47-03 raadsbrief ontwikkelingen regionale jeugdzorg

g\Fe2RS BrS 11 Gemeenteraad Veendam Postbus 20004 9640 PA Veendam

Uw kenmerk: Zaaknummer: 2025-057167 Start zaak: 12 november 2025 Behandelddoor: Sociaal beleid E-mailadres: info@veendam.nl Tel. Nummer: 0598-652222 Datum: 12 november2025 Bijlagen: geen Verzenddatum:

Betreft: ontwikkelingen transformatie jeugdhulp regio Groningen

Geachte heer/mevrouw, Wij hebben u in maart van dit jaar (brief van 6 maart 2025) meegenomen in de stand van zaken van de transformatie jeugdhulp die wij in onze regio samen met onze netwerkpartners vormgeven. Dit noemen wij het Langjarig Perspectief Transformatie jeugdhulp. Met deze brief informeren wij u graag over de voortgang en de stappen die wij als tien Groninger gemeenten gezamenlijk zetten om de jeugdhulp aan kinderen en gezinnen in onze regio te verbeteren. Wij beschrijven de stand van zaken op de onderdelen van het Langjarig Perspectief, achtereenvolgens: de basishulp jeugd en gezin, de aanvullende hulp jeugd en gezin en de hoogspecialistische jeugdhulp (HSJ). Wij beschrijven het proces dat wij als gemeenten gezamenlijk hebben doorlopen, tot welk besluit dit heeft geleid en hoe wij gezamenlijk het vervolgproces zuIlen vormgeven. Ook informeren wij u over het besluit dat het Regionaal Bestuurlijk Overleg Jeugd (RBOJ) op 26 september 2025 genomen heeft over de volgende stap in de doorontwikkeling van de jeugdhulp in onze jeugdhulpregio, met de vaststelling van de regionale kaders voor de inhoud en de organisatie van de basishulp en de aanvullende hulp Visie: voor het kind, vanuit het gezin Wij werken vanuit de visie: voor het kind, vanuit het gezin. We zetten in op preventie, het versterken van het normale leven van kinderen thuis, in de buurt en op school.

We willen een cultuurverandering en een andere manier van denken en doen door professionals en specialisten. Anders kijken naar opvoeden en opgroeien, bewuster omgaan met het inzetten van hulp, niet te snel labels plakken en waar nodig durven vertragen en verdragen. Hulp, ook specialistische, is beschikbaar als de ontwikkeling van kinderen hapert of vastloopt. Dat moet hand in hand gaan met het versterken van een gezamenlijke werkwijze van professionals, zodat met een goede analyse snel en doelgericht de juiste hulp kunnen inzetten. Daarbij is het noodzakelijk dat we een robuuste jeugdhulpregio blijven vormen. De robuuste regio is een belangrijk element in de Hervormingsagenda en in de voorgenomen wijziging van de Jeugdwet. Daarvoor is nauwe samenwerking tussen gemeenten nodig. Dit vereist dat wij als tien gemeenten intensief samen optrekken.

1.

Langjarig perspectief transformatie jeugdhulp: ontwikkelen in samenhang

Met het langjarig perspectief hebben wij samenhang aangebracht tussen de programma’s en projecten waarmee we de transformatie jeugdhulp vormgeven1; hieronder vallen de toegang, de basishulp jeugd en gezin, de aanvullende hulp, de hoogspecialistische hulp en de schaarse voorzieningen die landelijk worden ingekocht. 1RBOJ12 november 2024 en 14 februari 2025

Gemeente Veendam Postbus 20004, 9640 PA Veendam Raadhuisplein 5, 9641 AW Veendam

telefoon 0598 652222 fax 0598 652250

e-mail info@veendam.nl website www.veendam.nl

pag- 1 van 4 bank nr. NL64BNGH0285008676

Het langjarig perspectief is een uitwerking van de regiovisie jeugdhulp regio Groningen. In het navolgende beschrijven wij de stand van zaken met betrekking tot de verschillende onderdelen en het proces. De gemeente Veendam heeft als verkennergemeente in de regio al een grote stap gemaakt in de transformatie van de basishulp en de aanvullende hulp.

2.

Huidige situatie basishulp en aanvullende hulp jeugd en gezin

De afgelopen jaren heeft een aantal gemeenten in onze jeugdregio de ontwikkeling van basishulp zelf opgepakt. De gemeenten Veendam, Groningen en Oldambt hebben de basishulp voor jeugd en gezin laagdrempelig en als algemene voorziening georganiseerd. Zonder ingewikkelde procedures, zo mogelijk zonder beschikking en dicht bij kind en gezin. Daarbij is in Veendam de keuze gemaakt om begeleiding en behandeling te combineren in één segment. De overige gemeenten gaan nu stappen zetten om ook de basishulp en aanvullende hulp jeugd en gezin dichter bij de leefwereld van de jeugdigen te organiseren in een taakgericht budget.

3. Gevolgd proces Wij hebben als gemeenten in maart van dit jaar2 afgesproken dat elke Groninger gemeente lokaal de basishulp gaat inkopen. In het vervolg daarop hebben wij dit voorjaar gezamenlijk geïnventariseerd hoe wij de basishulp (voor zover gemeenten dat nog niet hebben gedaan) en de aanvullende hulp willen organiseren, samen met en in aansluiting op de lokale teams. Op basis van deze informatie is een aantal scenario's ontwikkeld voor de organisatie van de basishulp en aanvullende hulp. Het RBOJ heeft op 26 september een keuze gemaakt voor een regionaal model. In dit model organiseert elke individuele gemeente haar basishulp lokaal. De aanvullende hulp wordt voor de overige Groninger gemeenten subregionaal georganiseerd. De gemeente Veendam heeft er voor gekozen deze beide segmenten te koppelen, taakgericht en in één budget. De ervaring in Veendam leert dat juist de inhoudelijke koppeling tussen begeleiding en behandeling grote voordelen biedt. De gemaakte keuzes in de jeugdhulpregio hebben geen gevolgen voor de positie van JEP Veendam.

4. Regionale kaders basishulp en aanvullende hulp jeugd en gezin Wij hebben regionaal kaders vastgesteld voor wat tot de basishulp en wat tot de aanvullende hulp behoort en hoe wij deze willen inrichten. Basishulp jeugd en gezin De basishulp biedt onder andere advies en consultatie bij opvoed- en opgroeiproblemen, ondersteuning, begeleiding, psycho-educatie, andere hulp erbij halen, en maatwerkoplossingen. We willen dat de basishulp zo thuisnabij mogelijk (op spreekwoordelijke fietsafstand) is georganiseerd, waarbij zoveel mogelijk gezinsgericht en vanuit de blik op het systeem wordt gewerkt. Dit alles in een taakgericht budget.

Aanvullende hulp jeugd en gezin Bij een complexere hulpvraag kunnen jeugdigen en ouders een in de regio beroep doen op aanvullende hulp. Deze is ook beschikbaar voor professionals, dat betekent dat medewerkers van de basishulp kunnen afstemmen met collega’s die werkzaam zijn in de aanvullende hulp3. Jeugdigen en ouders kunnen rekenen op snelle, thuisnabije, specialistische ondersteuning; professionals op directe laagdrempelige en aanvullende specialistische expertise van collega’s Veendam doet het net even anders: geen schot tussen basis- en aanvullende hulp In de jeugdhulpregio Groningen is in het langjarig perspectief gekozen voor een scheiding tussen basishulp en aanvullende hulp. Veendam kent dit onderscheid niet, het schot tussen basishulp en aanvullende hulp bestaat bij ons niet. Hierdoor kunnen professionals op basis van hun ervaring en expertise de keuze maken tussen begeleiding en behandeling. 2 RBOJ28 maart 2025 3 in Veendam bestaat het schot tussen basishulp en aanvullende hulp niet, hierdoor is deze afstemming gewaarborgd

Gemeente Veendam Postbus 20004. 9640 PA Veendam Raadhuisplein 5, 9641 AW Veendam

telefoon 0598 652222 fax 0598 652250

e-mail info@veendam.nl website www.veendam,nl

pag, 2 van 4 bank nr. NL64BNGH0285008676

Zonder schot, zonder indicatie, zonder extra administratieve druk. Geen gescheiden segmenten met gescheiden budgetten en verantwoordelijkheid. Bijkomend voordeel van het model dat in Veendam is gekozen is dat de specialistische kennis 'vooraan’ in de keten kan worden ingezet. De verklarende analyse (een wetenschappelijk bewezen instrument) kan vroeg worden ingezet om de vraag te verhelderen. De hulp start vanuit een gedegen analyse. Positie verkennergemeenten Groningen en Veendam De gemeenten Veendam en Groningen hebben in de organisatie van de basishulp – en in het geval van Veendam een groot deel van de aanvullende hulp – al stappen gezet. Dit sluit aan bij wat de Hervormingsagenda voorschrijft voor de stevige lokale teams, alsmede de voorgenomen wijziging van de Jeugdwet. Nog enkele producten aanvullen Voor Veendam betekent dit dat als de concrete kaders van de inkoop bij de overige Groninger gemeenten helder worden, het voor ons ook helder wordt welke producten we lokaal nog moeten organiseren. Waarschijnlijk volgt er een relatief kleine aanbesteding waarin een beperkt aantal producten wordt ingekocht. Verschuiving in het zorglandschap Dat Veendam grotendeels klaar is met het lokaal organiseren van de basis- en aanvullende hulp, betekent niet dat de transformatie van deze segmenten in de regio voor Veendam niet van belang zijn.

Als gezamenlijke Groninger gemeenten is het onze taak om te zorgen dat specifieke kennis voor minder vaak voorkomende problematiek beschikbaar blijft.

5. Vervolgproces en fasering in tijd Met dit besluit hebben wij de hoofdrichting voor de transformatie en de inrichting van het jeugdhulplandschap bepaald. Vanaf oktober 2025 werken wij deze richting verder uit, in afstemming met ouders en jongeren, de jeugdhUlpaarIbieders en andere netwerkpartners zoals huisartsen en het onderwijs We hebben als Jeugdregio afgesproken dat alle gemeenten voor 2028 de basishulp jeugd en gezin hebben ingekocht en geïmplementeerd. De inkoop van de basishulp moet worden afgerond in alle gemeenten, voordat de aanvullende hulp kan worden ingekocht. Voor de overige Groninger gemeenten is het belangrijk dat beide segmenten goed op elkaar aansluiten.Vanaf 1 januari 2028 kan de inkoopvan de aanvullendehulp van start gaan. Parallel aan dit proces kan Veendam nog enkele producten lokaal gaan inkopen. Het grootste deel van de transformatie van de basis- en aanvullende hulp is in Veendam al gerealiseerd.

6. Hoogspecialistische Jeugdhulp (HSJ) Vanuit het programma Hoogspecialistische jeugdhulp is na de ketenbrede marktconsultatie, tijd genomen om een inhoudelijke verdiepingsslag te maken. Dit is gedaan rondom een belangrijk onderdeel van de hoogspecialistische jeugdhulp; de intensieve ambulante systeemintewenties. Dit zijn intensieve programma-s waarbij het hele systeem van het gezin en de jeugdige betrokken wordt om samen vanuit de thuissituatie te werken aan het oplossen van de problemen. Eén van de belangrijkste opgaven binnen de hoogspecialistische jeugdhulp is het voorkomen van uithuisplaatsingen. De inzet van deze interventies dragen hier in belangrijke mate aan bij. Het versterken en organiseren van de inzet van deze interventies is een speerpunt in de HSJ. De RIGG (Regionale Inkoop Groninger Gemeenten) heeft hiervoor verdiepende inhoudelijke gesprekken gevoerd met een selecte groep aanbieders. Deze gesprekken hebben veel waardevolle informatie opgeleverd. Ook is in deze periode de positie van de transformatie van de HSJ in samenhang met het Langjarig perspectief nog beter in beeld gebracht. De volgende stappen die in de transformatie HSJ gezet gaan worden zijn het starten van de inkoopprocedure HSJ in het najaar van 2025. Ook wordt verder gewerkt aan de het versterken en organiseren van de intensieve ambulante systeeminterventies.

Gemeente Veendam Postbus 20004, 9640 PA Veendam Raadhuisplein 5, 9641 AW Veendam

telefoon 0598 652222 fax 0598 652250

e-mail info@veendam.nl website www.veendam.nl

pag. 3 van 4 bank nr. NL64BNGH0285008676

7. Afbouw gesloten jeugdhulp De gesloten jeugdhulp moet in 2030 afgebouwd zijn naar 0 plekken. In de regio Groningen zijn we hier heel ver mee. In gezamenlijkheid met de regio's Friesland en Drenthe (verder 3Noord) is een Bovenregionaal transformatieplan voor de af- en ombouw JeugdzorgPlus opgesteld. In dit plan staat beschreven hoe de huidige plekken bij Elker op de locatie Hoogeweg uiterlijk medio 2027 afgebouwd zijn én hoe er kleinschalige plekken worden gerealiseerd waar de inzet van vrijheidsbeperkerlde maatregelen mogelijk is. Een belangrijk onderdeel van het plan is de inrichting en beschikbaarheid van alternatieven in de drie regios om de inzet van vrijheidsbeperkende maatregelen te voorkomen of verkorten. De realisatie van nieuwe plekken gaat langzamer dan gepland en leidt in sommige gevallen tot frictiekosten, daarbij valt te denken aan plaatsing van jeugdigen bij niet gecontracteerde zorgaanbieders.

Ter afsluiting Wij gaan als Groninger gemeenten met dit besluit een nieuwe fase van onze samenwerking in de transformatie en doorontwikkeling van de jeugdhulp in onze regio. Met als doel om gezamenlijk de hulp en ondersteuning voor onze kinderen en gezinnen dichterbij, beter en meer laagdrempelig te organiseren. Er is al veel tot stand gebracht en tegelijk moet er nog veel gebeuren. Met JEP Veendam hebben we lokaal een grote stap gezet in het anders organiseren van de jeugdhulp. Dichtbij de leefwereld van de jeugdige, lokaal, specialistische kennis vooraan. De geleerde ervaringen brengen wij regionaal in. Wij trekken, net als bij de ontwikkeling van de HSJ, samen op met de betrokken jeugdhulpaanbieders en betrekken daarbij ook ervaringsdeskundigen.

Wij blijven uw raad op gezette tijden meenemen in de voortgang. Voor de stappen die wij als gemeenten de komende jaren gaan zetten willen wij u graag met meer diepgang informeren. Hiervoor wordt er op 16 december van 19.00-21.00 een regionale informatiebijeenkomst voor raadsleden georganiseerd in Martiniplaza in Groningen. U ontvangt hiervoor een aparte uitnodigingmet meer informatie. Wij hebben het vertrouwen dat we samen met jeugdigen en hun ouders en onze netwerkpartners volgende stappen kunnen zetten om jeugdhulp beter en effectiever te organiseren. Wij hopen u hiermee voor nu voldoende te hebben geïnformeerd. Hoogachtend Burgemeeyêr eryÚethouders van Veendam

21

Bu iem

0

:r

?Íeyte

Gemeente Veendam Postbus 20004, 9640 PA Veendam Raadhuisplein 5. 9641 AW Veendam

telefoon 0598 652222 fax 0598 652250

e-mail info@veendam.nl website www.veendam.nl

pag. 4 van 4 bank nr. NL64BNGH0285008676