invulmogelijkheden is het moeilijk om een businesscase voor het aantrekkelijk houden van de centra sluitend te krijgen. Met de Regio Deal willen wij gemeenten de kans geven om projecten voor het aantrekkelijk houden van de centra mogelijk te maken die zonder deal niet haalbaar zijn. Voor 4 van de 6 gemeenten zijn aanvragen ingediend en goedgekeurd. Dit is conform planning. De laatste 2 gemeenten, Pekela en Midden Groningen, hebben aanvragen in voorbereiding. Besluitvorming hierover wordt begin 2023 verwacht. Relatie met andere pijlers
Werk en inkomen
Wat willen we bereiken? Ambitie
In 2023 zijn met gerichte investeringen, toegespitst op de specifieke situatie per kern, de centra aantrekkelijker en toekomstbestendig gemaakt. De leegstand in de kernwinkelgebieden is niet verder toegenomen en inwoners waarderen hun woon- en leefomgeving beter. Het programmabureau RWLP kan gemeenten ondersteunen bij het indienen van een aanvraag.
Wat gaan we daarvoor doen? Doelen/activiteiten
Samenwerkingspartners
Planning
Doel voor 2023 is dat de laatste 2 vitale kernen aanvragen worden afgerond en dat de middelen van deze actielijn zijn uitgegeven. In de loop van 2023 wordt ook bekeken welk vervolg nodig/ mogelijk is voor de vitale kernen regeling. Hierbij is aansluiting bij de kernen aanpak van de Strategische Toekomstagenda Agenda Groningen (STAG) belangrijk. • • • •
Gemeenten Lokale ondernemers Woningcorporaties RWLP
Eind 2023 verwachten wij het project te hebben afgerond doordat de laatste 2 aanvragen zijn gehonoreerd.
Wat mag het kosten? Projectbegroting
Budget t/m 2025
Totaal uitgegeven
Verwachte uitgaven 2023
Restbudget 2024/2025 (verwacht)
€ 2.250.000,-
€ 2.250.000,-
€ 980.000,-
€ 0,-
50
5 FINANCIËN 5.1 FINANCIËLE VERDELING REGIO DEAL Voor de totale Regio Deal Oost-Groningen wordt een begroting gehanteerd van 30 miljoen euro. Onderstaand overzichten toont de huidige verdeling over de pijlers en de actielijnen.
Pijlers
Tota a l per pijler
Leren
€ 5.380.000
Werk en inkomen
€ 5.380.000 Doorstroom reguliere arbeidsmarkt
Gezondheid Woonomgeving Overheadkosten -3% Tota a l
Actielijnen Opleidingsniveau verbeteren Onderwijsparticipatie verhogen Stimuleren regionale economie
Tota a l € 3.641.000 € 1.739.000 € 2.104.356
Schuldenproblematiek Gezonde leefstijl € 5.380.000 Bereikbare zorg Gebiedsgerichte aanpak € 12.735.000 Energietransitie Vitale kernen
€ 1.786.716 € 1.488.928 € 3.519.650 € 1.860.350 € 6.231.165 € 3.273.835 € 3.230.000
€ 1.125.000
€ 1.125.000
€ 30.000.000
€ 30.000.000
51
5.2 TOTAALOVERZICHT PER PIJLER
PIJLER LEREN Budget
Actielijn/project
Totaal uitgaven
Verwachte uitgaven
Restbudget
2023
2024/2025
t/m 2025
Opleidingsniveau verbeteren
€
1.759.000 €
471.969 €
Ondersteuningsroute PO/VO
€
360.000
€
350.083
€
9.917 €
-
(Voortraject) Ervaringsdeskundige
€
294.000
€
77.403
€
216.597 €
-
Impuls praktijkleren
€
260.000
€
42.018
€
45.000
€
172.982
Hoogbegaafdheid
€
705.000
€
2.464
€
225.000
€
477.536
Horeca-opleidingen
€
140.000 €
-
€
140.000 €
Participatie verhogen
€
1.679.500 €
700.215 €
736.104 €
243.181
Route Rubicon + De Boeg
€
1.461.000
697.751
€
612.104
151.145
Sluitende aanpak MBO
€
25.000 €
-
€
25.000 €
2BE!
€
193.500
2.464
€
99.000
Totaal Pijler
€
3.438.500 €
€ €
1.172.184 €
636.513 €
€
650.518
-
-
€
92.036
1.372.617 €
893.698
Tabel 1
Budget 2020 - 2025
Actielijn 1: Opleidingsniveau verbeteren Actielijn 2: Participatie verhogen Totaal pijler
Waarvan beschikt 2020 - 2025
Vrij budget 2020- 2025
€
3.641.000 €
1.759.000
€
1.882.000
€
1.739.000 €
1.714.500
€
24.500
€
5.380.000 €
3.473.500 €
1.906.500
Tabel 2 Het totaalbudget t/m 2025 van actielijn 2 in tabel 1 wijkt af van het opgenomen beschikte bedrag in tabel 2. Dit komt doordat in tabel 1 enkel projecten zijn opgenomen die in 2023 uitgevoerd gaan worden. Tabel 2 is inclusief beschikte bedragen van een project dat gestopt is in 2022, zodat er een correct beeld gegeven kan worden van het resterende budget. In de jaarrekening zal dit beschikte bedrag bijgesteld worden naar de daadwerkelijke uitgaven.
52
Pijler Werk en Inkomen Actielijn/project
Budget t/m 2025
Versterken reg. economie en werkgelegenheid
€
Totaal uitgaven
1.676.505
€
1.079.200
Verwachte uitgaven 2023 €
Restbudget 2024/2025
591.955
€
5.350
Stimuleren van de ondernemende jeugd
€
15.000
€
3.650
€
6.000
€
5.350
Duurzame (agro-)innovatie
€
640.427
€
436.007
€
204.420
€
-
ICT
€
856.078
€
566.766
€
289.312
€
-
Aanbesteding en kwaliteit
€
25.000
€
2.777
€
22.223
€
-
Ontwikkelen economische visie
€
140.000
€
70.000
€
70.000
€
-
Doorstroom reguliere arbeidsmarkt
€
1.914.030
€
1.345.530
Werken over de grens
€
465.130
€
365.130
Een werkend arbeidssysteem
€
1.448.900
€
980.400
Schuldenproblematiek
€
1.682.093
€
€ €
489.000 100.000
€
79.500
€
-
€389.000
673.377
€
€ 79.500
779.777
€
228.939
Intergenerationele armoede
€
956.500
€
580.682
€
146.879
€
228.939
Innovatieve schuldenaanpak
€
725.593
€
92.695
€
632.898
€
-
Totaal Pijler
€
5.272.628
€
3.098.107
€
1.860.732
€
313.789
Tabel 3
Budget 2020-2025
Actielijn 1: Versterken reg. economie en werkgelegenheid Actielijn 2: Doorstroom reguliere arbeidsmarkt Actielijn 3: Schuldenproblematiek Totaal pijler
Waarvan beschikt 2020-2025
Vrij budget 2020-2025
€
2.104.356 €
1.679.645 €
424.711
€
1.786.716 €
1.914.030 €
-127.314
€
1.488.928 €
1.682.093 €
-193.165
€ 5.380.000
€ 5.275.768
€ 104.232
Tabel 4
Het totaalbudget t/m 2025 van actielijn 1 in tabel 3 wijkt af van het opgenomen beschikte bedrag in tabel 4. Dit komt doordat in tabel 3 enkel projecten zijn opgenomen die in 2023 uitgevoerd gaan worden. Tabel 4 is inclusief beschikte bedragen van een project dat gestopt is in 2022, zodat er een correct beeld gegeven kan worden van het resterende budget. In tabel 4 is te zien dat er bij twee actielijnen meer beschikt is dan het beschikbare budget voor de betreffende actielijnen. Dit komt door verwachte potentiële vrijval binnen projectbudgetten. In de jaarrekening stellen we eventuele vrijval vast en zal resterend negatief budget verrekend worden met actielijn 1.
53
Pijler Gezondheid Totaal uitgaven
Verwachte uitgaven 2023
Restbudget 2024/2025
Actielijn/project
Budget t/m 2025
Gezonde leefstijl
€
3.429.000 €
521.099 €
1.472.065 €
1.435.836
Verrijkte schooldag
€
2.304.000 €
509.359 €
900.000 €
894.641
Vitalisering ouderen in Oost-Groningen
€
500.000 €
2.935 €
200.000 €
297.065
Goede & kansrijke start
€
200.000 €
2.935 €
100.000 €
97.065
JOGG – Gezonde jeugd, Gezonde toekomst
€
225.000 €
2.935 €
75.000 €
147.065
Preventie zonder Professionals
€
100.000 €
2.935 €
97.065 €
-
Gezonde voeding voor iedereen
€
100.000 €
100.000 €
-
Bereikbare en toegankelijke zorg
€
1.693.000
€
40.300 €
Preventie in de keten – Ondersteuner Sociaal Domein
€
1.056.000
€
18.682
Gemeentelijke aansluiting Zorg Domein
€
177.000
€
AED-netwerk Oost-Groningen
€
330.000
Zorgmedewerkers en de arbeidsmarkt
€
130.000
Totaal Pijler
€
5.122.000 €
-
€
1.011.318
€
641.383
€
528.000
€
509.318
2.935
€
102.000
€
72.065
€
18.682
€
311.318
€
-
€
-
€
70.000
€
60.000
2.483.383 €
2.077.219
561.398 €
Tabel 5
Gezondheid Budget 2020-2025
Actielijn 1: Gezonde leefstijl Actielijn 2: Bereikbare en toegankelijke zorg Totaal pijler
€
Waarvan beschikt 2020-2025
Vrij budget 2020-2025
€ 3.519.650 €
3.474.650 €
45.000
€ 1.860.350 €
1.693.000 €
167.350
5.380.000 €
5.167.650 €
212.350
Tabel 6 Het totaalbudget t/m 2025 van actielijn 1 in tabel 5 wijkt af van het opgenomen beschikte bedrag in tabel 6. Dit komt doordat in tabel 5 enkel projecten zijn opgenomen die in 2023 uitgevoerd gaan worden. Tabel 6 is inclusief het budget van een project dat omgezet is naar andere projecten. Hierdoor kan er een correct beeld gegeven worden van het resterende budget.
54
Woonomgeving Ac tielijn/projec t
Budget t/m 2025
Totaal uitgaven
Verwachte uitgaven 2023
Restbudget 2024/2025
Gebiedsgeric hte aanpak
€
6.231.000 €
479.000 €
2.314.000 €
3.438.000
K lantreis woonlastenverlaging
€
3.274.000 €
876.000 €
2.289.000 €
108.000
Vitale kernen
€
2.250.000 €
2.250.000 €
980.000 €
-
Totaal Pijler
€
11.755.000 €
3.605.000 €
5.583.000 €
3.546.000
Tabel 7
Budget 2020 - 2025
Actielijn 1: Gebiedsgerichte aanpak Actielijn 2: Energietransitie Actielijn 3: Vitale kernen Totaal pijler
Waarvan beschikt 2020 - 2025
Vrij budget 2020- 2025
€
6.231.165 €
6.231.000 €
165
€
3.273.835 €
3.274.000 €
-165
€
3.230.000 €
2.250.000,00 €
980.000,00
€
12.735.000 €
11.755.000 €
980.000
Tabel 8
55